શ્રી સુબ્રહ્મણ્ય સહસ્રનામ · અધ્યાય 1
ઋષય ઊચુઃ -
સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞ સર્વલોકોપકારક । વયં ચાતિથયઃ પ્રાપ્તા આતિથેયોઽસિ સુવ્રત
જ્ઞાનદાનેન સંસારસાગરાત્તારયસ્વ નઃ । કલૌ કલુષચિત્તા યે નરાઃ પાપરતાઃ સદા
કેન સ્તોત્રેણ મુચ્યન્તે સર્વપાતકબન્ધનૈઃ । ઇષ્ટસિદ્ધિકરં પુણ્યં દુઃખદારિદ્ર્યનાશનમ્
સર્વરોગહરં સ્તોત્રં સૂત નો વક્તુમર્હસિ । શ્રીસૂત ઉવાચ - શૃણુધ્વમૃષયઃ સર્વે નૈમિષારણ્યવાસિનઃ
તત્ત્વજ્ઞાનતપોનિષ્ઠાઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદાઃ । સ્વયંભુવા પુરા પ્રોક્તં નારદાય મહાત્મને
તદહં સંપ્રવક્ષ્યામિ શ્રોતું કૌતૂહલં યદિ । ઋષય ઊચુઃ - કિમાહ ભગવાન્બ્રહ્મા નારદાય મહાત્મને
સૂતપુત્ર મહાભાગ વક્તુમર્હસિ સાંપ્રતમ્ । શ્રીસૂત ઉવાચ - દિવ્યસિંહાસનાસીનં સર્વદેવૈરભિષ્ટુતમ્
સાષ્ટાઙ્ગપ્રણિપત્યૈનં બ્રહ્માણં ભુવનેશ્વરમ્ । નારદઃ પરિપપ્રચ્છ કૃતાઞ્જલિરુપસ્થિતઃ
નારદ ઉવાચ -
લોકનાથ સુરશ્રેષ્ઠ સર્વજ્ઞકરુણાકર । ષણ્મુખસ્ય પરં સ્તોત્રં પાવનં પાપનાશનમ્
ધાતસ્ત્વં પુત્રવાત્સલ્યાત્તદ્વદ પ્રણતાય મે । ઉપદિશ્ય તુ માં દેવ રક્ષ રક્ષ કૃપાનિધે
બ્રહ્મા ઉવાચ -
શૃણુ વક્ષ્યામિ દેવર્ષે સ્તવરાજમિમં પરમ્ । માતૃકામાલિકાયુક્તં જ્ઞાનમોક્ષસુખપ્રદમ્
સહસ્રાણિ ચ નામાનિ ષણ્મુખસ્ય મહાત્મનઃ । યાનિ નામાનિ દિવ્યાનિ દુઃખરોગહરાણિ ચ
તાનિ નામાનિ વક્ષ્યામિ કૃપયા ત્વયિ નારદ । જપમાત્રેણ સિધ્યન્તિ મનસા ચિન્તિતાન્યપિ
ઇહામુત્રં પરં ભોગં લભતે નાત્ર સંશયઃ । ઇદં સ્તોત્રં પરં પુણ્યં કોટિયજ્ઞફલપ્રદમ્ । સન્દેહો નાત્ર કર્તવ્યઃ શૃણુ મે નિશ્ચિતં વચઃ
ૐ અસ્ય શ્રીસુબ્રહ્મણ્યસહસ્રનામસ્તોત્રમહામન્ત્રસ્ય ।
બ્રહ્મા ઋષિઃ । અનુષ્ટુપ્છન્દઃ । સુબ્રહ્મણ્યો દેવતા । શરજન્માક્ષય ઇતિ બીજમ્ । શક્તિધરોઽક્ષય ઇતિ શક્તિઃ ।
કાર્તિકેય ઇતિ કીલકમ્ । ક્રૌચંભેદીત્યર્ગલમ્ । શિખિવાહન ઇતિ કવચમ્ । ષણ્મુખ ઇતિ ધ્યાનમ્ । શ્રીસુબ્રહ્મણ્યપ્રસાદસિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।
