સૂર્યોપનિષત્ · અધ્યાય 1

સૂર્યોપનિષત્
અથર્વવેદીય સામાન્યોપનિષત્ ।
સૂદિતસ્વાતિરિક્તારિસૂરિનન્દાત્મભાવિતમ્ ।
સૂર્યનારાયણાકારં નૌમિ ચિત્સૂર્યવૈભવમ્ ॥
ૐ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શ્રુણુયામ દેવાઃ । ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્યજત્રાઃ ।
સ્થિરૈરણ્ગૈસ્તુષ્ટુવાંસસ્તનૂભિર્વ્યશેમ દેવહિતં યદાયુઃ ।
સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ । સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ ।
સ્વસ્તિ નસ્તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિઃ । સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્દધાતુ ॥
ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
હરિઃ ૐ અથ સૂર્યાથર્વાણ્ગિરસં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ।
બ્રહ્મા ઋષિઃ । ગાયત્રી છન્દઃ । આદિત્યો દેવતા ।
હંસઃ સોઽહમગ્નિનારાયણયુક્તં બીજમ્ । હૃલ્લેખા શક્તિઃ ।
વિયદાદિસર્ગસંયુક્તં કીલકમ્ ।
ચતુર્વિધપુરુષાર્થસિદ્ધ્યર્થે વિનિયોગઃ ।
ષટ્સ્વરારૂઢેન બીજેન ષડણ્ગં રક્તામ્બુજસંસ્થિતમ્ ।
સપ્તાશ્વરથિનં હિરણ્યવર્ણં ચતુર્ભુજં
પદ્મદ્વયાભયવરદહસ્તં કાલચક્રપ્રણેતારં
શ્રીસૂર્યનારાયણં ય એવં વેદ સ વૈ બ્રાહ્મણઃ ।
ૐ ભૂર્ભુવઃસુવઃ । ૐ તત્સવિતુર્વરેણ્યં ભર્ગો દેવસ્ય
ધીમહિ । ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ।
સૂર્ય આત્મા જગતસ્તસ્થુષશ્ચ । સૂર્યાદ્વૈ ખલ્વિમાનિ
ભૂતાનિ જાયન્તે ।
સૂર્યાદ્યઙ્યઃ પર્જન્યોઽન્નમાત્મા નમસ્ત આદિત્ય ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં કર્મકર્તાસિ । ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં બ્રહ્માસિ ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં વિષ્ણુરસિ ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં રુદ્રોઽસિ । ત્વમેવ પ્રત્યક્ષમૃગસિ ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં યજુરસિ ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં સામાસિ । ત્વમેવ પ્રત્યક્ષમથર્વાસિ ।
ત્વમેવ સર્વં છન્દોઽસિ ।
આદિત્યાદ્વાયુર્જાયતે । આદિત્યાદ્ભૂમિર્જાયતે । આદિત્યાદાપો
જાયન્તે । આદિત્યાજ્જ્યોતિર્જાયતે ।
આદિત્યાદ્વ્યોમ દિશો જાયન્તે । આદિત્યાદ્દેવા જાયન્તે ।
