સૌભાગ્યરત્નાકરઃ · અધ્યાય 1

પ્. ૧)
શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
ઓં અથ ॥
પ્રારંભે સરણે ભંગે યન્મદસ્યંદબિંદવઃ ॥
કારણાનિ પ્રપંચસ્ય તં વંદે વારણાનનં

સચ્ચિદાનંદનાથાંઘ્રિસરોરુહયુગં ભજે ॥
યત્કટાક્ષક્ષણોત્ક્ષેપા છિવોહં પંચ કૃત્યકૃત્

પ્રકાશરૂપા પ્રથમે પ્રયાણે મૃતવર્ષિણી ॥
પ્રતિપ્રયાણે ચામંતઃ પદવ્યાં ચિત્કલાં ભજે

આલોક્ય સર્વતંત્રાણિ યામ્યદીન્યશેષતઃ ॥
જ્ઞાત્વા ગુરુમુખાત્તેષાં રહસ્યાર્થાંશ્ચ તત્વતઃ

સચ્ચિદાનંદનાથાંઘ્રિ સરોજ દ્વય ષટ્પદઃ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથોહં વીતરાગો વિવિક્તધીઃ

વિચરન્મેદિનીમેતાં વિદ્વદ્ભિર્વિમલાત્મભિઃ ॥
પ્રયાગે પ્રાર્થિતઃ પ્રીત્યૈ તેષાં લોક હિતાય ચ

પંચશ્રોતઃ પયોગાધં તન્મંત્રમણિસંકુલં ॥
સમસ્તયોગિનીચક્રં પ્રવાલલતિકોજ્વલે

નિત્યામંડલપૂર્ણેંદુ જ્યોત્સ્નાજાલવિજૃંભિતં ॥
નવચક્ર મહાદ્વીપં ન્યાસજાલાંતરંગકં

શ્રીનાથપાદુકાપોતં ચતુર્વર્ગફલામૃતં ॥
પ્રકાશયામિ સૌભાગ્યરત્નાકરમતિ સ્ફુટં

શ્રીવિદ્યાયાઃ સભેદાયા નિત્ય નૈમિત્તિકાર્ચનં ॥
પ્. ૧બ્)
કામ્યાર્ચનં ચ દીક્ષાંગ ભૂતં પ્રાચ્યાદિ સાધનં

દીક્ષાભેદઃ પુરશ્ચર્યા તત્કર્મનિયમાદિકં ॥
કામ્યહોમવિધિશ્ચૈવ સૌમ્યક્રૂરવિભેદતઃ

સમસ્તવ્યસ્તવિદ્યાયા જપાત્કામ્યફલોદયઃ ॥
સદાચારાદિકં ચૈવ લિખ્યતે રત્નવારિધૌ

તત્ર શ્રીમાન્સાધકો રજનીતૂર્યયામે વિબુધ્યાવશ્યકં કૃત્વા હસ્તૌ પાદૌ
પ્રક્ષાલ્ય ધૌતે વાસસી પરિધાયાચમ્ય સ્વાસને સમુપવિશ્ય
પૂજામૂર્ત્તેર્નિર્મ્માલ્યમપકૃષ્ય પૂર્વદિનપૂજાવશિષ્ટપુષ્પાદિના
વક્ષ્યમાણસમસ્તપ્રકટેત્યાદિસમષ્ટિવિદ્યયા ત્રિભિરભ્યર્ચ
બ્રહ્મરંધ્રસ્થશ્વેતસહસ્રદલકમલકર્ણિકાયાં સિંહાસને
સમુપવિષ્ટં વામાંગગતયા દેવ્યા
રક્તવસ્ત્રાભરણમાલ્યાનુલેપભૂષિતં ચન્દ્રકાંતનિભં ત્રિનેત્રં
જ્ઞાનમુદ્રાપુસ્તકવરાભયકરં શાંતં સુપ્રસન્નં શિવરૂપિણં
શ્રીગુરું ધ્યાત્વા તચ્ચરણારવિંદયુગલવિગલદમૃતધારાભિઃ સ્વદેહં
પરિપ્લુતં વિભાવ્ય પ્રણવત્રિતારસૂચ્ચાર્ય
વક્ષ્યમાણશ્રીગુરુપાદુકાવિદ્યાંતે શ્રી-અમુકાનંદનાથ
પ્. ૨)
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ઇતિ માનસૈરૂપચારૈઃ સંપૂજ્ય ॥ સ્તોત્રં પઠેત્ ॥
તદ્યથા ॥
સ્તુવીત પંચભિઃ શ્લોકૈસ્તં નિત્યં સર્વસિદ્ધય ॥
પ્રાતઃ પ્રબોધસમયે જપાત્ સુદિવસો ભવેત્

નમસ્તે નાથ ભગવન્ શિવાય ગુરુરૂપિણે ॥
વિદ્યાવતારસંસિધ્યૈ સ્વીકૃતાનેકવિગ્રહ

નવાય નવરૂપાય પરમાર્થપ્રકાશિને ॥
સર્વાજ્ઞાનતમોભેદભાનવે ચિદ્ઘનાય તે

સ્વતંત્રાય દયાકૢપ્તવિગ્રહાય શિવાત્મને ॥
પરતંત્રાય ભક્તાનાં ભવ્યાનાં ભવ્યરૂપિણે

વિવેકીનાં વિવેકાય વિમર્શાય વિમર્શિનાઃ ॥
પ્રકાશાના પ્રકાશાય જ્ઞાનિનાં જ્ઞાનરૂપિણે

પુરસ્તાત્પાર્શ્વયોઃ પૃષ્ઠે નમસ્કુર્યામુપર્યયધઃ ॥
સદા મચ્ચિત્તરૂપેણ વિધેહિ ભવદાસનં

ત્વત્પ્રસાદાદહં દેવ કૃતકૃત્યોસ્મિ સર્વદા ॥
માયામૃત્યુ માહાપાશાદ્વિમુક્તોસ્મિ શિવોસ્મિહં

ઇતિ પ્રણમ્ય ॥
પ્રાતરારભ્ય સાયાંતં સાયાંદિપ્રારં તતઃ ॥
યત્કરોમિ જગંન્નાથ તદસ્તુ તવ પૂજનં

ઇતિ સમર્પ્ય ॥
હૃન્મંત્રેણ સ્વહૃદિ લયં ભાવયેત્ ॥ ઇતિ ગુરુધ્યાનં વિધાય ॥
પ્. ૨બ્)
સ્વમૂલાધારે ચતુરસ્રવેષ્ટિતં વાદિસાંતવર્ણચતુષ્ટય યુક્ત ચતુર્દલ
પંકજં પીતવર્ણં ધ્યાત્વા તત્કર્ણિકાયાં સોમસૂર્યાગ્નિમયમકથાદિ
ત્રિરેખં કુલશૃંગાટં ત્રિકોણં વિભાવ્ય તન્મધ્યે કોટિસૂર્યં
પ્રતીકાશં ચંદ્રકોટિ સુસીતલં જપાકુસુમપ્રભં
સત્વરજતમોગુણાક્રાંતં કામાખ્યં બિંદું વિભાવ્ય તદૂર્ધ્વં
કુંડલનીં શક્તિં ચિદ્રૂપામષ્ટત્રિંશત્કલાયુક્ત પંચાશદ્વર્ણ વિગ્રહ
શ્રીવિદ્યા સ્વરૂપિણીં તડિત્કોટિપ્રભા દીપ્તાં બિસતંતુ તનીયસીં પ્રસુપ્ત
ભુજગીમિવ સાર્ધ ત્રિવલયેન સ્થિતાં સ્વછાદંડાહતાં
કૃત્વોત્થાપ્યગુરૂપદિષ્ટવિધિના સુષુમ્ણા માર્ગેણ મૂલાધાર
સ્વાધિષ્ઠાનમણિપૂરકાનાહત વિશુદ્ધાજ્ઞાખ્ય ષટ્ચક્ર ભેદનક્રમેણ
બ્રહ્મરંધ્રસ્થિત સહસ્રદલકમલં પ્રાપયય તતઃ સ્રવદમૃતધારયા
રક્તવર્ણયા વર્ણમયયા કુણ્ડલિનીં તાં સંતર્પ્ય પુનઃ સુધા સ્રોત
સ્વરૂપિણીમકુલા મૃતપ્લવેન સુષુમ્ણાંતર્ગત તત્તદાધાર તત્તધાતુ
તત્તદ્વર્ણ તત્તદધિ
પ્. ૩)
દેવતા પ્લાવયંતીમાજ્ઞા વિશુધ્યાદિ ક્રમેણ મૂલાધારં નીત્વા તથૈવ
સ્થાપયેદિત્યારોહાવરોહ ક્રમેણ પરાં શક્તિં કુણ્ડલિનીં ધ્યાત્વા ॥
વિદ્યા કૂટ ત્રયં ધ્યાયેત્ ॥
તત્ર મૂલાધારે વહ્નિમંડલં દશ કલાત્મકં વિભાવ્ય તત્ર મૂલ
વિદ્યાયાઃ પ્રથમં કૂટં વાગ્ભવાખ્યં સ્ફુરત્તડિલ્લતા
ભાસુરમનાહત પર્યંતં પ્રાપ્ત નાદશિખં વિભાવ્ય અનાહતે
સૂર્યમંડલં દ્વાદશકલાત્મકં ધ્યાત્વા । તન્મધ્યે મૂલવિદ્યાયાંઃ
કામરાજાખ્યં દ્વિતીય કૂટમુઘદ્દિનકરસંકાશમાજ્ઞાપર્યંતં
પ્રાપ્ત નાદશિખં અધ ઊર્ધ્વં પ્રસૃત રસ્મિકં ધ્યાત્વા । આજ્ઞાચક્રે
સોમમંડલં ષોડશકલાત્મકં ધ્યાત્વા તન્મધ્યે મૂલવિદ્યાયાઃ
શક્ત્યાખ્યં તૃતીય કૂટં પૂર્ણચંદ્રનિભં બ્રહ્મરંધ્રપર્યંતં
પ્રાપ્તનાદશિખં અધ ઊર્ધ્વં પ્રસુત રશ્મિકં ધ્યાત્વા । તતો
મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં મૂલવિદ્યાંમુદ્યદ્દિનકર
પ્. ૩બ્)
સહસ્રભાસુરાં તેજો દંડમયીં અખંડાં ધ્યાત્વા । તત્તેજસા વ્યાપ્તં
સ્વદેહં પરિચિંત્ય તત્તેજસા પરિણતાં શ્રીપરદેવતાં હૃદય કમલે
ધ્યાત્વા માનસૈરુપચારૈઃ પૂજયિત્વા । મૂલવિદ્યયા પ્રાણાયામ ત્રયં
મૂલવિદ્યાયાઃ વક્ષ્યમાણ ઋષ્યાદિકરષડંગન્યાસાંશ્ચ કૃત્વા મૂલ
વિદ્યાં યથાશક્તિં જપિત્વા જપિત્વા જપં સમર્પ્ય ॥
પ્રાતર્નમામિ જગતાં જનન્યાશ્ચરણાંબુજં ॥
શ્રીમત્ત્રિપુરસુંદર્યા નમિતાયા હરાદિભિઃ

પ્રાતઃસ્ત્રિપુરસુંદર્યા નમામિ ચરણાંબુજં ॥
હરિર્હરો વિરિંચિશ્ચ સૃષ્ટ્યાદીન્ કુરુતે યયા

પ્રાતસ્ત્રિપુરસુંદર્યા નમામિ પદ પંકજં ॥
યપ્તાદ્યમંબુશિરશિ ભાતિ ગંગા મહેશિતુઃ

પ્રાતઃ પાશાંકુશશરચાપ હસ્તાં નમામ્યહં ॥
ઉદ્યદાદિત્ય સંકાશાં શ્રીમત્ત્રિપુરસુંદરી

પ્રાતર્નમામિ પાદાબ્જં યયેદં ભાસતે જગત્ ॥
તસ્યાસ્ત્રિપુરસુંદર્યા યત્પ્રસાદાન્નિવર્ત્તતે

યઃ શ્લોક પંચકમિદં પ્રાતર્નિત્યં પઠેન્નરઃ ॥
તસ્મૈ દદ્યાદાત્મ પદં શ્રીમત્ત્રિપુરસુંદરી

ઇતિ સ્તુત્વા પ્રણમ્ય તસ્યૈ નિજ કૃત્યં નિવેદયેત્ ॥
પ્. ૪)
તદ્યથા ॥
ઇતિ સમર્પ્ય સ્વકર્માનુષ્ટાનાર્થં દેવ્યાજ્ઞાં પ્રાર્થયેત્ ॥
તદ્યથા ॥
ત્રૈલોક્ય ચૈતન્ય મયીશ્વરેશિ શ્રીસુંદરિત્વચ્ચરણાજ્ઞયૈવ ॥
પ્રાતઃસમુત્થાય તવ પ્રિયાર્થં સંસારયાત્રામનુવર્ત ઇષ્યે

સંસારયાત્રા મનુવર્તમાનં ત્વદાજ્ઞયા શ્રીત્રિપુરે પરેશિ ॥
સ્પર્દ્ધા તિરસ્કાર કલિ પ્રમાદ ભયાનિમામાભિ ભવંતુ માતઃ

જાનામિ ધર્મં ન ચ મે પ્રવૃત્તિર્જાનામિ ધર્મં ન ચ મે નિવૃતિઃ ॥
ત્વયા હૃષીકેશિ હૃદિ સ્થિતાહં યથા નિયુક્તોસ્મિ તથા કરોમિ

ઇતિ દેવ્યાજ્ઞાં પ્રાર્થ્ય૦ સ્વગુરૂપદિષ્ટમાર્ગેણ નાદાનુસંધાન
પૂર્વકં નિરસ્ત સમસ્તોપાધિના કેનાપિ ચિદ્વિલાસેન પ્રવર્ત્તમાનોસ્મિતિ
વિભાવ્ય સ્વકર્માનુષ્ઠાનાય ગુરૂપદેશેન જ્ઞાતં સહજ
સિદ્ધમજપાજપં તત્તદ્દેવતાભ્યઃ સમર્પયેત્ ॥
તદ્યથા ॥
અર્ઘ પૂર્વેદ્યુર
હોરાત્રોચ્ચરિતમુછ્વાસનિશ્વાસાત્મકં ષટ્શતાધિકમેકવિંશતિ
સહસ્રસંખ્યાકમજપાજપં મૂલાધાર સ્વાધિષ્ઠાન મણિપૂરકા
નાહત વિશુધ્યાજ્ઞાખ્યા
પ્. ૪બ્)
બ્રહ્મરંધ્રેષુ ચતુર્દલ ષટ્દલ દશદલ દ્વાદશદલ ષોડશદલ દ્વિદલ
સહસ્રદલેષુ સ્વર્ણવિદ્રુમ નીલપિંગલધૂમ્રવિદ્યુત્કર્પૂર વણેષુ સ્થિતેભ્યો
ગણપતિ બ્રહ્મવિષ્ણુરુદ્ર જીવાત્મ પરમાત્મ શ્રીગુરુપાદુકાભ્યો યથા
ભાગશઃ સમર્પયિષ્યામીતિ કૃતાંજલિઃ સંકલ્પ્ય સમર્પયેત્ ॥
તદ્યથા ॥
ઓં ઐં હીં શ્રીં મૂલાધારસ્થાયગણપતયે અજપા જપાનાં ષટ્શતાનિ
સમર્પયામિ નમઃ

(મણિપૂરક ચક્રસ્થાય વિષ્ણવે અ)
સ્વાધિષ્ઠાન ચક્રસ્થાય બ્રહ્મણે અજપાજપાનાં ષસહસ્ત્રાણિ સમર્પયામિ
નમઃ

મણિપૂરકત્રસ્થાય વિષ્ણવે અજપાજપાનાં ષટ્સહસ્રાણિ સમર્પયામિ
નમઃ

અનાહત ચક્રસ્થાય રુદ્રાય અજપાજપાનાં ષટ્સહસ્રાણિ સમર્પયામિ નમઃ

વિશુદ્ધ ચક્રસ્થાય જીવાત્મને અજપાજપાનાં સહસ્રં સમર્પયામિ નમઃ ।
આજ્ઞાચક્રસ્થાય પરમાત્મને અજપા જપાનાં સહસ્રં સમર્પયામિ નમઃ ॥
(ઇતિ સમર્પયેત્ ॥ એતાવત્કર્તુમ)
પ્. ૫)
સહસ્રદલ કમલકર્ણિકા મધ્યસ્થાયૈ શ્રીગુરુ પાદુકાયૈ અજપાજપાનાં
સહસ્રં સમર્પયામિ નમઃ ॥ ઇતિ સમર્પયેત્ ॥
એતાવત્કર્તુમ શક્તશ્ચેત્

મયા પૂર્વેદ્યુરહોરાત્રોચ્ચરિતમુછ્વાસ નિશ્વાસાત્મકં ષટ્શતાધિકમેક
વિંશતિ સહસ્રસંખ્યાકમજપાજપં બ્રહ્મરંધ્રસ્થ સહસ્રદલકમલ
કર્ણિકા મધ્યે વર્તિન્યૈ શ્રીગુરુપાદુકાયૈ સમર્પયામિ નમઃ ॥ ઇતિ ગુરવ એવ
સમર્પયેત્ ॥
ઇત્યજપાજંપં સમર્પ્ય ॥ ઓં ॥
અદ્ય
સૂર્યોદયમારભ્યાહોરાત્રેણોછ્વાસમિશ્વાસાત્મકં ષટ્શતાધિકમેક-
વિંશતિ સહસ્રસંખ્યાકમજપાજપમહં કરિષ્યે ॥ ઇતિ કૃતાંજલિમુટઃ
સંકલ્પ્ય ॥
અજપા મંત્રેણ પ્રાણાયામત્રયં કૃત્વા ॥ શિરસિ ૪ હંસાય ઋષયે નમઃ ॥
મુખે ૪ અવ્યક્તા ગાયત્રી છંદસે નમઃ ॥ હૃદિ ૪ પરમહંસાય દેવતાયૈ
નમઃ ॥ મૂલાધારે ૪ હં બીજાય નમઃ ॥ પાદયોઃ ૪ સઃ શક્તયે નમઃ ॥
નાભૌ ૪ સોહં કીલકાય નમઃ ॥
પ્. ૫બ્)
હૃદયે ૪ ઓંકારાય તત્વાય નમઃ ॥ મૂર્દ્ધ્નિ ૪ નભસે સ્થાનાય નમઃ ॥
સર્વાંગે ૪ હૈમાય વર્ણાય નમઃ ॥ કંઠે ૪ ઉદાત્તાય સ્વરાય નમઃ ॥
ઇતિ વિન્યસ્ય । મમ મોક્ષાર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥ ઇતિ કૃતાંજલિર્વદેત્ ॥
તતઃ અંગુષ્ઠયોઃ ઓં ૩ હ્સાં સૂર્યાત્મને સ્વાહા હૃદયાય નમઃ ॥
તર્જ્જન્યોઃ ૪ હ્સી સોમાત્મને સ્વાહા સિરસે સ્વાહા ॥
મધ્યમયોઃ ૪ હ્સૂં નિરંજનાત્મને સ્વાહા । શિખાયૈ વષટ્ ॥
અનામિકયો૦ ૪ હ્સેં નિરાભાસાત્મને સ્વાહા કવચાય હું ॥
કનિષ્ઠિકયોઃ ૪ હ્સૌં અનંતતનુઃ સૂક્ષ્મ પ્રચોદયાત્મને સ્વાહા
નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥
કરતલ કરપૃષ્ઠયોઃ ૪ હ્સઃ અવ્યક્ત બોધાત્મને સ્વાહા અસ્ત્રાય ફટ્ ॥
ઇતિ કરયોર્વિન્યસ્ય ।
હૃદયાદિ ષડંગેષ્વપ્યેતાનેવ મંત્રાન્વિન્યસ્ય ॥
ધ્યાનં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા ॥
ઘાં મૂર્ધ્હાનં યસ્ય વિપ્રા વદંતિ ખં વૈ નાભિં ચંદ્રસૂર્યૌ ચ
નેત્રે ॥
દિગ્મિં શ્રોત્રે યસ્ય પાદૌ ક્ષિતિં ચ ધ્યાતવ્યોસૌ સર્વભૂતાંતરાત્મા

આત્મા ન ભગ્નીષોમાખ્ય પક્ષયુક્તં શિવાત્મકં ॥
હકારેણ બહિર્યાંતં વિશંતં ચ સકારતઃ

પ્. ૬)
હંસઃ સોહમિતિ સ્મૃત્વા સોહં વ્યંજન હીનતઃ ॥
પક્ષાન્ સંહૃત્ય ચાત્માનમંડરૂપં વિભાવયેત્

ઇતિ વિરાટ્ સ્વરૂપં સ્વાત્માનં ધ્યાત્વા । તદનુસંધાયી
પ્રાણવાયોર્નિર્ગંમપ્રવેશાત્મકં અજપા મંત્રં ॥
હંસઃ પદં પંચવિંશતિવારં જપિત્વા સમર્પ્ય ગુરુનાથાય

ઓં સમુદ્રે મેખલે દેવિ પર્વતસ્તનમંડલે ॥
વિષ્ણુપત્નિ નમસ્તુભ્યં પાદસ્પર્શં ક્ષમસ્વ મે

ધારણં પોશણં ત્વત્તો ભૂતાનાં દેવિ સર્વદા ॥
તેન સત્યેન માં પાહિ પાપાન્મોચય ધારિણિ ॥
પ્રાતઃકૃત્યમકૃત્વા તુ યો દેવિ ભક્તિતો યજેત્ ॥
નિષ્પલા તસ્ય પૂજાસ્યાછૌચહીના યથા ક્રિયા ॥
ઇતિ ભૂમિં પ્રાર્થ્ય ॥
શ્વાપ્લાનુસારેણ તસ્યાં પાદં નિધાયોત્થાય પદે અસ્ત્રમુચ્ચરન્
ગૃહાદ્બહિર્નિર્ગત્યગ્રામદ્બહિ નૈ-ઋત્યાં યામ્યાં વા દિશિશક્ષેપ
માત્રાંભૂવમતીત્ય । દૂરે ગત્વામલમૂત્રોત્સર્ગા શૌચાચમનાદિવં
યથા વિધિં વિધાયા નિષિદ્ધ દિનેષુ વિહિત કાષ્ઠેન ૪ ક્લીં કામદેવાય
સર્વજન પ્રિયાય નમ ઇતિ મંત્રેણં દંતાન્વિશોધ્ય જિહ્વામુલ્લિખ્ય
દંતકાષ્ઠં પ્રક્ષાલ્ય પુરતઃ
પ્. ૬બ્)
શુદ્ધદેશે પરિત્યજ્ય વક્ષ્યમાણ ચતુર્લ્લક્ષ્મી વિદ્યાભિર્મુખં
પ્રક્ષાલ્યાચમ્ય
તિલકુશકુસુમગંધાક્ષતાસ્ત્રાભિમંત્રિતશંકુનાશુચિસ્થાનાદુદ્ધૃત
મૃદગોમય ધૌતવસ્ત્રાણ્યાદાય નદ્યાદૌ ગત્વા અસ્ત્રાભિમંત્રિત
વારિણાતીરં પ્રક્ષ્યાલ્ય તત્રાસ્ત્રાભિમંત્રિતં કુશાદિકં નિધાયોદ્ધૃત
જલેન તીર્થાદ્બહિઃ કટિ શૌચ સુગંધામલકાદ્યુદ્વર્ત્તનામલાપકર્ષણ
સ્નાનં મૃદ્ગોમયાદિભિઃ સ્વશાખોક્ત વિધિના વૈદિક સ્નાનં ચ વિધાય
નાભિ માત્રે જલે સ્થિત્વા

ઓં અદ્યેત્યાદિ શ્રીપરદેવતા પ્રીત્યર્થં તાંત્રિક વિધિના સ્નાનમહં કરિષ્યે ।
ઇતિ સંકલ્પ । મૂલવિદ્યયા પ્રાણાયામત્રયં કૃત્વા મૂલવિદ્યાયા ઋષ્યાદિ
કરષડંગન્યાસાંશ્ચ વિધાય સ્વપુરતો હસ્તમાત્રં ચતુરસ્રં તીર્થં
પરિકલ્પ્ય

ઓં બ્રહ્માડોદર તીર્થાનિ કરૈઃ સ્પૃષ્ટાનિ તે રવે ॥
તેન સત્યેન દેવેશ તીર્થં દેહિ દિવાકર

ઇતિ સૂર્યાત્તિર્થં પ્રાર્થ્ય ॥
ક્રોંમિત્યંકુશમુદ્રયા સૂર્યમંડલં ભિત્વા

ગંગે ચ યમુને ચૈવ ગોદાવરિ સરસ્વતિ ॥
નર્મદા સિંધુ કાવેરિ જલેસ્મિન્ સંનિધં કુરુ

પ્. ૭)
ઇતિ સૂર્યયમંડલાત્તીર્થમાકૃષ્ય તજ્જલે પુરઃ કલ્પિત તીર્થ મંડલે મૂલ
વિદ્યયા સંયોજ્ય પુનઃ પુનઃ સૂર્યમંડલાદ્દેવ ॥
ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હ્વાં હ્વીં હ્વૂં હ્વૈં હ્વૌં હ્વઃ સર્વાનંદ મયિ
તીર્થ શક્તે એહિ એહિ સ્વાહા ॥
ઇતિ તીર્થ શક્તિમાવાહ્ય તસ્મિન્ તીર્થ મંડલ મધ્યે તાં ધ્યાયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
સર્વાનંદમયીમશેષ દુરિતધ્વંસાં મૃગાંક પ્રભાં
ત્ર્યક્ષાં ચોર્ધ્વ કરદ્વયેન દધતીં પાશં સૃણિં ચ ક્રમાત્ ॥
દોર્ભ્યાં ચામૃત પૂર્ણ હેમકલશં મુક્તાક્ષમાલાવરે
ગંગાસિંધુ સરિદ્વયાદિ સહિતાં શ્રીતીર્થ શક્તિં ભજે

દક્ષાદ્યૂર્ધ્વયોરાદ્યે મધ્યસ્થાભ્યાં કલશં દક્ષાદ્યધઃસ્થયોરન્યે
ઇત્યાયુધધ્યાનં ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા તદ્વિદ્યયા ગંધાદિ પંચોપચારૈર્જલમયૈસ્તાં સંપૂજ્ય

ઓં નમો ભગવતિ અંબો અંબાલિકે અંબિકે મહામાલિનિ એત્યેહિ ભગવતિ અશેષ
તીર્થાલવાલે હ્રીં શ્રીં શિવજટાધિરૂઢે ગંગે ગંગાંબિકે સ્વાહા ॥
ઇતિ મંત્રેણ સપ્તધાભિમંત્ર્ય હ્રીંકારેણ જલમાલોડ્યવમિતિ ધેનુમુદ્રયા
મૃતી કૃત્ય મૂલ વિદ્યાયાઃ પ્રથમ કૂટમુચ્ચાર્ય આત્મતત્વાંત્મને નમઃ
મિઃ । દ્વિતીય કૂટં વિદ્યા તત્વાત્મને નમઃ ।
પ્. ૭બ્)
તૃતીય કૂટં શિવ તત્વાત્મને નમઃ ।
ઇતિ તત્વ ત્રયં જલે વિન્યસ્ય તત્ર શ્રીચક્રં વિભાવ્ય હૃદય
કમલાદ્દેવીમાવાહ્ય ષડંગ ન્યાસેન સકલીકૃત્ય તાસાં
વર્ણાનાંસ્તર્પયિત્વા મૂલવિદ્યયા યોનિમુદ્રયા તજ્જલમષ્ટધાભિમંત્ર્ય
તસ્મિ જલે દેવતા મંત્રસ્મરણ પૂર્વકં ત્રિર્નિમજ્યોન્મજ્ય કુંભમુદ્રયા
મૂ * વિદ્યયા સ્વશિરસિ ત્રિરભિષિંચ્યાચમ્ય મૂલવિદ્યયા દેવીં ત્રિઃસંતર્પ્ય
દેવીં વિસૃજ્ય વક્ષ્યમાણ પ્રકારેણ તત્વૈરાચમ્યતીરમાગત્ય ધૌતે વાસસી
પરિધાયાચમ્ય તીર્થ મૃત્તિકાદિનોર્ધ્વપુડ્રં વિધાય સકુંકુમેન
ચંદનેન ત્રિપુડ્રં વિધાય વૈદિક સંધ્યાં નિર્વત્ય - તાંત્રિક સંધ્યાં
કુર્યાત્ ॥
સાચતુર્વિધ્ય ॥
પ્રાતર્મધ્યાહ્ન સાયાહ્ન મધ્યરાત્રિભેદાત્ ॥ તથા ચોક્તં ત્રિપુરાર્ણવે ॥
સંધ્યાં ॥
ચતુર્વિધા જ્ઞેયા બાલાકૌમાર યૌવના ॥
પ્રૌઢા ચ નિષ્કૂલા ચેતિ સંધ્યા દેવિ પ્રકીર્ત્તિતા

પ્રાતઃકાલે મહાદેવી વિદ્યાવાગીશ્વરી મતા ॥
કામેશ્વરી ચ મધ્યાહ્ને સાયાહ્ને ત્રિપુર ભૈર ભૈરવી ॥
મધ્ય રાત્રે મહાદેવિ જ્ઞેયા ત્રિપુર સુંદરિ

ઇતિ ॥
પ્. ૮)
તત્ર વિધિવદાચમ્ય મૂલવિદ્યયા શિખાં બધ્વા તથૈવ પ્રાણાયામત્રયં
કૃત્વા મૂલવિદ્યયા ઋષ્યાદિ કરષડંગ ન્યાસાન્ વિધાય સ્વપુતો
ધેનુમુદ્રયા જલમમૃતીકૃત્ય મૂલવિદ્યયાષ્ટવારમભિમંત્ર્ય તેન જલેન
કુશૈરકારાદિ ક્ષકારાંતૈઃ સબિંદુભિર્માતૃકાક્ષરૈઃ પ્રત્યક્ષરં
સ્વશિરઃ પ્રોક્ષ્યમૂલવિદ્યયા ચ ત્રિઃસંપ્રોક્ષ્ય સૂર્યમંડલે દેવીં
યથોક્ત રૂપાં ધ્યાત્વા દક્ષિણ હસ્તેન જલમાદાય । લં વં રં યં હં
ઇતિ પાંચક ભૌતિકૈર્મંત્રૈઃ સપ્તવારમભિમંત્ર્ય મૂલવિદ્યયા ચ
ત્રિરભિમંત્ર્ય તજ્જલ બિંદુભિર્વામાંગુષ્ઠાનામિકાભ્યાં મૂલવિદ્યયા
સ્વશિરસ્ત્રિઃપ્રોક્ષ્યાવશિષ્ટ જલં વામહસ્તે નિધાય તેજો રૂપં તજ્જલમિડયા
કૃષ્ય સ્વદેહાંત સ્થિતં સકલ કલુષં પ્રક્ષાલ્ય તજ્જલં કૃષ્ણવર્ણં
પિગલયા બહિર્નિર્ગતંમત્વાતજ્જલં પુનર્દક્ષિણહસ્તે કૃત્વા સ્વવામભાગે ૪
વલદ્વજ્રશિલાં ધ્યાત્વા

ઓં શ્લીં પશુ હં ફટ્ ઇતિ પાશુપતાસ્ત્ર
મંત્રેણ તસ્યાં શિલાંયામાસ્ફાલ્ય હસ્તૌ પ્રક્ષાલ્ય
પ્. ૮બ્)
મૂલવિદ્યયા દક્ષિણહસ્તે જલમાદાય પ્રવહન્નાડ્યા સહસ્રદલ કમલ ગત
પરમામૃતેનૈકીભૂતં વિભાવ્ય રાજદંતવિવરાન્નેત્રમાર્ગેણ નિર્ગમયય
તજ્જલં વામકે નિધાય તેન જલેન ૪ અમૃત માલિ સ્વાહા ઇતિ મંત્રેણ કુશૈઃ
સ્વશિરઃ ત્રિઃપ્રોક્ષ્યઃ

પ્રથમ કૂટમુચ્ચાર્ય આત્મતત્વં શોધયામિ સ્વાહા

દ્વિતીય કૂટમુચ્ચાર્ય વિદ્યાતત્વં શોધયામિ સ્વાહા

તૃતીય કૂટમુચ્ચાર્ય શિવતત્વં શોધયામિ સ્વાહા ॥
ઇતિ ત્રિરાચમ્ય પુનરેતદ્વૈપરિત્યેનં ત્રિરાચમ્ય ॥ તદ્યથા

તૃતીય કૂટમુચ્ચાર્ય શિવતત્વં શોધયામિ

દ્વિતીય કૂટં વિદ્યાતત્વં શો૦ । પ્રથમ કૂટં આત્મતત્વં શો૦ ॥ પુનઃ ।
સમસ્ત વિદ્યામુચ્ચાર્ય સર્વતત્વં શોધયામિ સ્વાહા ॥ ઇતિ ત્રિધા ॥
એવં નવધા જલ પ્રાશનેન ત્રિરાચમ્ય

