તત્ત્વાર્થસૂત્રમ્ · અધ્યાય 1

આસ્રવનિરોધઃ સંવરઃ॥
સ ગુપ્તિ સમિતિ ધર્માનુપ્રેક્ષાપરીષહજયચારિત્રૈઃ॥
તપસા નિર્જરા ચ॥
સમ્યગ્યોગ નિગ્રહો ગુપ્તિઃ॥
ઈર્યાભાષૈષણા દાન નિક્ષેપોત્સર્ગા સમિતયઃ॥
ઉત્તમક્ષમામાર્દવાર્જવસત્ય શૌચસંયમ તપસ્ત્યાગા કિઞ્ચન્ય બ્રહ્મચર્યાણિ ધર્મઃ॥
અનિત્યાશરણ સંસારૈકત્વાન્યત્વાશુચ્યાસ્રવસંવર નિર્જરા લોકબોધિ દુર્લભ ધર્મસ્વાખ્યાતત્ત્વાનુચિન્તનમનુપ્રેક્ષાઃ॥
માર્ગાચ્યવનનિર્જરાર્થ પરિષોઢવ્યાઃ પરીષહાઃ॥
ક્ષુત્પિપાસાશીતોષ્ણદંશમશકનાગ્ન્યારતિસ્ત્રી ચર્યાનિષદ્યાશય્યા ક્રોધ વધયાચનાલાભ રોગ તૃણસ્પર્શ મલ સત્કાર પુરસ્કાર પ્રજ્ઞાનાં દર્શનાનિ॥
સૂક્ષ્મસાંપરાયછદ્મસ્થવીતરાગયોશ્ચતુર્દશ।
એકાદશ જિને॥
બાદરસાંપરાયે સર્વે॥
જ્ઞાનવરણે પ્રજ્ઞાજ્ઞાને॥
દર્શનમોહાન્તરાયયોરદર્શનાલાભૌ॥
ચારિત્રમોહ નાગ્યાનરતિસ્ત્રિ નિષદ્યાક્રોશયાનનાસત્કાર પુરસ્કારાઃ॥
વેદનીયે શેષાઃ॥
એકાદયો ભાજ્યા યુગપદેકસ્મિન્નૈ કોનવિંશતેઃ॥
સામાયિકચ્છેદોપસ્થાપના પરિહાર વિશુદ્ધિસૂક્ષ્મ સાંપરાય યથાખ્યાતમિતિચારિત્રમ્॥
અનશાનાવમોદર્યવૃત્તિપરિસંખ્યાનરસપરિત્યાગવિવિક્તસય્યાસનકાયક્લેશા બાહ્ય તપઃ॥
પ્રાયશ્ચિવિનય વૈયા વૃત્ત્યસ્વાધ્યાય વ્યુત્સર્ગધ્યાનાન્યુત્તરમ્॥
નવચતુર્દશ પઞ્ચદ્વિભેદા યથાક્રમં પ્રાગધ્યાનાત્॥
આલોચનપ્રતિક્રમણતદુભય વિવેક વ્યુતસર્ગત પશ્છેદપરિહારોપસ્થાપનાઃ॥
જ્ઞાનદર્શન ચારિત્રોપચારાઃ॥
આચાર્યોપાધ્યાય તપસ્વિશૈક્ષ ગ્લાનગણ કુલ સંઘ સાધુ મનોજ્ઞાનામ્॥
વાચનાપૃચ્છાનાનુપ્રેક્ષાઽઽમ્નાયધર્મોપદેશાઃ॥
બાહ્યાભ્યન્તરોપધ્યોઃ॥
ઉત્તમસંહનનસ્યૈકાગ્રચિન્તાનિરોધો ધ્યાનમાન્તર્મુહૂર્તાત્॥
આર્તરૌદ્રધર્મ્યશુક્લાનિ।
પરે મોક્ષહેતૂ॥
આર્તમમનોજ્ઞસ્ય સાપ્રયોગે તદ્વિપ્રયોગાય સ્મૃતિસમન્વાહારઃ॥
વિપરીતં મનોજ્ઞસ્ય॥
વેદનાયાશ્ચ॥
નિદાનં ચ॥
તદવિરતદેશવિરતપ્રમત્તસંયતાનામ્॥
હિંસાનૃતસ્તેય વિષય સંરક્ષણેભ્યો રોદ્રમવિરતદેશવિરતયોઃ॥
આજ્ઞાપાયવિપાકસંસ્થાનવિચયાય ધર્મ્યમ્॥
શુક્લે ચાદ્યે પૂર્વવિદઃ॥
પરે કેવલિનઃ॥
પૃથક્ત્વૈકત્વવિતર્કસૂક્ષ્મ ક્રિયાપ્રતિપા દિવ્યુપરત ક્રિયાનિવર્તીનિ॥
ત્ર્યેક યોગ કાયયોગા યોગાનામ્॥
એકાશ્રયેસવિતર્કવીચારે પૂર્વે॥
અવીચાર દ્વિતીયમ્॥
વિતર્કઃ શ્રુતમ્॥
વીચારોઽર્થવ્યઞ્જન યોગ સંક્રાન્તિઃ॥
સમ્યગ્દૃષ્ટિ શ્રાવક વિરતાનન્ત વિયોજક દર્શન મોહક્ષપ કોપશમકોપશાન્તમોહક્ષપકક્ષીણમોહજિનાઃ ક્રમશોઽસંખ્યેય ગુણનિર્જરાઃ॥
પુલાકબકુશકુશીલનિર્ગ્રન્થસ્નાતકાઃ નિર્ગન્થાઃ॥
સંયમ શ્રુતપ્રતિસેવના તીર્થલિંગલેશ્યોપપાદસ્થાન વિકલ્પતઃ સાધ્યાઃ॥
ઇતિ નવમોઽધ્યાયઃ॥