આદિત્યાદ્વેદા જાયન્તે ।
આદિત્યો વા એષ એતન્મણ્ડલં તપતિ । અસાવાદિત્યો બ્રહ્મ ।
આદિત્યોઽન્તઃકરણમનોબુદ્ધિચિત્તાહણ્કારાઃ । આદિત્યો વૈ
વ્યાનઃ સમાનોદાનોઽપાનઃ પ્રાણઃ ।
આદિત્યો વૈ શ્રોત્રત્વક્ચક્ષૂરસનઘ્રાણાઃ । આદિત્યો વૈ
વાક્પાણિપાદપાયૂપસ્થાઃ ।
આદિત્યો વૈ શબ્દસ્પર્શરૂપરસગન્ધાઃ । આદિત્યો વૈ
વચનાદાનાગમનવિસર્ગાનન્દાઃ ।
આનન્દમયો ઙ્યાનમયો વિઙ્યાનાનમય આદિત્યઃ । નમો મિત્રાય
ભાનવે મૃત્યોર્મા પાહિ ।
ભ્રાજિષ્ણવે વિશ્વહેતવે નમઃ । સૂર્યાદ્ભવન્તિ ભૂતાનિ
સૂર્યેણ પાલિતાનિ તુ ।
સૂર્યે લયં પ્રાપ્નુવન્તિ યઃ સૂર્યઃ સોઽહમેવ ચ । ચક્ષુર્નો
દેવઃ સવિતા ચક્ષુર્ન ઉત પર્વતઃ ।
ચક્ષુર્ધાતા દધાતુ નઃ । આદિત્યાય વિદ્મહે સહસ્રકિરણાય
ધીમહિ । તન્નઃ સૂર્યઃ પ્રચોદયાત્ ।
સવિતા પશ્ચાત્તાત્સવિતા
પુરસ્તાત્સવિતોત્તરાત્તાત્સવિતાધરાત્તાત્ ।
સવિતા નઃ સુવતુ સર્વતાતિં સવિતા નો રાસતાં દીર્ઘમાયુઃ ।
ૐઇત્યેકાક્ષરં બ્રહ્મ । ઘૃણિરિતિ દ્વે અક્ષરે । સૂર્ય
ઇત્યક્ષરદ્વયમ્ । આદિત્ય ઇતિ ત્રીણ્યક્ષરાણિ ।
એતસ્યૈવ સૂર્યસ્યાષ્ટાક્ષરો મનુઃ । યઃ સદાહરહર્જપતિ સ
વૈ બ્રાહ્મણો ભવતિ સ વૈ બ્રાહ્મણો ભવતિ ।
સૂર્યાભિમુખો જપ્ત્વા મહાવ્યાધિભયાત્પ્રમુચ્યતે ।
અલક્ષ્મીર્નશ્યતિ । અભક્ષ્યભક્ષણાત્પૂતો ભવતિ ।
અગમ્યાગમનાત્પૂતો ભવતિ । પતિતસમ્ભાષણાત્પૂતો ભવતિ ।
અસત્સમ્ભાષણાત્પૂતો ભવતિ ।
મધ્યાહ્ને સૂરાભિમુખઃ પઠેત્ ।
સદ્યોત્પન્નપજ્ણ્ચમહાપાતકાત્પ્રમુચ્યતે ।
સૈષાં સાવિત્રીં વિદ્યાં ન કિજ્ણ્ચિદપિ ન
કસ્મૈચિત્પ્રશંસયેત્ ।
ય એતાં મહાભાગઃ પ્રાતઃ પઠતિ સ ભાગ્યવાજ્ણ્જાયતે ।
પશૂન્વિન્દતિ । વેદાર્થં લભતે ।
ત્રિકાલમેતજ્જપ્ત્વા ક્રતુશતફલમવાપ્નોતિ । યો હસ્તાદિત્યે
જપતિ સ મહામૃત્યું તરતિ ય એવં વેદ ॥
ઇત્યુપનિષત્ ॥
હરિઃ ૐ ભદ્રં કર્ણેભિરિતિ શાન્તિઃ ॥
ઇતિ સૂર્યોપનિષત્સમાપ્તા ॥
હિન્દી-અનુવાદમ્
સૂદિતસ્વાતિરિક્તારિસૂરિનન્દાત્મભાવિતમ્ ।
સૂર્યનારાયણાકારં નૌમિ ચિત્સૂર્યવૈભવમ્ ॥
ૐ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શ્રુણુયામ દેવાઃ । ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્યજત્રાઃ ।
સ્થિરૈરઙ્ગૈસ્તુષ્ટુવાંસસ્તનૂભિર્વ્યશેમ દેવહિતં યદાયુઃ ।
સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ । સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ ।