મૂલવિદ્યયા શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ઇતિ
ગંધપુષ્પાક્ષતૈસ્ત્રિઃ સંપૂજ્ય ॥
જલમંજલિ નાદાયોત્થાય ૪ પ્રથમ કૂટમુચ્ચાર્ય વાગીશ્વરી વિપ્રહે દ્વિતીય
કૂટમુચ્ચાર્ય કામેશ્વરી ધીમહી । તૃતીય કૂટમુચ્ચાર્ય તન્નઃ શક્તિઃ
પ્રચોદયાત્ ॥
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાયૈ એષોર્ઘઃ સ્વાહા ॥
પ્. ૯)
ઇતિ ત્રિરર્ઘ્યં દત્વા

હ્રાં હ્રીં હંસઃ શ્રીસૂર્યં પૂજયામિ નમઃ ઇતિ સૂર્યં ત્રિઃ સપૂજ્ય

હ્રાં હ્રીં હં સઃ શ્રીસૂર્ય એષતેઽર્ઘઃ સ્વાહા ઇતિ
સૂર્યાભિમુખમર્ઘમંજલિ ત્રયં દત્વા

મૂલવિદ્યયા શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં તર્પયામિ નમઃ ઇતિ
મહાદેવીં ત્રિઃસંતર્પ્ય

હ્રાં હ્રીં હં સઃ શ્રીસૂર્યં તર્પયામિ નમઃ ઇતિ ત્રિઃ સં * ર્પ્ય ॥
મૂલાધારે પ્રથમકૂટં તડિત્કોટિ સમપ્રભં મૂલાદિ
બ્રહ્મરંધ્રાંતં સંચિત્ય તત્તેજઃ સુષુમ્ણા વર્ત્મના બ્રહ્મરંધ્રં
નીત્વા વહન્નાસાધ્વના આકાશસ્થ વહ્નિમંડલે સમાવાહ્ય
તત્તેજસોદ્ભૂતાં વાગેશ્વરીં ધ્યાયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
પીતાં પીતાંવરાં પીત સ્રગ્વિભૂષાનુલેપનાં ॥
તડિત્કોટિ પ્રભાભાસાં બાલામક્ષસ્રગુજ્વલાં

પુસ્તકાઢ્ય કરાં ભોજાં વહિ પીઠ નિષેદુષીં ॥
વાગ્ભવીં વાગ્ભવોદ્ભૂતાં ત્ર્યક્ષણાં સસ્મિતાં સ્મરેત્

ઇત્યાકાશસ્થ વહ્નિમંડલે ધ્યાત્વા

પ્રથ * કૂટમુચાર્ય ત્રિપુરા
વાગીશ્વરી શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ઇતિ ગંધપુષ્પાક્ષતૈઃ સ્ત્રિઃ સંપૂજ્ય
પુનર્વક્ષ્યમાણ વાગ્ભવ ગાયત્રીં ઉચ્ચાર્ય ત્રિપુરા વાગીશ્વરી
શ્રીપાદુકાયૈ
પ્. ૯બ્)
અર્ઘ્યં કલ્પયામિ સ્વાહા ઇતિ ત્રિરર્ઘાંજલિમુક્ષિપ્ય ॥
પુનઃ પ્રથ * કૂટમુચ્ચર્ય ત્રિપુરા વાગીશ્વરી શ્રીપાદુકાં તર્પયામિ
નમઃ ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય ॥ શ્રીગુરુ પ્રણમ્ય ॥
પૂર્વવત્ પ્રાણાયામ ઋષ્યાદિ કરષડંગં ન્યાસાં વિધાય
માતૃકાન્યાસસ્થાનેષુ પ્રણવત્રિતાર મૂલવિદ્યાદિ ન નિત્યા વિદ્યા હંસઃ ।
અં નમઃ

ઇત્યાદિના માતૃકાં વિન્યસ્ય । પૂર્વોક્તાં તુરીય ગાયત્રીં યથાશક્તિં
જપિત્વા વાગ્ભવ કૂટ ગાયત્રીં જપેત્ ॥ સા યથા ॥
ઐં ત્રિપુરે દેવિ વિદ્મહે વાગીશ્વરી ધીમહિ ॥ તન્નો મુક્તિઃ પ્રચોદયાત્ ॥
ઇતિ વાગ્ભવગાયત્રીં જપેત્ યથા શક્તિં ॥ તતો મૂલવિદ્યાં પ્રાતરિત્થં જપેત્
॥ તદ્યથા ॥
તત્ર પ્રાતર્મૂલાધારગતે કમલે વહ્નિમંડલે ॥
વાગ્બીજરૂપાં નિત્યાં તાં વિદ્યુત્પટલ ભાસુરા

પુષ્પબાણેક્ષુ કો દંડ પાશાંકુશ લસત્કરાં ॥
સ્વેછાગૃહીત વપુષીં યુગ નિત્યાક્ષરાત્મિકાં

ઘટિકા વરણોપેતાં પરિતઃ પ્રાંજલી નથ ॥
જ્ઞાનમુદ્રા વરકરાન્ વાગ્ભવોપાસ્તિ તત્પરાં ॥
નવનાથાન્ સ્મરેન્ મૂલ પંકજે યોનિ મંડલે ॥
દક્ષાધઃ કરભારભ્ય દક્ષોર્ધ્વ કર પર્યંટતં આયુધ ધ્યાનં ॥
પ્. ૧૦)
ઇત્થં સંધ્યા ચતુષ્ટયેપિ ॥ ઇતિ ધ્યાત્વા ॥
પ્રણવ ત્રિતારાદ્યામૂલવિદ્યાદિ ન નિત્યા વિદ્યા હં સઃ અં આં ઇં ઈં ઉં
ઊં ઋ ૠં હ્રીં શ્રીપ્રકાશાનંદનાથ રૂપિણી શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ

મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય પ્રાગ્વત્ દિન નિત્યા વિદ્યા હં સઃ ઌં એં ઐં ઓં ઔં
અં અઃ હ્રીં શ્રીં વિમર્શાનંદનાથરૂપિણિ શ્રીપાદુકાં પૂ૦

મૂ૦ દિઃ વિહંસઃ કં ખં ગં ઘં ઽઽનં હ્રીં શ્રીં
આનંદાનંદનાથ રૂ૦ પાદુકાં

મૂલં દિ૦ હં સઃ ચં૦ ૪ હ્રીં શ્રીં શ્રીજ્ઞાનાનદનાથ રૂપિ૦
પાદુકાં પૂ૦

મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ॥ ટં ૪ હ્રીં શ્રીં
શ્રીસત્યાનંદનાથરૂ૦ પાદુકાં પૂ૦ । મૂ૦ દિ૦ હં સઃ તં ૪ હ્રીં શ્રીં
શ્રીપૂર્ણાનંદનાથરૂ૦ પાદુ૦

મૂલં દિ૦ હ સઃ પં ૪ હ્રીં શ્રીં સ્વભાવાનંદનાથરૂ૦ પા૦

મૂલં દિ૦ હં સઃ યં ૪ હ્રીં શ્રીં પ્રતિભાનંદનાથરૂ૦ પા૦

મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ષં ૪ હ્રીં શ્રીં સુભગાનંદનાથ રૂપિ૦ પા૦
પૂજયામિ ॥
ઇતિ નવનાથાત્મકત્વેન મૂલવિદ્યાં જપેત્ ॥
તતસ્તદ્દિન નિત્યા વિદ્યાં યથાશક્તિં જપિત્વા ॥ ઇતિ કાલ નિત્યા જપઃ ॥
તતો મૂલાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં મૂલવિદ્યામુદ્યત્સૂર્ય સહસ્ર
સમપ્રભાં
પ્. ૧૦બ્)
ધ્યાયન્ મૂલવિદ્યામષ્ટોત્તરશતં જપિત્વા બહિરાકાશસ્થાગ્નિ મંડલે
પૂર્યોક્તરૂપાં વાગ્ભવેશ્વરીં ધ્યાયન્ પ્રાતર્વાગ્ભવ કૂટમષ્ટોત્તર
શતં જપેત્ ॥
તતઃ પ્રાણાયામ ત્રયં ઋષ્યાદિ કરષડંગન્યાસાંશ્ચ વિધાય કૃતં
જપં દેવ્યૈ નિવેદ્ય પ્રણમ્ય સ્તુત્વા સૂર્યમંડલાદ્વહ્નિમંદલાચ્ચ
મૂલદેવીં વાગ્ભવેશ્વરીં ચ સ્વહૃદયે મૂલાધારે ચ વિસૃજ્ય ગુરું
પ્રણમેદિતિ ॥
ઇતિ પ્રાતઃ સંધ્યાવિધિઃ ॥
અત્ર કર્મ કાલેષુ ગુરુધ્યાનમુક્તં રુદ્રયામલે ॥
દીક્ષાકાલે યથારૂપં સ્વસ્યાનુગ્રહ કર્મણિ ॥
દૃષ્ટં તં તેન ભાવેન ધ્યાયન્નાહ્નિકમાચરેત્ ॥
ઇતિ ગુરોરિતિ શેષઃ ॥
એતદ્ગુરુધ્યાનં પ્રાતઃસ્મરણાતિ રિક્તકાલેષુ જ્ઞેયં ॥
પ્રાતઃ સંધ્યેયમીશાનિ સર્વકર્મસુ સર્વદા ॥
કર્તવ્યા મંત્રિણા નિત્યં મંત્રસિદ્ધિઃ સમૃદ્ધયે

પ્રાતઃ સંધ્યાં પરિત્યજ્ય કર્મ કુર્વન્ બ્રજત્યધઃ ॥
પ્રાતઃ સંધ્યાં પરિત્યજ્ય દેવતા પૂજનં ચરેત્ ॥
અશુદ્ધઃ સુદુરાચારઃ સર્વકર્મ બહિઃકૃતઃ

પ્રાતઃ સંધ્યાં પરિત્યજ્ય દેવ પૂજાદિકં ચરેત્ ॥
પ્. ૧૧)
મોહાત્ કૃત્વા મહેશાનિ નારકી જાયતે નરઃ

પ્રાતઃ સંધ્યાં પરિત્યજ્ય હોમં વા તર્પણં શિવે ॥
કુર્વન્ન કારણં વિપ્રસ્ત્યજન્ શ્વાનો ભવે ધૃવં

પિશાચો જાયતે દેવિ અપિ વેદાંત પારગઃ ॥
સંધ્યાનામપિ સર્વાસાં પ્રાતઃ સંધ્યા ગરીયસી

તસ્માત્ તાં ન ત્યજેદ્વિપ્રસ્ત્યજન્નરકમાપ્નુયાત્ ॥
ઇતિ ત્રિપુરાર્ણવવચનાદિ યંમવશ્યં કર્તવ્યેતિ શિવશાસનં ॥
અથ ઘટિકા પારાયણ ત્વેન ષષ્ટિ જપં કુર્યાત્ ॥
સ ચ પંચભિર્દિવસૈર્માતૃકાયાઃ ષડાવૃત્તિ રૂપઃ ॥ તથા ચ તત્ર રાજ પટલે

આરભ્ય ભાનોરુદયમેકશો ઘટિકા ક્રમાત્ ॥
એકૈકં માતૃકા વર્ણાઃ પંચાશત્ પરિવૃત્તિતઃ

દિવસૈઃ પંચભિસ્તસ્યાઃ ષડાવૃત્તિરુદીરિતેતિ ॥
તસ્યા માતૃકાયાઃ ॥ અયમર્થઃ ॥
ચતુર્યુગેષ્વપિ તત્તદ્યુગ પ્રથમ દિને સૂર્યોદય કાલે અકાર ઉદયતિ ॥
તતો દ્વિતીય ઘટિકાદિ પંચાશત્ ઘટિકા પર્યંતાસુ ઘટિકાસુ । અકારાદિ
ક્ષકારાંતા વર્ણા વિસર્ગ સ્વર રહિતાઃ સ્વસ્વ ઘટિકોદય કાલે સમુદ્યંતિ ॥
તત એક પંચાશત્ ઘટિકામારભ્ય શિષ્ટ દશઘટિકાસુ અકારાદિ
ઌકારાંતઃ
પ્. ૧૧બ્)
દશવર્ણાઃ સ્વસ્વ ઘટિકોદય કાલે સમુદ્યંતિ ॥
ઇત્થં દ્વિતીય દિવસે સૂર્યોદય કાલે એકાર ઉદેતિ ॥
તતઃ સ્વસ્વ ઘટિકોદય કાલે એકારાદ્યા એકોન ચત્વારિંશદ્વર્ણા અકારાદ્યા
વિંશતિ વર્ણાશ્ચ સમુદ્યંતિ

તૃતીય દિવસે સૂર્યોદય કાલે ચકાર ઉદેતિ ॥
તતઃ સ્વસ્વ ઘટિકોદય કાલે છકારાદિ ક્ષકારાંતા અકારાદિ ણકારાંતા
એકોન ષષ્ટિવર્ણાઃ સમુદ્યંતિ

ચતુર્થ દિવસે સૂર્યોદયકાલે તકાર ઉદેતિ ॥
તત સ્વસ્વ ઘટિકોદય કાલેથ કારાદિ ક્ષકારાંતા અકારાદિ મકારાંતા
એકોન ષષ્ઠિ વર્ણાઃ સમુદ્યંતિ

પંચમ દિવસે સૂર્યોદય કાલે યકાર ઉદેતિ ॥
તતઃ સ્વસ્વ ઘટિકોદય કાલે રકારાદિ ક્ષકારાંતાઃ અકારાદિ
ક્ષકારાંતાશ્ચૈકોન ષષ્ઠિવર્ણા સમુદ્યંતિ ॥
એવં પંચભિર્દિવસૈર્માતૃકાયાઃ ષડાવૃત્તિર્ભવતિ ॥
એવં ક્રમેણૈભિર્વર્ણૈર્ઘટિકા પારાયણાખ્યઃ ષષ્ઠિ જપઃ કાર્યઃ ॥
તત્પ્રકારઃ પ્રદર્શતે ॥
તતઃ તત્ર અકારાદિ ક્ષાંતાઃ પંચાશદ્વર્ણા વિસર્ગરહિતા
પ્. ૧૨અ)
દશ દક્ષશ ભૂત્વા પંચવર્ગાઃ અં એં ચં તં યં તામાનો ભવંતિ
નૈ૦ ષષ્ઠિ જપઃ કાર્યસ્ત પ્રકારસ્તુ

મૂલં દિન નિત્યા વિદ્યા હંસઃ અં

મૂલં દિન નિત્યા વિદ્યાહંસઃ આં ॥
એવં ક્ષાંતાન્ પંચાશદ્વર્ણાનાવૃત્ય પુનારાદિ વર્ગમાવર્તયેત્ ॥
એવં ષષ્ઠિરાવૃત્તયો મૂલ વિદ્યાયા ભવંતિ ॥
દ્વિતીય દિને ૪ મૂલં દિન નિત્યા વિદ્યા હંસઃ ।
એં એવં પુનસ્તથા જપ્તા ઐં । એવં ક્ષાતાન્ ચતુરો વર્ગાના વૃર્ત્ય૦
પુનરાદ્ય દ્વિતીયવર્ગાવાવર્તયેત્ ॥ એવં ષષ્ઠિરાવૃત્તયઃ ॥
તૃતીય દિને ૪ મૂલં - દિન નિત્યા વિદ્યાહંસઃ ચં ।
એવં ક્ષાં તાંસ્ત્રિન્વર્ગા નાવર્ત્ય૦ પુનરાદ્યાંસ્ત્રીનાવર્ત્તયેત્ ॥
એવં ષષ્ઠિરાવૃત્તયો મૂલવિદ્યાયા ભવંતિ ॥
ચતુર્થ દિને ૪ મૂલં તદ્દિન નિત્યા વિદ્યા હંસઃ યં । એવં ક્ષાતં વર્ગં
વર્તયિત્વા - પુનરકારાદ્યાન્ ક્ષાંતાત્ પંચાશદ્વર્ણાનાવર્તયેત્ ॥
એવં૦ તતઃ ષષ્ઠે દિને પુનરકારાદિત આરભ્યોક્તરીત્યા ઘટિકા પારાયણ
જપ મનવરતં કુર્યાત્ ॥
અત્રાધુનાવર્તમાન સમયો સાધકૈર્જ્યોતિઃશાસ્ત્રોક્ત પ્રકારેણાહર્ગણેન
કલિયુગસ્ય
પ્. ૧૨બ્)
ગત દિનાદિ જ્ઞાત્વા સ્વક્રમારંભ દિનપર્યંતં ગણયિત્વા
પંચભિરાહૃત્યોર્વરિત દિનેનોદયાક્ષરં જ્ઞાત્વા યસ્મિન્ દિને ઉદયાક્ષર
મકારો ભવતિ તસ્મિન્ દિને પ્રારભ્ય ઘટિકા પારા * ણં પ્રોક્ત ક્રમેણ
કાર્યમિતિ ઘટિકા પારાયણ જપઃ પ્રાતરેવ કાર્યઃ ॥
તંત્રરાજોક્ત્યા કાલ ત્રયેપિ કાર્યઃ ॥
અથ માધ્યંદિન સંધ્યા ॥
તત્ર પ્રાણાયામાદિ સૂર્ય તર્પણાં તં પ્રાતઃ સંધ્યાવદેવ વિદ્યાય બીજ
સંધ્યાં કુર્યાત્ ॥
સાયથા ॥
તત્ર મધ્યાહ્ને અનાહત ચક્રે મૂલવિદ્યાયાઃ કામરાજકૂટં રક્તવર્ણં
ધ્યાયન્ તત્તેજઃ સુષુમ્ણા માર્ગેણ વહન્નારા પુટાધ્વના નિઃસાર્યય
સૂર્યમણ્ડલે સમાવાહ્ય તદ્ભુતા કામૈશ્વરીં ધ્યાયેત્ ॥
તદ્યથા ॥
રક્તાં સુરક્તંબર ભૂષણાઢ્યાં
પાશાંકુશાભીત્તિ વરાં દધાનાં ॥
શુચિસ્મિતા મદ્ભૂતયૌવનાઢ્યાં
કામેશ્વરીં સંસ્મત ત્રિનેત્રાં

ઇતિ ધ્યાત્વા ૪ કામરાકૂટમૂચ્ચાર્ય શ્રીત્રિપુરાકામેશ્વરી શ્રીપાદુકાં
પુર્તયામિ ઇતિ ત્રિઃસંપૂજ્ય - પુનઃ ૪ કામરાજકૂટ
પ્. ૧૩અ)
ગાયત્રીમુચ્ચાર્ય શ્રીત્રિપુરા કામેશ્વરિ શ્રીપાદુકાયૈ અર્ઘ્યં કલ્પયામિ
સ્વાહેતિ ત્રિરર્ઘ્યાં જલિમુત્ક્ષિપ્ય પુનઃ કામરાજ કૂટમુચ્ચાર્ય
શ્રીત્રિપુરાકામેશ્વરિ શ્રીપાદુકાં તર્પયામિ નમઃ ઇતિ ત્રિઃસંતર્પ્ય ॥
પ્રાણાયામાદિ પુરઃસરં પૂર્વવન્માતૃકાં વિન્યસ્ય પૂર્વવત્તૂરીય
વીદ્યા ગાયત્રીં જપિત્વા કામરાજકૂટ ગાયત્રીં જપેત્ ॥
સાયથા ॥ ક્લીં ત્રિપુરે દેવી વિદ્મહે કામેશ્વરી ધીમહિ ॥ તન્નઃ ક્લિન્ના
પ્રચોદયાત્ ॥
ઇતિ કામરાજ કૂટ ગાયત્રીં યથા શક્તિં જપિત્વા ॥
ષટ્ત્રિંશત્તત્વાત્મકત્વેન મૂલવિદ્યાં જપેત્ ॥
તદ્યથા ॥ તતસ્તત્ર ॥
મધ્યાહ્ને હૃદયાંભોજકર્ણિકે સૂર્યમંડલે ॥
કામરાજાત્મિકાં દેવીમલક્તકસમારૂણાં

પ્રસૂનબાણપુડ્રેક્ષુચાપપાશાંકુશાન્વિતાં ॥
પરિતઃ સ્વત્મ મુખ્યાભિઃ ષટ્ત્રિશત્તત્વશક્તિભિઃ

રક્તમાલ્યાંબરાલેપભૂષાભિઃ પરિવારિતાં ॥
યુગનિત્યાક્ષરમયીં ઘટિકાવરણાં સ્મરેત્

પુષ્પબાણેક્ષુકોદંડ ધરાઃ શોણવપુર્ધરાઃ ॥
હૃત્પંક ચ તાઃ કામરાજોપાસ્તિ પરાયણાઃ

પ્. ૧૩બ્)
ઇતિ દેવિં ધ્યાત્વા ॥
૪ મૂલવિદ્યાં દિનનિત્યા વિદ્યાં હંસઃ પદં ચોચ્ચાર્ય અં શિવતત્વરૂપિણી
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરીપાદુકાં પૂજયામિ

૪ મૂલં - દિન૦ હં સઃ । કં શક્તિતત્વરૂપિણી
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરીપાદુકાં પૂજયામિ

મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ખં
સદાશિવતત્વરૂપિણી૦

મૂલ૦ દિ૦ હં સઃ ગં ઇશ્વરતત્વરૂપિણી૦

૪
મૂ૦ દી૦ હંસઃ ઘં શુદ્ધવિદ્યા * ત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દી૦ ઽઽનં૦
માયાતત્વરૂપિણી૦

મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ચં કલાતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦
દિ૦ હં સઃ છં વિદ્યાતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ જં રાગતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ઝં કાલતત્વરૂપિણી

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ઞ
નિયતિતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ટં પુરુષતત્વરૂપિણી૦

૪
મૂ૦ દિ૦ હંસઃ ઠં પ્રકૃતિતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હંસઃ ડં
અહંકારતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ઢં બુદ્ધિતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ. હં સઃ ણં મનસ્તત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ તં
શ્રોત્રતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ થં ત્વક્ તત્વરૂપિણી૦

૪
મૂ૦ દિ૦ હં સઃ દં ચક્ષુસ્તત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ધં
જિહ્વાતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ નં ઘ્રાણતત્વરૂપિણી૦

પ્. ૧૪અ)
૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ પં વાક્ તત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ફં
પાણિતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ બં પાદતત્વરૂપિણી૦

૪
મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ભં પાયુતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ મં
ઉપસ્થતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ યં શબ્દતત્ત્વરૂપિણી૦

૪
મૂ૦ દિ૦ હં સઃ રં સ્પર્શતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ લં
રૂપતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ વં રસતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦
દિ૦ હં સઃ શં ગંધતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ષં
આકાશતત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ સં વાયુસ્તત્વરૂપિણી૦

૪
મૂ૦ દિ૦ હં સઃ હં તેજઃસ્તવરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ લં અપ્
તત્વરૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ક્ષં પૃથ્વીતત્વરૂપિણી૦
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરીપાદુકાં ॥ ઇતિ ષટ્ત્રિંશત્તત્વયોગેન મૂલવિદ્યાં
જપિત્વા ॥ તતઃ કાલનિત્યા વિદ્યામષ્ટોત્તરશતં જપિત્વા પ્રાગ્વ૦
મૂલવિદ્યામષ્ટોત્તરશતવારં જપિત્વા । હૃદયકમલે કામરાજકૂટં
બાલાર્ક કોટિ પ્રભં હૃદયાદિ બ્રહ્મરંધ્રપર્યંતં હૃદયાદિ
મૂલાધારાંતં ચ વ્યાંત્યરશ્મિ
પ્. ૧૪બ્)
કદંબકં ધ્યાયન્ કામરાજકૂટમષ્ટોત્તરશતવારં જપિત્વા ।
પ્રાણાયામાદિપૂર્વકં જપં સમર્પ્ય સ્તુત્વા પ્રણમ્ય૦ મૂલદેવીં
કામેશ્વરીં ચ પ્રાગ્વત્ હૃદયે વિસૃજેદિતિ ॥ ઇતિ મધ્યાહ્નસંધ્યાવિધિઃ ॥
અથ સાયંસંધ્યાવિધિઃ ॥
તત્ર પ્રાણાયામાદિસૂર્યતર્પણાંતં પ્રાગ્વત્ વિધાય ।
બીજસંધ્યાં કુર્યાત્ ॥ સાયથા ॥
સાયમાજ્ઞાચક્રે હક્ષાબ્જે ચંદ્રમંડલે મૂલવિદ્યાયાસ્તૃતીય કૂટં
શુદ્ધસ્પટિકસંકાશં બ્રહ્મરંધ્રસ્થપૂર્ણેંદુ મંડલપર્યંતં
ધ્યાત્વા વહન્નાસાપુટેનાકાશસ્થ સોમમંડલે સમાવાહ્ય તદુદ્ભૂતાં
દેવીં વૃદ્ધાં ધ્યાયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
શુક્લાં શુક્લાંબરાલેપ સ્રગ્વિભૂષાવિભૂષિતાં ॥
જટાજૂટધરાં નેત્ર ત્રયોદ્ભાસિ મુખાંબુજાં

ઇષત્ સ્ફુટિત દંષ્ટ્રાં ચ ભૈરવીરૂપમાસ્થિતાં ॥
જરાપલિત સંકીર્ણાં લંબમાન પયોધરાં

પાશાંકુશૌ પુસ્તકં ચ સ્ફટિકાક્ષ સ્રજં કરૈઃ ।
દધાનાં શક્તિ બીજોત્થાં પૂર્ણેંદોર્મંડલે સ્થિતાં

ધ્યાયેદાદ્યાં પરાંશક્તિં શક્તિમદ્ભિર્નિષેવિતાં ॥
પ્. ૧૫અ)
ભોગમોક્ષ પ્રદાં શાંતા મનંતામમૃતેશ્વરી

વામાદ્યૂર્દ્ધયોરાદ્યે તદાદ્યધસ્થયોરન્યે ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ
ધ્યાત્વા ॥
મૂલવિદ્યાસ્તૃતીયં કૂટમુચાર્ય ત્રિપુરામૃતેશ્વરી શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ
ઇતિ ગંધાદિભિઃ સંપૂજ્ય વક્ષ્યમાણ તાર્તીય કૂટ ગાયત્રીમુચ્ચાર્ય
ત્રિપુરામૃતેશ્વરી શ્રીપાદુકાયૈ અર્ઘ્યં કલ્પયામિ સ્વાહેતિ ત્રિરર્ઘ્યં દત્વા
પુનસ્તાર્તીય કૂટમુચ્ચાર્ય ત્રિપુરામૃતેશ્વરી શ્રીપાદુકાં તર્પયામિ નમઃ ॥
ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય પ્રાણાયામાદિપૂર્વકાં માતૃકા વિન્યસ્ય તુરીય વિદ્યા
ગાયત્રીં પ્રાગ્વજ્જપિત્વા શક્તિકૂટગાયત્રીં જપેત્ ॥
સાયથા ॥
સૌઃ ત્રિપુરે દેવિ વિદ્મહે શાક્તેશ્વરી ધીમહિ । તન્નો મૃતા પ્રચોદયાત્ ॥ ઇતિ શક્તિ
ગાયત્રીમષ્ટાવિંશવારં જપિત્વા ॥ સાયાહ્ને ષોડશનિત્યાત્મકત્વેન
મૂલવિદ્યાં જપેત્ ॥ તદ્યથા ॥
તત્ર -
સાયમાજ્ઞા સરોજસ્યે ચંદ્રે ચંદ્ર સમદ્યુતિં ॥
શક્તિ બીજાત્મિકાં ચાપબાણપાશાંકુશાન્વિતાં

યુગ નિત્યાક્ષરાં દેવીં ઘટિકા વરણાં પરાં ॥
પ્. ૧૫બ્)
ચિતયિત્વા ભગવતીં નિત્યાભિઃ પરિવારિતાં

પુસ્તકં ચાક્ષસુત્રં ચ દધાનાઃ સ્મેરવક્ત્રકાઃ ॥
નિત્યાઃ ષોડશ ચાજ્ઞાયાં સાયંકાલે તુ સંસ્મરેત્

ઇતિ દેવી ધ્યાતા

મૂલં દિનનિત્યા વિદ્યા - હંસઃ અં કામેશ્વરી નિત્યાવિદ્યામુચ્ચાર્ય અં
કામેશ્વરી નિત્યારૂપિણી શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં પૂજયા
નમઃ

મૂ૦ દિ૦ હં સઃ આં ભગમાલિની વિદ્યામુચ્ચાર્ય આં
ભગમાલિની નિત્યાસ્વરૂપિણી શ્રી૦

૪ મૂલં૦ દિન૦ હં સઃ રં
નિત્યક્લિન્ના વિદ્યામુચ્ચાર્ય ઇં નિત્યક્લિન્ના નિત્યાસ્વરૂપિણી૦ શ્રી

૪ મૂ૦
દિ૦ હં સઃ ઈ ભેરુંડા વિદ્યામુચ્ચાર્ય ઈં ભેરુંડા નિત્યાસ્વરૂપિણી શ્રી૦

૪ મું૦ દિ૦ હં સઃ ઉં વહ્નિવાસિની વિદ્યામુચ્ચાર્ય ઉં વહ્નિવાસિની
નિત્યાસ્વરૂપિણી શ્રી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ઊં મહાવજ્રરી વિદ્યામુચાર્ય
ઊં મહાવજ્રેશ્વરી નિત્યાસ્વરૂપિણી૦

૪ મુ૦ દિ૦ હં સઃ ઋં શિવદૂતી
વિદ્યામુચ્ચાર્ય ઋં શિવદૂતી નિત્યારૂપિણી શ્રી૦

મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ૠ
ત્વરિતા વિદ્યામુર્ચ્ચાર્ય ૠં ત્વરિતા નિત્યારૂપિણી શ્રી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ
ઌં કુલસુંદરીવિદ્યામુચ્ચાર્ય ઌ કુલસુંદરીનિત્યારૂપિણી શ્રી૦

પ્. ૧૬અ)
૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ૡં નિત્યાનિત્યાવિદ્યામુચ્ચાર્ય ૡં નિત્યાનિત્યારૂપિણી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ એં નીલપતાકા વિદ્યામુચ્ચાર્ય એં નીલપતાકા
નિત્યારૂપિણી શ્રી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ઐં વિજયાનિત્યા વિદ્યામુચ્ચાર્ય
ઐં વિજયાનિત્યારૂપિણી શ્રી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ ઓં સર્વમંગલા
નિત્યાવિદ્યામુચ્ચાર્ય ઓં સર્વમંગલા નિત્યારૂપિણી શ્રી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં
સઃ ઔં જ્વાલામાલિની નિત્યાવિદ્યામુચ્ચાર્ય ઔં જ્વાલામાલિનીત્યારૂપિણી શ્રી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ અં ચિત્રા નિત્યાવિદ્યમુચ્ચાર્ય અં ચિત્રા નિત્યારૂપિણી
શ્રી૦

૪ મૂ૦ દિ૦ હં સઃ અઃ મૂલ પંચદશીમુચ્ચાર્ય અઃ (ચિત્રા
નિત્યાવિદ્યામુચ્ચાર્ય) શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી નિત્યારૂપિણી શ્રી૦

ઇતિ ષોડશનિત્યાત્મકત્વેન મૂલવિદ્યાં જપિત્વા પૂર્વવત્ કાલનિત્યા વિદ્યાં
મૂલવિદ્યાં ચ જપિત્વા ભ્રૂમધ્યાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં તૃતીય કૂટં
શરચ્ચંદ્રકોટિ નિભં ધ્યાયન્નષ્ટોત્તરશવારં તાર્તીય કૂટં જપેત્ ॥
તતઃ પ્રાણાયામ પૂર્વકં જપં સમર્પ્ય સ્તુત્વા દેવીં પ્રણમ્ય
સૂર્યમંડલાચ્ચંદ્રમંડલાચ્ચ મૂલ
પ્. ૧૬બ્)
દેવીમમૃતેશ્વરીં હૃદિ ભ્રૂમધ્યે ચ વિસૃજ્યેદિતિ ॥
સાયં સંધ્યા વિધિઃ ॥
અથ તુરીયસંધ્યાવિધિઃ ॥
તતોર્ધરાત્રે તુરીય સંધ્યામુપાસીત્ ॥ સાયથા ॥
અર્કમંડલે દેવી ધ્યાનં વિના પ્રાણાયામાદ્યાચમનપર્યંતં
પૂર્વવદ્વિધાય સહસ્રાર કમલે તુરીયકૂટં મૂલવિદ્યા
ત્રયોદશાક્ષરરૂપં પદ્મરાગ સમપ્રભં ધ્યાત્વા વહન્નાસાપુટેન
તારકમંડલાદ્બહિઃ પરમાકાશે સમાવાહ્ય તદુદ્ભૂતાં ભગવતીં
યથોક્ત રૂપા ધ્યાયન્

