શ્રીદેવ્યથર્વશીર્ષમ્ · અધ્યાય 1

ૐ સર્વે વૈ દેવા દેવીમુપતસ્થુઃ કાસિ ત્વં મહાદેવીતિ

સાબ્રવીત્ - અહં બ્રહ્મસ્વરૂપિણી । મત્તઃ પ્રકૃતિપુરુષાત્મકં જગત્ । શૂન્યં ચાશૂન્યં ચ

અહમાનન્દાનાનન્દૌ । અહં વિજ્ઞાનાવિજ્ઞાને । અહં બ્રહ્માબ્રહ્મણી વેદિતવ્યે । અહં પઞ્ચભૂતાન્યપઞ્ચભૂતાનિ । અહમખિલં જગત્

વેદોઽહમવેદોઽહમ્ । વિદ્યાહમવિદ્યાહમ્ । અજાહમનજાહમ્ । અધશ્ચોર્ધ્વં ચ તિર્યક્ ચાહમ્

અહં રુદ્રેભિર્વસુભિશ્ચરામિ । અહમાદિત્યૈરુત વિશ્વેદેવૈઃ । અહં મિત્રાવરુણાવુભૌ બિભર્મિ । અહમિન્દ્રાગ્ની અહમશ્વિનાવુભૌ

અહં સોમં ત્વષ્ટારં પૂષણં ભગં દધામિ । અહં વિષ્ણુમુરુક્રમં બ્રહ્માણમુત પ્રજાપતિં દધામિ

અહં દધામિ દ્રવિણં હવિષ્મતે સુપ્રાવ્યે યજમાનાય સુન્વતે । અહં રાષ્ટ્રી સઙ્મની વસૂનાં ચિકિતુષી પ્રથમા યજ્ઞિયાનામ્ । અહં સુવે પિતરમસ્ય મૂર્ધન્મમ યોનિરપ્સ્વન્તઃ સમુદ્રે । ય એવં વેદ સ દૈવીં સમ્પદમાપ્નોતિ

તે દેવા અબ્રુવન્ –
નમો દેવ્યૈ મહાદેવ્યૈ શિવાયૈ સતતં નમઃ ।
નમઃ પ્રકૃત્યૈ ભદ્રાયૈ નિયતાઃ પ્રણતાઃ સ્મ તામ્

તામગ્નિવર્ણાં તપસા જ્વલન્તીં વૈરોચનીં કર્મફલેષુ જુષ્ટામ્ ।
દુર્ગાં દેવીં શરણં પ્રપદ્યામહેઽસુરાન્નાશયિત્ર્યૈ તે નમઃ

દેવીં વાચમજનયન્ત દેવાસ્તાં વિશ્વરૂપાઃ પશવો વદન્તિ ।
સા નો મન્દ્રેષમૂર્જં દુહાના ધેનુર્વાગસ્માનુપ સુષ્ટુતૈતુ

કાલરાત્રીં બ્રહ્મસ્તુતાં વૈષ્ણવીં સ્કન્દમાતરમ્ ।
સરસ્વતીમદિતિં દક્ષદુહિતરં નમામઃ પાવનાં શિવામ્

મહાલક્ષ્મ્યૈ ચ વિદ્મહે સર્વશક્ત્યૈ ચ ધીમહિ ।
તન્નો દેવી પ્રચોદયાત્

અદિતિર્હ્યજનિષ્ટ દક્ષ યા દુહિતા તવ ।
તાં દેવા અન્વજાયન્ત ભદ્રા અમૃતબન્ધવઃ

કામો યોનિઃ કમલા વજ્રપાણિર્ગુહા હસા માતરિશ્વાભ્રમિન્દ્રઃ ।
પુનર્ગુહા સકલા માયયા ચ પુરૂચ્યૈષા વિશ્વમાતાદિવિદ્યોમ્

એષાઽઽત્મશક્તિઃ । એષા વિશ્વમોહિની । પાશાઙ્કુશધનુર્બાણધરા ।
એષા શ્રીમહાવિદ્યા । ય એવં વેદ સ શોકં તરતિ

નમસ્તે અસ્તુ ભગવતિ માતરસ્માન્ પાહિ સર્વતઃ

સૈષાષ્ટૌ વસવઃ । સૈષૈકાદશ રુદ્રાઃ । સૈષા દ્વાદશાદિત્યાઃ । સૈષા વિશ્વેદેવાઃ સોમપા અસોમપાશ્ચ । સૈષા યાતુધાના અસુરા રક્ષાંસિ પિશાચા યક્ષાઃ સિદ્ધાઃ । સૈષા સત્ત્વરજસ્તમાંસિ । સૈષા બ્રહ્મવિષ્ણુરુદ્રરૂપિણી । સૈષા પ્રજાપતીન્દ્રમનવઃ । સૈષા ગ્રહનક્ષત્રજ્યોતીંસિ । કલાકાષ્ઠાદિકાલરૂપિણી । તામહં પ્રણૌમિ નિત્યમ્ ॥
પાપાપહારિણીં દેવીં ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયિનીમ્ ।
અનન્તાં વિજયાં શુદ્ધાં શરણ્યાં શિવદાં શિવામ્