સ્વસ્તિ નસ્તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિઃ । સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્દધાતુ ॥
ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
ભાવાર્થ- હે દેવ ! હમ કાનોં સે કલ્યાણકારી બાતેં સુનેં, આઁખોં સે કલ્યાણકારી (દૃશ્ય) દેખેં, હમ હૃષ્ટ-પુષ્ટ અંગોં ઔર શરીર સે ઈશ્વર દ્વારા પ્રદત્ત પૂરી આયુ દેવહિત કાર્યોં મેં બિતાએઁ । મહાન્ કીર્તિ સમ્પન્ન દેવરાજ ઇન્દ્ર હમારા કલ્યાણ કરેં। સર્વજ્ઞાતા પૂષા દેવતા હ કલ્યાણ કરેં। અરિષ્ટનેમિ (જિસકી ગતિ અવરુદ્ધ ન કી જા સકે), તાર્ક્ષ્ય (ગરુડ) તથા બૃહસ્પતિદેવ હમારા કલ્યાણ કરેં। ત્રિવિધ તાપોં કી શાન્તિ હો ।
હરિઃ ૐ અથ સૂર્યાથર્વાઙ્ગિરસં વ્યાખ્યાસ્યામઃ । બ્રહ્મા ઋષિઃ । ગાયત્રી છન્દઃ । આદિત્યો દેવતા ।
હંસઃ સોઽહમગ્નિનારાયણયુક્તં બીજમ્ । હૃલ્લેખા શક્તિઃ । વિયદાદિસર્ગસંયુક્તં કીલકમ્ ।
ચતુર્વિધપુરુષાર્થસિદ્ધ્યર્થે વિનિયોગઃ ।
ઇસ સૂર્યદેવ સમ્બન્ધી અથર્વાઙ્ગિરસ-મન્ત્ર કે બ્રહ્મા ઋષિ હૈ। ગાયત્રી છન્દ હૈ । આદિત્ય દેવતા હૈં । ઽહંસઽ ઽસોઽહમ્ અગ્નિ નારાયણયુક્ત બીજ હૈ । હૃલ્લેખા શક્તિ હૈ। વિયત્ આદિ સૃષ્ટિ સે સંયુક્ત કીલક હૈ। ચારો પ્રકાર કે પુરુષાર્થોં કી સિદ્ધિ મે ઇસ મન્ત્ર કા વિનિયોગ કિયા જાતા હૈ।
ષટ્સ્વરારૂઢેન બીજેન ષડઙ્ગં રક્તામ્બુજસંસ્થિતમ્ ।
સપ્તાશ્વરથિનં હિરણ્યવર્ણં ચતુર્ભુજં
પદ્મદ્વયાભયવરદહસ્તં કાલચક્રપ્રણેતારં
શ્રીસૂર્યનારાયણં ય એવં વેદ સ વૈ બ્રાહ્મણઃ ।
છઃ સ્વરો પર આરુઢ બીજ કે સાથ, છઃ અઙ્ગોવાલે, લાલ કમલ પર સ્થિત, સાત ઘોડોવાલે રથ પર સવાર, હિરણ્યવર્ણ, ચતુર્ભુજ તથા ચારો હાથોં મે ક્રમશઃ દો કમલ તથા વર ઔર અભયમુદ્રા ધારણ કિયે,કાલચક્ર કે પ્રણેતા શ્રીસૂર્યનારાયણ કો જો ઇસ પ્રકાર જાનતા હૈ, નિશ્ચયપૂર્વક વહી બ્રાહ્મણ (બ્રહ્મવેત્તા) હૈ।
ૐ ભૂર્ભુવઃસુવઃ । ૐ તત્સવિતુર્વરેણ્યં ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ । ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ ।
જો પ્રણવ કે અર્થભૂત સચ્ચિદાનન્દમય તથા ભૂઃ, ભુવઃ ઔર સ્વ: સ્વરૂપ સે ત્રિભુવનમય એવં સમ્પૂર્ણ જગત કી સૃષ્ટિ કરનેવાલે હૈં, ઉન ભગવાન્ સૂર્યદેવ કે સર્વશ્રેષ્ઠ તેજ કા હમ ધ્યાન કરતે હૈં, જો હમારી બુદ્ધિયો કો પ્રેરણા દેતે રહતે હૈં ।
સૂર્ય આત્મા જગતસ્તસ્થુષશ્ચ । સૂર્યાદ્વૈ ખલ્વિમાનિ ભૂતાનિ જાયન્તે ।