તુરીયકૂટમુચ્ચાર્ય શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ઇતિ
ત્રિઃસંપૂજ્ય । યથોક્તરૂપાં ધ્યાયન્ તુરીયકૂટમુચ્ચાર્ય
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાયૈ અર્ઘ્યં કલ્પયામિ સ્વાહેતિ ત્રિરર્ઘ્યં
દત્વા પુનસ્તુરીય કૂટમુચ્ચાર્ય શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં
તર્પયામિ ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય પ્રાણાયામાદિ પૂર્વકં પૂર્વોક્તાં
તુરીયગાયત્રીં યથાશક્તિં જપિત્વા કાલનિત્યા વિદ્યાં
મૂલવિદ્યામષ્ટોત્તરશતવારં તરીયબીજં ચાષ્ટોત્તરશતવારં જપિત્વા
પ્રાણાયામાદિ પૂર્વકં જપં સમર્પ્ય૦ દેવીં સ્તુત્વા પરમાકાશાત્
સહસ્રદલકમલકર્ણિકાયામુદ્વાસ્ય કાંમકલારૂપમાત્માનં ધ્યાયેદિતિ
તુરીયસંધ્યાવિધિઃ ॥
એતત્સંધ્યાચતુષ્ટયમેતદ્વિદ્યોપાસકા નામાવસ્યકં ॥
પ્. ૧૭અ)
વાહ્ય શક્તૌ ધ્યાનરૂપમપ્યર્દ્ધરાત્રસંધ્યોપાસનં કાર્યમિતિ ॥
અકૃતં દ્વિતીય દિને પ્રાયશ્ચિત્તાર્થમષ્ટોત્તરશતં મૂલવિદ્યાં જપિત્વા
પુનઃ કર્મકર્તુમધિકારી ભવતીતિ શિવશાસનં ॥ સ્નાનસંધ્યાર્ચનાલોપે
અષ્ટોત્તરશતમિતિ તંત્રરાજ વચનાત્ ॥ જપેન્મૂલ વિદ્યામિતિ શેષ ॥
અત્ર ॥ સંધ્યાલોપોન કર્તવ્યઃ શંભોરાજૈવમેવ હિ ॥ દીક્ષિતઃ સંધ્યયા
હીનો ન વિદ્યાફલમશ્નુત । ઇતિ વચનાત્ સંધ્યા ચતુષ્ટયં
સાધકૈરવશ્યં કર્તવ્યમિતિ સંક્ષેપઃ ॥ અત્ર પ્રમાદાદ્યદિ સંધ્યાલોપો
ભવતિ । તદાત્વન્ય સંધ્યાસમયે પ્રોક્ત પ્રાયશ્ચિત પૂર્વકં
પૂર્વસંધ્યા ક્રિયાં વિઘાય તત્કાલસંધ્યાં કુર્યાત્ ॥ ઉક્તં ચ
ત્રિપુરાર્ણવે ॥
સંધ્યાહીનોન્ય સંધ્યાયાં પૂર્વસધ્યા ક્રિયામથ ॥
વિધાયોત્તરસંધ્યાયાઃ ક્રિયાં કુર્યાત્ સમાહિત ઇતિ

શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગઃ પ્રથમોગમત્

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથ ચરણારવિંદ દ્વદ્વાંતે વસિના શ્રી
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકર પ્રથમસ્તરંગઃ

પ્. ૧૭બ્)
ઇત્થં સંધ્યાં વિધાવ પ્રકૃતેઃ પ્રાતઃસંધ્યાનંતરંપિત્રારિતર્પયાં
નિર્વર્ત્યતાં ત્રિકતર્પણં કુર્યાત્ । તત્ર પ્રાણાયામ
ત્રયં ઋષ્યાદિન્યાસપૂર્વકં સ્વપુરતો જલે પૂર્વવત્તીર્થમાવાત્વવમિતિ ।
ધેનુમુદ્રયા અમૃતીકૃત્ય મૂલેનાષ્ટવારમભિમંત્ર્ય તત્ર શ્રીચક્રં
વિભાવ્ય તન્મધ્યે વક્ષ્યમાણ પ્રકારેણ પીઠપૂજા પુરઃસરં
દેવીમાવાહ્ય ષોડશોપચારૈર્જલે દેવીં સંપૂજ્ય
વક્ષ્યમાણવિધિનાંગાવરણ દેવતાઃ સંપૂજ્ય પુનર્મૂલેન દેવીં
સંપૂજ્ય૦ ૪ મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં
તર્પયામિ નમઃ ॥
ઇત્યેષ્ટોત્તરશતં તદર્દ્ધમષ્ટાવિંશતિવારં વા યથાશક્તિ તત્તીર્થજલૈઃ
પરદેવતા મુખકમલે પરમામૃત બુધ્યા સંતર્પ્યાવરણ દેવતાઃ યથા
ક્રમં પૂજોક્ત મંત્રૈઃ પૂજયામીતિ સ્થાને
તર્પયામીત્યંતૈરેકૈકાંજલિના તર્પયેત્ ॥ તદશક્તૌ બટુકાદિ
ચતુષ્ટયં ષડંગ યુવતી ગુરુપંક્તિ ત્રયં સપ્તદશ નિત્યાભિઃ સહિતાં
ચતુરસ્ર વૃત્તો યેત ત્રિકોણમંડલમધ્યસ્થાં સાયુધ ત્રિકોણાવરણ
શક્તિયુતાં મૂલદેવીં તર્પયેત્ ॥
પ્. ૧૮અ)
તત્રાપ્યશક્તૌ સંસ્કૃતે જલે દેવીં ધ્યાત્વા સંપૂજ્ય દેવીમેવ તર્પયેદિતિ
તર્પસાવિધિઃ ॥ અથૈવં કૃત પ્રાતઃ સંધ્યાવંદનાદિ ક્રિયઃ
સ્વગુરૂપદિષ્ટવિધિના ષટ્ત્રિંશદુત્તરસપ્તશતાધિકવિંશતિ
સહસ્રસંખ્યાભિર્યુગાક્ષરદિનાક્ષરોત્થ કાલનિયા વિદ્યાભિઃ
સહમૂલવિદ્યાયાઃ નામ પારાયણ જપં કુર્યાત્ ॥
કાલનિત્યા વિદ્યાસ્તુ તંત્રરાજોક્તા ઉદ્ધ્રિયંતે ॥
તત્ર
અકારાદિક્ષાંતાઃ ષટ્ત્રિંશત્તત્વવર્ણાઃ ષોડશનિત્યાભિઃ ષોડશસ્વરૈઃ
પ્રત્યેકં સંયોજિતાઃ ષટ્સત્યત્યુત્તરપંચશતસંખ્યાકાઃ
પૂર્ણમંડલાખ્યા વર્ણાઃ ભવંતિ ॥ એતે વર્ણાઃ કાલનિત્યા વિદ્યાનાં
પ્રાગુક્તસંખ્યા નામેકૈકો વર્ણઃ ષટ્ત્રિંશત્ ષટ્ત્રિંશત્ વિદ્યાનામાદિ
વર્ણા ઇતિ સર્વે વર્ણા વાગ્ભવાખ્યા ભવંતિ ॥ પ્રાગુક્ત ષટ્ત્રિંશત્ તત્વ
વર્ણાસ્તુ સર્વાસાં વિદ્યાનાં માકારેણ કૃતસંધિકાઃ પુનઃ પુનક્રમેણ
કામરાજાખ્યા દ્વિતીય વર્ણા ભવંતિ ॥ ઈકારસ્તુ સર્વાસાં વિદ્યાનાં શક્તિ
કૂટાખ્યસ્તૃતીય વર્ણા ભવંતિ ॥ અથૈતાઃ વિદ્યાઃ ક્રમેણ
પ્. ૧૮બ્)
પારાયણ જપપરિપાદ્યૈવ પ્રદર્શ્યંતે ॥
તત્રાદૌ સાધકો વિવિક્તે દેશે નદ્યાદિ તીરે એકાંતે સ્વગૃહે વા સ્વાસનમાસ્તીર્ય

હ્રીં આધારશક્તિ કમલાસનાય નમઃ ॥ ઇત્યાસનં સંપૂજ્ય ॥
તત્ર પ્રાઽઽન્મુખઃ સ્વસ્તિકાદ્યાસનેનોપવિશ્ય ગુરુગણપતિ સ્વેષ્ટ દેવતાઃ
પ્રણમ્ય પ્રાણાયામ ત્રય પૂર્વકં સંક્ષેપતો ભૂતશુદ્ધિં
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં માતૃકાન્યાસં ચ કૃત્વા મસ્તક દક્ષબાહુ
મૂલાદિ ષટ્ત્રિંશત્ સ્થાનેષુ પ્રતિસ્થાનં ષોડશદલપદ્મં
વિભાવ્યતેષ્વકારાદિ ક્ષકારાંતાન્ ષટ્ત્રિંશતત્વવર્ણાઃ
પ્રત્યેકં ષોડશસ્વરસંયુક્તાન્ વિભાવ્ય મધ્યે તત્પ્રથમાક્ષરં વિન્યસ્ય
પૂર્વાદિ દલેષુત્તત્તદક્ષર વિકૃત ષોડશવર્ણાંસ્તદાદિકાન્ વિન્યસેદિત્યેવં
પૂર્ણમંડલવર્ણાન્ વિન્યસ્ય પુનસ્તદિન નિત્યા વિદ્યયા સહિત મૂલવિદ્યયા
પ્રાણાયા ત્રયં કૃત્વા શિરસિ ૪ દક્ષિણા મૂર્ત્તયે નમઃ ॥ મુખે ૪ પંક્તયે
છંદસે નમઃ । હૃદયે ૪ કાલનિત્યારૂપિણ્યૈ શ્રીમાહાત્રિપુરસુંદર્યૈ
દેવતાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ ઋષ્યાદિકં વિન્યસ્ય મમ મોક્ષાર્થે નામ પારાયણ
જપે વિનિયોગઃ ॥ ઇતિ કૃતાંજલિરુક્તા ॥
પ્. ૧૯અ)
તત્તદ્દિનનિયા વિદ્યાક્ષરૈસ્ત્રિભિઃ કૂટૈઃ દ્દિરાવૃત્યા યથાવિધિ
કરષડંગન્યાસં વક્ષ્યમાણ ચતુરાસન ન્યાસંઃ વાગ્દેવતાષ્ટક
ન્યાસં ચ વિધાય ધ્યાયેત્ તદ્યથા ॥
રક્તાં રક્તાંબરા રક્ત સ્રગ્વિભૂષાનુલેપનાં ॥
પાશાંકુશેક્ષુ કો દંડ પ્રસૂન વિશિખાં સ્મરેત્

ઇતિ કાલનિત્યાં હૃદયે ધ્યાત્વા વક્ષ્યમાણ વિધિના હૃદયે શ્રીચક્રં
કાલચક્ર મધ્યગતં વિભાવ્ય૦ । તત્ર દેવીં સાંગાવરણાં કાલં
નિત્યાભિશ્ચ પરિવૃત્તાં ધ્યાત્વા - માનસૈરુપચારૈઃ સંપૂજ્ય પારાયણ
જપમારભેત્ તત્રાદૌ અંગવિદ્યા જપઃ ॥ તત્ર ॥ ૪ મૂલં તદ્દિન નિત્યા વિદ્યા અ-
હ્સૌઃ હં સઃ । ૪ મૂ૦ તદ્દિનનિત્યા વિદ્યા આ-હ્સૌઃ હં સઃ । ૪ મૂ૦ તદ્દિ૦ ઇ-
હ્સૌઃ હં સઃ । ૪ મૂ૦ તદ્દિ૦ ઇ-હ્સૌઃ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ તદ્દિ૦ ઉ-હ્સૌઃ હં સઃ ।
૪ મૂ૦ તદ્દિ૦ ઊ-હ્સૌઃ હં સઃ । ૪ મૂલં૦ તદ્દિ૦ ઋ-હ્સૌઃ હં સઃ । ૪
મૂ૦ તદ્દિ૦ ૠ-હ્સૌઃ હં સઃ એવં ૪ મૂ૦ ક્ષં હ્સૌઃ હં સઃ ઇત્યંતં
એકપંચાશદ્વિદ્યાભિઃ સહમૂલવિદ્યાં જપિત્વા૦ તતઃ કેવલ મૂલવિદ્યા
ત્રિર્જપિત્વા ॥ ૪ ઐં વદવદવાગ્વાદિનિ ઐં ક્લિં ક્લિંન્ને ક્લેદિનિ ક્લેદય
મહાક્ષોભં કુરુ કુરુ ક્લીં સૌઃ મોક્ષં કુરુ ૨ હ્સૌઃ
પ્. ૧૯બ્)
ઇતિ દીપિની વિદ્યામેકવારં જપિત્વા ॥ તતો વક્ષ્યમાણ ગુરુપાદુકા
વિદ્યામપ્યેકવારં જપિત્વા પુનશ્ચત્વારિંશદ્વિદ્યાભિઃ સહમલવિદ્યાં
જપેત્ ॥ તદ્યથા ॥ તત્ર
ઓં ૩ મૂ૦ આ ક્ષા હ સા ઈ હં સઃ । ૪ મૂ૦ ઈ લા હ સા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઊ હા
હ સાં ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ૠ સા હ ઈ હં સઃ । ૪ મૂ૦ ઌ ષા હ સા ઇ હં સઃ ॥
૪ મૂ૦ ઐ શા હ સા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઔ વા હ સા ઈ હં સઃ । ૪ મૂ૦ અઃ લા હ
સા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યષ્ટધા જપિત્વા ॥ પુનઃ ॥ ૪ મૂ૦ આ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ આ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઈ લ્લા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઇ લ્લા ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ ઊ હા ઈ હં સંઃ ॥ મૂ૦ ઉ હા ઈ હં સઃ ॥ મૂ૦ ઋ સા ઈ હં સઃ ॥ ૪ ઋત્યા
ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ૡ ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ લ્પૃ ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઐ શા
ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ એ શા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઔ વા ઈ હં સઃ ૪ મૂ૦ ઓ વા ઈ
હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અઃ લા ઈ હં સઃ ॥ ૪૪ મૂ૦ અં લા ઈ હં સઃ ॥ ઇતિ ષોડશધા
જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ અ કા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઇ ચા ઈ ચા ઇ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઉ ય ઈ
હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઋ તા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઌ પા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ એ યા ઈ હં
સઃ ૪ મૂ૦ ઓ ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અં લા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યષ્ટધા જપિત્વા ૪
મૂ૦ આ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪
પ્. ૨૦અ)
મૂ૦ ઈ લા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઊ હા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ૠ સા ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ ઌ ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઐ શા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઔ વા ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ અઃ લા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યષ્ટધા જપિત્વા ॥ તતઃ ષોડશાવાંતર યુગભિન્ને
મહાયુગે યદેવ યુગં ભવિષ્યતિ તદક્ષરમારભ્ય સર્વાભિર્યુગનિત્યા
વિદ્યાભિઃ સહ મૂલં જપેત્ ॥ તતઃ ઉક્તાંગવિદ્યા જપ પૂર્વકં૦ પશ્ચાત્
કાલનિત્યા વિદ્યાભિઃ સહ મૂલવિદ્યાં જપેત્ ॥ અયમંગવિદ્યા જપો
વર્ગદ્વયસ્યાપ્યાદૌ પ્રત્યહં કાર્યઃ ॥ તતઃ પ્રથમ દિને ॥ ૪
મૂલવિદ્યામૂચ્ચાર્ય અ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ કા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ખા ઈ
હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ગા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ઘા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ઽઽના ઈ
હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ચા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ છા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ જા ઈ હં
સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ઝા ઈ હં સઃ ॥ મૂ૦ અ ભા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ટા ઈ હં સઃ ॥
૪ મૂ૦ અ ઠા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ડા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ઢા ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ અ ણા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ તા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ થા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦
અ દા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ધા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ના ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ પા
ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ફા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ બા ઈ હં સઃ ॥ ૪
પ્. ૨૦બ્)
મૂ૦ અ ભા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ મા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ યા ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ અ રા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ લા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ વા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ
શા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ષા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ સા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ હા ઈ
હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ લા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ અ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇતિ જપિત્વા ॥
પુનરેવં ચતુસ્તાર મૂલપૂર્વકં જપેત્ ॥ તદ્યથા ॥
૪ મૂ૦ આ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ આ કા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ આ સા ઈ હંસઃ ॥ ૪
મૂ૦ આ ગા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યાદિ ॥ ૪ મૂ૦ આ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥
પુનઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઇં આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઇ કા ઈં હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઇ ખા ઈ હં
સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ઇ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ ઈ આ ઈ હં સઃ ॥
૪ મૂ૦ ઈ કા ઈ હં સઃ ॥ ઇયાદિ ૪ મૂ૦ ઈ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪
મૂ૦ ઉ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઉ કા ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ઉ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥
ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ ઊ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઊ કા ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪
મૂ૦ ઊ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ ઋ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઋ
કા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યાદિ ૪ મૂ૦ ૪ ઋ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ ૠ
આ ઈ હં સઃ ॥ ૪
પ્. ૨૧અ)
મૂ૦ ૠ કા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ૠ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪
મૂ૦ ઌ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઌ કા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યાદિ ઌ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥
ઇત્યંતં જપિ૦ ૪ મૂ૦ ૡ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ૡ કા ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૡ
ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જ૦ ૪ મૂ૦ એ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ એ કા ઈ હં સઃ
ઇત્યાદિ ૪ મૂ૦ એક્ષા ઈ હંસઃ ઇત્યંતં જ૦ ૪ મૂ૦ ઐ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ ઐ કા ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ ૪ ઐ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ ઓ આ
ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ઓ કા ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ઓ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં
જપિત્વા મૂ૦ ઔ આ ઈ૦ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ઔ ક્ષા ઈ૦ ॥ ૪ મૂ૦ અં આ ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ અં કા ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ અં ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ૪
મૂ૦ અઃ આ ઈ હં સઃ ૪ મૂ૦ અઃ કા ઈ હં સઃ ઇત્યા અઃ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥
ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ એવં જપેત્ ॥ એવં ષટ્સપ્તત્યુતરપંચશત સંખ્યાકો જપ
ભવતિ મૂલવિદ્યાયાઃ ॥
અત્ર પારાયણે પ્રથમં તદ્દિન યુગાક્ષારાત્ ષોડશસ્વર
ભિન્નાદુત્પન્ન ષટ્સપ્તત્યુત્તર પંચશતવિદ્યાભિઃ સહમૂલ વિદ્યાં જપિત્વા
॥ પશ્ચાત્ તદ્દિનાક્ષર જનિત વિદ્યાભિસ્તાવત્સંખ્યાતાભિઃ સહ પ્રોક્ત ક્રમેણ
મૂલવિદ્યાં જપેત્ ॥
પ્. ૨૧બ્)
યુગાક્ષર દિનાક્ષરે તુ તત્તદ્દિન નિત્યા વિદ્યાયાઃ પ્રથમાક્ષરં
દ્વિતીયાક્ષરં ચ બોદ્ધવ્યં ॥ યુગાક્ષરોત્થ વિદ્યા જપે વિશેષસ્તુ૦ યસ્મિન્
યુગે યત્સ્વરયુતં યુગાક્ષરં ભવતિ તત્સ્વરમારભ્ય પ્રતિસ્વરં ષટ્ત્રિંશત્
ક્રમેણ તદ્વિસર્ગાંતિમવિદ્યા પર્યંતં જપિત્વા પુનસ્તદક્ષરસ્ય પ્રથમ
સ્વરમારભ્ય આરબ્ધ સ્વરસ્ય પૂર્વસ્વરાંત વિદ્યાવધિપજેત્ ॥ તદા
મૂલવિદ્યાયાઃ ષટ્સપ્તત્યુત્તર પંચશતસંખ્યા કો જપો ભવતિ ॥ અત્ર યુગસ્તુ
ષટ્ત્રિંશદ્દિનાત્મકો ભવતિ ॥ પ્રાગુક્ત પૂર્ણમંડલં
વર્ણેષુ ષટ્સપ્તત્યુત્તર પંચશત સંક્યાકેષ્વેકૈકાક્ષરસ્યૈકૈકયુગં
પ્રતિયુગાક્ષરત્વં ચ ભવતિ ॥ એતત્સર્વં ગુરુમુખાત્સમ્યગ્વિજ્ઞાય
પારાયણ જપઃ કાર્યઃ ॥ દિનનિત્યા વિદ્યા ક્રમશ્ચ
ગુરુમુખાદેવાવગંતવ્ય ઇતિ ॥ એવં દ્વિપંચાશદુત્તરૈકાદશશતસંખ્યા
કો જપો ભવંતિ મૂલ વિદ્યાયાઃ ॥ અંગવિદ્યા જપસ્ત્વેકૈક વર્ગાદાવેક નવતિ
સંખ્યાકસ્તેન વર્ગદ્વયાદૌ જપોદ્વ્યશીત્યુત્તર શતસંક્યાકો ભવંતિ ।
કેવલ મૂલં વિદ્યા
પ્. ૨૨અ)
જપોપિ વા ૨ ચતુષ્ટયંસ્ત્રિરાવૃત્યા દ્વાદશધા ભવતિ ॥ સંભૂય૦
સટ્ચત્વારિંશદુત્તરત્રિશતાધિક સહસ્રસંખ્યા કો જપો ભવતિ
મૂલવિદ્યાયાઃ ॥ એવમુક્તસંખ્યાકં જપમુક્તવિધિના કૃત્વા પુનઃ
કેવલાં મૂલવિદ્યાં ત્રિર્જપિત્વા પ્રાગુક્ત દીપિની વિદ્યાં ગુરુપાદુકા
વિદ્યાં ચ સ કૃત્ સ કૃજ્જપિત્વા ॥ ૪ ડ ર લ ક સ હૈં હ સ ક લ ર ડીં સ હ ક લ
ર ડૌઃ નમઃ ॥
ઇત્યુત્તીર્ણ વિદ્યાં સકૃજ્જપિત્વા ॥ ૪ મમ સકલ મનોરથાન્ સાધય સાધય
તુભ્યં નમઃ ॥ ઇતિ પ્રાર્થનીય વિદ્યાં સકૃત્કૃતાંજલિર્જપેત્ ॥ ઇતિ

વર્ગદ્વયસ્યાપ્યંતે બોદ્ધવ્યં ॥ ઇથં પારાયણ જપં કૃત્વા૦ ઇદં
સ્તોત્રં પઠેત્ ॥ તદ્યથા ॥
ઓં ૩ ક્ષ્માંબ્વગ્નીરણ ખાર્કેદુયષ્ટૃપ્રાયયુગસ્વરૈઃ ॥
માતૃભૈરવગાં વંદે દેવીં ત્રિપુરભૈરવીં

કાદિવર્ગાષ્ટકાકાર સમસ્તાક્ષરવિગ્રહાં ॥
અષ્ટશક્ત્યાવૃતાં દેવીં વંદે ત્રિપુરભૈરવીં

સ્વરષોડશકાનાં તુ ષટ્ત્રિંશદ્ભિઃ પરાપરૈઃ ॥
ષટ્ત્રિંશત્તત્વગાં વંદે દેવીં ત્રિપુરભૈરવી

ષટ્ત્રિંશતત્વં સંસ્થાપ્ય શિવચંદ્ર કલાસ્વપિ ॥
પ્. ૨૨બ્)
કાદિ તત્વાંતરાં વંદે દેવીં ત્રિપુરભૈરવીં

આ ઈ માયા દ્વયોપાધિ વિચિત્રેંદુ કલાવતીં ॥
સર્વાત્મિકાં પરાં વંદે દેવીં ત્રિપુરભૈરવીં

ષડધ્વપિંડયોનિચ્છાં મંડલ ત્રય કુંડલીં ॥
લિંગ ત્રયાતિગાં વંદે દેવીં ત્રિપુરભૈરવીં

સ્વયંભૂહૃદયાં વાણ ભ્રૂકામાંતસ્થિતેતરાં ॥
પ્રાપ્ત પ્રત્યક્ ચિતિં વંદે દીં ત્રિપુરભૈરવીં

અક્ષરાંતર્ગતાશેષ નામરૂપ ક્રિયાં પરાં ॥
શક્તિં વિશ્વેશ્વરીં વંદે દેવીં ત્રિપુરભૈરવીં

વર્ગાતં પઠિતવ્યં સ્યાત્ સ્તોત્રમેતમાહિતૈઃ ॥
ઇતિ કૃત્વા ॥ દિનનિત્યા યુક્ત મૂલવિદ્યાયા પ્રાણાયામ ત્રયં કૃત્વા
પ્રાગ્વદૃષ્યાદિ ન્યાસ તદ્દિન નિત્યા વિદ્યાયા પ્રાગ્વત્ કરષડંગં ન્યાસં
ચ કૃત્વા કૃતં જપં દેવ્યૈ સમર્પયેદિતિ

એવં દ્વિતીય દિને પ્રાગ્વદાસન પૂજાદ્યંગ વિદ્યા જપાંતં વિધાય૦ ૪
મૂ૦ ક આ ઈ હં સઃ

મૂ૦ ક કા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ ક ખા ઈ હં સઃ ॥
ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ક ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ કા આ ઈ હં સઃ ॥ ૪
મૂ૦ કા કા ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ કા ખા ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ ૪ મૂ૦ કા ક્ષા ઈ
હંસઃ ॥
પ્. ૨૩અ)
ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ કિ આ ઈ હં સઃ ॥ ૪ મૂ૦ કિ કા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યાદિ૦ ૪
મૂ૦ કિ ક્ષા ઈ હં સઃ ॥ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ એવં કી આ ઈ હં સઃ ॥ કી કા ઈ૦
ઇત્યાદિ કી ક્ષા ઈ ઇત્યંતં જ૦ । ૪ મૂ૦ કુ આ ઈ હં સઃ । કુ કા ઈ ઇત્યાદિ૦ કુ ક્ષા
ઈ૦ ઇત્યંતં જપિત્વા ॥ ૪ મૂ૦ કૂ આ ઈ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ કૂ ક્ષા ઈ૦ ઇત્યંતં જ૦ ૪
મૂ૦ કૃ આ ઈ૦ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ કૃ૦ ક્ષા ઇં૦ ઇત્યંતં જ૦ ॥ એવં સર્વત્ર ॥ ૪ મૂ૦
શ આ ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ શઃ ક્ષા ઈ હં સઃ ક્ષા ઈ હં સઃ ઇત્યંતં
૫૭૬ ॥ જ૦ ૩૧ ॥ દ્વાત્રિંશત્તમે દિને ॥ ૪ મૂ૦ ષ આ ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ષ
ક્ષા ઈ હં સઃ ઇત્યંતં ૫૭૬ ॥ જ૦

ત્રયસ્ત્રિંશત્તમે દિને ॥ ૪ મૂ૦ સ આ ઈ
હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ સઃ ક્ષા ઈ હં સઃ ઇત્યંતં ૫૭૬ ॥ જ૦ ૩૩ ॥
ચતુસ્ત્રિંશત્તમે દિને ॥ ૪ મૂ૦ હ આ ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ હઃ ક્ષા ઈ હં
સઃ ઇત્યંતં ૫૭૬ ॥ જ૦ ૩૪ ॥ પંચમસ્ત્રિંશત્તમે દિને ॥ ૪ મૂ૦ લ આ ઈ હં સઃ
ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ લઃ ક્ષા ઈ હં સઃ ઇત્યંતં ૫૭૬ ॥ જ૦ ૩૫ ॥ ષટ્ત્રિંશત્તમે દિને ॥
૪ મૂ૦ ક્ષ આ ઈ હં સઃ ઇત્યાદિ૦ ૪ મૂ૦ ક્ષઃ ક્ષા ઈ હં સઃ ઇત્યંતં ૫૭૬ ॥
જપિત્વા ॥ પ્રાગ્વત્ ॥ જપેત્ ॥
પ્. ૨૩બ્)
અત્ર ષટ્ત્રિંશદ્દિનેષુ ચ પ્રાગુક્તપરિપાદ્યા
પ્રત્યહં ષટ્ચત્વારિંશદુત્તરત્રયોદશશતસંખ્યં યથા ભવતિ તથા
જપં કૃત્વા વર્ગદ્વયસ્યાપ્યંતે સ્તોત્ર પાઠં ચ કુર્યાત્ ॥ અત્ર પારાયણે
પર્યાય ભેદઃ પંચધા ભવંતિ ॥ તથા ચ તંત્રરાજે ॥
દિનતો વારતઃ પક્ષાન્ માસાત્ ષટ્ત્રિંશતા દિનૈઃ ॥
જપંતોવારમેકં તુ વિદ્યાનિત્યાત્મિકાસ્તુતાઃ

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં વિજયં વાંછિતં ક્રમાત્ ॥
લભંતે લલિતાયાભિઃ સંપ્રદાયવતી ભવેત્

એકસ્મિન્ દિવસે ત્વેક વારાવૃત્તૌ વિધિસ્ત્વયં ॥
મધ્યાહ્ને તુ સમારભ્ય મધ્યરાત્રે સમાપયેત્

વારેષુ ચૈકદા જાપે પ્રથમે રવિવારકે ॥
વશિન્યાઃ પ્રથમં વર્ગં કામેશ્વર્યા દ્વિતીયકં

જપ્ત્વા વર્ગદ્વયં મંત્રી સોમવારાદિ ષટ્સ્વપિ ॥
દિનેષુ મોદિની વર્ગાદેકૈકં પ્રજપેત્ સુધીઃ

પક્ષેપિ ચૈકદા જાપે પ્રથમાદિ તિથિષ્વપિ ॥
પંક્તિ દ્વયોત્થા વિદ્યાસ્તુ પ્રજપેત્ પ્રતિવાસરં

પંચમી દશમી પંચદશીષુ તિથિષુ ક્રમાત્ ॥
પૂર્ણાસુ પ્રજપેદ્વિદ્યાશ્ચતુઃપંક્તિ ભવાઃ સુધીઃ

પ્. ૨૪અ)
માસે પ્રતિદિનં વિદ્વાનેકૈકાં યોનિમેવ તુ ॥
પૂર્ણાસુદ્દિદ્વિયોન્યુત્થા જપેત્ ષટ્ સ્વપિતાઃ ક્રમાત્

ષટ્ત્રિંશત્સુદિનેષ્વેવમેકૈકાં યોનિમેવ તુ ॥
જપેત્ પ્રતિદિનં વિદ્વાનેવં પૂર્ણા ભવંતિત્તાઃ

નૈતાભિઃ સદૃશી કાપિ વિદ્યાલોકેષુ વિદ્યતે ॥
તસ્માદાભિરુપાયૈસ્તૈઃ સાધયેત્ સર્વમીપ્સિતં

યદ્યન્નિજેપ્સિતં તત્તદુષ્કરં સુકરં ભવેત્ ॥
જપતર્પણ હોમાર્ચાસેકૈઃ સંતર્પયે સ્થિરઃ

પંચાશદ્વારમાવત્યી વિદ્યા ભક્તિ સમન્વિતઃ ॥
મુચ્યતે નિગડૈઃ કૃછ્રૈર્વૈરિરોધૈઃ સુદારુણૈઃ

શતવારં સમાવર્ત્ય વિદ્યાવિવિધ વૈભવાઃ ॥
લભતે તનયાન્ વધ્યા અપિ સર્વગુણાન્વિતાન્

અધ્યર્દ્ધશતવારં તુ વિદ્યાશ્ર્યાવર્ત્યભક્તિતઃ ॥
ગુણરૂપાદિસંપન્નાં ભાર્યાં વિંદત્ય યત્નતઃ

તાવદાવર્ત્ય કન્યા વા પતિં સર્વગુણાન્વિતં ॥
લભતે પુત્ર પૌત્રાદ્યૈરેધતે સંપદન્વિતા

દ્વિશતં તાઃ સમાવર્ત્ય દારિદ્ર્યાન્મુચ્યતે ધ્રુવં ॥
ત્રિશતૈર્ભૂમિ સસ્થાઢ્યશ્ચતુર્ભિશ્ચ શતૈર્ધની

પંચભિસ્તુ શતૈર્ભૂપો ભવેત્ ષડ્ભિઃ શતૈર્નૃપઃ ॥
પ્. ૨૪બ્)
સપ્તભિસ્તુ શતૈસ્તસ્ય ન મુંચત્યન્વયં રમા

અષ્ટભિસ્તુ શતૈસ્તાસાં નૃપાઃ સર્વેસ્ય કિંકરાઃ ॥
નવભિસ્તુ શતૈરેવં કંદર્પોવનિતાજને

એવં નવશતં જપ્ત્વા સર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્ ॥
સમસ્તભજનં તાસામુક્ત સર્વાર્થ સિદ્ધિદં