ધ્યાનમ્ -
ધ્યાયેત્ષણ્મુખમિન્દુકોટિસદૃશં રત્નપ્રભાશોભિતમ્ । બાલાર્કદ્યુતિષટ્કિરીટવિલસત્કેયૂરહારાન્વિતમ્
કર્ણાલમ્બિતકુણ્ડલપ્રવિલસદ્ગણ્ડસ્થલાશોભિતમ્ । કાઞ્ચીકઙ્કણકિંકિણીરવયુતં શૃઙ્ગારસારોદયમ્
ધ્યાયેદીપ્સિતસિદ્ધિદં શિવસુતં શ્રીદ્વાદશાક્ષં ગુહમ્ । ખેટં કુક્કુટમંકુશં ચ વરદં પાશં ધનુશ્ચક્રકમ્
વજ્રં શક્તિમસિં ચ શૂલમભયં દોર્ભિર્ધૃતં ષણ્મુખમ્ । દેવં ચિત્રમયૂરવાહનગતં ચિત્રામ્બરાલંકૃતમ્
સુબ્રહ્મણ્ય સહસ્રનામ સ્તોત્રમ્ ॥
અચિન્ત્યશક્તિરનઘસ્ત્વક્ષોભ્યસ્ત્વપરાજિતઃ । અનાથવત્સલોઽમોઘસ્ત્વશોકોઽપ્યજરોઽભયઃ
અત્યુદારો હ્યઘહરસ્ત્વગ્રગણ્યોઽદ્રિજાસુતઃ । અનન્તમહિમાઽપારોઽનન્તસૌખ્યપ્રદોઽવ્યયઃ
અનન્તમોક્ષદોઽનાદિરપ્રમેયોઽક્ષરોઽચ્યુતઃ । અકલ્મષોઽભિરામોઽગ્રધુર્યશ્ચામિતવિક્રમઃ
અનાથનાથો હ્યમલો હ્યપ્રમત્તોઽમરપ્રભુઃ । અરિન્દમોઽખિલાધારસ્ત્વણિમાદિગુણોઽગ્રણીઃ
અચઞ્ચલોઽમરસ્તુત્યો હ્યકલઙ્કોઽમિતાશનઃ । અગ્નિભૂરનવદ્યાઙ્ગો હ્યદ્ભુતોઽભીષ્ટદાયકઃ
અતીન્દ્રિયોઽપ્રમેયાત્મા હ્યદૃશ્યોઽવ્યક્તલક્ષણઃ । આપદ્વિનાશકસ્ત્વાર્ય આઢ્ય આગમસંસ્તુતઃ
આર્તસંરક્ષણસ્ત્વાદ્ય આનન્દસ્ત્વાર્યસેવિતઃ । આશ્રિતેષ્ટાર્થવરદ આનન્દ્યાર્તફલપ્રદઃ
આશ્ચર્યરૂપ આનન્દ આપન્નાર્તિવિનાશનઃ । ઇભવક્ત્રાનુજસ્ત્વિષ્ટ ઇભાસુરહરાત્મજઃ
ઇતિહાસશ્રુતિસ્તુત્ય ઇન્દ્રભોગફલપ્રદઃ । ઇષ્ટાપૂર્તફલપ્રાપ્તિરિષ્ટેષ્ટવરદાયકઃ
ઇહામુત્રેષ્ટફલદ ઇષ્ટદસ્ત્વિન્દ્રવન્દિતઃ । ઈડનીયસ્ત્વીશપુત્ર ઈપ્સિતાર્થપ્રદાયકઃ
ઈતિભીતિહરશ્ચેડ્ય ઈષણાત્રયવર્જિતઃ । ઉદારકીર્તિરુદ્યોગી ચોત્કૃષ્ટોરુપરાક્રમઃ
ઉત્કૃષ્ટશક્તિરુત્સાહ ઉદારશ્ચોત્સવપ્રિયઃ । ઉજ્જૃમ્ભ ઉદ્ભવશ્ચોગ્ર ઉદગ્રશ્ચોગ્રલોચનઃ
ઉન્મત્ત ઉગ્રશમન ઉદ્વેગઘ્નોરગેશ્વરઃ । ઉરુપ્રભાવશ્ચોદીર્ણ ઉમાપુત્ર ઉદારધીઃ
ઊર્ધ્વરેતઃસુતસ્તૂર્ધ્વગતિદસ્તૂર્જપાલકઃ । ઊર્જિતસ્તૂર્ધ્વગસ્તૂર્ધ્વ ઊર્ધ્વલોકૈકનાયકઃ
ઊર્જિવાનૂર્જિતોદાર ઊર્જિતોર્જિતશાસનઃ । ઋષિદેવગણસ્તુત્ય ઋણત્રયવિમોચનઃ