સૂર્યાદ્યજ્ઞઃ પર્જન્યોઽન્નમાત્મા નમસ્ત આદિત્ય ।
ભગવાન્ સૂર્યનારાયણ સમ્પૂર્ણ જગમ તથા સ્થાવર-જગત કે આત્મા હૈં, નિશ્ચયપૂર્વક સૂર્યનારાયણ સે હી યે ભૂત ઉત્પન્ન હોતે હૈં। સૂર્ય સે યજ્ઞ, મેઘ, અન્ન (બલ-વીર્ય) ઔર આત્મા (ચેતના) કા આવિર્ભાવ હોતા હૈ। આદિત્ય ! આપકો હમારા નમસ્કાર હૈ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં કર્મકર્તાસિ ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં બ્રહ્માસિ । ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં વિષ્ણુરસિ । ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં રુદ્રોઽસિ ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષમૃગસિ । ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં યજુરસિ । ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં સામાસિ ।
ત્વમેવ પ્રત્યક્ષમથર્વાસિ । ત્વમેવ સર્વં છન્દોઽસિ ।
આપ હી પ્રત્યક્ષ કર્મકર્તા હૈં, આપ હી પ્રત્યક્ષ બ્રહ્મ હૈં । આપ હી પ્રત્યક્ષ વિષ્ણુ હૈં, આપ હી પ્રત્યક્ષ રુદ્ર હૈં । આપ હી પ્રત્યક્ષ ઋગ્વેદ હૈ। આપ હી પ્રત્યક્ષ યજુર્વેદ હૈં । આપ હી પ્રત્યક્ષ સામવેદ હૈં । આપ હી પ્રત્યક્ષ અથર્વવેદ હૈ । આપ હી સમસ્ત છન્દઃસ્વરૂપ હૈં।
આદિત્યાદ્વાયુર્જાયતે । આદિત્યાદ્ભૂમિર્જાયતે ।
આદિત્યાદાપો જાયન્તે । આદિત્યાજ્જ્યોતિર્જાયતે ।
આદિત્યાદ્વ્યોમ દિશો જાયન્તે । આદિત્યાદ્દેવા જાયન્તે ।
આદિત્યાદ્વેદા જાયન્તે ।

આદિત્ય સે વાયુ ઉત્પન્ન હોતી હૈ। આદિત્ય સે ભૂમિ ઉત્પન્ન હોતી હૈ, આદિત્ય સે જલ ઉત્પન્ન હોતા હૈ। આદિત્ય સે જ્યોતિ (અગ્નિ) ઉત્પન્ન હોતી હૈ। આદિત્ય સે આકાશ ઔર દિશાએઁ ઉત્પન્ન હોતી હૈં। આદિત્ય સે દેવતા ઉત્પન્ન હોતે હૈં। આદિત્ય સે વેદ ઉત્પન્ન હોતે હૈં।
આદિત્યો વા એષ એતન્મણ્ડલં તપતિ । અસાવાદિત્યો બ્રહ્મ ।
આદિત્યોઽન્તઃકરણમનોબુદ્ધિચિત્તાહઙ્કારાઃ ।
આદિત્યો વૈ વ્યાનઃ સમાનોદાનોઽપાનઃ પ્રાણઃ ।
આદિત્યો વૈ શ્રોત્રત્વક્ચક્ષૂરસનઘ્રાણાઃ ।
આદિત્યો વૈ વાક્પાણિપાદપાયૂપસ્થાઃ ।
આદિત્યો વૈ શબ્દસ્પર્શરૂપરસગન્ધાઃ ।
આદિત્યો વૈ વચનાદાનાગમનવિસર્ગાનન્દાઃ ।
આનન્દમયો જ્ઞાનમયો વિજ્ઞાનાનમય આદિત્યઃ ।