ઇતિ ॥ અથૈતેષાં વિષમપદવ્યાખ્યા ॥ દિનત ઇત્યાદિ૦ ભવેદિત્યંતઃ
સાર્દ્ધદ્વય શ્લોકઃ સ્પષ્ટાર્થઃ ॥ એકવારાવૃત્તૌ ષટ્ત્રિંશદુત્તર
સપ્તશતાધિક વિંશતિ સહસ્રસંખ્યાભિઃ કાલનિત્યા વિદ્યાભિઃ
સહમૂલવિદ્યાયાસ્તાવત્સંખ્યા જપે ચોક્તવિધિના પ્રત્યહં ક્રિયમાણે
ઇત્યર્થઃ ॥ વારેષુ રવિવારાદિ શનિવારાં તેષુ સુપ્તસુ વશિન્યાદીનાં
વર્ગાસ્ત્વગ્રે ન્યાસ પ્રકરણે સ્ફુટી કરીષ્યામઃ ॥ વર્ગઃ પંક્તિર્યોનિરિતિ
પર્યાયઃ ॥ સેકઃ અભિષેકઃ સ્થિરઃ નિશ્ચલ ભક્તિમાન્ પંચાશદિત્યાદિભિઃ
શ્લૌકૈઃ પ્રપંચિતઃ કામ્ય જપઃ કેવલ કાલનિત્યા વિદ્યાનામેવ । અન્યેપિ
કામ્યપ્રયોગાવહવઃ વ્યતિતે ત્વત્ર ગ્રંથગૌરવભયાન્નાસ્માભિર્લિખિતાઃ
પ્. ૨૫અ)
ગુરુતઃ શાસ્ત્રતઃ અબોદ્ધવ્યાઃ ॥
અથ કાલચક્રરચના પ્રકારઃ ॥
તતઃ ॥ પ્રથમતઃ ક્વચિદ્બિંદું કૃત્વા તં પરિતઃ ષડંગુલમાનેન વૃત્તં
કૃત્વા તદ્બહિરપ્યેકૈકાંગુલાંતરાલ માનતઃ ષોડશ વૃત્તાનિ ઇતિ પ્રથમ
કૃત વૃત્તેન સહસપ્તદશવૃત્તાનિ નિષ્પાદ્યતાનિ
વૃત્તાનિ ષટ્ત્રિંશદ્રેખાભિર્વિભજ્ય ષોડષષોડશકોષ્ઠયુક્તાઃ ષટ્ત્રિંશદ્
વીથીર્નિષ્પાદ્યતા સુખાગ્રવીથ્યાં સર્વબાહ્યસ્થ કોષ્ઠમારભ્ય
પ્રવેશગત્યા અ આ ઇ ઈ ઉ ઊ ઋ ૠ ઌ ૡ એ ઐ ઓ ઔ અં અઃ ॥ ઇતિ વિલિખ્ય ॥ તતઃ
પ્રાદક્ષિણ્ય ક્રમપ્રાપ્તદ્વિતીય વીથ્યાં તથૈવ બાહ્ય કોષ્ઠમારભ્ય ક
કા કિ કી કુ કૂ કૃ કૄ કૢ કૣ કે કૈ કો કૌ કં કઃ ॥ તૃતીય વિથ્યાં ॥
ખ ખા ખિ ખી ખુ ખૂ ખૃ ખૄ ખૢ ખૣ ખે ખૈ ખો ખૌ ખં ખાઃ ॥
ચતુર્થ વિથ્યાં ॥ ગ ગા ગિ ગી ગુ ગૂ ગૃ ગૄ ગૢ ગૣ ગે ગૈ ગો ગૌ ગં ગઃ ॥
પંચમ વીથ્યાં ॥ ઘ ઘા ઘિ ઘી ઘુ ઘૂ ઘૃ ઘૄ ઘૢ ઘૣ ઘે ઘૈ ઘં
ઘઃ ॥ ષષ્ઠ વિથ્યાં ॥ ઽઽન ઽઽના ઽઽનિ ઽઽની ઽઽનુ ઽઽનૂ ઽઽનૃ ઽઽનૄ ઽઽનૢ ઽઽનૣ ઽઽને ઽઽનૈ ઽઽનો
ઽઽનૌ ઽઽનં ઽઽનઃ ॥ સપ્તમ વીથ્યાં ॥ ચવર્ગઃ ॥ એવં સર્વત્રં ॥ વીથ્યાં ન્યસેત્

પ્. ૨૫બ્)
છ વર્ગ અષ્ટમવિથ્યાં ॥ નવમવીથ્યાં જવર્ગઃ ॥ દશમવીથ્યાં
ઝવર્ગઃ ॥ એકાદશવિથ્યાં ઞવર્ગઃ ॥ દ્વાદશવીથ્યાં ટવર્ગઃ ॥
૧૩વી૦ ઠ વર્ગઃ ॥ ૧૪ વીથ્યાં ડવર્ગઃ ॥ ૧૫ વીથ્યાં ઢવર્ગઃ ॥ ૧૬
વીથ્યાં ણવર્ગઃ ॥ ૧૭ વીથ્યાં તવર્ગઃ ॥ ૧૮ વીથ્યાં થવર્ગઃ ॥ ૧૯
વીથ્યાં દવર્ગઃ ॥ ૨૦ વીથ્યાં ધવર્ગઃ ૨૧ વીથ્યાં ન વર્ગઃ ॥ ૨૨
વીથ્યાં પવર્ગઃ ॥ ૨૩ વીથ્યાં ફવર્ગઃ ॥ ૨૪ વીથ્યાં બવર્ગઃ ॥ ૨૫ ભ
વર્ગઃ ॥ ૨૬ મવર્ગઃ ॥ ૨૭ વીથ્યાં યવર્ગઃ ॥ ૨૮ વીથ્યાં રવર્ગઃ ॥ ૨૯
વીથ્યાં લવર્ગઃ ॥ ૩૦ વવર્ગઃ ॥ ૩૧ વીથ્યાં શવર્ગઃ ॥ ૩૨ વીથ્યાં ષવર્ગઃ
॥ ૩૩ વીથ્યાં સવર્ગઃ ॥ ૩૪ વીથ્યાં હ વર્ગઃ ॥ ૩૫ વીથ્યાં લવર્ગઃ ॥ ૩૬
વીથ્યાં ક્ષવર્ગઃ ॥ એવં ષટ્ત્રિંશદ્વિથીષુ ષટ્સપ્તત્યુત્તર
પંચશતસંખ્યાંકાન્ પૂર્ણમંડલવર્ણાનાલિખ્યં કર્ણિકાયાં ॥ આ
ઈ હંસઃ ઇતિ વર્ણચતુષ્ટયં વિલિખ્ય સર્વબાહ્ય વૃત્તાદ્બહિર્વૃત્તત્રયં
નિષ્પાદ્યસકેસરમષ્ટદલકમલવિખ્યત બહિશ્ચતુરસ્રં કુર્યાત્ ॥ અત્ર
વર્ણવિન્યાસે મધ્યસ્થ દેવતાભિ મુખાઃ સર્વે વર્ણા યથા ભવંતિ તથા
લેખ્યાઃ ॥
ઇતિ કાલચક્રરચના પ્રકારઃ ॥
એતચ્ચક્રસ્ય
પ્. ૨૬અ)
ષત્સપ્તત્યુત્તરપંચશતં ભેદાઃ સંતિ તત્સર્વં તત્ર દેવ્યાઃ પૂજન
પ્રકારં તત્ફલાનિ ચ ગુરુતઃ શાસ્ત્રતઃશ્ચ બોદ્ધવ્યં ॥ ગ્રંથ ગૌરવ
ભયાદત્ર ન લિખિતમિતિ ॥ એવં પારાયણ જપં વિધાય તતો ગુરુ દિક્પતિ ગ્રહાન્
પ્રણમ્ય શુદ્ધોદક પૂર્ણપાત્રમાદાય હૃદિસ્વેષ્ટ દેવતા સ્મરન્
મૂલમંત્ર સ્તોત્રં વા જપન્ મૌની સ્વપદ માત્ર દૃષ્ટિઃ સ્વગૃહં ગત્વા
દ્વારિ સ્થિત્વા જ્ઞાતાજ્ઞાતં સ્વપાપં સ્મરન્ પ્રણવમુચ્ચાર્ય ॥ ૪ દેવત્વં
પ્રાકૃતં ચિત્તં પાપાકાંતમભૂન્મમા ॥ તન્નિઃસારય ચિત્તાન્મે પાપં
ફટ્ ફટ્ ફટ્ તે નમઃ સૂર્યઃ સોમો યમઃ કાલો મહાભૂતાનિ પંચ ચ ॥
એતે શુભાશુભસ્યેહ કર્મણો નવસાક્ષિણઃ

ઇતિ પઠિત્વા૦ । હૂં ફટ્ ઇતિ ક્રોધ દૃષ્ટયા પાર્શ્વદ્વયમૂર્ધ્વ
મધ્યશ્ચાવલોક્ય સુમના ભૂત્વા ગૃહાંતઃ પ્રવિશ્ય હસ્તૌ પાદૌ
પ્રક્ષાલ્યાચમ્ય ગૃહાંગણે સુસમે ગોમયોપલિપ્તે ભૂપ્રદેશે સિંદૂરાદિના
કૃત કૃત્ત મંડલાંતઃ સ્વાસનમાસ્તીર્ય ॥ ૪ ઓં હ્રીં આધારશક્તિ
કમલાસનાય નમ । ઇત્યાસનં સંપૂજ્ય । તત્ર પ્રાઽઽન્મુખ ઉપવિશ્ય
વક્ષ્યમાણ માર્ત્તણ્ડભૈરવ
પ્. ૨૬બ્)
મંત્રેણ પ્રાણાયામ ત્રયં કૃત્વા- શિરશિ ૪ દેવભાગા ઋષયે નમઃ ॥
મુખે ૪ દેવી ગાયત્રી છંદસે નમઃ ॥ હૃદયે ૪ શ્રીમાર્ત્તંડભૈરવાય
દેવતાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય મમ સર્વાભીષ્ટસિદ્ધયે સૂર્યાર્ઘ્યદાને
વિનિયોગઃ ॥ ઇતિ કૃતાંજલિર્વદેત્ ॥
તતઃ ઓં ઘ્રાં હ્યાં ધ્રાં હૃદયાય નમઃ ॥ ઓં ધ્રીં હ્યરીં ધ્રીં શિરસે
સ્વાહા ॥ ઓં ધ્રું હ્યરૂં ધ્રું શિખાયૈ વષટ્ ॥ ઓં ધ્રૈં હ્યરૈં ધ્વૈં
કવચાય હૂં ॥ ઓં ધ્રૌં હ્યરૌં ધ્રૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ ઓં ધ્રઃ હ્યરઃ
ધ્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇત્યંગમત્રાનંગુષ્ઠાદિ કનિષ્ઠાંતં કરયોર્વિન્યસ્ય
હૃદયાદિષ્વપિ ન્યસેત્ ॥ તતો ધ્યાનં ॥
હેમાંભોજપ્રવાલપ્રતિમનિજરુચિંચારુખટ્વાંગપદ્મે
ચક્રં શક્તિં ચ પાશં સૃણિમપિ રુચિરામક્ષમાલાં કપાલં ॥
હસ્તાંભોજૈર્દધાનં ત્રિનયનવિલસદ્વેદવક્ત્રાંભિરામં
માર્ત્તંડં વલ્લભાંકં મણિમયમુકુટં હારદીપ્તં ભજામઃ

દક્ષાદ્યુર્ધ્વયોરાદ્યે તદાદ્યધસ્થયોરન્યે
તદાદ્યધસ્થયોરપરે તદાદ્યધસ્થયોરિતરે ।
ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ સ્વૈક્યેન ધ્યાત્વા મનસા પૂજયિત્વા
પ્. ૨૭અ)
તામ્રાદિ પાત્રે સિંદૂરકુંકુમાદિના ત્રિકોણવૃત્ત
કર્ણિકંસકેસરમષ્ટદલકમલં નિર્માય તદ્બહિર્વૃત્તં ચતુદ્વારોપેતં
ચતુરસ્રં ચ કૃત્વા તદ્બહિવૃત્તત્રયં ભ્રામયેદિતિ પૂજામંડલં કૃત્વા
તત્ર સૂર્યમંત્રેણ પુષ્પં દત્વા વક્ષ્યમાણવિધિના સામાન્યાર્ઘ્યં
વિધાય તેનૈવ દ્વાદશધાભિમંત્ર્યતેનોદકેન મંડલં સ્વાત્માનં
પૂજોપકરણાનિ ચાભ્યુક્ષ્ય ॥
તત્ર ॥ ઓં મં મંડૂકાય નમઃ ॥ એવં - કાલાગ્નિરુદ્રાય નમઃ ॥ મૂલ
પ્રકૃત્યૈ નમઃ ॥ આધારશક્તયે-કૂર્માય-અનંતાય-વરાહાય-પૃથિવ્યૈ-
ક્ષીરસમુદ્રાયન-શ્વેતદ્વિપાય-કલ્પવાટિકાયૈ-મણિમંડપાય નમઃ
રત્નવેદિકાયૈ-રત્નસિંહાસનાય નમઃ ઇત્યુપર્યુપરિસંપૂજ્ય । ચતુરસ્રે
પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ મધ્યે ચ । ઓં પ્રં પ્રભૂતાય નમઃ ॥ વિમલાય ન૦
સારાય ન૦ સમારાધ્યાય૦ મધ્યે-પરમસુખાય- તત્ર ॥ આગ્નેયાદિ કોણેષુ
॥ ઓં ધં ધર્માય-જ્ઞાનાય-વૈરાગ્યાય-ઐશ્વર્યાય-તતઃ
સ્વાગ્રાદિચતુર્દિક્ષુ- ઓં અં અધર્માય નમઃ ॥
અજ્ઞાનાય-અવૈરાગ્યાય-
પ્. ૨૭બ્)
અનૈશ્વર્યાય-મધ્યે-અનંતાય-પદ્માય-આનંદકંદાય-સંવિન્નાલાય-
પકૃતિમયપત્રેભ્યો-વિકારમયકેસરેભ્યો-પંચાશદ્વર્ણબીજાઢ્ય
સર્વતત્વરૂપાયૈ કર્ણિકાયૈ નમઃ ॥ સંસત્વાય- રં રજસે- તં તમસે- આં
આત્મને- અં અંતરાત્મને- પં પરમાત્મને ॥
હ્રીં જ્ઞાનાત્મને- મં વહ્નિ મંડલાય- ઉં સોમમંડલાય- અં
અર્કમંડલાય- તતોષ્ઠદલકેરેષુ-મધ્યે ચ ॥ રાંદીપ્તાયૈ- રીં
સૂક્ષ્માયૈ- રૂ જયાયૈ- રેં ભદ્રાયૈ- રૈં વિભૂત્યૈ- રોં વિમલાયૈ- રૌં
અમોઘાયૈ- રં વિદ્યૂતાયૈ- મધ્યે રઃ સર્વતો મુખ્યૈ૦ ॥ ઇતિ પીઠશક્તીઃ
સંપૂજ્ય- ઓં બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકાય સૌરાય યોગપીઠાય નમઃ ॥ ઇતિ
પીઠં સંપૂજ્ય- તત્કર્ણિકાયાં પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ- ઓં ઉં ઉષાયૈ નમઃ ।
ઓં પ્રંપજ્ઞાયૈ૦ ઓં પ્રંમ્રભાયૈ૦ ઓં સંધ્યાયૈ૦ ઇતિ ચતુશક્તિઃ સંપૂજ્ય૦
માર્ત્તંડભૈરવ મંત્રમુચ્ચાર્ય૦ શ્રીમાર્ત્તંડભૈરવ મૂર્ત્તિ
કલ્પયામીતિ મધ્યે મૂર્તિ૦ પરિકલ્પ્ય પુનર્મંત્રમુચ્ચાર્ય૦
માર્ત્તંડભૈરવ મૂર્ત્તયે નમઃ ઇતિ મૂર્તિ સંપૂજ્ય કરાભ્યાં
પુષ્પાંજલિમાદાય
પ્. ૨૮અ)
હૃદયકમલે દેવં તેજોરૂપં ધ્યાત્વા સુષુમ્ણામાર્ગેણ વહન્નાસા
પુટાધ્વના તત્તેજઃ કરસ્થ પુષ્પાંજલાવાનીય સૂર્યમંત્રમૂચ્ચાર્ય
ભગવન્ સૂર્ય ઇહાગછાગછતિ તસ્યાં મૂર્તૌ પુષ્પાંજલિ ક્ષેપેણ તત્તેજઃ
(કરસ્થ પુષ્પાં) સમાવાહ્ય યથોક્ત રૂપં દેવં ધ્યાત્વા
પૂર્વોક્ત ષડંગન્યાસેન સકલીકૃત્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય । પદ્મબિંબ
મુદ્રે પ્રદર્શ્ય સૂર્ય મંત્રમુચ્ચાર્ય શ્રીમાર્તંડભૈરવ એતત્તે આસનં
નમઃ ॥ એવં એષતે અર્ઘ્યઃ સ્વાહા મુર્દ્ધ્નિ ॥ એતત્તે પાદ્યં નમઃ પાદયોઃ ॥
એતત્તે આચમનીયં સુધેતિ મુખે ॥ એષતે મધુપર્કઃ । સુધેતિ મુખે ॥ એતત્તે
આચમનીયં સુધેતિ મુખે ॥ એવં સ્નાનં નમઃ ॥ આચમનીયં સુધેતિ મુખે
॥ વાસસા નમઃ ॥ આચમનીયં સુધા મુખે ॥ ઉપવીતં નમઃ આચમ૦ સુધા
મુખે ॥ અલંકારો નમઃ ગંધો નમઃ પુષ્પાણિ વૌષટ્ ઇતિ
પુષ્પાંતાનુપચારાન્ દત્વા ॥ અથાવરણ પૂજાં કુર્યાત્ ॥ સાયથા ॥
કર્ણિકાયાં પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ ઓં ૧ હ્યરં સૂર્યાય નમઃ ॥ ઓં ૨ હ્યરી
ભાસ્કરાય નમઃ । ઓં ૩ હ્યરં ભાનવે નમઃ । ઓં ૩ હ્યરેં રવયે નમઃ ॥
પ્. ૨૮બ્)
તત આગ્નેયાદિ ચતુર્દિક્ષુ- ઓં ૩ હ્યરૌં દિવાકરાય નમઃ ॥ ઇતિ પંચમૂર્તીઃ
સંપૂજ્ય અષ્ટદલકેસરેષુ । આગ્નેયે ॥ ઓં ધ્રાં હ્યરાં ધ્રાં હૃદયાય
નમઃ ॥ નૈર્-ઋત્યે ઓં ધ્રીં હ્યરીં ધ્રીં શિરસે નમઃ । વાયવ્યે ॥ ઓં ધ્રું
હ્યરૂં ધ્રૂં શિખાયૈ નમઃ ॥ ઇશાન્યે । ઓં ધ્રૈ હ્યરૈં ધ્રૈં કવચાય
નમઃ પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ । ઓં ધ્રઃ હ્યરઃ ધ્રઃ અસ્ત્રાય નમઃ ॥ દેવાગ્રે ॥ ઓં
ધ્રૌ હ્યરૌં ધ્રૌં નેત્રત્રયાય નમઃ ॥ તતોષ્ટ દલેષુ ॥
દેવાગ્રદલમારભ્ય- ઓં સોં સોમાય નમઃ ॥ ઓં મં મંગલાય નમઃ ॥ ઓં
બું બુધાય નમઃ ॥ ઓં બૃં બૃહસ્પતયે નમઃ ॥ ઓં શું શુકાય નમઃ ॥ ઓં
શં શનૈશ્ચરાય નમઃ ॥ ઓં રાં રાહવે નમઃ ॥ ઓં કેં કેતવે નમઃ ।
તદ્બાહ્યે દિક્પાલાંસ્તદા યુધાઅનિ ચ પૂજયેત્ ॥ ઓં લં ઇંદ્રાય નમઃ । એવં
રં અગ્નયે નમઃ ॥ ટ યમાય નમઃ । ક્ષં નૈ-ઋતયે નમઃ । વં વરુણાય
નમઃ ॥ યં વાયવે નમઃ ॥ સં સોમાય નમઃ ॥ હં ઈશાનાય નમઃ ॥
ઈંદ્રેશાનયોર્મધ્યે - નિર્-ઋતિ વરુણયોર્મધ્યે ચ ॥ આં બ્રહ્મણે । હ્રી
અનંતાય૦ તતો દિક્પાલાનાં પાર્શ્વેષુ૦ વં વજ્રાય ન૦ શં શંક્ત્યૈ- દં
દંડાય ન૦ ખં ખડ્ગાય૦ પાં પાશાય૦ અં અકુશાય ન૦ ગં ગાદાયૈ
નમઃ ત્રિં ત્રિશૂલાય નમઃ પં પદ્માય નમઃ ચંક્રાય નમઃ
ઇત્થમાવરણાનિ સંપૂજ્ય ॥ ધૂપદીપનૈવેદ્યાદીનિ દત્વા સ્વપુરતો
પ્. ૨૯અ)
વૃત્તાકારં મંડલં નિર્માય-માર્ત્તંડભૈરવાર્ઘમંડલાય નમઃ
ઇતિ મંડલં સંપૂજ્ય ॥ પ્રસ્થમાત્ર
જલગ્રાહિતામ્રાદ્યન્યતમમસ્ત્રક્ષાલિતં પાત્રં સાધારં તત્ર નિધાય -
સૂર્યમંડલત્વેન ધ્યાયન્ સૂર્યમંત્રં જપન શુદ્ધોદકૈઃ સંપૂર્ય
કુશતિલશ્યામાકકુંકુમચંદનરોચનાકરવીરપુષ્પાણિ નિક્ષિપ્ય
કુશૈરાછાદ્ય- ધ્રિં હ્યરૌ ધ્રિં ૩ ઇતિ સૂર્યમંત્ર અષ્ટોત્તરશતવારં
જપ્ત્વા પાત્રં સ્પૃશન્ જપિત્વા માર્ત્તંડભૈરવં ધ્યાયન્
જાનુભ્યામવનીંગતઃ કરાંભ્યાં તત્પાત્રમામસ્તકમુત્થાપ્ય-ધ્રિં
હ્યરૌં ધ્રિં શ્રીમાર્ત્તંડભૈરવાય પ્રકાશશક્તિ સહિતાય દ્વાદશ
કલાત્મને સગ્રહરાશિનક્ષત્રતિથિવારયોગકરણ પરિવૃત્તસન સંસ્થિતાય
શ્રીસૂર્યાયાર્ઘં સમર્પયામિ સ્વાહેતિ મંત્રેણાર્ઘ્યં દત્વા
મહામુદ્રયા સ્વદૃષ્ટિ પથમાછાદ્યમાર્ત્તંડભૈરવં તદર્ઘામૃત
પરિપ્લુતં વિભાવન્ પૂર્વોક્ત સૂર્યમંત્રેણ પુષ્પાંજલિં દત્વા
પ્રાણાયામાદિ પૂર્વકં સૂમંત્રં યથાશક્તિં જપિત્વા પ્રાણાયામાદિ
પૂર્વકં જપં સમર્પ્ય સ્તુત્વા પ્રણમ્ય
પ્. ૨૯બ્)
ક્ષમસ્વેતિ માર્ત્તંડભૈરવં ખે વિસૃજ્ય ઇશાન્યે તેજશ્ચંડાય નમ ઇતિ
નિર્માલ્યં ક્ષિપેત્ ॥
ઇતિ સૂર્યાર્ઘ્ય દાન વિધિઃ ॥
અયં મુખ્ય કલ્પઃ ॥
તદશક્તૌ સૂર્યમંડલ એવ વ્યોમ્નિ સાવરણં માર્ત્તંડભૈરવં
ધ્યાયન્ યથોક્ત વિધિના અર્ઘં દદ્યાદિતિ મધ્યમઃ કલપઃ ॥ કેવલ મંત્ર
માત્રેણ અર્ઘ્યદાનં દત્વા યત્કલ્યઃ ॥ એવં પૂજાયા પૂર્વં સૂર્યાર્ઘ્ય
દાનમાવસ્યકમિતિ ॥
તતઃ શિ * પૂજાં કૃત્વા મંડપદ્વાર પૂજાં કૂર્વીત ॥ તત્ર પાર્થિવં
સર્વસિદ્ધિદમિત્યુક્તેઃ પાર્થિવલિંગપૂજનં પ્રશસ્તં ॥ તત્પૂજન પ્રકારસ્તુ
ગોમયોપલિપ્તેશુ ચૌદેશે પ્રાક્ સૂર્ય પૂજોક્ત વિધિના સ્વાસનં સંપૂજ્ય
તત્રોદઽઽન્મુખ ઉપવિશ્યાદ્યેત્યાદિ તિથ્યુલ્લેખનાંતે
શ્રીપરદેવતાર્ચનાધિકારાર્થં પાર્થિવલિંગ પૂજમહં કરિષ્યે । ઇતિ
સંકલ્પ્ય ॥
ઓં સર્વાધારધરે દેવિ ત્વદ્રૂપામૃતિકામિમાં ॥
ગૃહિષ્યામિ પ્રસન્ના ત્વં લિંગાર્થ ભવ સુપ્રભે

ઇતિ ભૂમિં પ્રાર્થ્યં - ઓં હરાય નમઃ । ઇતિ શુચિચ્છાનાત્ શુભ્રાં
સુસ્નિગધાંમૃદમાદાય- સંશોધ્ય ઓં મહેશ્વરાય નમઃ ઇતિ
સંઘટ્ટનં
પ્. ૩૦અ)
વિધાય૦ સ્વપુરતઃ ઓં શૂલપાણયે નમઃ ઇતિ પીઠાદૌ સંચ્છાપ્ય૦
પુષ્પાંજલિમાદાય હૃદિ તેજોરૂપં દેવં ધ્યાત્વા વહન્નાસાધ્વના
બહિર્નિઃસાર્યકરસ્થ પુષ્પાંજલૌ તત્તેજઃ સંયોજ્ય ઓં પિનાક ધૃક્ ઇહા
ગછાગછેતિ તસ્મિન્ લિંગે પુષ્પાંજલિ ક્ષેપેણાવાહ્ય૦ ઓં શૂલપાણે । ઇહ તિષ્ઠ
તિષ્ઠેતિ સંસ્થાપ્ય ઓં પશુપતય નમ ઇતિ શુદ્ધે જલૈઃ સ્નાપયિત્વા ઓં શિવાય
નમ ઇતિ ગંધપુષ્પાણિ નિવેદ્ય વેદ્યાદામાવર્ત્તેન સ્વાગ્રમારભ્ય- ઓં
શર્વાય ક્ષિતિ મૂર્તય નમઃ ॥ ઓં ભવાય જલ મૂર્ત્તય નમઃ ॥ ઓં રુદ્રાય અગ્નિ
મૂર્ત્તય નમઃ ॥ ઓં ઉગ્રાય વાયુમૂર્ત્તય નમઃ ॥ ઓં ભીમાય
આકાશમૂર્ત્તય નમઃ ॥ ઓં પશુપતે યજમાન મૂર્ત્તય નમઃ ॥
ઓં મહાદેવાય સોમમૂર્ત્તય નમઃ ॥ ઓં ઈશાનાય સૂર્યમૂર્ત્તય નમઃ ॥ ઇતિ
સંપૂજ્ય૦ પ્રણાલિકાયાં ઓં હ્રીં ઉમાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ પૂજયેત્ ॥ તતઃ
સાંગાય સપરિવારાય શ્રીશિવાય નમઃ ॥ ઇતિ ત્રિ૦ સંપૂજ્ય૦ ઓં શિવાય નમ
ઇતિ ત્રિર્ધૂપાદિ તાંબુલાં તાનુપચારાન્ દત્વા ॥
ઓં સર્વજ્ઞજ્ઞાનવિજ્ઞાન પ્રદાનૈક મહાત્મને ॥
પ્. ૩૦બ્)
નમસ્તે દેવ દેવેશ સર્વભૂત હિતેરત

અનંત કીર્તિ સંપન્ન અનેકાસન સંસ્થિત ॥
અનંત કાંતિ સંપ્રોગ પરમેશ નમોસ્તુતે

પરાપરપરાતીત ઉત્પત્તિસ્થિતિકા ।
સર્વાર્થ સાધનોપાય વિશ્વેશ્વર નમોસ્તુતે

સ્વભાવ નિર્મલા ભોગ સર્વવ્યાધિ વિનાશન ।
યોગિ યોગિ મહાયોગિ યોગેશ્વર નમો * સ્તે

કૃત્વા લિંગ પ્રતિષ્ઠાં તુ સ્તવમેનમુદીરયેત્ ॥
લિંગ સ્તવં મહાપુન્યં યઃ શુણોતિ સદા નર

નોત્પદ્યતે ચ સંસારે સ્થાનં પ્રાપ્નોતિ શાશ્વતં ॥
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન શૃણુયાલ્લિંગસંસ્તવં

પાપ કંચુક નિર્મુક્તઃ પ્રાપ્નોતિ પરમં પદં ॥
ઇતિ સ્તુત્વા એકાગ્રમનાઽમંત્રં પઠેત્ ॥
અંગહિનં ક્રિયાહીનં વિધિહીનં મહેશ્વર ॥
પૂજિતોસિ મયા દેવ તત્ક્ષમસ્વ મ્રમાત્ કૃતં

યદ્યપ્યુપહઃતૈરપાસ્તૈર્ભાવદૂષિતૈઃ ॥
કેશ કિટપવિદ્ધૈશ્ચ પૂજિતોસિ મયા પ્રભો

અન્યત્રાસક્ત ચિત્તેન ક્રિયાહિનેન વા પ્રભો ॥
મનોવાક્કાય દુષ્ટેન પૂજિતોસિ ત્રિલોચન

યચ્ચોપહત પાત્રેણ કૃતમર્ઘાદિકં મયા ॥
તામસે ન ચ ભાવેન તત્ક્ષમસ્વ મમ પ્રભો

પ્. ૩૧અ)
મંત્રેણાક્ષર હીનેન પુષ્પેન વિફલેન ચ ॥
પૂજિતોસિ મહાદેવ તત્સર્વં ક્ષમ્યતાં મમ