વિયદીકારસંયુક્તં વીતિહોત્રસમન્વિતમ્ ।
અર્ધેન્દુલસિતં દેવ્યા બીજં સર્વાર્થસાધનમ્

એવમેકાક્ષરં બ્રહ્મ યતયઃ શુદ્ધચેતસઃ ।
ધ્યાયન્તિ પરમાનન્દમયા જ્ઞાનામ્બુરાશયઃ

વાઙ્માયા બ્રહ્મસૂસ્તસ્માત્ ષષ્ઠં વક્ત્રસમન્વિતમ્ ।
સૂર્યોઽવામશ્રોત્રબિન્દુસંયુક્તષ્ટાત્તૃતીયકઃ ।
નારાયણેન સંમિશ્રો વાયુશ્ચાધરયુક્ તતઃ ।
વિચ્ચે નવાર્ણકોઽર્ણઃ સ્યાન્મહદાનન્દદાયકઃ

હૃત્પુણ્ડરીકમધ્યસ્થાં પ્રાતઃ સૂર્યસમપ્રભામ્ ।
પાશાઙ્કુશધરાં સૌમ્યાં વરદાભયહસ્તકામ્ ।
ત્રિનેત્રાં રક્તવસનાં ભક્તકામદુઘાં ભજે

નમામિ ત્વાં મહાદેવીં મહાભયવિનાશિનીમ્ ।
મહાદુર્ગપ્રશમનીં મહાકારુણ્યરૂપિણીમ્

યસ્યાઃ સ્વરૂપં બ્રહ્માદયો ન જાનન્તિ તસ્માદુચ્યતે અજ્ઞેયા । યસ્યા અન્તો ન લભ્યતે તસ્માદુચ્યતે અનન્તા । યસ્યા લક્ષ્યં નોપલક્ષ્યતે તસ્માદુચ્યતે અલક્ષ્યા । યસ્યા જનનં નોપલભ્યતે તસ્માદુચ્યતે અજા । એકૈવ સર્વત્ર વર્તતે તસ્માદુચ્યતે એકા । એકૈવ વિશ્વરૂપિણી તસ્માદુચ્યતે નૈકા । અતએવોચ્યતે અજ્ઞેયાનન્તાલક્ષ્યાજૈકા નૈકેતિ

મન્ત્રાણાં માતૃકા દેવી શબ્દાનાં જ્ઞાનરૂપિણી ।
જ્ઞાનાનાં ચિન્મયાતીતા શૂન્યાનાં શૂન્યસાક્ષિણી ।
યસ્યાઃ પરતરં નાસ્તિ સૈષા દુર્ગા પ્રકીર્તિતા

તાં દુર્ગાં દુર્ગમાં દેવીં દુરાચારવિઘાતિનીમ્ ।
નમામિ ભવભીતોઽહં સંસારાર્ણવતારિણીમ્

ઇદમથર્વશીર્ષં યોઽધીતે સ પઞ્ચાથર્વશીર્ષજપફલમાપ્નોતિ । ઇદમથર્વશીર્ષમજ્ઞાત્વા યોઽર્ચાં સ્થાપયતિ - શતલક્ષં પ્રજપ્ત્વાપિ સોઽર્ચાસિદ્ધિં ન વિન્દતિ । શતમષ્ટોત્તરં ચાસ્ય પુરશ્ચર્યાવિધિઃ સ્મૃતઃ ।
દશવારં પઠેદ્ યસ્તુ સદ્યઃ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
મહાદુર્ગાણિ તરતિ મહાદેવ્યાઃ પ્રસાદતઃ

સાયમધીયાનો દિવસકૃતં પાપં નાશયતિ । પ્રાતરધીયાનો રાત્રિકૃતં પાપં નાશયતિ । સાયં પ્રાતઃ પ્રયુઞ્જાનો અપાપો ભવતિ । નિશીથે તુરીયસન્ધ્યાયાં જપ્ત્વા વાક્સિદ્ધિર્ભવતિ । નૂતનાયાં પ્રતિમાયાં જપ્ત્વા દેવતાસાન્નિધ્યં ભવતિ । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાયાં જપ્ત્વા પ્રાણાનાં પ્રતિષ્ઠા ભવતિ । ભૌમાશ્વિન્યાં મહાદેવીસન્નિધૌ જપ્ત્વા મહામૃત્યું તરતિ । સ મહામૃત્યું તરતિ ય એવં વેદ । ઇત્યુપનિષત્ ॥