સ્વલ્પાક્ષરા પ્રજ્ઞાપારમિતા · ભાગ 11

સ્વલ્પાક્ષરા પ્રજ્ઞાપારમિતા ।
નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વેભ્યઃ ॥
એવં મયા શ્રુતમ્ । એકસ્મિન્ સમયે ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ સ્મ ગૃધ્રકૂટે પર્વતે મહતા ભિક્ષુસંઘેન સાર્ધં દ્વાદશસાહસ્રપઞ્ચશતૈર્બોધિસત્ત્વકોટિનિયુતશતસહસ્રૈઃ સાર્ધં વિહરતિ સ્મ, લોકપાલાદિદેવકોટિનિયુતસહસ્રૈઃ પરિવૃતઃ પુરસ્કૃતઃ શ્રીસિંહાસને વિહરતિ સ્મ ॥
અથ ખલુ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો આર્યાવલોકિતેશ્વરો ઉત્થાય આસનાદેકમંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય પ્રહસિતવદનો ભૂત્વા ભગવન્તમેતદવોચત્ - દેશયતુ ભગવાન્ પ્રજ્ઞાપારમિતાં સ્વલ્પાક્ષરાં મહાપુણ્યામ્, યસ્યાઃ શ્રવણમાત્રેણ સર્વસત્ત્વાઃ સર્વકર્માવરણાનિ ક્ષપયિષ્યન્તિ, નિયતં ચ બોધિપરાયણા ભવિષ્યન્તિ । યે ચ સત્ત્વા મન્ત્રસાધને ઉદ્યુક્તાસ્તેષાં ચાવિઘ્નેન મન્ત્રાઃ સિધ્યન્તિ ॥
અથ ખલુ ભગવાન્ આર્યાવલોકિતેશ્વરાય બોધિસત્ત્વાય મહાસત્ત્વાય મહાકરુણિકાય સાધુકારમદાત્ - સાધુ સાધુ કુલપુત્ર, યસ્ત્વં સર્વસત્ત્વાનામર્થાય હિતાય સુખાય પ્રધાનાય ચ દીર્ઘરાત્રં નિયુક્તઃ । તેન હિ ત્વં કુલપુત્ર શૃણુ, સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિ કુરુ । ભાષિષ્યે ઽહં તે પ્રજ્ઞાપારમિતાં સ્વલ્પાક્ષરાં મહાપુણ્યામ્, યસ્યાઃ શ્રવણમાત્રેણ સર્વસત્ત્વાઃ સર્વકર્માવરણાનિ ક્ષપયિષ્યન્તિ, નિયતં ચ બોધિપરાયણા ભવિષ્યન્તિ । યે ચ સત્ત્વા મન્ત્રસાધને ઉદ્યુક્તાસ્તેષાં ચાવિઘ્નેનઃ મન્ત્રાઃ સિધ્યન્તિ ॥
અથ ખલુ આર્યાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - તેન હિ સુગત ભાષતુ સર્વસત્ત્વાનામર્થાય હિતાય સુખાય ચ ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયાં સર્વદુઃખપ્રમોચનો નામ સમાધિં સમાપદ્યતે સ્મ, યસ્ય ચ સમાધિં સમાપન્નસ્ય ભગવત ઊર્ણાકોશવિવરાલ્લવાદનેકાનિ રશ્મિકોટિનિયુતશતસહસ્રાણિ નિશ્ચરન્તિ સ્મ । તૈશ્ચ રશ્મિભિઃ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રાણિ પરિસ્ફુટાન્યભૂવન્ । યે ચ સત્ત્વાસ્તયા પ્રભયા સ્પૃષ્ટાઃ, તે સર્વે નિયતા અભૂવન્નનુત્તરાય સમ્યક્સંબોધૌ । યાવન્નારકાઃ સત્ત્વાઃ * * *સર્વે ચ બુદ્ધક્ષેત્રાણિ ષડ્વિકારં પ્રવિચેલુઃ । દિવ્યાનિ ચ ચન્દનચૂર્ણવર્ષાણિ તથાગતપાદમૂલં વવર્ષુઃ ॥