ઋજુરૂપો હ્યૃજુકર ઋજુમાર્ગપ્રદર્શનઃ । ઋતંભરો હ્યૃજુપ્રીત ઋષભસ્ત્વૃદ્ધિદસ્ત્વૃતઃ
લુલિતોદ્ધારકો લૂતભવપાશપ્રભઞ્જનઃ । એણાઙ્કધરસત્પુત્ર એક એનોવિનાશનઃ
ઐશ્વર્યદશ્ચૈન્દ્રભોગી ચૈતિહ્યશ્ચૈન્દ્રવન્દિતઃ । ઓજસ્વી ચૌષધિસ્થાનમોજોદશ્ચૌદનપ્રદઃ
ઔદાર્યશીલ ઔમેય ઔગ્ર ઔન્નત્યદાયકઃ । ઔદાર્ય ઔષધકર ઔષધં ચૌષધાકરઃ
અંશુમાલ્યંશુમાલીડ્ય અમ્બિકાતનયોઽન્નદઃ । અન્ધકારિસુતોઽન્ધત્વહારી ચામ્બુજલોચનઃ
અસ્તમાયોઽમરાધીશો હ્યસ્પષ્ટોઽસ્તોકપુણ્યદઃ । અસ્તામિત્રોઽસ્તરૂપશ્ચાસ્ખલત્સુગતિદાયકઃ
કાર્તિકેયઃ કામરૂપઃ કુમારઃ ક્રૌઞ્ચદારણઃ । કામદઃ કારણં કામ્યઃ કમનીયઃ કૃપાકરઃ
કાઞ્ચનાભઃ કાન્તિયુક્તઃ કામી કામપ્રદઃ કવિઃ । કીર્તિકૃત્કુક્કુટધરઃ કૂટસ્થઃ કુવલેક્ષણઃ
કુઙ્કુમાઙ્ગઃ ક્લમહરઃ કુશલઃ કુક્કુટધ્વજઃ । કુશાનુસંભવઃ ક્રૂરઃ ક્રૂરઘ્નઃ કલિતાપહૃત્
કામરૂપઃ કલ્પતરુઃ કાન્તઃ કામિતદાયકઃ । કલ્યાણકૃત્ક્લેશનાશઃ કૃપાલુઃ કરુણાકરઃ
કલુષઘ્નઃ ક્રિયાશક્તિઃ કઠોરઃ કવચી કૃતી । કોમલાઙ્ગઃ કુશપ્રીતઃ કુત્સિતઘ્નઃ કલાધરઃ
ખ્યાતઃ ખેટધરઃ ખડ્ગી ખટ્વાઙ્ગી ખલનિગ્રહઃ । ખ્યાતિપ્રદઃ ખેચરેશઃ ખ્યાતેહઃ ખેચરસ્તુતઃ
ખરતાપહરઃ સ્વસ્થઃ ખેચરઃ ખેચરાશ્રયઃ । ખણ્ડેન્દુમૌલિતનયઃ ખેલઃ ખેચરપાલકઃ
ખસ્થલઃ ખણ્ડિતાર્કશ્ચ ખેચરીજનપૂજિતઃ । ગાઙ્ગેયો ગિરિજાપુત્રો ગણનાથાનુજો ગુહઃ
ગોપ્તા ગીર્વાણસંસેવ્યો ગુણાતીતો ગુહાશ્રયઃ । ગતિપ્રદો ગુણનિધિઃ ગમ્ભીરો ગિરિજાત્મજઃ
ગૂઢરૂપો ગદહરો ગુણાધીશો ગુણાગ્રણીઃ । ગોધરો ગહનો ગુપ્તો ગર્વઘ્નો ગુણવર્ધનઃ
ગુહ્યો ગુણજ્ઞો ગીતિજ્ઞો ગતાતઙ્કો ગુણાશ્રયઃ । ગદ્યપદ્યપ્રિયો ગુણ્યો ગોસ્તુતો ગગનેચરઃ
ગણનીયચરિત્રશ્ચ ગતક્લેશો ગુણાર્ણવઃ । ઘૂર્ણિતાક્ષો ઘૃણિનિધિઃ ઘનગમ્ભીરઘોષણઃ
ઘણ્ટાનાદપ્રિયો ઘોષો ઘોરાઘૌઘવિનાશનઃ । ઘનાનન્દો ઘર્મહન્તા ઘૃણાવાન્ ઘૃષ્ટિપાતકઃ
ઘૃણી ઘૃણાકરો ઘોરો ઘોરદૈત્યપ્રહારકઃ । ઘટિતૈશ્વર્યસંદોહો ઘનાર્થો ઘનસંક્રમઃ
ચિત્રકૃચ્ચિત્રવર્ણશ્ચ ચઞ્ચલશ્ચપલદ્યુતિઃ । ચિન્મયશ્ચિત્સ્વરૂપશ્ચ ચિરાનન્દશ્ચિરંતનઃ
