તત્ત્વાર્થસૂત્રમ્ · અધ્યાય 1

સપ્તમોઽધ્યાય:
હિંસાઽનૃતસ્તેયાબ્રહ્મપરિગ્રહેભ્યો વિરતિર્વ્રતમ્ ।૧।
દેશ-સર્વતોઽણુમહતી ।૨।
તત્સ્થૈર્યાર્થં ભાવના: પંચ પંચ ।૩।
વાઙ્મનોગુપ્તીર્યાદાનનિક્ષેપણ-સમિત્યાલોકિતપાન-ભોજનાનિ પંચ ।૪।
ક્રોધ-લોભ-ભીરુત્વ-હાસ્ય-પ્રત્યાખ્યાનાન્યનુવીચિભાષણં ચ પંચ ।૫।
શૂન્યાગાર-વિમોચિતાવાસ-પરોપરોધાકરણ-ભૈક્ષ્યશુદ્ધિ- સદ્ધર્માવિસંવાદા: પઞ્ચ ।૬।
સ્ત્રીરાગકથાશ્રવણ-તન્મનોહરાંગનિરીક્ષણ-પૂર્વરતાનુસ્મરણ-વૃષ્યેષ્ટરસ-સ્વશરીરસંસ્કાર-ત્યાગા: પઞ્ચ ।૭।
મનોજ્ઞામનોજ્ઞેન્દ્રિયવિષય-રાગ-દ્વેષવર્જનાનિ પઞ્ચ ।૮।
હિંસાદિષ્વિહામુત્રાપાયાવદ્યદર્શનમ્ ।૯।
દુ:ખમેવ વા ।૧૦।
મૈત્રી-પ્રમોદ-કારુણ્ય-માધ્યસ્થાનિ ચ સત્ત્વ-ગુણાધિક-ક્લિશ્યમાનાવિનેયેષુ ।૧૧।
જગત્કાયસ્વભાવૌ વા સંવેગ-વૈરાગ્યાર્થમ્ ।૧૨।
પ્રમત્તયોગાત્પ્રાણવ્યપરોપણં હિંસા ।૧૩।
અસદભિધાનમનૃતમ્ ।૧૪।
અદત્તાદાનં સ્તેયમ્ ।૧૫।
મૈથુનમબ્રહ્મ ।૧૬।
મૂર્છા પરિગ્રહ: ।૧૭।
નિ:શલ્યો વ્રતી ।૧૮।
અગાર્યનગારશ્ચ ।૧૯।
અણુવ્રતોઽગારી ।૨૦।
દિગ્દેશાનર્થદણ્ડવિરતિ-સામાયિક-પ્રોષધોપવાસોપભોગ-પરિભોગપરિમાણાતિથિસંવિભાગવ્રત-સમ્પન્નશ્ચ ।૨૧।
મારણાન્તિકીં સલ્લેખનાં જોષિતા ।૨૨।
શંકા-કાંક્ષા-વિચિકિત્સાઽન્યદૃષ્ટિપ્રશંસા-સંસ્તવા: સમ્યગ્દૃષ્ટેરતીચારા: ।૨૩।
વ્રતશીલેષુ પઞ્ચ પઞ્ચ યથાક્રમમ્ ।૨૪।
બન્ધ-વધચ્છેદાતિભારારોપણાન્નપાનનિરોધા: ।૨૫।
મિથ્યોપદેશ-રહોભ્યાખ્યાન-કૂટલેખક્રિયા-ન્યાસાપહાર-સાકારમન્ત્રભેદા: ।૨૬।
સ્તેનપ્રયોગ-તદાહૃતાદાન-વિરુદ્ધરાજ્યાતિક્રમ-હીનાધિકમાનોન્માન-પ્રતિરૂપકવ્યવહારા: ।૨૭।
પરવિવાહકરણેત્વરિકા-પરિગૃહીતાપરિગૃહીતાગમનાનંગક્રીડા-કામતીવ્રાભિનિવેશા: ।૨૮।
ક્ષેત્ર-વાસ્તુ-હિરણ્ય-સુવર્ણ-ધન-ધાન્ય-દાસી-દાસ-કુપ્યપ્રમાણાતિક્રમા: ।૨૯।
ઊર્ધ્વાધસ્તિર્યગ્વ્યતિક્રમ-ક્ષેત્રવૃદ્ધિ-સ્મૃત્યંતરાધાનાનિ ।૩૦।
આનયન-પ્રેષ્યપ્રયોગ-શબ્દ-રૂપાનુપાત-પુદ્ગલક્ષેપા: ।૩૧।
કન્દર્પ-કૌત્કુચ્ય-મૌખર્યા-સમીક્ષ્યાધિકરણોપભોગપરિભોગાનર્થક્યાનિ ।૩૨।
યોગ-દુષ્પ્રણિધાનાનાદર-સ્મૃત્યનુપસ્થાનાનિ ।૩૩।
અપ્રત્યવેક્ષિતાપ્રમાર્જિતોત્સર્ગાદાન-સંસ્તરોપક્રમણાનાદર-સ્મૃત્યનુપસ્થાનાનિ ।૩૪।
સચિત્ત-સંબંધ-સમ્મિશ્રાભિષવ-દુ:પક્વાહારા: ।૩૫।
સચિત્તનિક્ષેપાપિધાન- પરવ્યપદેશ-માત્સર્યકાલાતિક્રમા: ।૩૬।
જીવિત-મરણાશંસા-મિત્રાનુરાગ-સુખાનુબન્ધ-નિદાનાનિ ।૩૭।
અનુગ્રહાર્થં સ્વસ્યાતિસર્ગો દાનમ્ ।૩૮।
વિધિ-દ્રવ્ય-દાતૃ-પાત્ર-વિશેષાત્તદ્વિશેષ: ।૩૯।
॥ ઇતિ તત્ત્વાર્થસૂત્રે મોક્ષશાસ્ત્રે સપ્તમોઽધ્યાય: ॥૭॥