નિશ્ચય હી યે આદિત્ય દેવતા ઇસ બ્રહ્માણ્ડ-મણ્ડલ કો તપાતે (ગર્મી દેતે) હૈં। વે આદિત્ય બ્રહ્મ હૈં । આદિત્ય હી અન્તઃકરણ અર્થાત્ મન, બુદ્ધિ, ચિત્ત ઔર અહઙ્કારરૂપ હૈં । આદિત્ય હી પ્રાણ, અપાન, સમાન, વ્યાન ઔર ઉદાન-ઇન પાઁચૌ પ્રાણો કે રૂપ મે વિરાજતે હૈં। આદિત્ય હી શ્રોત્ર, ત્વચા, ચક્ષુ, રસના ઔર ઘ્રાણ-ઇન પાઁચ ઇન્દ્રિયો કે રૂપ મેં કાર્ય કર રહે હૈં। આદિત્ય હી વાક, પાણિ, પાદ, પાયુ ઔર ઉપસ્થ-યે પૉચો કર્મેન્દ્રિય હૈં । આદિત્ય હી શબ્દ, સ્પર્શ, રૂપ, રસ ઔર ગન્ધ યે જ્ઞાનેન્દ્રિયો કે પૉચ વિષય હૈં । આદિત્ય હી વચન, આદાન, ગમન, મલ-ત્યાગ ઔર આનન્દ-યે કર્મેન્દ્રિયો કે પાઁચ વિષય બન રહે હૈં। આનન્દમય, જ્ઞાનમય ઔર વિજ્ઞાનમય આદિત્ય હી હૈં।
નમો મિત્રાય ભાનવે મૃત્યોર્મા પાહિ ।
ભ્રાજિષ્ણવે વિશ્વહેતવે નમઃ ।
મિત્રદેવતા તથા સૂર્યદેવ કો નમસ્કાર હૈ। પ્રભો ! આપ મૃત્યુ સે મેરી રક્ષા કરે । દીપ્તિમાન્ તથા વિશ્વ કે કારણરૂપ સૂર્યનારાયણ કો નમસ્કાર હૈ ।
સૂર્યાદ્ભવન્તિ ભૂતાનિ સૂર્યેણ પાલિતાનિ તુ ।
સૂર્યે લયં પ્રાપ્નુવન્તિ યઃ સૂર્યઃ સોઽહમેવ ચ ।
ચક્ષુર્નો દેવઃ સવિતા ચક્ષુર્ન ઉત પર્વતઃ ।
ચક્ષુર્ધાતા દધાતુ નઃ ।
સૂર્ય સે સમ્પૂર્ણ ચરાચર જીવ ઉત્પન્ન હોતે હૈં, સૂર્ય કે દ્વારા હી ઉનકા પાલન હોતા હૈ ઔર ફિર સૂર્ય મે હી વે લય કો પ્રાપ્ત હોતે હૈં । જો સૂર્યનારાયણ હૈં, વહ મૈં હી હૂઁ। સવિતા દેવતા હમારે નેત્ર હૈં તથા પર્વ કે દ્વારા પુણ્યકાલ કા આખ્યાન કરને કે કારણ જો પર્વતનામ સે પ્રસિદ્ધ હૈ, વે સૂર્ય હી હમારે ચક્ષુ હૈં । સબકો ધારણ કરનેવાલે ધાતા નામ સે પ્રસિદ્ધ વે આદિત્યદેવ હમારે નેત્રો કો દૃષ્ટિશક્તિ પ્રદાન કરેં।
આદિત્યાય વિદ્મહે સહસ્રકિરણાય ધીમહિ । તન્નઃ સૂર્યઃ પ્રચોદયાત્ ।
(શ્રીસૂર્યગાયત્રી-) હમ ભગવાન્ આદિત્ય કો જાનતે હૈં—પૂજતે હૈં, હમ સહસ્ર (અનન્ત ) કિરણોં સે મણ્ડિત ભગવાન્ સૂર્યનારાયણ કા ધ્યાન કરતે હૈ, વે સર્યદેવ હમે પ્રેરણા પ્રદાન કરે ।ઽ (ઽઆદિત્યાય વિદ્મહે સહસ્ત્રકિરણાયધીમહિ તન્નઃસૂર્યઃ પ્રચોદયાત।)
સવિતા પશ્ચાત્તાત્સવિતા પુરસ્તાત્સવિતોત્તરાત્તાત્સવિતાધરાત્તાત્ ।
સવિતા નઃ સુવતુ સર્વતાતિં સવિતા નો રાસતાં દીર્ઘમાયુઃ ।
પીછે સવિતા દેવતા હૈં, આગે સવિતા દેવતા હૈં, બૉયે સવિતા દેવતા હૈં ઔર દક્ષિણ ભાગ મે ભી (તથા ઊપર-નીચે ભી) સવિતા દેવતા હૈં । સવિતા દેવતા હમારે લિયે સબ કુછ પ્રસવ (ઉત્પન્ન) કરે (સભી અભીષ્ટ વસ્તુએઁ દે)ઽ સવિતા દેવતા હમે દીર્ઘ આયુ પ્રદાન કરે ।