ચિત્રકેલિશ્ચિત્રતરશ્ચિન્તનીયશ્ચમત્કૃતિઃ । ચોરઘ્નશ્ચતુરશ્ચારુશ્ચામીકરવિભૂષણઃ
ચન્દ્રાર્કકોટિસદૃશશ્ચન્દ્રમૌલિતનૂભવઃ । છાદિતાઙ્ગશ્છદ્મહન્તા છેદિતાખિલપાતકઃ
છેદીકૃતતમઃક્લેશશ્છત્રીકૃતમહાયશાઃ । છાદિતાશેષસંતાપશ્છરિતામૃતસાગરઃ
છન્નત્રૈગુણ્યરૂપશ્ચ છાતેહશ્છિન્નસંશયઃ । છન્દોમયશ્છન્દગામી છિન્નપાશશ્છવિશ્છદઃ
જગદ્ધિતો જગત્પૂજ્યો જગજ્જ્યેષ્ઠો જગન્મયઃ । જનકો જાહ્નવીસૂનુર્જિતામિત્રો જગદ્ગુરુઃ
જયી જિતેન્દ્રિયો જૈત્રો જરામરણવર્જિતઃ । જ્યોતિર્મયો જગન્નાથો જગજ્જીવો જનાશ્રયઃ
જગત્સેવ્યો જગત્કર્તા જગત્સાક્ષી જગત્પ્રિયઃ । જમ્ભારિવન્દ્યો જયદો જગઞ્જનમનોહરઃ
જગદાનન્દજનકો જનજાડ્યાપહારકઃ । જપાકુસુમસંકાશો જનલોચનશોભનઃ
જનેશ્વરો જિતક્રોધો જનજન્મનિબર્હણઃ । જયદો જન્તુતાપઘ્નો જિતદૈત્યમહાવ્રજઃ
જિતમાયો જિતક્રોધો જિતસઙ્ગો જનપ્રિયઃ । ઝંઝાનિલમહાવેગો ઝરિતાશેષપાતકઃ
ઝર્ઝરીકૃતદૈત્યૌઘો ઝલ્લરીવાદ્યસંપ્રિયઃ । જ્ઞાનમૂર્તિર્જ્ઞાનગમ્યો જ્ઞાની જ્ઞાનમહાનિધિઃ
ટંકારનૃત્તવિભવઃ ટંકવજ્રધ્વજાઙ્કિતઃ । ટંકિતાખિલલોકશ્ચ ટંકિતૈનસ્તમોરવિઃ
ડમ્બરપ્રભવો ડમ્ભો ડમ્બો ડમરુકપ્રિયઃ । ડમરોત્કટસન્નાદો ડિંભરૂપસ્વરૂપકઃ
ઢક્કાનાદપ્રીતિકરો ઢાલિતાસુરસંકુલઃ । ઢૌકિતામરસંદોહો ઢુણ્ડિવિઘ્નેશ્વરાનુજઃ
તત્ત્વજ્ઞસ્તત્વગસ્તીવ્રસ્તપોરૂપસ્તપોમયઃ । ત્રયીમયસ્ત્રિકાલજ્ઞસ્ત્રિમૂર્તિસ્ત્રિગુણાત્મકઃ
ત્રિદશેશસ્તારકારિસ્તાપઘ્નસ્તાપસપ્રિયઃ । તુષ્ટિદસ્તુષ્ટિકૃત્તીક્ષ્ણસ્તપોરૂપસ્ત્રિકાલવિત્
સ્તોતા સ્તવ્યઃ સ્તવપ્રીતઃ સ્તુતિઃ સ્તોત્રં સ્તુતિપ્રિયઃ । સ્થિતઃ સ્થાયી સ્થાપકશ્ચ સ્થૂલસૂક્ષ્મપ્રદર્શકઃ
સ્થવિષ્ઠઃ સ્થવિરઃ સ્થૂલઃ સ્થાનદઃ સ્થૈર્યદઃ સ્થિરઃ । દાન્તો દયાપરો દાતા દુરિતઘ્નો દુરાસદઃ
દર્શનીયો દયાસારો દેવદેવો દયાનિધિઃ । દુરાધર્ષો દુર્વિગાહ્યો દક્ષો દર્પણશોભિતઃ
દુર્ધરો દાનશીલશ્ચ દ્વાદશાક્ષો દ્વિષડ્ભુજઃ । દ્વિષટ્કર્ણો દ્વિષડ્બાહુર્દીનસંતાપનાશનઃ
દન્દશૂકેશ્વરો દેવો દિવ્યો દિવ્યાકૃતિર્દમઃ । દીર્ઘવૃત્તો દીર્ઘબાહુર્દીર્ઘદૃષ્ટિર્દિવસ્પતિઃ