વ્રતં સંપૂર્ણતાં યાતુ ફલં ચાક્ષયયમસ્તુ મે ॥
ઇતિ પઠીત્વા પ્રદક્ષિણા નમસ્કારૈઃ સમ્યક્ પરિતોષ્ય શ્રીમહાદેવ ક્ષમસ્વેતિ
સ્વાત્મનિ સંહારમુદ્રયા વિસૃજ્ય નિર્માલ્યમાદાયે૦ ૪ ચંડેશ્વરાય નમ ઇતિ
ઇશાનકોણે નિક્ષિપ્ય તત્ લિંગં નિર્માલ્યપુષ્પાર્ચાદિકં ચ જલધ્યે નદ્યાદૌ
વિસૃજેત્ । અત્ર પાર્થિવ લિંગ પૂજાયાં પાર્થિવ લિંગં યથા યથા બૃહત્તથા
તથા ફલંકં બાહુલ્યં૦ યથા યથા સૂક્ષ્મં તથા તથા ફલમલ્પં ॥
સૂક્ષ્મેપિ પલત્રયાન્યૂનં ન કર્યમિતિ પાર્થિવ લિંગ પૂજન પ્રકારઃ ॥
અથ દ્વારપૂજા ॥
તત્ર સ્વર્ણ પ્રાકારસ્ય પૂર્વદ્વારેણાંતઃ પ્રવિશ્ય પ્રાદક્ષિણેન
મંડપસ્ય પશ્ચિમદ્વારં ગત્વા તદારભ્ય મણિમંડપં
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પશ્ચિમદ્વારેણાંતં પ્રવિશ્ય સાધકઃ પૂજયેદ્દેવીમિતિ
ક્રમસ્તે નૈવ ક્રમેણ દ્વારપૂજનમિતિ ॥ યાગમંડપસ્ય પ્રાકારાસંભવે
મંડપસ્ય દ્વારાગ્રસ્તદસંભવે
પ્. ૩૧બ્)
યાગમંડપસ્ય પશ્ચિમે દ્વારે મંડપાસંભવગોમયોપલિપ્તાયાઃ
યાગભૂમેઃ પશ્ચિમે ભાગે ક્વાપિ સ્થિત્વા સામાન્યાર્ઘં વિદ્યાયૈવં
કલ્પયિત્વા ક્રમેણ પૂજયે ॥ તદ્યથા ॥
કોટિ કોટિ યોજન વિસ્તીર્ણ સુધાર્ણવ ચતુષ્ટયાંતર્ગતં કોટિયોજન વિસ્તરાં
યામં મહાદ્ભૂતં નવરત્ન મયં દ્વીપં સહસ્રાદિત્ય તેજસં તન્મધ્ય
તૃતીયાંશે મદનોન્માદનં નામ નાનાપુષ્પલતાકુલં કદંબકાન્ ન
ગર્ભં નંદનોદ્યાનં તન્મધ્ય તૃતીયાંશે કોટિ સૂર્ય પ્રતીકાશં જ્વલત્
સ્વર્ણ પ્રાકાર વેષ્ટિતં નાના સુરભિશાલિત્તોરણદ્વાર નાનારત્નમંડિતં
પરિતઃ સેવાર્થ માયાતેંદ્રાદિ દેવગણ સમાકુલં માણિક્યમયં
શ્રીમંડતં ધ્યાત્વા સામાન્યાર્ઘોદકેનાભ્યુક્ષ્ય પુષ્પાદિભિઃ ક્રમેણ
પૂજયેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪ સુધાર્ણવ ચતુષ્ટયાય નમઃ ॥ ૪ અં ૫૧ નવખંડ
વિરાજિતાય નવરત્ન દ્વિપાય નમઃ ॥ ૪ નંદનોદ્યનાય નમઃ ॥ ૪ સ્વર્ણ
પ્રાકારાય નમઃ ॥ તદ્વારસ્ય દક્ષિણોત્તર શાખયોરુપર્યધશ્ચ ૪ ગં
ગણેશાય નમઃ ॥ ૪ ક્ષેં ક્ષેત્રપાલાય નમઃ ॥ ૪ દ્વાં દ્વાર શ્રિયૈ નમઃ ॥
૪ દેહલ્યૈ નમઃ ॥ ઇતિ સંપૂજ્ય ॥
પ્. ૩૨અ)
પ્રાકારાંતઃ પ્રવિશ્ય પ્રદક્ષિણ કમેણેંદ્રાદિ દશદિક્પાલાન્ સ્વસ્વદિશિ
સંપૂજ્ય મણિમંડપસ્ય પશ્ચિમદ્વારં ગત્વા સામાન્યાર્ઘં
વક્ષ્યમાણવિધિના સંસ્થાપ્ય તેનોદકેનાસ્ત્રમંત્રેણ
તોરણદ્વારમભ્યુક્ષ્ય સામાન્યાર્ઘ કરણાશક્તૌ તામ્રાદિ પાત્રસ્થ જલં
મૂલેનાષ્ટવારમભિમંત્ર્યધેનુમુદ્રાયામૃતીકૃત્ય તેનોદકેન વા
પ્રોક્ષયેત્ ॥
તતઃ ૪ કદંબકાનનાય ॥ તદ્દક્ષિણે ૪ કામદેવરતિભ્યાં ॥
તદુત્તરે ૪ વસંત પ્રીતીભ્યાં નમઃ ॥ ઇતિ સંપૂજ્ય ॥ ૪ શ્રીરત્નમંડપાય
નમઃ ॥ ઇતિ મંડપાં સંપૂજ્યતોરણદ્વારસ્ય પશ્ચિમભાગે
દ્વારાભિમુખમુપવિષ્ટાં વારાહીં વક્ષમાનરૂપાં ધ્યાત્વા ।
તદ્વિપ્રયા તાં સંપૂજ્ય તદ્વારમસ્ત્રેણાભ્યુક્ષ્યદ્વારસ્યોર્ધ્વ
શાખાયાં દક્ષિણે ૪ માં મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ ॥ વામે ૪ સં સરસ્વત્યૈ
નમઃ ॥ મધ્યે ૪ દું દુર્ગાયૈ નમઃ ॥ ૪ દ્વાં દ્વારશ્રિયૈ નમઃ ॥ દ્વારસ્ય
દક્ષિણવામ શાખયોરધોધઃ ક્રમેણ ૪ શં
શંખનિધિવસુધારાભ્યાં નમઃ ॥ ૪ પં પદ્મનિધવસુમતીભ્યાં
નમઃ ॥ ૪ ગં ગણપતયે નમઃ ॥ ૪ ક્ષેં ક્ષેત્રપાલાય નમઃ ॥ ૪ માં
માયા શક્ત્યૈ નમઃ ॥ ૪
પ્. ૩૨બ્)
ચિં ચિછક્ત્યૈ નમઃ ॥ ૪ ગં ગંગાયૈ નમઃ ॥ ૪ યં યમુનાયૈ નમઃ ॥ ૪
ધં ધાત્રે૦ ૪ વિં વિધાત્રે૦ દહલ્યાં૦ દેં દેહલ્યૈ૦ દ્વારાગ્રે ૪ વં
વરુણાય નમઃ ઇતિ પશ્ચિમદ્વારં સંપૂજ્ય ॥ તત્રોત્તર દ્વારં ગત્વા૦
તથૈવાભ્યુક્ષ્ય તસ્યોર્ધ્વ શાખાયાં દક્ષિણવામપાર્શ્વે યોઃ પ્રાગ્વન
મહાલક્ષ્મીરત્યસ્વત્યૌ સંપૂજ્ય મધ્યે ૪ બં બટુકાય નમઃ ॥ ૪ દ્વાં
દ્વારશ્રિયૈ૦ પુનઃ પૂર્વવત્ શંખનિધ્યાદિ દેહલ્યં તં સંપૂજ્ય
દ્વારાગ્રે ૪ સોં સોમાય નમઃ ॥ ઇતિ સંપૂજ્ય ॥
તતઃ પૂર્વદ્વારં ગત્વા તથૈવાભ્યુક્ષ્ય તસ્યોર્ધ્વશાખાયાં
દક્ષિણવામપાર્શ્વયોઃ પ્રાગ્વન્મહાલક્ષ્મી * રસ્વત્યૌ સંપૂજ્ય૦ મધ્યે૦ ૪
ક્ષેં ક્ષેત્રપાલાય નમઃ ॥ ૪ દ્વાં દ્વારશ્રિયૈ નમઃ ॥ પુનઃ
પ્રાગ્વછંખનિધ્યાદિ દેહલ્યં તં સંપૂજ્ય૦ દ્વારાગ્રે ૪ લં ઇંદ્રાય
નમઃ । તતો દક્ષિણદ્વારં ગત્વાર્ઘોદકેનાભ્યુક્ષ્ય તદૂર્ધ્વ શાખાયાં
દક્ષિણવામપાર્શ્વયોઃ પ્રાગ્વન્મહાલક્ષ્મી સરસ્વત્યૌ સંપૂજ્ય૦ મધ્યે૦
૪ ગ્લૈં ગણનાથાય નમઃ । ૪ દ્વાં દ્વારશ્રિયૈ નમઃ ॥ ઇતિ સંપૂજ્ય ।
દ્વારશાખયોઃ પ્રાગ્વછંસ્વનિધ્યાદિ દેહલ્યં તં સંપૂજ્ય દ્વારાગ્રે
૪ ટં યમાય૦ તતઃ પુનઃ
પ્. ૩૩અ)
પશ્ચિમદ્વારં ગત્વા વામપાદપરઃસરં તત્તોરણાંતઃ પ્રવિશ્ય ॥ ૪
રત્નસોપાન પંક્તયે નમઃ ઇતિ સોપાનપંક્તિં સંપૂજ્ય૦ તામારુહ્ય
મંડપસ્ય પશ્ચિમદ્વારાદિ ચતુર્દ્વારેષુ પંચસ્થ દેવતાઃ સંપૂજયેત્ ॥
તત્ર પ્રથમંરસ્કારણીં ॥
શ્યામવર્ણાં મદાઘૂર્ણા રક્તનેત્રત્રયાન્વિતાં ॥
કૃષ્ણાંબરાં ગદાં ખડ્ગં દધતીં ચ ભુજદ્વયે

દોર્ભ્યો મનોહરાભ્યાં ચ ખર્જૂરી કુભધારિણીં ॥
નીલં તુરંગમારુઢાં પ્રૌઢાં પીનઘનસ્તની

મુક્તકેશીં વિવસનાં સર્વાલંકારભૂષિતાં ॥
સ્વયોનિદર્શનાન્મુહ્ય સશુવર્ગાન્નનુસ્મરેત્

કૃષ્ણાંબરામિતિ કૃષ્ણવર્ણ પ્રછદપટાં ।
વિવસનામધોવસ્ત્ર રહિતાં । ખર્જૂરી કુંભધારિણી ખર્જૂર સભરિત
કુંભ ધારિણીમિત્યર્થઃ ॥ દક્ષાદ્યૂર્ધ્વયોરાઘે અથસ્થયોઃ કુંભમિતિ
ધ્યાત્વા પશ્ચિમદ્વારાગ્રે કિંચિદ્બહિઃ ૪ ઐં નમો ભગવતિ માહેશ્વરિ
પશુજન મનશ્ચક્ષુસ્તિરસ્કરણં કુરુ કુરુ સ્વાહા ॥ તિરસ્કરણી દેવી
શ્રીપાદુકાં૦ ॥ ઇતિ સંપૂજ્ય મંચસ્થ દેવતાઃ પૂજયેત્ ॥ તત્પૂજા ક્રમ
ઉડ્ડીશ મતે ॥
સરસ્વતીં રમાં ચૈવ પશ્ચિમે પરિપૂજયેત્ ॥
પ્. ૩૩બ્)
માયાં દુર્ગાં દક્ષિણે તુ પૂજયેત્ પરમેશ્વરિ

ભદ્રકાલીં તતઃ સ્વસ્તિં પૂર્વે ચ પરિકલ્પયેત્ ॥
સ્વાહાં શુભંકરીં ગૌરીં યક્ષે ચ પરિપૂજયેત્

વાગીશીં લોકધાત્રીં ચ દક્ષ પશ્ચિમદ્વારકે ॥
એતામંચ સ્થિતાઃ પૂજ્યા યથાનુક્રમયોગતઃ

ઇતિ ॥ અથૈતાસાં પૂજા યથા ॥ પશ્ચિમદ્વારસ્ય વામભાગે ॥ ૪ સાં
સરસ્વતીશ્રી૦ દક્ષિણભાગે ૪ માં મહાલક્ષ્મીશી૦ તતો દક્ષિણદ્વારિ ।
વામભાગે ૪ માં માયાશ્રી૦ દક્ષણભાગે ૪ દું દુર્ગાશ્રી૦ તતઃ
પૂર્વદ્વારિ ॥ વામે ૪ ભદ્રકાલીશ્રી૦ દક્ષે ૪ સ્વં સ્વસ્તિશ્રી૦ તત ઉત્તરદ્વારે૦
વામે ૪ સ્વાં સ્વાહાશ્રી૦ દક્ષે૦ ૪ શું શુભંકરીશ્રી૦ દ્વારાગ્રે૦ ૪ ગૌ
ગૌરીશ્રી૦ પુનર્દક્ષિણદ્વારં ગત્વા તદ્વારાગ્રે ૪ લોં લોકધાત્રીશ્રી૦ તતઃ
પશ્ચિમદ્વારં ગત્વા દ્વારાગ્રે૦ ૪ વાં વાગીશ્વરીશ્રી૦ ઇતિ સંપૂજ ॥
પાલિતં બહુરિંદ્રાદ્યૈઃ પરમૈશ્વર્ય શોભિતં ॥
પ્રપદ્યે પશ્ચિમદ્વારં ભવાન્યામંદિરં મહત્

ઇતિ ધ્યાત્વા ૪ પશ્ચિમદ્વારાય મંડપાય નમ ઇતિ મંડપં સંપૂજ્ય૦
તાલત્રય પૂર્વકં તદ્વારમુરઘાટય
પ્. ૩૪અ)
સિદ્ધાર્થાક્ષતભસ્મકુશકુસુમાનિ નારાચાસ્ત્રપ્રયોગેણ ૪
અપક્રાંમં તુ ભૂતાનિ પિ શાચાઃ પ્રેત ગુહ્યકાઃ ॥
યે ચાત્ર નિવસંત્યન્યે દેવતાભૂવિસંસ્થિતાઃ

અપસર્પંતુ યે ભૂતા યે ભૂતા ભૂવિ સંસ્થિતાઃ ॥
યે ભૂતા વિઘ્નકર્ત્તારસ્તે નસ્યંતુ શિવાજ્ઞયા

ઇત્યંતે અસ્ત્રમુચ્ચરણૂમંદપાંતઃ પ્રક્ષિપ્ય તસ્મિન્નિર્ગછતાં
વિઘ્નસંધાનાં સ્વવામાંગસંકોચેન માર્ગં દત્વા ત્રિવિધ
વિઘ્નાનુત્સારયેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪
ર્યા ખંડકારિણો ભૂત્વા ભૂમૌ યે ચાંતરિગાઃ ॥
દિવિ લોકે સ્થિતા યે ચ તે નશ્યંતુ શિવાજ્ઞયા

ઇત્યંતે અસ્ત્ર મુચ્ચરન્ વામપાર્ષ્ણિઘાતત્રયેણ ભૌમાનૂર્ધ્વોર્ધ્વ
તાલત્રયેણાંતરિક્ષગાન્ તીક્ષ્ણદૃષ્ટ્યવલોકનેન દિવ્યાન્ વિઘ્નાનુત્સાર્ય૦
વામપાદપુરઃસરં મંડપાંતઃ પ્રવિદિતિ દ્વારપૂજા ॥ અત્ર પ્રતિદ્વાર
ગમના સંભવે પશ્ચિ * દ્વાર એવ સ્થિત્વા તત્તદ્વારાણિ કલ્પયિત્વા પૂજયેત્ ॥
અથ યથાક્રમં દ્વાર દેવતાનાં ધ્યાનં લિખ્યતે ॥
પદ્મદ્વય વરામીતિ ભાસ્વત્યાગિ ચતુષ્ટયાં ॥
પદ્મવર્ણાં ત્યજેત્પદ્માં પદ્માંક્ષીં પદ્મવાસિનીં

પ્. ૩૪બ્)
અક્ષસ્રક્ પુસ્તકધરા પૂર્ણચંદ્ર સમદ્યૂતિઃ ॥
વિશ્વવિદ્યા મયી દેવી ભારતી ભાસ્વતાં મયિ

શંખચકાંકિંતકરા કુમારી કુટિલાલતા ॥
મૃગેંદ્રવાહના દેવી દુર્ગા દુર્ગાણિ હંતુ મે

તપ્તકાર્ત્ર સ્વરાભાસા દિવ્યરત્નવિભૂષિતા ॥
દ્વાર શ્રીરૂર્ધ્વ પદ્મસ્થા વરાભય કરાંબુજા

મુક્તા માણિક્ય સંકાશૌ કિંચિત્ સ્મિત મુખાંબુજૌ ।
અન્યોન્યા લિંગન પરૌ શંખપંકજધારિણૌ

વિગલદ્રત્ન વર્ષાભ્યાં શંખાભ્યામૂર્ધ્નિ લાંછિતૌ ॥
શંખાસન સમાસીનૌ વિશ્વસંકલ્પકલ્પકૌ

તુંદિલં કંબુક નિધિં વસુધારાં ઘનસ્તનીં ॥
વામતઃ પંકજ નિધિં પ્રિયયા સહિતં યજેત્

સિંદૂભૌ ભુજાશ્લિષ્ટૌ રત્નપદ્મોત્પલાન્વિતૌ ॥
નિઃસરદ્રત્નવર્ષાભ્યાં પદ્માભ્યાં મૂદ્ધ્નિ લાંછિતૌ

પદ્માસનસમાસીનૌ વિશ્વસંકલ્પ કલ્પકૌ ॥
તુંદિલં પંકજ નિધિં તન્વીં વસુમતીમપિ

પલાશપાટલછાયં રમણીયં રતિ પ્રિયં ॥
પુંડ્રેક્ષુ ૪ ચાપ પુષ્પેષુ મંતં વદે મનોભવં

પ્રપદ્યે પ્રીતિ દયિતં પૂર્ણેંદુ સદૃશં વિભું ॥
વસંતં નંદનોદ્યાને વસંતં તતોત્સ્વવં

પાશાંકુશ ફલાંભોજ પાણિ પાટલ તુંદિલં ॥
પ્. ૩૫અ)
વીરં વિઘ્નેશ્વરં વંદે ગજવક્રં ત્રિલોચનં

કપાલશૂલૌ બિભ્રાણં કૃપાલું કૃષ્ણવિગ્રહં ॥
તીક્ષ્ણં ત્ર્યક્ષં સમર્ચામિ ક્ષેત્રેશં ક્ષત વિદ્વિષં

વરાભય કરાં સૌમ્યાં સોમકોટિસમપ્રભાં ॥
ભજે ગંગાં મહાદેવ્યાઃ પાદ્યોદક તરંગિણીં

વામ પાદાર્ઘસંભૂતાં પરદેવ્યાસ્તરંગિણીં ॥
વરાભયકરાં વંદે કાલિંદિં કાલવિગ્રહાં

ભત્તારં જગતાં વદે શંખં ચક્રં ગદાંબુજં ॥
વિભ્રાણં ગરુડા રૂઢં ધાતારં કૃષ્ણવિગ્રહં

રક્તં રક્તારવિંદસ્થં વરાભયકમંડલું ।
હંસારૂઢવિધાતારં વદેઽક્ષ સ્રક્ સમન્વિતં

સિંહારૂઢાં શ્યામલાંગીં ખડ્ગખેટકધારિણીં ॥
અધસ્થાં દેહલીં વંદે પશ્ચિમાસ્યાસુરક્ષિણીં

પાશાભયધરં વંદે પૂર્ણેંદુ સદૃશછવીં ॥
વરુણં મકરારૂઢં દ્વારેશ્રીપારદૈવતે

કર કલિત કપાલઃ કુંડલી દંડપાણિસ્તરુણ તિમિર નીલોવ્યાલયજ્ઞોપવીતી ॥
ક્રમ સમય સપર્યા વિઘ્નવિધ્વંસ હેતુર્જયતિ બટુકનાથઃ સિદ્ધિદઃ
સાધકાનાં

ધૂમ્રવર્ણો ગદાહસ્તઃ કુબેરો નરવાહનઃ ॥
સૌમ્ય દ્વારાધિપઃ પાયાત્પરદેવ્યા ધનેશ્વરઃ

પ્. ૩૫બ્)
વ્યાલવ્યગ્રજટાધરં ત્રિનયનં નીલાંજનાદ્રિ પ્રભં દોર્દડાત્ત ગદા
કપાલમરુણસ્રગ્વસ્ત્રગંધોજ્વલં ॥
ઘંટાઘુર્ઘુરમેખલાધ્વનિમિલદ્ધૂંકારભીમં વિભું
વંદેહંસિતસર્પકુમંડલધરં તં ક્ષેત્રપાલં સદા

સિતો ગજાસ્યઃ પરશું દંતંપાશં ત્રિશૂલકં ॥
ભુજૈશ્ચતુભિર્બિભ્રાણો મૂષકોપરિસંસ્થિતઃ

પૂર્વદ્વારાધિપઃ શક્રઃ પરદેવ્યા (ધનેશ્વરઃ ॥) સુપીતકઃ ॥
વજ્રહસ્તઃ સહસ્રાક્ષઃ પાયાદૈરાવતઃ સ્થિતઃ

ગણેશશ્યામવર્ણં ચ ચતુર્બાહું દિગંબરં ॥
વામદક્ષોર્ધ્વ બાહુભ્યાં પાશાંકુંશ ધરં તથા

દક્ષિણાધઃ કરેણૈવ મધુપૂર્ણં કપાલકં ॥
દધાનં વામહસ્તેન દેવ્યામદનમંદિરં

સ્પૃશન્વામાંગ સંસ્થાયા રક્તાયા દક્ષ પાણિના ॥
આત્મયોનૌન્યસ્તલિંગં પદ્મં વામેન પાણિના

દધત્યાઃ શુંડયા યોનિં જિઘ્રન્ ધ્યાત્વા પ્રપૂજયેત્ ॥
નીલાંજન ચયપ્રખ્યં યમં મહિષ વાહનં

દંડમંડિતદોર્દંડં દક્ષદ્વારાધિપં ભજે ॥
અથ મંચસ્થ દેવતા ધ્યાનં ॥
પ્. ૩૬અ)
અક્ષસ્રક્ પુસ્તકાભીતીર્દધાનાં બહુભિર્વરં ॥
ત્રિલોચનાં સ્મરેદ્ દેવીં સર્વશુક્લાં સરસ્વતીં

પદ્મદ્વય વરાભીતિ ભાસ્વત્પાણિ ચતુષ્ટયાં ॥
નિર્દગ્ધ હેમ ગૌરાંગીં મહાલક્ષ્મીં ત્રિલોચના

વરાંકુશૌ પાશમભીતિ શુલૌકરૈર્દન્યંભવભાવમૂલં ॥
ઘનાઘનૌઘ પ્રભદેહ કાંતિં માયાં ત્રિનેત્રાં મનિશં સ્મરામિ

શંખચક્રધનુર્બાણા ચ ધારયંતી ત્રિલોચનાં ॥
દૂર્વાદલનિભાં વંદે દૂર્ગાં દૂર્ગાર્તિ નાશિનીં

કપાલં ખેટકં ખડ્ગં ત્રિશૂલં બિભ્રતીં કરૈઃ ॥
ભિન્નાંજન ચયપ્રખ્યાં ભદ્રકાલીં નમામ્યહં

શક્તિ સ્વસ્તિક મુદ્રાભી હસ્તાં ચંદ્ર સમપ્રભાં ॥
ત્રિનેત્રાં સંસ્મરેદ્દેવીં સ્વસ્તિં સ્વસ્તિ કરીં પરાં

રક્તોત્પલ દ્વંદ્વ વરાભયાનિકરૈર્બહંતીં સ્મિતશોભિવક્ત્રીં ॥
રક્તાં ત્રિનેત્રામરુણાંબરાઢ્યાં સ્વાહાં ભજે દેવગણાભિવંદ્યાં

શાલિ કલ્પલતાશાર્ઽઽન બાણપાણિ ચતુષ્ટયા ।
જ્વલત્કાંચન વર્ણાભા શુભં કુર્યાછુભંકરી

પાશાંકુશ વરાભીતીર્બિભ્રત્તીમરુણપ્રભાં ॥
પ્. ૩૬બ્)
ત્રિનેત્રાં માતરં વંદે ગૌરીં રક્તાંબરો જ્વલાં

નાઘુસલવરાભીતિર્બિભ્રતીં કાંચનપ્રભાં ॥
માતરં દિવ્યરત્નાંગીં લોકધાત્રી નમામ્યહં

શ્વેતાં શ્વેતાંબરાં શ્વેત ભૂષણસ્રગ્વિલેપનાં ॥
પદ્મદ્વય વરાદર્શ કરાં વાગીશ્વરીં ભજે

ઇતિ શ્રીપરદેવતાયા મંડપદ્વારાધિ દેવતાનાં ધ્યાનં ॥
ઇત્થં દ્વાર દેવતાઃ ધ્યાયન્ પૂજયેદિતિ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન
વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે દ્વિતીયસ્તરંગઃ

તતો મંડપાંતઃ પ્રવિશ્ય વસ્ત્રેણ દ્વારમાછાદ્ય ઘંટાવાદન
પૂર્વકં પંચગવ્યાર્ઘતોયાભ્યામસ્ત્રમંત્રેણ મંડપાંતઃ પ્રોક્ષ્ય
નાનાવર્ણરજશ્ચિત્રૈઃ પુષ્પમાલાવિતાનાદ્યૈર્મંડપમલંકૃત્ય
લાક્ષાસિંદૂરાદિભિર્ભિત્તિસ્તંભાદિકમરુણીકૃત્ય વેદી પરિતશ્ચિ સ્થાયિનઃ
પ્રદીપાન્ પ્રજ્વાલ્ય કાલાગુર્વાદિભિર્ધૂપયિત્વા તદભાવે તાદૃશં ધ્યાત્વા
તતો મંડપસ્ય । નૈર્-ઋતિ કોણે ॥ ૪ વાસ્તુ પુરુ શાંય નમઃ ॥ ૪
વાસ્ત્વધીશ્વરાય બ્રહ્મણે નમઃ ॥
પ્. ૩૭અ)
ઈશાન ભાગે ॥ ૪ કુલનાથ પાદુકાં પૂજયામિ ॥ ૪ રક્તવર્ણ દ્વારૌ
દશશક્તિ સહિત શ્રીદીપનાથ પાદુકાં પૂ૦ । ઇતિ દીપનાથં સંપૂજ્ય ॥
અસ્મિન્ ક્ષેત્રે દીપનાથ નિર્વિઘ્નં સિદ્ધિહેતવે ॥
શ્રીચક્રક્રમપૂજાર્થમનુજ્ઞાં દીયતાં મમી

ઇતિ દીપનાથાજ્ઞાં પ્રાર્થ્ય ॥ તતઃ પશ્ચિમાદિ દ્વારચતુષ્ટયે મધ્યે ચ ॥
દૂતર્યંબા શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ॥ ૪ (પૂર્વોક્ત વિપરી)તકૃત્ ॥
ફલકાયાં પટેભિત્તૌ સ્થાપયેત્ત કદાચન ॥
સ્થાપિતં યદિ મોહેન લોભેનાજ્ઞાનતોપિ વા ॥
કુલંવિત્તમપત્યં ચ નિર્મૂલયતિ સર્વથેતિ ॥ તથા લક્ષસાગરે ॥ વંગેથ
સીસકે લોહેન કર્ત્તવ્યં કદાચનેતિ ॥ શ્રીચક્રસ્થ પીઠમાનં
દ્રવ્યપ્રમાણં ચાહ ॥ કૂલ મૂલાવતારે ॥
અગ્નિરંગુલવિસ્તારં પ્રાક્ પ્રત્યક્ દક્ષિણોત્તરાં ।
પલ પ્રમાણં કર્તવ્યમર્ચા પિઠં મનોહરં ॥
યવાર્દ્ધાચ્ચં પ્રકુર્વીત ચતુરસ્રં સમંતતઃ ॥
તસ્મિન્ પીઠે ચ નિર્માણં શ્રીચક્રસ્ય તુ કારયેત્ ॥ ઇતિ ॥
લક્ષ સાગરે ॥
(અગ્નિરંગુલં હેમસ્ય રજતસ્ય તથૈવ ચ ॥
તામ્રસ્ય પૂર્વસંખ્યૈવ માણિક્યાદૌ યથેછયા ॥)
પ્. ૩૭બ્)
સુંદર્યંબાશ્રી૦ ॥ ૪ સુમુખ્યંબાશ્રી૦ ૪ વિરૂપાંબાશ્રી૦ ૪
વિમલાંબાશ્રી૦ ૪ અંતર્યંબાશ્રી૦ ૪ બદર્યંબાશ્રી૦ ૪
પુરંદર્યંબાશ્રી૦ ઇતિ દ્વારસ્ય વામદક્ષિણયોર્દ્વંદ્વં સપૂજ્ય ॥ મધ્યે
૪ પુષ્પમર્દિન્યંબાશ્રી૦ ઇતિ પૂજયેત્ ॥
તતઃ તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રમહાકાય કલ્પાંતદેહનોપમઃ ॥
ભૈરવાય નમસ્તુભ્યં મનુજ્ઞાં દાતુ મર્હસિ

ઇતિ પઠિત્વા ભૈરવાજ્ઞામાદાયા અઃ પૂડિતિ પૂજ્યા વેદીં ગત્વા ॥ સિરસિ ૪
મેરુપૃષ્ઠયે ઋષયે નમઃ ॥ મુખે ૪ સુતલાયછંદસે નમઃ ॥ હૃદયે ૪
પૃથિવ્યૈ દેવતાયૈ નમ ઇતિ વિન્યસ્ય પૃથિવી પ્રાર્થને વિનિયોગાઃ ॥ ઇતિ
કૃતાંજલિરુક્વા ૪
પૃથ્વી ત્વયા ધૃતા લોકા દેવિત્વં વિષ્ણુના ધૃતા ॥
ત્વં ચ ધારય માં દેવિ પવિત્રં કુરુ ચાસનં

ઇતિ પૃથિવીં પ્રાર્થ્ય ॥
જપસ્થાનં મૂલમંત્રેણ વીક્ષ્યાસ્ત્રેણ પ્રોક્ષ્યાસ્ત્રેણૈવ કુશૈઃ
ત્રિઃસંતાડ્ય કવચ મંત્રેણાભ્યુક્ષ્ય વક્ષ્યમાસાણ પીઠપૂજા ક્રમેણ
૪ મં મંડૂકાય નમઃ ॥ ઇત્યાદિ કાલાગ્નિ રુદ્રાદિ વેદિકાંતં સંપૂજ્ય ॥
તસ્યાં વેદિકાયાં યથોક્તમાસનસ્વાસનસ્થાને આસ્તીર્ય તદસ્ત્રેણ પ્રોક્ષ્યા
૪ હ્રીં આધારશક્તિ કમલાસનાય નમઃ ॥
પ્. ૩૮અ)
ઇત્યાસનં સંપૂજ્ય તસ્યાસનસ્યાગ્નેંયાદિ કોણેષુ ૪ ગં ગણપતયે નમઃ ॥
૪
દું દુર્ગાયૈ નમઃ ॥ ૪ સં સરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ ૪ ક્ષેં ક્ષેત્રપાલાય નમઃ ।
ઇતિ સંપૂજ્ય તત્ર પ્રાઽઽન્મુખઃ પદ્માદ્યાસનેનોપવિશ્ય રક્તગંધાંબર
સ્રગાભરણભૂષિતસ્તાંબૂલા પૂરિત મુખઃ
કર્પૂરમૃગનાભિસુવાસિતાંબરોસ્યાંગઃ પ્રમુદિત ચિત્તઃ શિવોહમિતિ
વિભાવયન્ સ્વશિરસિ પૂર્વોક્તં માતૃકાબુજં ધ્યાત્વા ગુરૂપદેશ વિધિના
સ્વપુરતઃ સમં ભૂતલે નિર્મિત સૌધાદિસ્થંડિલે સિંદૂરાદિના
વક્ષ્યમાણં શ્રીચક્રમુદ્ધરેત્ ॥ અથવા સ્વર્ણાદિ પટ્ટે નિર્મિતં
વક્ષ્યમાણ વિધિના પ્રતિષ્ઠિતં ચંદનાદિ પીઠે પુરતઃ સંસ્થાપ્ય
વક્ષ્યમાણ સમષ્ટિ યોગિની મંત્રેણ પુષ્પાંજલિં ક્ષિપેત્ ॥ તત્પ્રતિષ્ઠ
પ્રકારસ્તુ શ્રીતંત્રરાજે ॥
ચક્રે દેવ્યાં તથા શિષ્યે પ્રતિષ્ઠા ત્રિવિધોચ્યતે ॥
સા ચ તત્વવિદા કાર્ય સંપ્રદાયાનુરોધિના

ચક્રે પૂજા ચક્રે । દેવ્યા દેવિ મૂર્તૌ । તત્વવિદા પ્રતિષ્ઠા વિધિજ્ઞેન
પૂર્ણાભિષિક્તેન ગુરુતઃ પ્રાસાનુજ્ઞેન । તદુક્તં તંત્રરાજે ॥
ગુર્વનુજ્ઞામૃતે મોહાલ્લોભાદ્વા કુરુતે યદિ ॥
પ્. ૩૮બ્)
સ પુત્રદારો નિધનં પ્રાપ્નુવંન્નિરયં વ્રજેત્

તસ્માત્ પૂર્ણાભિષેકેને પ્રાત્યાનુજ્ઞઃ સમાચરેત્ ॥ ઇતિ ॥
એવં વિધેન ક્રિયમાણાયાં પ્રતિષ્ઠાયાં કાલવિશેષસ્તત્રૈવ ।
સ્થિરે શુભગ્રહોપેતેઽનુકૂલે ગુણશાલિનિ ।
મૂહૂર્ત્તે કારયેદ્યદ્વા પૂર્ણાયાં વા શુભોદયે

અક્ષરત્રય સંપાત દિને પૂર્ણા દિન ત્રયે ॥
પ્રોક્તેષુ પંચ સ્વન્યેષુ સર્વદા વા શુભોદયે