ૐઇત્યેકાક્ષરં બ્રહ્મ । ઘૃણિરિતિ દ્વે અક્ષરે ।
સૂર્ય ઇત્યક્ષરદ્વયમ્ । આદિત્ય ઇતિ ત્રીણ્યક્ષરાણિ ।
એતસ્યૈવ સૂર્યસ્યાષ્ટાક્ષરો મનુઃ ।
ૐ યહ એકાક્ષર મન્ત્ર બ્રહા હૈ। ઽઘૃણિઃઽ યહ દો અક્ષરો કા મન્ત્ર હૈ, ઽસૂર્યઃઽ યહ દો અક્ષરોં કા મન્ત્ર હૈ। ઽઆદિત્યઃઽ ઇસ મન્ત્ર મે તીન અક્ષર હૈં । ઇન સબકો મિલાકર સૂર્યનારાયણ કા અષ્ટાક્ષર મહામન્ત્ર-ૐ ઘૃણિઃ સૂર્ય આદિત્યોમ્ઽ બનતા હૈ। યહી અથર્વાઙ્ગિરસ સૂર્યમન્ત્ર હૈ ।
યઃ સદાહરહર્જપતિ સ
વૈ બ્રાહ્મણો ભવતિ સ વૈ બ્રાહ્મણો ભવતિ ।
ઇસ મન્ત્ર કા જો પ્રતિદિન જપ કરતા હૈ, વહી બ્રાહ્મણ (બ્રહ્મવેત્તા) હોતા હૈ, વહી બ્રાહ્મણ હોતા હૈ।
સૂર્યાભિમુખો જપ્ત્વા મહાવ્યાધિભયાત્પ્રમુચ્યતે ।
અલક્ષ્મીર્નશ્યતિ । અભક્ષ્યભક્ષણાત્પૂતો ભવતિ ।
અગમ્યાગમનાત્પૂતો ભવતિ । પતિતસમ્ભાષણાત્પૂતો ભવતિ ।
અસત્સમ્ભાષણાત્પૂતો ભવતિ ।
સૂર્યનારાયણ કી ઓર મુખ કરકે જપને સે મહાવ્યાધિ કે ભય સે મુક્ત હો જાતા હૈ। ઉસકા દારિદ્રય નષ્ટ હો જાતા હૈ। સારે દોષોં-પાપો સે વહ મુક્ત હો જાતા હૈ ।
મધ્યાહ્ને સૂરાભિમુખઃ પઠેત્ ।
સદ્યોત્પન્નપઞ્ચમહાપાતકાત્પ્રમુચ્યતે ।
સૈષાં સાવિત્રીં વિદ્યાં ન કિઞ્ચિદપિ ન કસ્મૈચિત્પ્રશંસયેત્ ।
મધ્યાહ્ન મેં સૂર્ય કી ઓર મુખ કરકે ઇસકા જપ કરે । ઇસ પ્રકાર કરને સે મનુષ્ય સદ્યઃ ઉત્પન્ન પાઁચ મહાપાતકો સે છૂટ જાતા હૈ । યહ સાવિત્રીવિદ્યા હૈ, ઇસકી કિસી અપાત્ર સે કુછ ભી પ્રશંસા (પરિચર્ચા) ન કરે।
ય એતાં મહાભાગઃ પ્રાતઃ પઠતિ સ ભાગ્યવાઞ્જાયતે ।
પશૂન્વિન્દતિ । વેદાર્થં લભતે ।
ત્રિકાલમેતજ્જપ્ત્વા ક્રતુશતફલમવાપ્નોતિ ।
યો હસ્તાદિત્યે જપતિ સ મહામૃત્યું તરતિ ય એવં વેદ ॥
ઇત્યુપનિષત્ ॥
હરિઃ ૐ ભદ્રં કર્ણેભિરિતિ શાન્તિઃ ॥
ઇતિ સૂર્યોપનિષત્સમાપ્તા ॥
જો મહાભાગ ઇસકા ત્રિકાલ-પ્રાતઃ, મધ્યાહ્ન ઔર સાયંકાલ પાઠ કરતા હૈ, વહ ભાગ્યવાન હો જાતા હૈ, ઉસે ગૌ આદિ પશુઓં કા લાભ હોતા હૈ । વહ વેદ કે અભિપ્રાય કા જ્ઞાતા હોતા હૈ। ઇસકા જપ કરને સે સૈકડો યજ્ઞ કા ફલ પ્રાપ્ત હોતા હૈ। જો સૂર્યદેવતા કે હસ્ત નક્ષત્ર પર રહતે સમય (અર્થાત્ આશ્વિન માસ મેં) ઇસકા જપ કરતા હૈ, વહ મહામૃત્યુ સે તર જાતા હૈ, જો ઇસ પ્રકાર સે જાનતા હૈ, વહ ભી મહામૃત્યુ સે તર જાતા હૈ।
ઉપનિષદ્ સમાપ્ત હુઆ।
હરિ ૐ હમ કાનોં સે કલ્યાણકારી બાતેં સુનેં, આદિ। શાન્તિ હો॥
સૂર્યોપનિષદ્ સમાપ્ત હુઆ।
અધિકાધ્યયનાય