દણ્ડો દમયિતા દર્પો દેવસિંહો દૃઢવ્રતઃ । દુર્લભો દુર્ગમો દીપ્તો દુષ્પ્રેક્ષ્યો દિવ્યમણ્ડનઃ
દુરોદરઘ્નો દુઃખઘ્નો દુરારિઘ્નો દિશાંપતિઃ । દુર્જયો દેવસેનેશો દુર્જ્ઞેયો દુરતિક્રમઃ
દમ્ભો દૃપ્તશ્ચ દેવર્ષિર્દૈવજ્ઞો દૈવચિન્તકઃ । ધુરંધરો ધર્મપરો ધનદો ધૃતિવર્ધનઃ
ધર્મેશો ધર્મશાસ્ત્રજ્ઞો ધન્વી ધર્મપરાયણઃ । ધનાધ્યક્ષો ધનપતિર્ધૃતિમાન્ધૂતકિલ્બિષઃ
ધર્મહેતુર્ધર્મશૂરો ધર્મકૃદ્ધર્મવિદ્ ધ્રુવઃ । ધાતા ધીમાન્ધર્મચારી ધન્યો ધુર્યો ધૃતવ્રતઃ
નિત્યોત્સવો નિત્યતૃપ્તો નિર્લેપો નિશ્ચલાત્મકઃ । નિરવદ્યો નિરાધારો નિષ્કલઙ્કો નિરઞ્જનઃ
નિર્મમો નિરહંકારો નિર્મોહો નિરુપદ્રવઃ । નિત્યાનન્દો નિરાતઙ્કો નિષ્પ્રપઞ્ચો નિરામયઃ
નિરવદ્યો નિરીહશ્ચ નિર્દર્શો નિર્મલાત્મકઃ । નિત્યાનન્દો નિર્જરેશો નિઃસઙ્ગો નિગમસ્તુતઃ
નિષ્કણ્ટકો નિરાલમ્બો નિષ્પ્રત્યૂહો નિરુદ્ભવઃ । નિત્યો નિયતકલ્યાણો નિર્વિકલ્પો નિરાશ્રયઃ
નેતા નિધિર્નૈકરૂપો નિરાકારો નદીસુતઃ । પુલિન્દકન્યારમણઃ પુરુજિત્પરમપ્રિયઃ
પ્રત્યક્ષમૂર્તિઃ પ્રત્યક્ષઃ પરેશઃ પૂર્ણપુણ્યદઃ । પુણ્યાકરઃ પુણ્યરૂપઃ પુણ્યઃ પુણ્યપરાયણઃ
પુણ્યોદયઃ પરં જ્યોતિઃ પુણ્યકૃત્પુણ્યવર્ધનઃ । પરાનન્દઃ પરતરઃ પુણ્યકીર્તિઃ પુરાતનઃ
પ્રસન્નરૂપઃ પ્રાણેશઃ પન્નગઃ પાપનાશનઃ । પ્રણતાર્તિહરઃ પૂર્ણઃ પાર્વતીનન્દનઃ પ્રભુઃ
પૂતાત્મા પુરુષઃ પ્રાણઃ પ્રભવઃ પુરુષોત્તમઃ । પ્રસન્નઃ પરમસ્પષ્ટઃ પરઃ પરિવૃઢઃ પરઃ
પરમાત્મા પરબ્રહ્મ પરાર્થઃ પ્રિયદર્શનઃ । પવિત્રઃ પુષ્ટિદઃ પૂર્તિઃ પિઙ્ગલઃ પુષ્ટિવર્ધનઃ
પાપહારી પાશધરઃ પ્રમત્તાસુરશિક્ષકઃ । પાવનઃ પાવકઃ પૂજ્યઃ પૂર્ણાનન્દઃ પરાત્પરઃ
પુષ્કલઃ પ્રવરઃ પૂર્વઃ પિતૃભક્તઃ પુરોગમઃ । પ્રાણદઃ પ્રાણિજનકઃ પ્રદિષ્ટઃ પાવકોદ્ભવઃ
પરબ્રહ્મસ્વરૂપશ્ચ પરમૈશ્વર્યકારણમ્ । પરર્દ્ધિદઃ પુષ્ટિકરઃ પ્રકાશાત્મા પ્રતાપવાન્
પ્રજ્ઞાપરઃ પ્રકૃષ્ટાર્થઃ પૃથુઃ પૃથુપરાક્રમઃ । ફણીશ્વરઃ ફણિવરઃ ફણામણિવિભૂષણઃ
ફલદઃ ફલહસ્તશ્ચ ફુલ્લામ્બુજવિલોચનઃ । ફડુચ્ચાટિતપાપૌઘઃ ફણિલોકવિભૂષણઃ