પૂર્ણાયાં પૌર્ણમાસ્યાં ।
અક્ષરત્રય સંપાત દિને એકસ્યૈવાક્ષરસ્ય દિનાક્ષરત્વેનોદયાક્ષરત્વેન ચ
સ્થિતિર્યસ્મિન્ દિને ॥
અન્યેષુ પંચપર્વસુ ગુરોર્જન્મદિન વિદ્યા પ્રાપ્તિ દિન સ્વજન્મદિન દર્શ
ગુરુમરણદિનેષ્વિતિ ॥ પૂર્ણાયાં વિશેષમાહ ॥ યદ્વેતિ ॥ પૂર્વોક્ત
લક્ષણયુતદિનાસિદ્ધૌ પૂર્ણાયામેવ સ્વાત્મનઃ શ્વાસસ્ય શુભોદયે
પક્ષાંતરમાહ । સર્વદા વા શુભોદય ઇતિ ॥ તત્ર તત્વ વિદા કૃતાત્મ
સાક્ષાંત્કારેણ પ્રોક્ત તિથિવારાદિકં સર્વમનવેક્ષ્ય સ્વાત્મનઃ શ્વાસસ્ય
શુભોદય એવેત્યર્થઃ ॥ કુર્યાદિ અયં પક્ષઃ સિદ્ધવિષયઃ ॥ નાન્યૈઃ કાર્યઃ ।
કુર્યાત્ પ્રતિષ્ઠાં સિદ્ધાત્માનત્વન્યોજ્ઞાનગર્વિત ઇતિ તત્રૈવોક્ત ત્વાત્ ॥
પ્. ૩૯અ)
તત્રાપિ સંપ્રદાયાનુરોધિના વિદિત તત્વનપિ નિત્યનૈમિતિકોપાસ્તિ નિરતેન ॥
તત્રાદૌ શ્રીચક્રાધિકરણાનિ૦ શ્રીરુદ્રયામલે ।
તતઃ કુંકુમસિંદૂરૈઃ કાર્યં યંત્રં તુ યોગિના ॥
સૌવર્ણો રજતે તામ્રે સ્ફાટિકે વૈ દ્રુમે તથા ॥
ચક્રે યથોક્ત વિધિના પૂજ્યા દેવી નરોત્તમૈરિતિ ॥ તથા ચ તંત્રરાજે ॥
રત્ને હેમનિરૂપે વા તામ્રે દૃષદિ ચ ક્રમાત્ ॥
કૃત્વા ચક્રસ્ય નિર્માણં સ્થાપયેત્ પૂજયેદપિ ॥
લક્ષ્મીંકાંતં યશઃ પુત્ર ધનારોગ્યાદિ સિદ્ધયે ॥
દૃષદિગંડકીશિલાયાં ॥
ગંડકી ભવ પાષાણે સ્વર્ણે રજત તામ્રયોરિતિ દક્ષિણામૂર્ત્તિ સંહિતા
વચનાત્ ॥ અથ ધાતુ વિશેષે પૂજાકાલ સંખ્યા વિશેષમાહ ॥ રત્નસાગરે ॥
યાવજ્જીવં સુવર્ણે સ્યાદ્રૂપ્યે દ્વાવિંશતિઃ પ્રિયે ।
તામ્રે દ્વાદશકં વર્ષં તદર્દ્ધ ભૂર્જપત્રકે ॥
ઇતિ ॥ સારસંગ્રહે ॥
તામ્રે દ્વાદ * કં વર્ષં સ્ફાટિકાદૌ તુ સર્વદા ॥
તેષાં મધ્યે સ્ફાટિકં તુ સર્વસિદ્ધિપ્રદં ભવેત્ ॥
શ્રીચક્રમિતિ શેષઃ । અથાદ્ધિકરણ વિશેષે ફલવિશેષમાહ ॥ લક્ષસાગરે ॥
ભૂમૌ સિંદૂરરજસા રચિતં સર્વકામદં ॥
પ્. ૩૯બ્)
સુવર્ણ રચિતં યંત્રં સર્વરાજ વંશંકરં ॥
રજતેન કૃતં યંત્રંમાયોરારોગ્ય કામદં ॥
તામ્રે તુ રચિતં યંત્રં સર્વૈશ્વર્ય પ્રદં મતં ॥
યંત્રં હિ સ્ફાટિકે દેવિ મનોભિલષિત પ્રદં ॥
માણિક્ય લિખિતં યંત્રં રાજ્યદં મુક્તિદં યતં ॥
ગોમેદ રચિતં યંત્રં સર્વૈશ્વર્ય પ્રદં મતં ॥
કૢપ્તં મરકતૈર્યયંત્રં સર્વશત્રુવિનાશનં ॥
લોહ ત્રયોદ્ભવં યંત્રં સર્વસિદ્ધિકરં મતં ॥
શ્રીદેવ્યુવાચ ॥
લોહ ત્રયોદ્ભવં યંત્રં કથં કાર્યં મહેશ્વર ॥
તન્મે વદસ્વ કૃપયા યદ્યહં તવ વલ્લભા ॥
શ્રી ઈશ્વર ઉવાચ ॥
ભાગા દશ સુવર્ણસ્ય રજતસ્ય ચ ષોડશ ॥
તામ્રસ્ય રવિભાગેન પીઠં કુર્યાન્મનોહરં ॥
તસ્મિન્ પીઠે તુ નિર્માણં શ્રીચક્રસ્ય તુ કારયેત્ ॥
શાંતિદં પુષ્ટિદં પ્રોક્તં સર્વશત્રુ નિવર્હણં ॥
આયુરારોગ્યજનકં કાંતિદં પુષ્ટિદં મતમિતિ ॥
અથ ચક્રસ્ય પ્રસ્તારભેદેન ત્રૈવિધ્યં તત્રૈવ ॥
ત્રૈવિધ્યં શ્રુણુ ચક્રસ્ય ભૂપ્રસ્તારોર્ધ્વ મેરુકં ॥
પાતાલવાસિનાં દેવિ પ્રસ્તારો નિમ્ન રેખકઃ ॥
ઊર્ધ્વરેખં મહેશાનિ મર્ત્યલોક નિવાસિનાં ॥
સ્વર્ગલોકાધિવાસિનાં યંત્રરાટ્ મેરુ સંજ્ઞકઃ ॥
પ્. ૪૦અ)
ભૂપુરં તુ સમારભ્ય બૈંદવાંતં મહેશ્વરિ ॥
ક્રમાત્ સમુન્નતં સર્વં મેરુરૂપં મયોદિતં ॥
સમોર્ધ્વરેખં નવકમૂર્ધ્વરેખં પ્રકીર્તિતં ॥
નિમ્નરેખાસમાયોગાદ્ભૂપ્રસ્તારો પ્રસ્તારો મયોદિતઃ ॥
યંત્રરાજ સ્વરૂપં તે મયા સ્નેહાત્ પ્રકાશિતં ॥
ગોપનીયં ત્વયા ભદ્રે સ્વગુહ્યમિવ સંતતમિ ॥
અથૈ તત્પ્રસ્તાર ત્રયસ્ય ફલાનિ પ્રસ્તારાંતરં ચ તંત્રરાજે ॥
ચતુરસ્રં સમારભ્ય નવચક્રાણ્યનુક્રમાત્ ॥
ઉન્નતોન્નતમા મધ્યાચ્ચક્રં સ્યાન્નિધનં ધનં ॥
ત્રિત્રિક્રમાદુન્નત્તં તદપ્રજત્વં શ્રિયં લભેત્ ॥
એકદ્વિત્રિક્રમોન્નામં શ્રિયૈ કીર્ત્યે ચ કલ્પતે ॥
નવાનિ સમરૂપાણિ સર્વાભીષ્ટાર્થસિદ્ધયે ॥
તથા કુલમુલાવતારે ॥
ઉછ્રિતં ક્રમશો દેવિ વિત્તપ્રાપ્તિસ્તતોમૃતિઃ ॥
ભૂચક્રં ષોડશારં ચાપ્યષ્ટારં ચ સમં ભવેત્ ॥
શેષમુન્નતમીશાનિ ચાર્થાપ્ત્ય પ્રજદં ભવેત્ ॥
ચતુરસ્રં સમં દેવિ ષોડશારાદિ બિંદુકં ॥
મિથઃ સમુન્નતં દેવિ શ્રિયૈ કીર્ત્યૈ ચ કલ્પતે ॥
ચતુરસ્રં સમારભ્ય બિંદ્વતં સમરેખકં ॥
તથા શ્રીઃ કીર્તિરારોગ્યમમૃતાયોપકલ્પતે ॥ ઇતિ ॥
પ્. ૪૦બ્)
અથ શ્રીચક્રાધિકરણે નિષિદ્ધ ધાતૂન્ અન્યાનિ નિષિદ્ધાધિકરણાનિ ચાહ ॥
તંત્રરાજે ॥
સીસકાસ્યાદિષુ પુનઃ પૂર્વોક્તવિપરીતકૃત્ ॥
ફલકાયાં પટે ભિત્તૌ સ્થાપયેત્ત કદાચન ॥
સ્થાપિતં યદિ મોહેન લોભેનાજ્ઞાનતોપિ વા ॥
કુલંવિત્તમપત્યં ચ નિર્મૂલયતિ સર્વથેતિ ॥
તથા લક્ષસાગરે ॥
વંગેથસીસકે લોહેન કર્તવ્યં કદાચનેતિ ॥
શ્રીચક્રસ્ય પીઠમાનં દ્રવ્યપ્રમાણં ચાહ ॥
કુલમૂલાવતારે ॥
અગ્નિરંગુલવિસ્તારં પ્રાક્ પ્રત્યક દક્ષિણોત્તરં ॥
પલપ્રમાણં કર્ત્તવ્યમર્ચાપિઠં મનોહરં ॥
યવાર્દ્ધાચ્ચં પ્રકુર્વીત ચતુરસ્રં સમંતતઃ ॥
તસ્મિન્ પીઠે ચ નિર્માણં શ્રીચક્રસ્ય તુ કારયેત્ ॥
પ્. ૪૧અ)
સૌત્રામણિતંત્રે ॥
રજુરેખા ભવેલ્લક્ષ્મી વક્રરેખા દરિદ્રતા ॥
અગ્નિરંગુલવિસ્તારો યવાર્દ્ધેનોછ્રિતિ ભવેત્ ॥ ઇતિ ॥
લક્ષસાગરે ॥
અગ્નિરંગુલં હેમસ્ય રજતસ્ય તથૈવ ચ ॥
તામ્રસ્ય પૂર્વસંખ્યૈવ માણિદૌ યથેછયા ॥
પ્. ૪૧બ્)
અગ્નિરંગુલવિસ્તારમિતિ હેમસ્યેતિ ચ દિવ્યત્વાત્ ॥ ત્ર્યંગુલવિસ્તારાયામિત્યર્થઃ ॥
પલં વિંશત્યુત્તરત્રિશતગુંજાપરિમિતં ॥ આદિ પદેન પુષ્પનીલાદયો
રત્નવિશેષા ઉચ્યતે ॥ ત્ર્યંગુલવિસ્તારસ્તુ માનાંતરાંગુલમાનેન ॥
વેદિકાપીઠશિબિકા રથાદીનાં વિધિઃ પુનઃ । માનાંતરાગુલેનૈવ
ભવેન્નાન્યેન કેનચદિતિ ॥ મહાકપિલપંચરાત્રવચનાત્ ॥
શ્રીચક્રાધિકરણસ્ય પીઠશબ્દ વાચ્યત્વાત્ પીઠશબ્દ પ્રતિપાદક વચનાનિ
તુ પ્રાગેવ લિખિતાનિ ॥ માનાંતરાંગુલ લક્ષણં કપિલ પંચરાત્ર એવ ॥
વિન્યસ્તૈસ્તિર્યયગષ્ટાભિર્યવૈર્માનાંતરાંગુલં ॥
શાલિભિર્વા ઋજુન્યસ્તૈસ્ત્રિભિર્માનાંતરં ભવેદિતિ ॥
અથૈતત્પ્રતિષ્ઠાપ્રકારઃ ॥
તત્ર તંત્રરાજે ॥
ક્ષૌદ્રાજ્ય દુગ્ધૈઃ પ્રથમં નારિકેલાંભસા તતઃ ॥
અભિષેચ્યાથ તોયેન ક્વથિતેનાક્ષરૌષધૈઃ ॥
આવાહ્યાભ્યર્ચતલ્લગ્ને ચક્રે સંસ્થાપ્ય પૂજયેત્ ॥
નિત્યાત્તત્વાપ્તિ કાલોત્થ વિદ્યયાભ્યર્ચ્યતાઃ ક્રમાત્ ॥
સ્પૃશન્ જપેત્ કરાગ્રેણ શ્રીચક્રં પૂજયેદપિ ॥
એવં દિનત્રયં કૃત્વા તતો નિત્યક્રમં ભજેત્ ॥
ગંધૈઃ પુષ્પૈર્નવૈર્ધૂપૈ દીપૈર્નૈવેદ્ય તર્પણૈઃ ॥
પ્. ૪૨અ)
ત્રિરાત્રં પૂજયેદ્દેવીં યોગિભીઃ સમં * * * ॥
એવં દેવી પ્રતિષ્ઠાયાં ક્રમઃ સાન્નિધ્ય કારકં ઇતિ ॥
અથૈતત્પ્રયોગઃ ॥
તત્ર યથોક્ત માનેન નિર્મિતં ચક્રં સ્વર્ણાદિ ધાતુ નિર્મિતં ચેદમ્લરસેન
શુદ્ધં પ્રક્ષાલિતં વેદોક્ત વિવિધિના કૃતાગ્ન્યત્તારણં ક્વચિત્પાત્રે
સંસ્થાપ્ય તત્રાગ્ને દીક્ષાપ્રકરણે વક્ષ્યમાણ શુભમાસપક્ષર્ક્ષ
તિથિવારકરણમૂહૂર્ત્ત વિશિષ્ટે સાધકસ્ય ચંદ્રતારાદ્યુનુકૂલે દિવસે
સ્થિરલગ્ને મધ્વાજ્ય દુગ્ધનારિકેલજલૈઃ પૃથક્ પૃથગભિષિચ્ય સુગંધ
સલિલેનાપ્યભિષિંચ પંચાશદક્ષરૌષધિ ક્વાથજલેનાપ્યભિષિંચ્ય પુનઃ
સુગંધજલૈઃ પ્રક્ષાલ્ય પૂર્વવત્ દ્વારપૂજાદિ પીઠપૂજાંતં કૃત્વા
તસ્મિન્ પીઠે તચ્ચક્રં સંસ્થાપ્ય તથૈવ પીઠ મંત્રાંતં સંપૂજ્ય
તસ્મિંશ્ચક્રે દેવીમાવાહ્ય તદ્દિન નિત્યા વિદ્યયા વિઘા તૃતીયકૂટેન
મૂલવિદ્યયા ચ પ્રત્યેકં ત્રિત્રિવારમભ્યર્ચ્ય યથોક્ત વિધિનાંગાવરણ
પૂજાં વિધાય પૂવોક્ત ષટ્ત્રિંશદુત્તર સત્યશતાધિકવિંશતિ
સહસ્રસંખ્યાભિઃ કાલનિત્યા વિદ્યાભિશ્ચક્રં સ્પૃશન્ અભિમંત્ર્ય પુનઃ
શ્રીચક્ર પૂજા ક્રમેણ સંપૂજ્ય ધૂપદીપાદિ નાનાવિધભોજ્યૈર્દેવીં
શક્તિસામયિકાંશ્ચ તથૈવ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય પ્રણમ્ય વિસૃજેત્ ।
પ્. ૪૨બ્)

દિનત્રયં દેવીં ન વિસૃજેત્ ॥ પ્રત્યહં ત્રિસંધ્યં ક્રમાર્ચનં ચ કુર્યાત્ । ઇતિ
પ્રતિષ્ઠિતે ચક્રે નિત્યાર્ચનાદિ કુર્યાદિતિ । મૂર્ત્તિ પ્રતિષ્ઠાયામપ્યેષ એવ
વિધિર્જ્ઞેયઃ ॥ તત્ર સ્થિરાયાં વિસર્જનં નાસ્તીતિ વિશેષઃ ॥ ઇતિ ચક્રરાજં
સમુધૃત્ય સ્વવામાગ્રે વક્ષમાણવિધિના સર્વભૂત બલિં દત્વા બલિ
સ્થાનાદૂત્તરતઃ પક્ષિરાજં ધ્યાયેત્ તદ્યથા ॥
અષ્ટાપદં પક્ષતિ મૂલ રાજ
દ્વજ્રાંકુરં હાટક પક્ષ કૂંટં ॥
હેમાગમંગીકૃત પદ્મરાગં
ચંચૂપુટોલ્લાસિ મુખારવિંદં

સૂર્યાનલેંદુદ્યુતિરાજમાનં નેત્રત્રયોલ્લાસિતપદ્મરાગં ॥
નીલાશ્મદીપ્તાખિલરોમસંઘં શીતાંશુખંડોજ્વલિતોત્તમાંગં
રવિપ્રા હિ દ્વંદ્વબદ્ધોત્તમકપિશજટાભાર સંચારિગંગા-
ભંગાક્રાંતોત્તમાંગાત્ક્રમગલિતપૃષત્ સંગહારાભિરામં ॥
અગ્રોઘન્નાગવંધક્રમઘટિતફટાગ્રંથિપંચાંગુલોદ્યત્
પુછસ્થગ્રથિંબાહૂદ્ભવભુજગયુગોલ્લાસિમાલાભિરામં

કક્ષાસંબદ્ધવૈશ્યા હિ પદયુગલલસચ્ચંદ્રતીવ્રાંશુલીલા
પ્. ૪૩અ)
ઘંટાટોપાકુલાશાદેશકપતિકુલં વૈરિસંઘૈકપાલં ॥
પાશાકારાંસલોલદ્વૃષલકુલભંવાસીવિષાધીશભોગ
સ્ફૂર્જત્ ફૂત્કારઘોરં ખુરપુટનિકરક્ષણ સર્વં સહાંતં

ભક્ષયંતં પક્ષિરૂપં ભક્તાનાં વૈરિ સંચયં ॥
શલભં સાલ્વં રૂપં ચ ધ્યાયેદેકાગ્રમાનસઃ

ઇતિ શલભરૂપં શિવં ધ્યાત્વા ૪ ઓં ઐ હ્રી શ્રીં ઓં ન્નમો ભગવતે શલભ
સાલ્વાય પક્ષિરાજાય મમ શત્રુન્નાશય નાશય ઘે ઘે હૂં ફટ્ સ્વાહા ॥
શ્રીશલભ રૂદ્ર શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ॥ શલભસ્ય વામભાગૈ શલભ
સદૃશીમેવ શલભીં ધ્યાત્વા ॥ ૪ ઓં નમો ભગવતિ શલભિશાલ્વિ પક્ષિરાજ્ઞિ
મમ શત્રુન્નાશય નાશય ઘે ઘે હૂં ફટ્ સ્વાહા શ્રીશલભી દેવી
શ્રીપાદુકાં પૂજયામીતિ શલભ મિથુનં સંપૂજ્ય ॥ ચક્રસ્ય પૂર્વદિશિ ।
કલ્પાંતાર્કપ્રકાશં ત્રિભુવનમખિલં તેજસા પૂરયંતં
રક્તાક્ષં પિંગકેશરિપુ કુલભયદં ભીમદંષ્ટ્રાટ્ટહાસં ॥
ચક્રં શંખં ગદાબ્જે પૃથુતરમુસલં ચાપપાશાંકુશાન્
સ્વૈર્બિભ્રાણં દોર્ભિરાદ્યં મનસિ મુરરિપું ભાવયેચ્ચક્રસંજ્ઞં ॥
દક્ષાદ્યૂર્ધયોરાદ્યે
પ્. ૪૩બ્)
તદાદ્યધઃસ્થયોરન્યે તદાદ્યધસ્થયોરપરે તદા દ્યધઃ સ્થયોરિત્તરે
ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ શ્રીસુદર્શનં ધ્યાત્વા ॥
૪ ઓં સહસ્રાર હૂં ફટ્ શ્રી સુદર્શનાય નમઃ ॥ ઇતિ સંપૂજ્ય ॥
તદક્ષિણસ્યાં દિશિ
સજલઘનસમાનં ભીમદંષ્ટ્રં ત્રિનેત્રં
ભુજગધરમઘોરં રક્તવસ્ત્રાંગરાગં ॥
પરશુડમરુખડ્ગાન્ વેટકંબાણચાપૌ
ત્રિશિખનરકપાલે બિભ્રતં ભાવયામિ

દક્ષાદ્યૂર્ધ્વયોરાદ્યે તદાદ્યધઃસ્થયોરન્યે તદાદ્યધઃસ્થયોરપરે
તદાદ્યધઃસ્થયોરિતરે ઇત્યાદ્યુધ્યધ્યાનં ॥ ઇત્યઘોર રૂપં રુદ્રં
ધ્યાત્વા ॥ ૪ હ્રીં સ્ફુર ૨ પ્રસ્ફુર ૨ ઘોરઘોરત્તરતનુરૂપ ચટ ૨ પ્રચટ ૨
કહ ૨ વમ ૨ બંધ ૨ ઘાતય ૨ હૂં ફટ્ અઘોરરુદ્રાય નમઃ ॥
ઇત્યઘોર રુદ્રં સંપૂજ્ય ॥ પશ્ચિમે ॥
સૌવર્ણાંબુજમધ્યગાં ત્રિનયનાં સૌદામિની સંન્નિભાં
શંખં ચક્રવરાભયા નિદધતીમિંદોઃ કલા વિભ્રતીં ॥
ગ્રૈવેયાંગદહારકુંડલધરામાખંડલાદ્યૈઃ સ્તુતાં
ધ્યાયેદ્ વિંધ્યનિવાસિનીં શશિમુખીં પાર્શ્વસ્થ પંચાનનાં

વામોર્ધ્વકરમારભ્ય વામાધઃ કરાંતમાયુધ ધ્યાનં ॥
પ્. ૪૪અ)
ઇતિ શ્રીદુર્ગા ધ્યાત્વા ॥ ૪
ઉત્તિષ્ઠ પુરુષિ કિં સ્વપિષિ ભયં મે સમુપસ્થિતં ॥ યદિ શક્યમશક્યં વા
તન્મે ભગવતિ શમય સ્વાહા ॥ અત્ર વક્ષ્યમાણ સમયે વિદ્યાશ્ચ સ્મરેત્ ।
શ્રીદુર્ગાયૈ નમ ઇતિ સંપૂજ્ય ॥ ૪ સ્વદક્ષિણ ભાગે ગંધપુષ્પાદિ
પૂજાપકરણં નિધાય । ૪ હાં હીં હૂં ફટ્ ઇતિ મંત્રં સ્મરન્નારા ચ
મુદ્રયા દિવ્યદૃષ્ટ્યા ચ પુષ્પાદિકં વિલોક્ય વામભાગસ્થં જલપૂર્ણ
કુંભં ૪ આં ઇતિ વામહસ્તેન સ્પૃષ્ટ્વા ૪ છ્રૌં ઇતિ દક્ષિણ કરાગ્રેણ
કુંભસ્થ જલં સ્પૃષ્ટ્વા ૪ રં ઇતિ દીપશિખાં સ્પૃશેત્ । તતઃ કરં
પ્રાક્ષાલ્ય વામે ૪ ઐં ગું ગુરુભ્યો નમઃ । દક્ષિણે ૪ ગં ગણપતયે નમઃ ।
અગ્રે ૪ શ્રીપરદેવતાયૈ નમઃ ઇતિ કૃતાંજલિઃ પ્રણમ્ય મૂદ્ધ્નિ સંઘટ
મુદ્રાં વિધાય ॥ ૪ હસ્રૌં હસક્ષમલવયરાં હંસક્ષમલવયરૂં
હસક્ષમલવયરીં હૈસ્રાં હસક્ષમલવયરૂં શ્રીપરપાવક સર્વારાધ્ય
સર્વમૂર્દ્ધ પુરનાથ સર્વગુરુ સ્વયં ગુરુ શ્રીગુરુનાથ
રહસક્ષમલવયરૂં હસ્રૌં હંસ ક્ષમલવયરીં હસક્ષમલવયરૂં
હસક્ષમલવયરાં શ્રીશંભુ
પ્. ૪૪બ્)
ગુરુ હસ્રૌં ૪૮ શ્રી અમુકાનંદનાથ અમુકી દેવ્યંબા શ્રીપાદુકાં
પૂજયામિતિ સ્વશિરસિ શ્રીગુરુ પાદુકાં વિન્યસ્ય પુનરનયા એવ વિદ્યયા
ગંધાક્ષત કુસુમૈઃ સંપૂજ્ય ગંધાદિ પંચમુદ્રાઃ પ્રદર્શય નમોસ્તુ
ગુરુવે ઇત્યાદિના નમસ્કાર મુદ્રયા પ્રણમ્ય ॥ ૪ અં આં સૌઃ ઇતિ કરશુદ્ધિ
વિદ્યયા સુગંધ દ્રવ્યમર્દ્દનેન કરૌ સુરભી કૃત્ય ૪ હસ્રૈં ઇતિ મંત્રેણ
સુગંધપુષ્પાણ્યાદાય મર્દયિત્વા વામકરેણ ૪ રૌં નિર્મૂષ્ય આઘ્રાય ૪
ઓં હૌઃ તે સર્વે વિલયં યાતુ યે માં હિંસંતિ હિંસકાઃ ॥
મૃત્યુરોગ ભય ક્લેશાઃ પતંતુ રિપુ મસ્તકે ॥
ઇતિ પઠિત્વા નારા ચ મુદ્રયા તત્પુષ્પમુત્તરસ્યાં દિશિ દૂરે ક્ષિપેત્ ॥
તતઃ પુનઃ કરશુદ્ધિ વિદ્યયા કરાવન્યોન્ય મર્દનેન સંશોધ્ય ।
મધ્યમયાઃ ૪ અં નમ અનામિકયોઃ ૪ આં નમઃ કનિષ્ઠિકયોઃ ૪ સૌઃ
નમઃ ॥ અંગુષ્ઠયોઃ ૪ અં નમઃ તર્જન્યોઃ ૪ આં નમઃ કરતલકાષ્ઠયોઃ ।
૪ સૌઃ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય । ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ નમસ્ત્રિપુરસુંદરિ માં રક્ષ
રક્ષ ઇતિ મંત્રેણ મૂર્દ્ધાદિ ચરણાં તંત્રિર્વ્યાપકં વિન્યસ્ય
પ્. ૪૫અ)
પુનરેતદુચ્ચાર્ય ઊર્ધ્વોર્ધ્વ તાલત્રયં તર્જન્યગુષ્ઠોત્થ શબ્દૈર્દ્દશ
દિગ્બંધનં ત્રિશૂલાકારયોર્વ્યત્યસ્તયોઃ કરયોઃ સ્વમૂર્દ્ધાનં
પરિતસ્ત્રિર્ભ્રામણેન બહિપ્રાકાર ત્રયં ચ કૃત્વા મૂલવિદ્યયા
પ્રાણાયામત્રયં કૃત્વા પ્રણવદ્વાદશાવૃત્યા નાડી શુદ્ધિં વિધાય
ભૂતશુદ્ધિ કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા પાદાદિ જાનુપર્યંતં પૃથ્વી સ્થાનં
ચતુરસ્રં વજ્રલાંછિતં પીતવર્ણં બ્રહ્મદૈવત્યં નિવૃત્તિ કલાધિષ્ઠિતં
લં બીજયુક્તં ચિંતયેત્વા ॥ જાન્વાદિ નાભિપર્યંતં અપાં
સ્થાનમર્દ્ધચંદ્રાકારં શુક્લવર્ણં શૃંગદ્વયેપિ પદ્મલંછિતં
વિષ્ણુદૈવત્યં પ્રતિષ્ઠા કલાધિષ્ઠિતં વં બીજયુક્તં ધ્યાત્વા
નાભ્યાદિકંઠપર્યંતં વહ્નિમંડલં સ્વસ્તિકોપેતં ત્રિકોણાકારં
રક્તવર્ણં રુદ્રદૈવત્યં વિદ્યા કલાધિષ્ઠિતં રં બીજયુક્તં ધ્યાત્વા
કંઠાદિ ભ્રૂમધ્યપર્યંતં
વાયુમંડલં ષટ્કોણાકારં ષટ્બિંદુલાંછિતં વૃત્તોપેતં
કૃષ્ણવર્ણં ઇશ્વરદૈવત્યં શાંતિકલાધિષ્ઠિતં યં બીજયુક્તં
વિચિત્યભ્રૂમધ્યાદિ બ્રહ્મરંધ્રપર્યંતં આકાશ સ્થાનં વૃત્તાકારં
ધ્વજલાંછિતં ધૂમ્રવર્ણં સદાશિવદૈવત્યં શાંત્યતીતે
કલાધિષ્ઠિતં હં બીજયુક્તં ધ્યાત્વા ॥
પ્. ૪૫બ્)
તત્ર પંચભૂત મયે દેહે । ધર્મકંદસમુદ્ભૂતં
જ્ઞાનનાલકમૈશ્વર્યાષ્ટદલોપેતં પરં વૈરાગ્ય કર્ણિકં
સ્વહૃદયારવિંદં વિભ્યાવ્ય તત્કર્ણિકાયાં જીવાત્માનમારાગ્રમાત્રં
પ્રદીપ કલિકાભાસુરમનાદિમલસંછન્નં પરચિદ્રૂપં સંચિંત્ય યોનિ
મુદ્રાં બધ્વા પ્રાગુક્ત રૂપેણ મૂલા ધારાત્કુંડલિનીમુત્થાપ્ય
સુષુમ્ણા વર્ત્મના મુલાધારા ઘનાહતાંત ચક્રસ્થ વર્ણવર્ણાધિ
દેવતાગ્ર સંતીં હૃદય કમલમાનીયતયા કવલીકૃતં જીવાત્માનં
ધ્યાયન્સુષુમ્ણા વર્ત્મના વિશુધ્યાદિ ચક્રસ્થ વર્ણવર્ણાધિ
દેવતાગ્રસંતી બ્રહ્મરંધ્રં નીત્વા તત્ર સ્થિત સહસ્રદલ કમલકર્ણિકા
મધ્યવર્ત્તિની પરમાત્મજ્યોતિષિ સર્વવર્ણવર્ણાધિદેવતા કદંબકં
જીવાત્માનં ૪ હંસઃ ઇતિ મંત્રેણ સંયોજ્ય અસ્ત્રેણ રક્ષા કૃત્વા
કુંડલિનીં સ્વસ્થાનમાનિયતત્વ સંહારં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા ॥
તત્ર પૃથિવી સ્થાને પાદેંદ્રિય ગમન ક્રિયાગંતવ્ય ગંધઘ્રાણ પૃથિવી
બ્રહ્મનિવૃત્તિ સમાન વાયુન્ સંસ્મૃત્ય ૪ ઓં હ્રાં બ્રહ્મણે પૃથિવ્યધિપતયે
નિવૃત્તિ કલાત્મને હૂં ફટ્ સ્વાહા ॥
પ્. ૪૬અ)
ઇતિ મંત્રેણ તાન્સર્વાન્ કુંડલિની દ્વારા અપાં મધ્યે સંહરેત્ ॥ તતોઽપાં
સ્થાને હસ્તાદાન દાતવ્યરસરસના જલ વિષ્ણુ પ્રતિષ્ઠોદાનાન્સંચિંત્ય ૪ ઓં
હ્રીં વિષ્ણવે જલાધિપતયે પ્રતિષ્ઠા કલાત્મને હૂં ફટ્ સ્વાહા ॥ ઇતિ
મંત્રેણ તાન્ સર્વાન્ કુંડલિની દ્વારા વહ્નિ તત્વે સંહરેત્ ॥ તતો વહ્નિ સ્થાને
પાયુ વિસર્ગવિસર્જનીય રૂપચક્ષુર્વહ્નિ રુદ્ર વિદ્યા વ્યાનાન્સંસ્મૃત્ય ૪ ઓં
હ્રૂં રુદ્રાય તેજોધિપતયે વિદ્યા કલાત્મને હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇતિ મંત્રેણ
તાન સર્વાન્ વાયુમંડલે સંહરેત્ ॥ તતો વાયુ સ્થાને ઉપસ્થાનંદૂ?
તદ્વિષય સ્પર્શસ્પૃષ્ટવ્ય વાયવીશ્વર શોંત્ય પાનાન્સંસ્મૃત્ય ૪ ઓં હ્રૈં
ઈશ્વરાય વાયવધિપતયે શાંતિ કલાત્મને હૂં ફટ્ સ્વાહા ॥ ઇતિ મંત્રેણ
તાન્ સર્વાન્ આકાશ સ્થાને સંહરેત્ । તત આકાશે સ્થાને વાગ્વદન વક્તવ્ય
શબ્દ શ્રોત્રાકાંશ સદાશિવ શાંત્યતીત્ પ્રાણાન્ સંસ્મૃત્ય ૪ ઓં હ્રૌં
સદાશિવાયાકાશાધિપતયે શાંત્યતીત કલાત્મને હૂં ફટ્ સ્વાહા ॥ ઇતિ
મંત્રેણ
પ્. ૪૬બ્)
તાન્ સર્વાન્ કુંડલિ સંહૃત્યતાં બિંદુશક્તૌ બિંદુશક્તિં નાદશક્તૌ
નાદશક્તિં પરશક્તૌ પ્રણવેન સંહૃત્ય । ૪ ઓં હ્રીં હૂં ફટ્ સ્વાહા ।
ઇતિ તાં પરશક્તિ પૂર્વોક્ત પરમાત્મનિ સંયોજ્ય-પૃથિવ્યાદીનિ ભૂતાનિ
ક્રમેણ સ્વસ્વકારેણો એવં પંચમહાભૂતાનિ પરે તત્વે એકી ભૂતાનિ
વિચિંત્ય ॥ કેવલ શરીરે વામકુક્ષૌ પાપપુરુષં સંચિંતયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
વામકુક્ષિ સ્થિતં પાપ પુરુષં કજ્જલ પ્રભં ।
બ્રહ્મહત્યા શિરઃસ્કંધં સ્વર્ણસ્તેય ભૂજદ્વયં ॥
સુરાપાન હૃદાયુક્તં ગુરુતલ્પ કટિદ્વયં ॥
તત્સંસર્ગ પદદ્વંદ્વમંગપ્રત્યંગપાતકં ॥
ઉપપાતકરોમાણ રક્તશ્મશ્રુવિલોચનં ॥
ખડ્ગચર્મધરં ક્રુદ્ધં કુક્ષૌપાપં વિચિંયેતત્ ॥
ઇતિ પાપપુરુષ વિચિંત્યં વામનાસારંધ્રે સાયં બીજેન
દ્વાત્રિંશદ્વારમાવર્તનેન સહવાયુમાયૂર્યનાભિસ્થ ષટ્કોણાકારે
વાયુમંડલે સંયોજ્ય તત્રયમિતિ વાયુબીજં કૃષ્ણવર્ણં સંચિત્ય
કુંભકેન યં બીજં ચતુઃષષ્ઠિવારમાવર્ત્તયન્
પ્. ૪૭અ)
તદુસ્થિતેન મહાવાયુના સહપાપપુરુષં સ્વશરીરં સંશોષ્યયં
વાયુબીજં ષોડશવારમાવર્ત્તન્ તં વાયું દક્ષિણનાસયા ચિરેચ્ય ॥
રમિતિ બીજેન ૩૨ આવર્ત્તનેન દક્ષિણ નાસયા વાયુમાપૂર્ય મૂલાધારે
સંયોજ્ય તત્રસ્થ વહ્નિમંડલે રં વહ્નિબીજં રક્તવર્ણં વિચિંત્ય
કુંભકેન રમિતિ બીજં ૬૪ વારમાવર્તયંસ્તદુત્થિતેન મહાવહ્નિના
સહપાપપુરુષં સ્વદેહં દગ્ધ્વા પાપપુરુષ ભસ્મના સહ રં વહ્નિ
બીજં ૧૬ વારમાવર્તયન્ તં વાયું વામનાસયા વિરેચ્ય ॥
પુનર્વામનાસયા ૩૨ આવૃત્તેન વં બીજેન સહવાયુમાપૂર્ય બ્રહ્મરંધ્રે
સંયોજ્ય તત્ર સ્થિત ચિચ્ચંદ્રમંડલે વમિત્ય મૃતબીજં શુક્લવર્ણં
સંચિત્ય કુંભકેન ૬૪ આવર્તયન્ વં બીજં તન્નિઃસૃતામૃતધારયા સ્વદેહ
ભસ્મ સંષિચ્ય વં બીજં ષોડશવારં આવર્ત્તયન્ તં વાયું
દક્ષિણનાસયા વીરેચ્ય ॥ પુનર્દક્ષિણ નાસયા લં બીજેન ૩૨ આવર્ત્તનેન
સહવાયુમાપૂર્ય મૂલાધારસ્થ પાર્થિવમંડલે સંયોજ્ય તત્રક્તમિતિ
પૃથ્વી બીજં પીતવર્ણં સંચિંત્ય કુંભકેન લં બીજં ૬૪
વારમાવર્તયન્ તદુદ્ભૂતેન તેજસાઽમૃત પ્લાવિતં ભસ્મઘનીકૃત્ય લં