અથ ખલુ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયાં પ્રજ્ઞાપારમિતાં ભાષતે સ્મ । તદ્યથા - બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન સમચિત્તેન ભવિતવ્યમ્ । સર્વસત્ત્વેષુ મૈત્રચિત્તેન ભવિતવ્યમ્ । કૃતજ્ઞેન ભવિતવ્યમ્ । કૃતવેદિના ચ ભવિતવ્યમ્ । સર્વપાપવિરતચિત્તેન ભવિતવ્યમ્ । ઇદં ચ પ્રજ્ઞાપારમિતાહૃદયમાગ્રહીતવ્યમ્ - નમો રત્નત્રયાય । નમઃ શાક્યમુનયે તથાગતાય અર્હતે સમ્યક્સંબુદ્ધાય । તદ્યથા - ઓં મુને મુને મહામુનયે સ્વાહા ॥ અસ્યાઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયા લાભાત્ મયા અનુત્તરા સમ્યક્સંબોધિરનુપ્રાપ્તા । સર્વબુદ્ધાશ્ચ અતો નિર્યાતાઃ ॥ મયા અપિ ઇયમેવ ( સ્વલ્પ્, વૈદ્ય 94 ) પ્રજ્ઞાપારમિતા શ્રુતા મહાશાક્યમુનેસ્તથાગતસ્ય સાક્ષાત્ । તેન હિ ત્વં સર્વબોધિસત્ત્વાનામગ્રતો બુદ્ધત્વે ચ વ્યાકૃતઃ - ભવિષ્યસિ ત્વં માણવ અનાગતે ઽધ્વનિ સ(મન્તરશ્મિસમુ)દ્ગતઃ શ્રીકૂટરાજા નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો લોકવિદ્ અનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ । [બદિયમપિ?] યે ઇદં નામધેયં શ્રોષ્યન્તિ ધારયિષ્યન્તિ વાચયિષ્યન્તિ લિખયયિષ્યન્તિ, પરેભ્યશ્ચ વિસ્તરેણ સંપ્રકાશયિષ્યન્તિ, પુસ્તકલિખિતમપિ કૃત્વા ગૃહે ધારયિષ્યન્તિ પૂજયિષ્યન્તિ, તે સર્વે અલ્પોપાયેન અલ્પશ્રવણેન ચ તથાગતા ભવિષ્યન્તિ । તદ્યથા - ઓં જેય જેય પદ્માભે અવમે અવમે સરસરણિ ધિરિધિરિ દેવતા અનુપાલનિ યુદ્ધોત્તારિણિ પરચક્રનિવારિણિ પૂરય પૂરય ભગવતિ સર્વ આશા મમ ચ સર્વસત્ત્વાનાં ચ । સર્વકર્માવરણાનિ વિશોધય, બુદ્ધાધિષ્ઠિતે સ્વાહા ॥ ઇયં સા કુલપુત્ર પરમાર્થપ્રજ્ઞાપારમિતા સર્વબુદ્ધાનાં જનની બોધિસત્ત્વમાતા (બોધિદાત્રી) પાપહારકા । સર્વબુદ્ધૈરપિ ન શક્નોતિ અસ્યાનુશંસા વક્તું યાવત્કલ્પકોટિશતૈરપિ । અનયા પઠિતમાત્રેણ સર્વપર્ષન્મણ્ડલાભિષિક્તા ભવન્તિ, સર્વે ચ મન્ત્રાઃ અભિમુખા ભવન્તિ ॥
અથ આર્યાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - કેન કારણેન ભગવન્ ઇયં સ્વલ્પાક્ષરા પ્રજ્ઞાપારમિતા? ભગવાનાહ - અલ્પોપાયત્વાત્ । યે ઽપિ સત્ત્વા મન્દાસ્વાદાઃ, તે ઽપિ ઇમાં પ્રજ્ઞાપારમિતાં સ્વલ્પાક્ષરાં ધારયિષ્યન્તિ વાચયિષ્યન્તિ લિખિષ્યન્તિ લિખયિષ્યન્તિ, તે સર્વે અલ્પોપાયેન બોધિપરાયણા ભવિષ્યન્તિ । અનેન કારણેન કુલપુત્ર ઇયં સંક્ષિપ્તા સ્વલ્પાક્ષરા પ્રજ્ઞાપારમિતા ॥
એવમુક્તે આર્યાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમેતદવોચત્ - આશ્ચર્યં ભગવન્, પરમાશ્ચર્યં સુગત, યાવદેવ ભગવાન્ સર્વસત્ત્વહિતાય અયં ધર્મપર્યાયો ભાષિતો મન્દપુદ્ગલાનામેવ અર્થાય હિતાય સુખાય ચેતિ ॥
ઇદમવોચદ્ભગવાન્ । આત્તમના આર્યાવલોકિતેશ્વરો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ, તે ચ ભિક્ષવસ્તે ચ બોધિસત્ત્વાઃ સા ચ સર્વાવતી પર્ષત્ સદેવમાનુષાસુરગન્ધર્વશ્ચ લોકો ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દન્નિતિ ॥
સ્વલ્પાક્ષરા પ્રજ્ઞાપારમિતા સમાપ્તા ॥