બાહુલેયો બૃહદ્રૂપો બલિષ્ઠો બલવાન્ બલી । બ્રહ્મેશવિષ્ણુરૂપશ્ચ બુદ્ધો બુદ્ધિમતાં વરઃ
બાલરૂપો બ્રહ્મગર્ભો બ્રહ્મચારી બુધપ્રિયઃ । બહુશ્રુતો બહુમતો બ્રહ્મણ્યો બ્રાહ્મણપ્રિયઃ
બલપ્રમથનો બ્રહ્મા બહુરૂપો બહુપ્રદઃ । બૃહદ્ભાનુતનૂદ્ભૂતો બૃહત્સેનો બિલેશયઃ
બહુબાહુર્બલશ્રીમાન્ બહુદૈત્યવિનાશકઃ । બિલદ્વારાન્તરાલસ્થો બૃહચ્છક્તિધનુર્ધરઃ
બાલાર્કદ્યુતિમાન્ બાલો બૃહદ્વક્ષા બૃહદ્ધનુઃ । ભવ્યો ભોગીશ્વરો ભાવ્યો ભવનાશો ભવપ્રિયઃ
ભક્તિગમ્યો ભયહરો ભાવજ્ઞો ભક્તસુપ્રિયઃ । ભુક્તિમુક્તિપ્રદો ભોગી ભગવાન્ ભાગ્યવર્ધનઃ
ભ્રાજિષ્ણુર્ભાવનો ભર્તા ભીમો ભીમપરાક્રમઃ । ભૂતિદો ભૂતિકૃદ્ભોક્તા ભૂતાત્મા ભુવનેશ્વરઃ
ભાવકો ભીકરો ભીષ્મો ભાવકેષ્ટો ભવોદ્ભવઃ । ભવતાપપ્રશમનો ભોગવાન્ ભૂતભાવનઃ
ભોજ્યપ્રદો ભ્રાન્તિનાશો ભાનુમાન્ ભુવનાશ્રયઃ । ભૂરિભોઓગપ્રદો ભદ્રો ભજનીયો ભિષગ્વરઃ
મહાસેનો મહોદારો મહાશક્તિર્મહાદ્યુતિઃ । મહાબુદ્ધિર્મહાવીર્યો મહોત્સાહો મહાબલઃ
મહાભોગી મહામાયી મેધાવી મેખલી મહાન્ । મુનિસ્તુતો મહામાન્યો મહાનન્દો મહાયશાઃ
મહોર્જિતો માનનિધિર્મનોરથફલપ્રદઃ । મહોદયો મહાપુણ્યો મહાબલપરાક્રમઃ
માનદો મતિદો માલી મુક્તામાલાવિભૂષણઃ । મનોહરો મહામુખ્યો મહર્દ્ધિર્મૂર્તિમાન્મુનિઃ
મહોત્તમો મહોપાયો મોક્ષદો મઙ્ગલપ્રદઃ । મુદાકરો મુક્તિદાતા મહાભોગો મહોરગઃ
યશસ્કરો યોગયોનિર્યોગિષ્ઠો યમિનાં વરઃ । યશસ્વી યોગપુરુષો યોગ્યો યોગનિધિર્યમી
યતિસેવ્યો યોગયુક્તો યોગવિદ્યોગસિદ્ધિદઃ । યન્ત્રો યન્ત્રી ચ યન્ત્રજ્ઞો યન્ત્રવાન્યન્ત્રવાહકઃ
યાતનારહિતો યોગી યોગીશો યોગિનાં વરઃ । રમણીયો રમ્યરૂપો રસજ્ઞો રસભાવનઃ
રઞ્જનો રઞ્જિતો રાગી રુચિરો રુદ્રસંભવઃ । રણપ્રિયો રણોદારો રાગદ્વેષવિનાશનઃ
રત્નાર્ચી રુચિરો રમ્યો રૂપલાવણ્યવિગ્રહઃ । રત્નાઙ્ગદધરો રત્નભૂષણો રમણીયકઃ
રુચિકૃદ્રોચમાનશ્ચ રઞ્જિતો રોગનાશનઃ । રાજીવાક્ષો રાજરાજો રક્તમાલ્યાનુલેપનઃ