બીજં ૧૬ માવર્તયન્ વામનાસયા તં વાયું વિરેચ્ય ॥
પ્. ૪૭બ્)
પુનર્વામનાસયા હ્રીં બીજેન ૩૨ વૃત્તેન સહવાયુમાપૂર્ય મૂલાધારસ્થ
બીંદુમધ્યે માયાબીજં સ્ફુરત્ બાલાર્ક વર્ણં સંચિત્ય કુંભકેન
માયાબીજં ૬૪ માવર્તયન્ તેન કરચરણાદ્યવયવ સમેતં સ્વદેહં
નિષ્પન્નં વિભાવ્ય માયાબીજં ૧૬ માવર્ત્તયન્ તં વાયું દક્ષિણનાસયા
વિરેચયેદિતિ સ્થૂલશરીરં નિષ્પાદ્ય સૂક્ષ્મશરીરં નિષ્પાદયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
તત્ર પૂર્વોક્તસહસ્રારકમલઃસ્થપરમાત્મનઃ સકાશાત્સકલ જગત્
સિસૃક્ષાવિજૃંભિત પરબ્રહ્મેછારૂપિણીં પરશક્તિં ૪ ઓં હ્રી નમઃ ઇતિ
પરમાત્મનઃ સકાશાત્ સ્વસ્થાનમાનીય તતો નાદશક્તિં તતો બિંદુશક્તિં
પ્રણવેન સૃષ્ટ્વાબિંદુ શકેઃ સકાશાત્સકલ જગત્ સૃષ્ટિ હેતુભૂતાં
કુંડલિનીં પ્રણવેન નિઃસાર્ય તતઃ ૪ ઓં હ્રૌં સદાશિવાયાકાશાધિપતયે
શાંત્યતીત કલાત્મને નમ ઇતિ પ્રાણશાંત્યતીત સદાશિવાકાશ શ્રોત્રશબ્દ
વક્તવ્ય વદનવાચ આકાશસ્થાને સ્થાપયેત્ ॥ તત આકાશમંડલાન્ ૪ ઓં હ્રૈં
ઈશ્વરાય વાયવધિપતયે શાંતિ
પ્. ૪૮અ)
કલાત્મને નમ ઇતિ મંત્રેણાપાનશાંતિ ઈશ્વર વાયુસ્પૃષ્ટવ્ય સ્પર્શ
તદ્વિષયાનંદોપસ્થાન્વાયુ સ્થાને સ્થાપયેત્ ॥ તતઃ ૪ ઓં હ્રૂં રુદ્રાય
તેજોધિપતયે વિદ્યા કલાત્મને નમ ઇતિ મંત્રેણ વ્યાન વિદ્યા રુદ્ર
તેજશ્ચક્ષૂરૂપવિસર્જનીય વિસર્ગપાયૂનઽગ્નિસ્થાને સ્થાપયેત્ ॥ તતઃ ૪ ઓં
હ્રીં વિષ્ણુવે જલાધિપયે પ્રતિષ્ઠા કલાત્મને નમ ઇતિ મંત્રેણોદાન
પ્રતિષ્ઠા વિષ્ણુ જલરસનારસદાતવ્યાદાનહસ્તાનપાં સ્થાને સ્થાપયેત્ ॥
તતઃ ૪ ઓં હ્રાં બ્રહ્મણે પૃથિવ્યધિપતયે નિવૃત્તિ કલાત્મને નમ ઇતિ મંત્રેણ
સમાન નિવૃત્તિ બ્રહ્મ પૃથિવી ઘ્રાણ ગંતવ્ય ગમન કિયા પાદેંદ્રિયાણિ
પૃથિવી સ્થાને સ્થાપયેત્ ॥ તતઃ પ્રણવેન કુંડલિનીં સ્વસ્થાને સ્થાપયિત્વા
નાદશક્તિ બિંદુશક્તિ પરસક્તીનાં પ્રણવેન સ્વદેહે વ્યાપ્તિં વિભાવ્ય
બ્રહ્મરંધ્રસ્થ પરમાત્મનઃ સકાશાત્ કુડલિન્યા જીવાત્માનં
સંહૃતવર્ણવર્ણાધિદેવતા સહિતમાજ્ઞાદિ ચક્રેષુ
તત્તદ્વર્ણવર્ણાધિદેવતાઃ સ્થાપયન્ હૃદયકમલમાનીય સોહમિતિ મંત્રેણ
પ્. ૪૮બ્)
હૃદય કમલે જીવાત્માનં સ્થાપયિત્વા કુંડલિનીં સુષુમ્ણામાર્ગેણ
મણિપૂરકાદિ ચક્રેષુ તત્તદ્વર્ણવર્ણાધિદેવતાઃ સ્થાપયન્ મૂલાધારં
નીત્વા તત્ર તાં સ્થાપયેત્ ॥ તતઃ સ્વશરીરં નિરસ્ત સકલ કલુષં તેજોરૂપં
દેવતારાધનયોગ્યં વિભાવ્ય ઇતિ ભૂતિ શુદ્ધિઃ ।
ભૂતિશુદ્ધિવિહીતેનુકૃત્વા પુજાભિચારવત્ ॥
વિપરીત ફલં દદ્યાદભક્ત્યા ચાર્ચનં તથા ॥
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કુર્યાત્ ॥ સા યથા ॥ શિરસિ ૪ બ્રહ્મવિષ્ણુશિવેભ્યો ઋષિભ્યો
નમઃ ॥ મુખે । ૪ ઋગ્યજુઃ સામભ્યશ્છંદોભ્યો નમઃ ॥ હૃદયે ૪ પરા પ્રાણ
શક્ત્યૈ દેવતાયૈ નમઃ ॥ ગુહ્યે ૪ આં બીજાય નમઃ । પાદયોઃ ૪ હ્રીં શક્તયે
નમઃ ॥ નાભૌ ૪ ક્રોં કીલકાય નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય મમ પ્રાણપ્રતિષ્ઠાર્થે
વિનિયોગ ઇતિ કૃતાંજલિર્વદેત્ ॥ ૪ ઓં આં હ્રીં ક્રોં અકં ૪ આકાશ વાયવગ્નિ સલિલ
પૃથિવ્યાત્મને આં હૃદયાય નમઃ ॥ ૪ ઓં આં હ્રીં ક્રોં ઇં ચં ૪
શબ્દસ્પર્શરૂપરસગંધાત્મનેં ઈ શિરસે સ્વાહા ॥ ૪ ઓં આં હ્રીં ક્રોં
ઉં ટં ૪ શ્રોત્રત્વક્ચક્ષુર્જિહ્વાઘ્રાણાત્મને ઊં શિખાયૈ વષટ્ ॥
પ્. ૪૯અ)
૪ ઓં આં હ્રીં ક્રોં એં તં ૪ વાક્પાણિપાદપાયુ ઉપસ્થાત્મને ઐં કવચાય
હું ॥ ૪ ઓં આં હ્રીં ક્રોં ઓં પં ૪ વચનાદાનગમનવિસર્ગાનંદાત્મને ઓં
નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ ૪ ઓં આં હ્રીં ક્રોં અં યં ૯ મનોબુદ્ધ્યહંકાર
ચિત્તિત્તાત્મને અઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ મંત્રાનંગુષ્ઠાદિત લાં તં વિન્યસ્ય
હૃદયાદિ ષડંગેષ્વપ્યેતાન્ વિન્યસ્ય ॥ તતો નાભ્યાદિ પાદદ્વયાંતં ૪ આં
નમઃ । હૃદયાદિ નાભ્યંતં ૪ હ્રી નમઃ । મૂર્દ્ધાદિ હૃદયાંતં ૪ ક્રોં
નમઃ । તતો હૃદય કમલ મધ્યે ૪ યં ત્વગાત્મને નમઃ । પૂર્વદલે ૪ રં
અસૃગાત્મને નમઃ । પશ્ચિમદલે ૪ લં માંસાત્મને નમઃ । આગ્નેયદલે ૪ વં
મેદાત્મને નમઃ । વાયવ્યદલે ૪ શં આસ્થ્યાત્મને નમઃ । ઈશાનદલે ૪ ષં
મજ્જાત્મને નમઃ । નૈર્-ઋતિદલે સં ૪ શુક્રાત્મને નમઃ । ઉત્તરદલે ૪ હં
પ્રાણાત્મને નમઃ । દક્ષિણદલે ૪ લં જીવાત્મને નમઃ । પુનઃ કર્ણિકાયાં ।
૪ ક્ષં પરમાત્મને નઃ ॥ ઇતિ વિન્યસેત્ । તતો ધ્યાનં ।
રક્તાધ્વિપોતારુણ પદ્મસંસ્થાં પાશાંકુશા વિક્ષુશરાસબાણાન્ ॥
પ્. ૪૯બ્)
શૂલં કપાલં દધતીં કરાબ્જૈ રક્તાં ત્રિનેત્રાં પ્રણમામિ દેવીં

ઇતિ ધ્યાત્વા હૃદિ હસ્તં નિધાય ॥ ૪ ઓં આં હ્રીં ક્રોં યં રં લં વં
શં ષં સં હોં હં સઃ સોહં મમ પ્રાણા ઇહ પ્રાણાઃ ૪ ઓં આં ૧૪
મમ જીવ ઇ સ્થિતઃ ૪ ઓં આં ૧૪ મમ સર્વેંદ્રિણિ ૪ ઓં આં ૧૪ મમ
વાઽઽન્મનશ્ચક્ષુઃશ્રોત્રઘ્રાણપ્રાણાઃ ઇહૈવાગત્ય સુખં ચિરં તિષ્ઠંતુ
સ્વાહા ॥ ઇતિ પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં ત્રિર્જપિત્વા નિજવપુર્જ્યોતિર્મયં ધ્યાયેદિતિ
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિધિઃ ॥ ઓં ઇતિ મંત્રં ૧૬ જપેત્ હૃદયૈ હસ્તં નિધાય ॥
શ્રી વિદ્યાનંદનાથેન શિવાયોઃ પ્રિય સૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્ય રત્નાબ્ધૌ તરંગોઽગાત્તૃતીયકઃ

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારવિંદ દ્વંદ્વાંતે વાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે તૃતીયસ્તરંગઃ

અથ માતૃકાન્યાસઃ ॥
સ ચાત્ર વિદ્યાયાં શુદ્ધક કલામૂર્તિ પ્રપંચયાગ ભેદાચ્ચતુર્વિધઃ ॥
શુદ્ધાદયોપ્યસ્યાં વિદ્યાયાં ત્રયોદશ વિધાઃ ॥ શુદ્ધો બિંદુયુતો
પ્. ૫૦અ)
વિસર્ગયુક્તો વિંદુવિસર્ગયુક્તો હૃલ્લેખાદ્મો લક્ષ્મ્યાદ્યઃ કામબીજાદ્યો
માયાશ્રી કામબીજાદ્યો બાલા સંપુટિતઃ પરા સંપુટિતઃ
શ્રીવિદ્યાન્વિતોહંસાદિક પરમહંસાદિકશ્ચેતિ ॥ કલા યુક્તોપિ દ્વિવિધઃ ॥
તારોક્ષકલાં ન્યાસસ્તેજસ્ત્રિતયોત્થ કલા માતૃકા ન્યાસશ્ચેતિ ॥ મૂર્તિન્યાસોપિ
દ્વિવિધઃ ॥ કેશવાદિ શ્રીકંઠાદિ ભેદાત્ ॥ ચતુર્થઃ પ્રપંચયાગઃ ॥
તત્રાદૌ માતૃકા વર્ણૈઃ પ્રાણાયામ ત્રયં કૃત્વા ન્યાસં સમારભેત્ । તત્ર
સ્વરૈ પૂરકઃ પંચવર્ગૈઃ કુંભકઃ યાદિભિરેચકઃ । ઇતિ માતૃકા
પ્રાણાયામઃ ઇત્થં પ્રાણાયામ ત્રયં કૃત્વા ન્યાસં કુર્યાત્ તત્રાથ
પ્રથમં શુદ્ધ માતૃકા ન્યાસઃ ॥
ઓં અસ્ય શ્રીશુદ્ધ માતૃકા ન્યાસસ્ય બ્રહ્મા ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ
શ્રીમાતૃકા સરસ્વતી દેવતા હલો બીજાનિ સ્વરાઃ શક્તયઃ અવ્યક્તં કીલકં ।
મમ શ્રીવિદ્યાંગત્વે ન્યાસે વિનિયોગઃ ॥ ઇતિ કૃતાંજલિઃ । ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા
મૂર્દ્ધાદિષુ વિન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ શિરસિ ૪ બ્રહ્મણે ઋષયે નમઃ ॥ મુખે ૪
ગાયત્રી છંદસે નમઃ ।
પ્. ૫૦બ્)
હૃદયે ૪ શ્રીમાતૃકા સરસ્વત્યૈ દેવતાયૈ નમઃ । ગુહ્યે ૪ હલ્વ્યો વીજેભ્યો
નમઃ । પાદયોઃ ૪ સ્વરેભ્યઃ શક્તિભ્યો નમઃ । નાભૌ ૪ અવ્યક્તાય કીલકાય
નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય ॥ મ શ્રીવિદ્યાંગત્વે ન્યાસે વિનિયોગ ઇતિ સર્વાંગે વ્યાપ્ય
કૃતાંજલિર્વદેત્ ॥ તતઃ દક્ષ કરતલે અ નમઃ । તત્પૃષ્ઠે આ નમઃ ॥ દક્ષકરભે
ઇ નમઃ । દક્ષિણાંગુષ્ઠમારભ્ય વામાંગુષ્ઠાવધિ દશ સ્વંગુલિષુ
ઈકારાદ્યોકારાંતાન્ ૧૦ વિન્યસ્ય વામ કરભં તત્પૃષ્ઠતત્તલેષુ ઔકારાદિ
વિસર્ગાંતં ન્યસેત્ ॥ અયં સંહાર ન્યાસઃ ॥ દક્ષ કરતલાદિ
વામકરતલાંતં સવિસર્ગાન્ સ્વરાન્ન્યસેત્ ॥ અયં સૃષ્ટિન્યાસઃ ॥ વામ
કનિષ્ઠાદિત્તલાંતમષ્ટૌ સ્વરાન્ ઌકારાદીન્ બિંદુવિસર્ગ સહિતાન્ વિન્યસ્ય
દક્ષકરતલાદિ તત્કનિષ્ઠાંતમકારાદિ ઋકારાંતા નષ્ટૌ સ્વરાન્ બિંદુ
વિસર્ગ યુક્તાન્ન્યસેદિતિ સ્થિતિ ન્યાસઃ ॥ ઇતિ માતૃકા સ્વરાન્વિન્યસ્ય તકારાદીન્
શાંતાન્ વામકનિષ્ઠા મૂલાદિ
પ્. ૫૧અ)
તદંગુષ્ઠાગ્ર પર્યંતેષુ પંચદશ સ્થાનેષુ વિન્યસ્ય દક્ષાંગુષ્ઠાદિ
તત્કનિષ્ઠાગ્રાંતેષુ કાદિણાંતાન્ વિન્યસ્ય કરદ્વયેપ્યંગુષ્ટાદિ
કનિષ્ઠાતં યુગપદેવષાદિ ક્ષાંતાન્ પચવર્ણાન્ વ્યાપકત્વેન ન્યસેત્ ॥ ઇતિ
માતૃકાક્ષરૈઃ કરશુદ્ધિં વિધાય ॥ ઓં ઐં હ્રી શ્રીં અં કં ખં ગં
ઘં ઽઽનં આં હૃદયાય નમઃ ॥ ૪ ઇં ચં ૪ ઈં શિરસે સ્વાહા ॥ ૪ ઉં ટં ૪
ઊં શિખાયૈ વષટ્ ॥ ૪ એં તં ૪ ઐં કવચાય હું ॥ ૪ ઓં પં ૪ ઔં
નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ ૪ અં યં ૯ અઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ ષડંગ
મંત્રાનંગુષ્ઠાદિ તલાંતં કરયોર્વિન્યસ્ય હૃદયાદિ ષડંગેષ્વપિ ન્યસેત્
॥ તતો ધ્યાનં ॥
તત્ર પ્રથમં સૂક્ષ્મં રૂપાં ધ્યાત્વાંતર્માતૃકાં ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
વ્યોમેંદ્દૌરસનાર્ણકર્ણિકમચાં દ્વંદ્વૈઃ સ્ફુરત્કેસરં
પત્રાંતર્ગતપંચવર્ગયશલ્લાર્ણાદિ ત્રિવર્ગં ક્રમાત્ ॥
આશાસ્વશ્રિષુલાંતલાંગલિ યુજાક્ષોણી પુરેણાવૃત્તં
વર્ણાબ્જં શિરસિ સ્થિતં વિષગદંપ્રધ્વંસિમૃંજયં

ઇતિ બ્રહ્મરંધ્રે વર્ણારવિંદં ધ્યાત્વા ॥
મૂલાધારધ્વનિ શ્રુત્વા પ્રબુદ્ધા શક્તિકુંડલી ॥
પ્. ૫૧બ્)
જ્વલત્યાવકસંકાશા સૂક્ષ્મતેજઃ સ્વરૂપિણી ॥
મૂલાધારા છિરઃ પદ્મં સ્પૃશંતી વિદ્યૂદાકૃતિઃ ॥
તયા સ્પૃષ્ટ શિરઃ પદ્માદમૃતૌઘ સ્વરૂપિણઃ ॥
નિર્ગતાન્ માતૃકા વર્ણાન્ સુષુમ્ણા વર્તમના તનું ॥
વ્યાપયિત્વા સ્થિતાન્ સર્વાનેવં ધ્યાત્વા પ્રવિન્યસેત્ ॥
ઇતિ સૂક્ષ્મરૂપાં ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥
તત્ર વિશુદ્ધૌ ષોડશદલકમલમૂર્ધ્વ મુખં ધ્યાત્વા તદ્દલેષુ પ્રાગાદિ
પ્રાદક્ષિણ્યેન ૪ અં નમઃ ॥ ૪ આં નમઃ । એવં ષોડશ સ્વરાન્ન્યસેત્ । તતો
હૃદયે । અનાદ્વતચક્રં દ્વાદશં દલકમલં ધ્યાત્વા તથૈવ
કકારાદિ ઠકારાંતાન્ દ્વાદશવર્ણાન્ પ્રણવત્રિતારાદિ નમોંતાન્
પ્રાદક્ષિણ્યેન ન્યસેત્ ॥ તતો નાભૌ મણિપૂરકં ચક્રં દશદલકમલં
ધ્યાત્વા તદ્દલેષુ ડકારાદિ ફકારાતાંન્ દશવર્ણાન્ પૂર્વવન્યસેત્ ॥ તતો
લિંગ મૂલે સ્વાધિષ્ઠાન ચક્રં ષટ્દલ કમલં ધ્યાત્વા તદલેષુ પ્રાગ્વત્
બકારાદિલકારાંતાન્ ષટ્વર્ણાન્ન્યસેત્ ॥ તતો મૂલાધારે ચતુર્દલકમલં
ધ્યાત્વા તદ્દલેષુ વકારાદિ સકારાંતાન્ ચતુરો વર્ણાન્ પૂર્વન્ન્યશેત્ ॥
તતો
પ્. ૫૨અ)
ભ્રૂમધ્યે આજ્ઞાચક્રં દ્વિદલકમલં ધ્યાત્વા તદ્વલયોર્હક્ષૌ
પૂર્વવન્યસેત્ ॥ ઇત્યંતર્માતૃકાં ન્યાસં વિધાય બર્હિર્માતૃકા ન્યાસં
કુર્યાત્ ॥ ઇતિ અંતર્માતૃકાન્યાસઃ ॥ બહિર્ન્યાસો યથા ॥ તત્ર ધ્યાનં ॥ તદ્યથા
॥
પંચાશદ્વર્ણભેદૈર્વિહિતવદનદોઃ પાદ યુક્કુક્ષિવક્ષોદેહં
શાભાસ્વત્કપર્દાકલિતશશિકલામીંદુકુંદાવબ્દતાં ॥
અક્ષસ્રક્કુંભચિંતાલિખિતવરકરાં ત્ર્યક્ષણાં પદ્મસંસ્થામછા
કલ્પામવતુછસ્તનજઘનભરાં ભારતીં તાં નમામિ

દક્ષોર્ધ્વકરમારભ્ય દક્ષાધઃ કરપર્યંતં આયુધધ્યાનં ॥
ચિંતા લિખિતં પુસ્તકં । ઇતિ પ્રાગુક્તે વર્ણારવિંદે ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તત્રાદૌ ॥
હ્સૌંઃ અં આં ઇત્યાદિ સમસ્તમાતૃકામુચ્ચાર્ય હ્સૌઃ નમઃ । ઇતિ મૂર્દ્ધાદિ
પાદાંતં ત્રિર્વ્યાપકં વિન્યસ્ય । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઇત્યેતાનિ ન્યાસાદૌ
સર્વત્ર જ્ઞેયાનિ । શિરસિ ૪ અં નમઃ । મુખવૃત્તે ૪ આં નમઃ । દક્ષનેત્રે ૪ ઇં
નમઃ । વામનેત્રે ૪ ઈં નમઃ । દક્ષકર્ણે ૪ ઉં નમઃ । વામકર્ણે ૪ ઊં
નમઃ । દક્ષનાસાયાં ૪ ઋં નમઃ । વામનાસાયાં ૪ ૠ નમઃ ।
દક્ષકપોલે ૪
પ્. ૫૨બ્)
ઌં નમઃ । વામ કપોલે ૡં નમઃ । ઉત્તરોષ્ટે ૪ એં નમઃ । અધરોષ્ટે ૪ ઐં
નમઃ । ઊર્ધ્વ દંતં પઽઽન્તૌ । ૪ ઓં નમઃ । અધો દંતપંક્તૌ ૪ ઔં નમઃ ।
શિરસિ ૪ અં નમઃ । જિહ્વાંયાં ૪ અઃ નમઃ । દક્ષબાહુ મૂલે ૪ કં નમઃ ।
દક્ષકફોણૌ ખં નમઃ । દક્ષમણિબંધે ૪ ગં નમઃ । દક્ષાંગુલિ
મૂલે ૪ ઘં નમઃ । દક્ષાંગુલ્યગ્રે । ૪ ઉંઃ નમઃ । એવં વામબાહુ
મૂલકફોણૌ મણિબંધાંગુલિ મૂલાગ્રેષુ ચ વર્ગે ન્યસેત્ ॥ (દક્ષ
વામપાર્શ્વપૃષ્ઠનાભિજઠરે) તતો દક્ષોરૂમૂલ જાનુગુલ્ફાંગુલિ
મૂલાગ્રેષુ ટ વર્ગં ન્યસેત્ । તતઃ વામોરુમૂલ જાનુગુલ્ફાંગુલિ મૂલાગ્રેષુ
ત વર્ગં ન્યસેત્ ॥ દક્ષ વામ દક્ષ વામ પાર્શ્વે પૃષ્ઠનાભિજઠરેષુ પ
વર્ગં ન્યસેત્ । તતો હૃદય દક્ષાંસ કકુદ્વામાંસેષુ ય વર્ગં ન્યસેત્ । તતો
હૃદાદિ પાણિ દ્વયે હૃદાદિ પાદદ્વયે હૃદાદિ નાભૌ હૃદાદિ બ્રહ્મરંધ્રે શ
વર્ગં ન્યસેત્ । ઇતિ શુદ્ધ માતૃકાં ન્યાસઃ । શુદ્ધં બિંદુયુતં
વિસર્ગસહિતં હૃલ્લેખયા લંકૃતં બાલાસંપુટિતં તથૈવ પરયા
શ્રીવિદ્યયા લંકૃતં ॥ આરોહાદવરોહતઃ શતમયં ન્યાસં
પુનર્હંસયોર્યોજાનાતિ સ એવ સર્વજગતાં સૃષ્ટિસ્થિતિ ધ્વંસકૃત્

અત્ર શુદ્ધત્વેપિ બિંદુયુક્તત્વં વર્ણાનાં વીર્યયોજનાર્થમિતિ સંપ્રદાયઃ
॥
પ્. ૫૩અ)
અથ બિંદુયુક્તમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર ઋષ્યાદિકં પ્રાગ્વત્ ॥ ધ્યાને પરં વિશેષઃ । તદ્યથા ।
અક્ષસ્રજં હરિણપોતમુદગ્રટંકં
વિદ્યાં કરૈરવિતર દધતીં ત્રિનેત્રાં ॥
અર્દ્ધેદુમૌલિમરુણામરવિંદવાસાં
વર્ણેશ્વરીં પ્રણમતઃ સ્તનભાર નમ્રાં

દક્ષાધઃ કરમારભ્ય વામાધઃ કરપર્યંતમાયુધ ધ્યાનં ।
વિદ્યાં પુસ્તકં । ટંકં આયુધ વિશેષઃ । ઇતિ વર્ણારવિંદે ધ્યાત્વા ન્યસેત્
॥ તદ્યથા । હૃદયાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં ૪ ક્ષં નમઃ ।
હૃદયાદિનાભ્યંતં ૪ લં નમઃ । ઇત્યાદિ । શિરસિ ૪ અં નમઃ ઇત્યંતં
સંહાર ક્રમેણ તત્તત્સ્ત્થાનેષુ ન્યસેત્ । ઇતિ બિંદુમાતૃકાં ન્યાસઃ ॥
અથ વિસર્ગમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર ઋષ્યાદિ ધ્યાનાંતં શુદ્ધમાતૃકાવદેવે । ન્યાસે વર્ણેષુ
વિસર્ગાન્વિતત્વં વિશેષઃ । ઇતિ વિસર્ગમાતૃકાં ન્યાસઃ ।
અબિંદુવિસર્ગમાતૃકાં ન્યાસઃ ।
તત્રાપિ ઋષ્યાદિકં શુદ્ધમાતૃકાવદેવ । ધ્યાને પરં વિશેષઃ ।
તથા સિંદૂરકાંમમિતાભરણં ત્રિનેત્રં
વિદ્યાક્ષસૂત્રમૃગપોતવરાં દધાનં ॥
પાર્શ્વ સ્થિતાં ભગવતીમપિ કાંચનાભાં
ધ્યાયેત્ કરાંબ્જ ધૃતપુસ્તક વર્ણમાલાં

વામાધઃ કરમારભ્ય
પ્. ૫૩બ્)
વામોર્ધ્વ કરપર્યંતં આયુધ ધ્યાનં શિવસ્ય ।
શક્તેસ્તુ વામાદિ કર દ્વયે । ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ।
દક્ષિણગુલ્ફે ૪ ડંઃ નમઃ । અંગુલિમૂલે ૪ ઢંઃ નમઃ । ઇત્યાદિ પ્રણવ
ત્રિતારાદિ ૪ ક્ષંઃ નમઃ । ઇત્યંતં શુદ્ધમાતૃકા સ્થાનેષ્વેવ વિન્યસ્ય ॥ ૪
અંઃ નમઃ । ઇત્યાદિ ૪ ઠંઃ નમઃ । ઇત્યંતં મૂર્દ્ધાદિ દક્ષિણ
જાન્વંતં શુદ્ધમાતૃકાસ્થાનેષ્વેવ ન્યસેત્ । ઇતિ સ્થિતિ રૂપો
બિંદુવિસર્ગમાતૃકાન્યાસઃ ।
અહૃલ્લેખાદિમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર શક્તિ ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ । હૃલ્લેખા સ્વરૂપિણી માતૃકા સરસ્વતી
દેવતા ॥ ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય । ૪ અં કં ૪ આં હ્રાં હૃદયાય
નમઃ । ૪ ઇં ચં ૪ ઈં હ્રીં શિરસે સ્વા * । ૪ ઉં ટં ૪ ઊં હ્રું શિખાયૈ
વષટ્ । ૪ એં તં ૪ ઐં હ્રૈં કવચાય હું ॥ ૪ ઓં પં ૪ ઔં હ્રૌં
નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ૪ અં યં ૯ અઃ હ્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ । ઇતિ કરષડંગં
ન્યાસઃ । તતો ધ્યાનં ।
ઉદ્યત્કોટિ દિવાકર પ્રતિભટોત્તુંગો રૂપીનસ્તની
બદ્ધાર્દ્ધેંદુ કિરીટહાર રસનામંજીર સંશોભીતા ॥
બિભ્રાણા કરપંકજૈર્જપવટિં પાશાંકુશૌ પુસ્તકં
દિશ્યાનો જગદીશ્વરી ત્રિનયના પદ્મે નિષણા સુખં

પ્. ૫૪અ)
દક્ષાધઃ કરમારભ્ય વામાધઃ કરપર્યંતં આયુધ ધ્યાનં ॥
ઇતિ વર્ણારવિંદે ધ્યાત્વા ૪ હ્રીં અં નમઃ । ઇત્યાદિ ક્ષાકારાંતાન્ વર્ણાન્
શુદ્ધમાતૃકાં સ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥ ઇતિ હૃલ્લેખા માતૃકાન્યાસઃ ।
અથ શ્રીં બીજાદિમાતૃકાંન્યાસઃ ।
તત્ર બ્રુગુ ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ માતૃમયી લક્ષ્મીર્દેવતાન્યાસે વિનિયોગઃ ।
ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા યથાવિધિ વિન્યસ્ય ૪ અં કં ૪ આં શ્રાં હૃદયાય
નમઃ ઇત્યાદિ ષડદીર્ઘ યુક્ત શ્રીબીજાંતૈઃ ષડ્વર્ગૈઃ કરષંડંગં
ન્યાસં વિધાય ધ્યાયેત્ ।
વિદ્યુદ્દામસમપ્રભાં હિમગિરિ પ્રખ્યૈશ્ચતુર્ભિર્ગેજૈઃ
શુંડા દંડ સમુદ્ધૃતામૃતે ઘટૈરાસિચ્યમાનામિમાં ॥
બિભ્રાણાં કરપંકજૈર્જપવટીં પદ્મદ્વયં પુસ્તકં
ભાસ્વદ્રત્ન સમુજ્વલાં કુચનતાં ધ્યાયેજ્જગત્સ્વામિનીં

