તત્ત્વાર્થસૂત્રમ્ · અધ્યાય 1

સમ્યગ્દર્શન જ્ઞાન ચારિત્રાણિ મોક્ષમાર્ગઃ॥
તત્ત્વાર્થશ્રદ્ધાનં સમ્યગ્દર્શનમ્॥
તન્નિસર્ગાદધિગમાદ્વા॥
જીવજીવાસ્રવ બન્ધસંવરનિર્જરામોક્ષાસ્તત્ત્વમ્॥
નામસ્થાપના દ્રવ્ય ભાવતસ્તન્ન્યાસઃ॥
પ્રમાણનયૈરધિગમઃ॥
નિર્દેશસ્વામિત્વસાધનાધિકરણ સ્થિતિવિધાનતઃ॥
સત્સંખ્યાક્ષેત્ર સ્પર્શનકાલાન્તર ભાવાલ્પબહુત્ત્વૈશ્ચ॥
મતિશ્રુતાવધિમનઃ પર્યય કેવલાનિ જ્ઞાનમ્॥
તત્પ્રમાણે॥
આદ્યે પરોક્ષમ્॥
પ્રત્યક્ષમન્યત્॥
મતિઃસ્મૃતિઃ સંજ્ઞાચિન્તાભિનિબોધ ઇત્યાનર્થાન્તરમ્॥
તદિન્દ્રયાનિન્દ્રિયનિમિત્તમ્॥
અવગ્રહેહાવાય ધારણાઃ॥
બહુબહુવિધક્ષિપ્રાનિઃ સૃતાનુક્ત ધ્રુવાણાં સેતરાણામ્॥
અર્થસ્ય॥
વ્યઞ્જનસ્યાવગ્રહઃ॥
ન ચક્ષુરનિન્દ્રિયાભ્યામ્॥
શ્રુતં મતિપૂર્વં હ્યનેકદ્વાદશભેદમ્॥
ભવપ્રત્યયોઽવધિર્દેવનારકાણામ્॥
ક્ષયોપશમનિમિત્તઃ ષડ્વિકલ્પઃ શેષાણામ્॥
ઋજુવિપુલમતી મનઃ પર્યયઃ॥
વિશુદ્ધ્યપ્રતિપાતાભ્યાં તદ્વિશેષઃ॥
વિશુદ્ધિક્ષેત્રસ્વામિવિષયોઽવધિમનઃ પર્યયયોઃ॥
મતિશ્રુતયોર્નિબન્ધો દ્રવ્યેષ્વસ્રવપાર્યાયેષુ॥
રૂપિષ્વવધેઃ॥
તદનન્તભાગે મનઃ પર્યસ્ય॥
સર્વદ્રવ્યપર્યાયેષુ કેવલસ્ય॥
એકાદીનિ ભાજ્યાનિયુગપદેકસ્મિન્નાચતુર્ભ્યઃ॥
મતિશ્રુતાવધયો વિપર્યયશ્ચ॥
સદસતોરવિશેષાદ્યદૃચ્છોપલબ્ધેરુન્મત્તવત્॥
નૈગમસંગ્રહવ્યવહારર્જુ સૂત્રશબ્દ સમભિરૂઢૈવંભૂતા નયાઃ॥
ઇતિ પ્રથમોઽધ્યાયઃ॥