રાજદ્વેદાગમસ્તુત્યો રજઃસત્ત્વગુણાન્વિતઃ । રજનીશકલારમ્યો રત્નકુણ્ડલમણ્ડિતઃ
રત્નસન્મૌલિશોભાઢ્યો રણન્મઞ્જીરભૂષણઃ । લોકૈકનાથો લોકેશો લલિતો લોકનાયકઃ
લોકરક્ષો લોકશિક્ષો લોકલોચનરઞ્જિતઃ । લોકબન્ધુર્લોકધાતા લોકત્રયમહાહિતઃ
લોકચૂડામણિર્લોકવન્દ્યો લાવણ્યવિગ્રહઃ । લોકાધ્યક્ષસ્તુ લીલાવાન્લોકોત્તરગુણાન્વિતઃ
વરિષ્ઠો વરદો વૈદ્યો વિશિષ્ટો વિક્રમો વિભુઃ । વિબુધાગ્રચરો વશ્યો વિકલ્પપરિવર્જિતઃ
વિપાશો વિગતાતઙ્કો વિચિત્રાઙ્ગો વિરોચનઃ । વિદ્યાધરો વિશુદ્ધાત્મા વેદાઙ્ગો વિબુધપ્રિયઃ
વચસ્કરો વ્યાપકશ્ચ વિજ્ઞાની વિનયાન્વિતઃ । વિદ્વત્તમો વિરોધિઘ્નો વીરો વિગતરાગવાન્
વીતભાવો વિનીતાત્મા વેદગર્ભો વસુપ્રદઃ । વિશ્વદીપ્તિર્વિશાલાક્ષો વિજિતાત્મા વિભાવનઃ
વેદવેદ્યો વિધેયાત્મા વીતદોષશ્ચ વેદવિત્ । વિશ્વકર્મા વીતભયો વાગીશો વાસવાર્ચિતઃ
વીરધ્વંસો વિશ્વમૂર્તિર્વિશ્વરૂપો વરાસનઃ । વિશાખો વિમલો વાગ્મી વિદ્વાન્વેદધરો વટુઃ
વીરચૂડામણિર્વીરો વિદ્યેશો વિબુધાશ્રયઃ । વિજયી વિનયી વેત્તા વરીયાન્વિરજા વસુઃ
વીરઘ્નો વિજ્વરો વેદ્યો વેગવાન્વીર્યવાન્વશી । વરશીલો વરગુણો વિશોકો વજ્રધારકઃ
શરજન્મા શક્તિધરઃ શત્રુઘ્નઃ શિખિવાહનઃ । શ્રીમાન્શિષ્ટઃ શુચિઃ શુદ્ધઃ શાશ્વતો શ્રુતિસાગરઃ
શરણ્યઃ શુભદઃ શર્મ શિષ્ટેષ્ટઃ શુભલક્ષણઃ । શાન્તઃ શૂલધરઃ શ્રેષ્ઠઃ શુદ્ધાત્મા શઙ્કરઃ શિવઃ
શિતિકણ્ઠાત્મજઃ શૂરઃ શાન્તિદઃ શોકનાશનઃ । ષાણ્માતુરઃ ષણ્મુખશ્ચ ષડ્ગુણૈશ્વર્યસંયુતઃ
ષટ્ચક્રસ્થઃ ષડૂર્મિઘ્નઃ ષડઙ્ગશ્રુતિપારગઃ । ષડ્ભાવરહિતઃ ષટ્કઃ ષટ્શાસ્ત્રસ્મૃતિપારગઃ
ષડ્વર્ગદાતા ષડ્ગ્રીવઃ ષડરિઘ્નઃ ષડાશ્રયઃ । ષટ્કિરીટધરઃ શ્રીમાન્ ષડાધારશ્ચ ષટ્ક્રમઃ
ષટ્કોણમધ્યનિલયઃ ષણ્ડત્વપરિહારકઃ । સેનાનીઃ સુભગઃ સ્કન્દઃ સુરાનન્દઃ સતાં ગતિઃ
સુબ્રહ્મણ્યઃ સુરાધ્યક્ષઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વદઃ સુખી । સુલભઃ સિદ્ધિદઃ સૌમ્યઃ સિદ્ધેશઃ સિદ્ધિસાધનઃ
સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધસંકલ્પઃ સિદ્ધસાધુઃ સુરેશ્વરઃ । સુભુજઃ સર્વદૃક્સાક્ષી સુપ્રસાદઃ સનાતનઃ
