સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.321

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
અથ તે કીર્તયિષ્યામિ રહસ્યં સ્થાનમુત્તમમ્ ॥
સર્વપાપહરં નૄણામુન્નતસ્થાનવાસિનામ્

શ્રેષ્ઠદેવસ્ય માહાત્મ્યં બ્રહ્મણોઽવ્યક્તજન્મનઃ ॥
ઉન્નતસ્થાનસંસ્થસ્ય દેવસ્ય બાલરૂપિણઃ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

॥ દેવ્યુવાચ ॥
બાલરૂપીતિ યત્પ્રોક્તમુન્નતં તત્કથં વદ ॥
સ્થાનેષ્વન્યેષુ સર્વત્ર વૃદ્ધરૂપી પિતામહઃ

કસ્મિન્સ્થાને સ્થિતસ્તત્ર કિમર્થં તત્ર વા ગતઃ ॥
કથં સ પૂજ્યો વિપ્રેન્દ્રૈસ્તિથૌ કસ્યાં ક્રમાદ્વદ

॥
॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
ઋષિતોયાપશ્ચિમે તુ ઐશાન્યાં સ્થલકેશ્વરાત્ ॥
બ્રહ્મણઃ પરમં સ્થાનં બ્રહ્મલોક ઇવાપરઃ

બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ પૂજ્યાઃ પ્રાભાસિકે સદા ॥
બ્રહ્મભાગે સ્થિતો બ્રહ્મા ઋષિતોયાતટે શુભે

રુદ્રભાગેઽગ્નિતીર્થે ચ પૂજ્યો રુદ્રઃ સનાતનઃ ॥
ગિરૌ રૈવતકે રમ્યે પૂજ્યો દામોદરો હરિઃ

સોમેન પ્રાર્થિતો દેવો બાલરૂપી પિતામહઃ ॥
આગતશ્ચાષ્ટવર્ષસ્તુ હ્યુન્નતે સ્થાન ઉત્તમે

દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મા દ્વિજાઞ્છ્રેષ્ઠાંસ્તત્ર સ્થાને સ્થિતો વિભુઃ

નાસ્તિ બ્રહ્મસમો દેવો નાસ્તિ બ્રહ્મસમો ગુરુઃ ॥
નાસ્તિ બ્રહ્મસમં જ્ઞાનં નાસ્તિ બ્રહ્મસમં તપઃ

તાવદ્ભ્રમંતિ સંસારે દુઃખશોકભયાપ્લુતાઃ ॥
ન ભવંતિ સુરજ્યેષ્ઠે યાવદ્ભક્તાઃ પિતામહે

સમાસક્તં યથા ચિત્તં જંતોર્વિષયગોચરે ॥
યદ્યેવં બ્રહ્મણિ ન્યસ્તં કો ન મુચ્યેત બંધનાત્

પરમાયુઃ સ્મૃતો બ્રહ્મા પરાર્ધં તસ્ય વૈ ગતમ્ ॥
ઉન્નતસ્થાનસંસ્થસ્ય દ્વિતીયં ભવિતાઽધુના

।
યદાસાવુન્નતે સ્થાને બ્રહ્મલોકાત્પિતામહઃ ॥
આગતશ્ચાષ્ટવર્ષસ્તુ બાલરૂપી તદોચ્યતે

સ્થાનેષ્વન્યેષુ વિપ્રાણાં વૃદ્ધરૂપી પિતામહઃ ॥
યુક્તં તદુન્નતસ્થાનં સદા ચ બ્રહ્મણઃ પ્રિયમ્

સ્નાત્વા ચ વિધિવત્પૂર્વં બ્રહ્મકુંડે નરોત્તમ ॥
પૂજયેત્પુષ્પધૂપાદ્યૈર્બ્રહ્માણં બાલરૂપિણમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય ઉન્નતસ્થાને બ્રહ્મમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકવિંશત્યુત્તર ત્રિશતતમોધ્યાયઃ