સુધાપતિઃ સ્વયંજ્યોતિઃ સ્વયંભૂઃ સર્વતોમુખઃ । સમર્થઃ સત્કૃતિઃ સૂક્ષ્મઃ સુઘોષઃ સુખદઃ સુહૃત્
સુપ્રસન્નઃ સુરશ્રેષ્ઠઃ સુશીલઃ સત્યસાધકઃ । સંભાવ્યઃ સુમનાઃ સેવ્યઃ સકલાગમપારગઃ
સુવ્યક્તઃ સચ્ચિદાનન્દઃ સુવીરઃ સુજનાશ્રયઃ । સર્વલક્ષણસંપન્નઃ સત્યધર્મપરાયણઃ
સર્વદેવમયઃ સત્યઃ સદા મૃષ્ટાન્નદાયકઃ । સુધાપી સુમતિઃ સત્યઃ સર્વવિઘ્નવિનાશનઃ
સર્વદુઃખપ્રશમનઃ સુકુમારઃ સુલોચનઃ । સુગ્રીવઃ સુધૃતિઃ સારઃ સુરારાધ્યઃ સુવિક્રમઃ
સુરારિઘ્નઃ સ્વર્ણવર્ણઃ સર્પરાજઃ સદા શુચિઃ । સપ્તાર્ચિર્ભૂઃ સુરવરઃ સર્વાયુધવિશારદઃ
હસ્તિચર્મામ્બરસુતો હસ્તિવાહનસેવિતઃ । હસ્તચિત્રાયુધધરો હૃતાઘો હસિતાનનઃ
હેમભૂષો હરિદ્વર્ણો હૃષ્ટિદો હૃષ્ટિવર્ધનઃ । હેમાદ્રિભિદ્ધંસરૂપો હુંકારહતકિલ્બિષઃ
હિમાદ્રિજાતાતનુજો હરિકેશો હિરણ્મયઃ । હૃદ્યો હૃષ્ટો હરિસખો હંસો હંસગતિર્હવિઃ
હિરણ્યવર્ણો હિતકૃદ્ધર્ષદો હેમભૂષણઃ । હરપ્રિયો હિતકરો હતપાપો હરોદ્ભવઃ
ક્ષેમદઃ ક્ષેમકૃત્ક્ષેમ્યઃ ક્ષેત્રજ્ઞઃ ક્ષામવર્જિતઃ । ક્ષેત્રપાલઃ ક્ષમાધારઃ ક્ષેમક્ષેત્રઃ ક્ષમાકરઃ
ક્ષુદ્રઘ્નઃ ક્ષાન્તિદઃ ક્ષેમઃ ક્ષિતિભૂષઃ ક્ષમાશ્રયઃ । ક્ષાલિતાઘઃ ક્ષિતિધરઃ ક્ષીણસંરક્ષણક્ષમઃ
ક્ષણભઙ્ગુરસન્નદ્ધઘનશોભિકપર્દકઃ । ક્ષિતિભૃન્નાથતનયામુખપઙ્કજભાસ્કરઃ
ક્ષતાહિતઃ ક્ષરઃ ક્ષન્તા ક્ષતદોષઃ ક્ષમાનિધિઃ । ક્ષપિતાખિલસંતાપઃ ક્ષપાનાથસમાનનઃ
ઇતિ નામ્નાં સહસ્રાણિ ષણ્મુખસ્ય ચ નારદ । યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ ભક્તિયુક્તેન ચેતસા
સ સદ્યો મુચ્યતે પાપૈર્મનોવાક્કાયસંભવૈઃ । આયુર્વૃદ્ધિકરં પુંસાં સ્થૈર્યવીર્યવિવર્ધનમ્
વાક્યેનૈકેન વક્ષ્યામિ વાઞ્છિતાર્થ પ્રયચ્છતિ । તસ્માત્સર્વાત્મના બ્રહ્મન્નિયમેન જપેત્સુધીઃ
॥ ઇતિ શ્રીસ્કન્દે મહાપુરાણે ઈશ્વરપ્રોક્તે બ્રહ્મનારદસંવાદે ષણ્મુખસહસ્રનામસ્તોત્રં સંપૂર્ણમ્ ॥
મૂળ પાઠ: śrī subrahmaṇya sahasranāma stotram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0