દક્ષાધઃ કરમારભ્ય વામાધઃ કરપર્યંતમાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ
ધ્યાત્વા ૪ શ્રીં અં નમઃ । ઇત્યાદિ ક્ષાંતાન્ વર્ણાન્ શુદ્ધમાતૃકાસ્થાને
ન્યસેત્ । ઇતિ શ્રીબિજાદિ માતૃકાન્યાસઃ ।
અથ કામબીજાદિમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર સંમોહન
પ્. ૫૪બ્)
ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ માતૃકામયી સંમોહિની દેવતા ન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ
વિન્યસ્ય ।
ષટ્દીર્ઘયુક્ત કામબીજાંતૈઃ ષડ્વર્ગૈઃ પ્રાગ્વત્ કરષડંગન્યાસં
વિધાય ધ્યાયેત્ ।
બાલાર્કકોટિ રુચિરાં સ્ફટિકાક્ષમાલાં
કો દંડમિથુજનિતં સ્મર પંચ બાણાન્ ॥
વિદ્યાં ચ હસ્તકમલૈર્દધતીં ત્રિનેત્રાં
ધ્યાયેત્ સમસ્ત જનનીં નવચંદ્રચૂડાં

વામાધઃ કરમાભ્ય દક્ષાધઃ કરપર્યંતમાયુધ ધ્યાનં ।
ચકારા દક્ષમાલા પુસ્તકયોર્વ્યત્યયો બોધવ્યઃ । ઇતિ ધ્વાત્વા ૪ ક્લીં અં
નમઃ । ૪ ક્લીં આં નમઃ । એવં ક્ષાંતં માતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસેત્ । ઇતિ કામ
બીજાદિ માતૃકાન્યાસઃ ॥
અથ ત્રિબીજાદિમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર મહાસંમોહન ઋષિઃ ગાયત્રીછંદઃ માતૃકામયી મહાસંમોહિની
દેવતા ન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય દ્વિરુક્ત ત્રિબીજાંતૈઃ ષડ્વર્ગૈઃ પ્રાગ્વત્
કરષડંગન્યાસં વિધાય ધ્યાયેત્ ॥
ધ્યાયે યમક્ષવલયેક્ષુશરાસપાશ-
પદ્મદ્વયયાંકુશશરાન્નવ પુસ્તકં ચ ॥
આબિભ્રતીં નિજકરૈરરુણાંકુચાર્તાં
સંમોહિનીં ત્રિનયનાં નવચંદ્રચૂડાં

પ્. ૫૫અ)
વામાધઃ કરમારભ્ય દક્ષાધઃ કરપર્યંતમાયુધ ધ્યાનં ॥ અત્રાપિ
ચકારાત્ પૂર્વવદ્વ્યત્યયો બોધવ્યઃ ॥ ઇતિ ધ્યાત્વા ॥ ૪ હ્રીં શ્રીં ક્લીં અં
નમઃ । ૪ હ્રીં શ્રીં ક્લીં આં નમઃ । ઇત્યાદિ ક્ષાંતાં ન્યસેત્ ॥ ઇતિ ત્રિબીજાદિ
માતૃકાન્યાસઃ ।
અથ બાલાં સંપુટિતમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર દક્ષિણામૂર્તિ ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ બાલારૂપિણી માતૃકા સરસ્વતી
દેવતા । ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય કરાંગન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪
અં કં ૪ આં ઐ હૃદયાય નમઃ । ૪ ઇં ચં ૪ ઈં ક્લીં સિરસે સ્વાહા । ૪
ઉં ટં ૪ ઊં સૌઃ શિખાયૈ વષટ્ । ૪ એં તં ૪ ઐં સૌઃ કવચાય હું । ૪
ઓં પં ૪ ઔં ક્લીં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ૪ અં યં ૯ અઃ ઐં અસ્ત્રાય ફટ્ । ઇતિ
કરાંગન્યાસં વિધાય ધ્યાત્ । તદ્યથા ।
મુક્તાસેખરકુંડલાંગદમણિ ગ્રૈવેયહારોર્મિકાં
વિદ્યોતદ્વલયાદિકં કણ કટી સૂત્ર સ્ફુરન્નૂપુરાં ।
માણિક્યોદર બંધુરસ્તનભરાં મિદોઃ કલાં બિભ્રતીં
પાશં સાંકુશ પુસ્તકાક્ષવલયાન્ દક્ષોર્ધ્વ બાહોદિતઃ

પ્. ૫૫બ્)
પુર્ણેંદુ પ્રતિમપ્રસન્નવદનાં નેત્રત્રયોદ્ભાસિતા-
મિંદુક્ષીરવલક્ષગાત્ર વિલસન્માલ્યાનુલેપાંબરાં ॥
પંચાશલ્લિપિ જૃંભિતાખિલ જગદ્વાગ્દેવતા દેવતાં
મૂલાધાર સમુહતાં ભગવતીં વર્ણાંબુજે ચિંતયેત્

ઇતિ વર્ણારવિં ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા । ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ અં સૌઃ ક્લીં ઐં
નમઃ । ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ આં સૌઃ ક્લીં ઐં નમઃ એવં ક્ષાતાન્ વર્ણાન્
બાલાસંપુટિતાન્ શુદ્ધમાતૃકાસ્થાનેષુ વિન્યસેત્ ॥ ઇતિ
બાલાસંપુટિતમાતૃકાન્યાસઃ ॥
અથ પરાસંપુટિતમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર બ્રહ્મા ઋષિઃ ગાયત્રીછંદઃ પરારૂપિણી માતૃકા સરસ્વતી દેવતા
ન્યાસે વિનિયોઃ । ૪ અં કં ૪ આં સાં હૃદયાય નમઃ । ૪ ઇં ચં ૪ ઈં સીં શિ
સે સ્વા૦ ૪ ઉં ટં ૪ ઊં સંખાયૈ વષટ્ । એવં કરષડંગં કૃત્વા
ધ્યાયેત્ । તદ્યથા ।
અકલંકશશાંકાભાં ત્ર્યક્ષાં ચંદ્રકલાવતી ।
મુદ્રા પુસ્તક સદ્બાહું પ્રણમામિ પરાંકલાં

ઇતિ વરવિંદે ધ્યાત્વા ન્યસેત્ । તદ્યથા ૪ સૌઃ અં સૌઃ નમ ૪ સૌઃ આં સૌઃ
નમઃ । એવં ક્ષાંતં માતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥
પ્. ૫૬અ)
ઇતિ પરાસંપુટિતમાતૃકાન્યાસઃ ।
અથ શ્રીવિદ્યાયુક્તમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર દક્ષિણામૂર્તિ ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ શ્રીમાતૃકા સુંદરી દેવતા ।
ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય કરાંગન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા । ઓં ઐં
હ્રીં શ્રીં અં કં ૪ પ્રથમકુટમૂચ્ચાર્ય આં હૃદયાય નમઃ । ૪
દ્વિતીયકૂતં ઈં શિરસે સ્વાહા । ૪ ઉં ટં ૪ તૃતીયકૂટં ઊ શિખાયૈ વટ્ । ૪
એં તં ૪ પ્રથમ કૂટં ઐં કવચાય હું । ૪ ઓં પં દ્વિતીયકૂટં ઔં
નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ૪ અં યં ૯ તૃતીયકૂટં અઃ અસ્ત્રાય ફટ્ । તતો ધ્યાનં ।
આરકાભાં ત્રિનેત્રાં મણિમુકુટવતીં રત્નતાટંકરમ્યાં
હસ્તાંભોજૈઃ સપાશાંકુશમદનધનુઃ સાયકૈર્વિઃસ્ફુરંતીં ॥
આપિનાતુંગવક્ષોરુહતટવિલુઠત્તારહારોજ્વલાંગી
ધ્યાયેદંભોરુહસ્થામરુણનિવસાનામીશ્વરીમીશ્વરાણાં

વામાદ્યૂર્ધ્વયોરાદ્ય તદાદ્યધઃસ્તયોરન્ય ઇત્યાયુધ ધ્યાનં । ઇતિ
વર્ણારવિંદે ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા । ૪ મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય અં નમઃ ।
એવં પ્રણવ ત્રિતાર શ્રીદ્યાદિનમોંતાન્ આકારાદિ
પ્. ૫૬બ્)
ક્ષકારાતાન્ વર્ણાન્ માતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥ ઇતિ શ્રીવિદ્યામાતૃકાન્યાસઃ ।
અથ હંસમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર બ્રહ્મા ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ હરગૌરી ૪ સ્વરૂપિણી માતૃકાસરસ્વતી
દેવતા ॥ ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય કરાંગન્યાસં કુર્યાત્ । ૪ અં કં ૪
આં હાં સાં હૃદયાય । ૪ ઇં ચં ૪ ઈં હીં સં શિરસે । ૪ ઉં ટં ૪ ઊં
હૂં સૂં શિખાયૈ વષટ્ । ૪ એં તં ૪ ઐં હૈં સૈં કવચાય હું । ૪ ઓં
પં ૪ ઔં હૌં સૌં નેત્રત્ર૦ । ૪ અં યં ૯ અઃ હઃ સઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ વિન્યસ્ય
તતો ધ્યાનં ॥
ઉદ્યદ્ભાનુ સ્ફુરિત તડિદાકારમર્દ્ધાંબિકેશં
પાશાભીતિ વરદ પરશુન્ સંદધાનં કરાબ્જૈઃ ॥
દિવ્યો કલ્પૈર્નવમણિમયૈઃ શોભિતં વિશ્વમૂલં
સૌમ્યાગ્નેયં વપુરવતુનશ્ચંદ્રચૂડં ત્રિનેત્રં । ૧ ।
વામોર્ધ્વાદિ દક્ષોર્ધ્વ કરપર્યંતમાયુધ ધ્યાનં । ઇતિ ધ્યાત્વાન્યસેત્ ॥ ૪
હં સઃ અં નમઃ । એવં ક્ષાં તં માતૃકાસ્થાનેષુન્યસેત્ ॥ ઇતિ
હંસમાતૃકાન્યાસઃ ।
અથ પરમહંસમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર પરમહંસ ઋષિઃ ગાયત્રી છંદઃ પરમાત્મસ્વરૂપિણી માતૃકા
સરસ્વતી દેવતા । ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્ય કરાંગન્યાસં કુર્યાત્ ॥ ૪
પ્. ૫૭અ)
ઓં અં કં ૪ આં ઓં હૃદયાય૦ ૪ ઓં ઇં ચં ૪ ઈં ઓં શિરસે સ્વાહા ॥ ૪ ઓં ઉં ટં
૪ ઊ ઓં શિખાયૈ વષટ્ । ૪ ઓં એં તં ૪ ઐં ઓં કવચાય હું ॥ ૪ ઓં ઓં પં ૪ ઔં ઓં
નેત્રત્ર૦ ૪ ઓં અં યં ૯ અઃ ઓં અસ્ત્રાય ફ૦ ઇતિ વિન્યસ્ય । તતો ધ્યાનં ।
શ્રીમત્પરાત્મમનુજૃભિતવર્ણરૂપાં
માનૈરગમ્ય પદવી પરિચીયમાનં ॥
વિદ્યાક્ષસૂત્રકલશાન્ દધતીં ચ મુદ્રાં
ધ્યાયેત્ સમસ્ત જનનીં શિવદાં ત્રિનેત્રાં

વામાદ્યધઃ કરયોરાદ્યે તદાદ્યૂર્ધ્વયોરન્યે ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ।
મુદ્રાં જ્ઞાનમુદ્રાં । ઇતિ ધ્યાત્વાન્યસેત્ । ૪ સોહં ક્ષં નમઃ ૪ સોહં
લં નમઃ એવમકારાંતાન્વર્ણાન્ પૂર્વવત્ સંહારરીત્યાન્યસેત્ । ઇતિ
પરમહંસમાતૃકાન્યાસઃ । ઇતિ ત્રયોદશવિધન્યાસઃ ।
અથ પ્રણવોત્થકલામાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર પ્રજાપતિ ઋષિઃ ગાયત્રીછંદઃ કલામયી માતૃકાસરસ્વતી દેવતા
ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા ન્યસેત્ । મમ શ્રીવિદ્યાંગત્વે ન્યાસે વિનિયોગઃ । તતઃ
કરાંગન્યાસં કુયાત્ ॥ ૪ અં ઓં આં હૃદયાય૦ ૪ ઇં ઓં ઈં શિરસે૦ એવં
કરાંગન્યાસં કુર્યાત્ તતો ધ્યાનં ॥
પ્. ૫૭બ્)
હસ્તૈઃ પદ્મં રથાંગં ગુણમથહરિણં પુસ્તકં વર્ણમાલાં
ટંકં શુભ્રં કપાલંદરમમૃતલસદ્ધેમકુંભં વહંતાં ॥
મુક્તાવિદ્યૂત્પયોદસ્ફુટિકનવજપાબંધુરૈઃ પંચવક્રૈ-
સ્ત્ર્યક્ષૈર્વક્ષોજન મ્રાં સકલશશિ નિભાં શારદાં તાં નમામિ

વામાદ્યધઃ કરયોરાદ્યે તદાદ્યૂર્ધ્વયોરપરે તદાદ્યૂર્ધ્વયોરિતરે
તદાદ્યૂર્ધ્વયોરન્યે । ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥ દરઃ શંખઃ ગુણઃ પાશ ઇતિ
વર્ણારવિંદે ધ્યાત્વા ન્યસેત્ । તદ્યથા । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઓં અં
નિવૃતિકલાયૈ નમઃ । ૪ ઓં આં પ્રતિષ્ટાકલાયૈ નઃ । ૪ ઓં ઇં વિદ્યાકલાયૈ૦ ૪
ઓં ઈં શાંતિકલાયૈ નમઃ । ૪ ઉં ઇંધિકા કલાયૈ૦ ૪ ઓં ઊં
દીપિકાકલાયૈ નમઃ ૪ ઓં ઋ રેચિકા કલાયૈ નમ૦ ૪ ઓં ૠં મોચિકા કલાયૈ૦ ૪
ઓં ઌં પરાકલાયૈ૦ ૪ ઓં ૡં સૂક્ષ્મા કલાયૈ૦ ૪ ઓં એં
સૂક્ષ્મામૃતાકલાયૈ૦ ૪ ઓં ઐં જ્ઞાનામૃતાકલાયૈ નમઃ । ૪ ઓં ઓં
આપ્યાયિની કલાયૈ૦ ૪ ઓં ઔ વ્યાપિની કલાયૈ૦ ૪ ઓં અં વ્યોમરૂપિણી કલાયૈ૦ ૪
ઓં અઃ અનંતાકલાયૈ૦ ૪ વિષ્ણુર્યોનિમિતિ જપેત્ ૪ અં ૧૬ ભુક્તિમુક્તિપ્રદા નાદજા
અનંતકલાભ્યો નમ ઇતિ મુખે વ્યાપકં ॥ ૪ ઓં કં
પ્. ૫૮અ)
સૃષ્ટિકલાયૈ૦ ૪ ઓં ખં ઋદ્ધિકલાયૈ૦ ૪ ઓં ગં સ્મૃતિકલા૦ ઓં ઘં
મેધાકલાયૈ૦ ૪ ઓં ઽઽનં કાંતિકલાયૈ૦ ૪ ઓં ચં લક્ષ્મીક૦ ૪ ઓં છં
દ્યૂતિક૦ ૪ ઓં જં સ્થિરાક૦ ૪ ઓં ઝં સ્થિતિ૦ ૪ ઓં ઞં સિદ્ધિકલાયૈ૦ ૪ હં
સઃ શુદ્ધિષદિતિ જપેત્૦ સૃષ્ટિ પ્રદાકાર પ્રભવ બ્રહ્મકલાભ્યો નમઃ । ઇતિ
ભુજયોર્વ્યાપકં ॥ ૪ ઓં ટં જરાક૦ ૪ ઓં ઠં પાલિની ક૦ ૪ ઓં ડં
શાંતિક૦ ૪ ઓં ઢં ઐશ્વર્યા ક૦ ૪ ઓં ણં રતિક૦ ૪ ઓં તં કામિકા ક૦ ૪
ઓં થં વરદાક૦ ૪ ઓં દં હ્રાદિની ક૦ ૪ ઓં ધં પ્રીતિક૦ ૪ ઓં નં
દીર્ઘાક૦ ૪ પ્રતદ્વિષ્ણુસ્તવતે ઇતિ જપેત્ ॥ ૪ ટં ૫ તં ૫ સ્થિતિ પ્રદોકાર પ્રભવ
વિષ્ણુકલાભ્યો નમ ઇતિ પાદયોર્વ્યાપકં ન્યસેત્ । ૪ ઓં પં તીક્ષ્ણા ક૦ ૪ આં
ફં રૌદ્રી ક૦ ૪ ઓં બં ભયાક૦ ૪ ઓં ભં નિદ્રાકલા૦ ૪ ઓં મં તંદ્રા
કલા૦ ૪ ઓં યં ક્ષુધાક૦ ૪ ઓં રં ક્રોધિની ક૦ ૪ ઓં લં ક્રિયા ક૦ ૪ ઓં
વં ઉત્કા કલા૦ ૪ ઓં શં મૃત્યુરૂપાક૦ ૪ ત્ર્યંબંકં યજામહેરેતિ જપેત્ ॥
૪ પં ૫ યં ૫ સંહૃતિ પ્રદમકાર પ્રભવ રૂદ્ર કલાભ્યો નમ ઇતિ હૃદયાદિ
મધ્યે વ્યાપકં ન્યસેત્ ॥ ૪
પ્. ૫૮બ્)
ઓં ષં પીતા કલા૦ ૪ ઓં સં શ્વેતા ક૦ ૪ ઓં હં અરુણા કલા૦ ૪ ઓં લં
અસિતા કલા૦ ૪ ઓં ક્ષં અનંતા કલા૦ ૪ તત્સવિતુરિતિ જપિત્વા । ૪ ષં ૫ તિરોધાન
પ્રદબિંદુ પ્રભવેશાન કલાભ્યો નમ ઇતિ સર્વાંગે વ્યાપકં ॥ ઇતિ
શુદ્ધમાતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥ ઇતિ પ્રણવ કલામાતૃકાન્યાસઃ ॥
અત્ર નાદાત્મનઃ સદાશિવાત્સંભૂતાઃ સ્વરજાઃ કલાઃ શ્વેતાઃ ॥
અક્ષસ્રક્પુસ્તકપાશકપાલકરાધ્યેયાઃ ॥ ક ચ વર્ગ કલા
અકારાદ્બ્રહ્મણોદ્ભૂતાઃ પીતાઃ । અક્ષસ્રક્
પંકજાભયકમંડલુકરાધ્યેયાઃ ॥ ટવર્ગજાઃ ઉકારાદ્વિષ્ણોરુત્પન્નાઃ
શ્યામાઃ । અભયશંખચક્રવરહસ્તાધ્યેયાઃ । પ યા વર્ગજાઃ
મકારાદ્રુદ્રાદુત્પન્નાઃ શરચ્ચંદ્ર નિભાઃ । અભય શુલકપાલઃ
વરહસ્તાઃ ધ્યેયાઃ ॥ ષાદિ પંચવર્ણજા ઈશ્વરાદ્બિંદોરુત્પન્નારક્તાઃ ।
અભય હરિણ ટંકવર હસ્તાયે યાઃ ॥ ઇતિ તારોત્થ કલા
માતૃકાધ્યેયાન્યસ્તવ્યાશ્ચ ॥
અથાષ્ટત્રિંશત્કલામાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર સોમસૂર્યાગ્નય ઋષયઃ અનુષ્ટુપ્ ત્રિષ્ટુપ્ ત્રિષ્ટુપ્ પંક્તયઃ છંદાંસિ ।
પ્. ૫૯અ)
અષ્ટત્રિંશત્કલારુપિણીમાતૃકાદેવતા । શ્રીવિદ્યાંગત્વે ન્યાસે વિનિયોગઃ ।
ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય ॥ ૪ સ્વરૈર્હૃત્ । ૪ પંચવર્ગૈઃ શિરઃ । ૪ યાદિભિઃ
શિખા પુનઃ । ૪ સ્વરૈઃ કવચં । ૪ પંચવર્ગૈર્નેત્રં । ૪ યાદિ ભિરસ્ત્રં । ઇતિ
કરષડંગન્યાસંવિધાય ધ્યાયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
ચંદ્રસૂર્યાગ્નિસંકાશ વક્ત્રદેહપદદ્વયાં ॥
સુધાઢ્ય કલશં પદ્મં સ્વસ્તિકં ચ વરંકરૈઃ

દધાનાં ચિંતયેદ્દેવીં પદ્મસ્થાં પરમેશ્વરીં ॥
ત્રિનેત્રાં રક્તવસનાં દિવ્યાભરણભૂષિતાં

ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તત્ર । ૪ અં અમૃતાકલાયૈ નમઃ । ૪ આં
માનદાક૦ ૪ ઇં પૂષાક૦ ૪ ઈં તુષ્ટિક૦ ૪ ઉં પુષ્ટિકલા૦ ૪ ઊં રતિ કલા૦
૪ ઋધૃતિક૦ ૪ ૠં શશિની કલા૦ ૪ ઌં ચંદ્રિકા કલા૦ ૪ ૡં કાંતિક૦ ૪ એં
જ્યોત્સ્ના કલા૦ ૪ ઐં શ્રીકલા૦ ૪ ઓં પ્રીતિક૦ ૪ ઔં અં ગદાક૦ ઔં અં પૂર્ણા
કલા૦ ૪ અઃ પૂર્ણામૃતાકલાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ ષોડશકલાંઃ ષોડશસ્થાનેષુ
ન્યસેત્ ॥ તતઃ ॥ ૪ કં ભં તપિની કલાયૈ નમઃ ॥ ૪ ખં બં તાપિની ક૦ ૪ ગં
ફં ધૂમ્રાક૦ ૪ ઘં પં
પ્. ૫૯બ્)
મરીચીક૦ ૪ ઽઽનં નં જ્વાલિનીક૦ ૪ ચં ધં રુચિક૦ ૪ છં દં સુષુમ્ણાક૦
૪ જં થં ભોગદાક૦ ૪ ઝં તં વિશ્વાકલા૦ ૪ ઞં ણં બોધિનીક૦
૪ ટં ઢં ધારિણીક૦ ૪ ઠં ડં ક્ષમા૦ ક૦ ઇતિ દક્ષિણબાહુ મૂલાદિ
દક્ષિણજાન્વંતં માતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥ તતઃ । ૪ યં ધૂમ્રાર્ચિ કલાયૈ
નમઃ ॥ ૪ રં ઉષ્માક૦ ૪ લં જ્વલિનીક૦ વં જ્યાલિનીક૦ ૪ શં વિસ્ફુલિગિનીક૦
૪ ષં સુશ્રીક૦ ૪ સંસુરૂપાકલા૦ ૪ હં કપિલાકલા૦ ૪ લં હવ્યવાહક૦ ૪
ક્ષં કવ્યવાહકલાયૈ નમઃ । ઇતિ દક્ષિણગુલ્ફાદિ વામપાદાંતં
મૂર્દ્ધસર્વાંગે ચ ન્યસેત્ ॥ એતાઃ શ્વેતપીતારુણાવરાભયકરાઃ
સર્વાભરણભૂષિતાયુવતયોધ્યેયાઃ ॥
ઇત્યષ્ટત્રિંશત્કલાઃ માતૃકાઽષ્ટત્રિંશત્ સ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિય સૂનુના ॥ કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ
તરંગોઽગાચ્ચતુર્થકઃ

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથે ચરણારવિંદદ્વંદ્વાંતે વાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે ચતુર્થસ્તરંગઃ

અથ મૂર્તિમાતૃકાન્યાસઃ ।
તત્રાદૌ કેશવાદિમાતૃકાન્યાસઃ
પ્. ૬૦અ)
તત્ર ઓં સાધ્યનારાયણ ઋષિર્ગાયત્રીછંદઃ શ્રીલક્ષ્મીનારાયણો દેવતા ।
મમ શ્રીવિદ્યાંગત્વે ન્યાસે વિનિયોગઃ ॥ ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય
કરષડંગન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઓં શ્રીં ઓં
નમો નારાયણાય હંસઃ સોહં અં કં ૪ આં હ્રિં હં સઃ સોહં ઓં
નમો નારાયણાય ક્રુદ્ધોલ્કાય સ્વાહા શ્રાં દેવ્યૈ હૃદયાય નમઃ । ૧ ઓં
ઐં હ્રીં શ્રીં ઓં શ્રીં ઓં નમો નારાયણાય હં સઃ સોહં ઇં ચં ૪
ઈં હ્રીં હંસઃ સોહં ઓં નમો નારાયણાય મહોલ્કાય સ્વાહા શ્રીં
પદ્મિન્યૈ સિરસે સ્વાહા

૪ ઓં ૧૩ ઉં ટં ૪ ર્-ઉં હ્રીં ૧૨ વીરોલ્કાય સ્વાહા શ્રું વિષ્ણુપત્ન્યૈ શિખાયૈ
વષટ્ ઃ ॥ ૪ ઓં ૧૩ એં તં ૪ ઐં હ્રીં ૧૨ વિદ્યુદુલ્કાય સ્વાહા શ્રૈં વરદાયૈ
કવચાય હું ॥ ૪ ઓં ૧૩ ઓં પં ૪ ઔં હ્રીં ૧૨ સહસ્રોલ્કાય સ્વાહા શ્રૌ
કમલરૂપાયૈ નેત્રત્રયાય વૌષટ્

૪ ઓં ૧૩ અં યં ૯ અઃ હ્રીં ૧૨ અનતોલ્કાય સ્વાહા શ્રઃ શૂલિન્યૈ અસ્ત્રાય ફટ્

ઇતિ ષડંગમંત્રાનંગુષ્ઠાદિતલાંતં કરયોર્વિન્યસ્ય હૃદયાદિ
સડંગેષ્વપિ ન્યસેત્ ॥ તતો ધ્યાનં ॥
વિદ્યારવિંદમુકુરામૃત કુંભપદ્મ
કૌમોદકીદરસુદર્શન શોભિહસ્તં ॥
પ્. ૬૦બ્)
સૌદામિનીમૂદિરકાંતિ વિભાતિ લક્ષ્મી-
નારાયણાત્મકમખંડિતમાત્મમૂર્તેઃ

વપુરિતિ શેષઃ ॥ વામાધઃ કરમારભ્ય દક્ષાધઃ કરપર્યંતં આયુધ
ધ્યાનં ॥ મુકરો દર્પણઃ । ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ।
ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હ્રીં શ્રીં ક્લીં અં ક્લીં શ્રીં હ્રીં કેશવાય કીર્ત્યૈ
નમઃ ॥ ૪ હ્રીં શ્રીં ક્લીં આં ક્લીં શ્રીં હ્રીં નારાયણાય કાંત્યૈ
નમઃ ॥ ૭ ઇં ૩ માધવાય તુષ્ટ્યૈ નમઃ ॥ ૭ ઈં ૩ ગોવીંદાય પુષ્ટે યેં૦ । ૭
ઉં ૩ વિષ્ણવે ધૃત્યૈ નમઃ ॥ ૭ ઊં ૩ મધૂસૂદનાય શાંત્યૈ ન૦ ૭ ઋં ૩
ત્રિવિક્રમાય ક્રિયાયૈ નમઃ ॥ ૭ ૠં ૩ વામનાય દયાયૈ નમઃ ॥ ૭ ૡં ૩
શ્રીધરાય મેધાયૈ નમઃ । ૭ ૡં ૩ હૃષીકેશાય હર્ષાયૈ૦ । ૭ એં ૩
પદ્મનાભાય શ્રદ્ધાયૈ૦ । ૭ ઐં ૩ દામોદરાય લજ્જાયૈ૦ । ૭ ઓં ૩ વાસુદેવાય
લક્ષ્મ્યૈ૦ । ૭
ઔં ૩ સંકર્ષણાય સરસ્વત્યૈ૦ । ૭ અં ૩ પ્રદ્યુમ્નાય પ્રીત્યૈ૦ । ૭ અઃ ૩
અનિરુદ્ધાય રત્યૈ૦ ॥ ૭ કં ૩ ચક્રિણે જયાયૈ૦ । ૭ ખં ૩ ગદિને દુર્ગાયૈ૦ ૭ ગં
૩ શાર્ઽઽનિણે પ્રભાયૈ નમઃ । ૭ ઘં ૩ ખડ્ગિને સત્યાયૈ૦ । ૭ ઽઽનં ૩ શંખિને
ચંડાયૈ૦ । ૭ ચં ૩ હલિને બાણ્યૈ૦ । ૭
પ્. ૬૧અ)
છં ૩ મુસલિને વિલાસિન્યૈ નમઃ । ૭ જં ૩ શૂલિને વિજયાયૈ૦ । ૭ સં ૩ પાશિને
વિરજાયૈ નમઃ । ૭ ઞં ૩ અંકુશિને વિશ્વાયૈ । ૭ ટં ૩ મુકુંદાય વિનદાયૈ
નમઃ । ૭ ઠં ૩ નંદજાય સુનંદાયૈ૦ । ૭ ડં ૩ નંદિને સ્મૃત્યૈ૦ । ૭ ઢં
૩ નરાય ઋધ્યૈ૦ । ૭ ણં ૩ નરકાજતે સમૃધ્યૈ૦ । ૭ તં ૩ હરયે શુધ્યૈ નમઃ
। ૭ થં ૩ કૃષ્ણાય ભુક્ત્યૈ૦ । ૭ દં ૩ સત્યાવબુધ્યૈ૦ । ૭ ધં ૩ સત્વતાય
મત્યૈ૦ । ૭ નં ૩ શૌરયે ક્ષમાયૈ૦ । ૭ પં ૩ શૂરાવરમાયૈ૦ । ૭ ફં ૩
જનાર્દનાય ઉમાયૈ૦ । ૭ બં ૩ ભૂધરાય ક્લેદિન્યૈ૦ । ૭ ભં ૩ વિશ્વમૂર્ત્તયે
ક્લિન્નાયૈ૦ । ૭ મં ૩ વૈકુંઠાય વસુદાયૈ૦ । ૭ યં ૩ ત્વગાત્મને
પુરુષોત્તમાય વસુધાયૈ૦ । ૭ રં ૩ અસૃગાત્મને બલિને પરાયૈ૦ । ૭ લં ૩
માંસાત્મને બલાનુજાય પરાયણાયૈ૦ । ૭ વં ૩ મેદાત્મને બાલાય
સૂક્ષ્માયૈ૦ । ૭ શં ૩ અસ્થાત્મને વૃષઘ્નાય સંધ્યાયૈ૦ । ૭ ષં ૩
મજ્જાત્મને વૃષાય પ્રજ્ઞાયૈ૦ । ૭ સંશુક્રાત્મને હંસાય પ્રભાયૈ૦ । ૭
હં ૩ પ્રાણાત્મને વરાહાય નિશાયૈ૦ । ૭ લં ૩ શક્ત્યાત્મને વિમલાય
અમોઘાયૈ૦ । ૭ ક્ષં ૩ પરમાત્મને નૃસિંહા વિદ્યુતાયૈ નમઃ ॥ એતા મૂર્ત્તિ
શક્તયો માતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસ્તવ્યાઃ ॥
કેશવાદ્યા ઇમે શામાશ્ચક્રશંખલસત્કરાઃ ॥
શક્તયસ્તુ પ્રિયાં કેષુ નિષણાઃ સસ્મિતા નનાઃ ॥
પ્. ૬૧બ્)
વિદ્યુદ્દામ સમાનાંગ્યઃ પંકજાભય વાહવઃ । ઇતિ ધ્યેયાઃ ॥
ઇતિ કેશવાદિ માતૃકાન્યાસઃ ॥
અથ શ્રીકંઠાદિ માતૃકાન્યાસઃ ।
તત્ર દક્ષિણામૂર્તિ ઋષિર્ગાયત્રી છંદઃ શ્રી અર્ધનારીશ્વરી દેવતા ।
શ્રીવિદ્યાંગત્વે ન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય
કરષડંગં ન્યાસં કુર્યાત્ । તદ્યથા । ૪ અં કં ૪ આં હસ્રાં હૃદયાય૦
૪ ઇં ચં ૪ ઈં હસ્રીં શિરસે૦ ૪ ઉં ટં ૪ ઊં હસ્રૂં શિખાયૈ૦ ૪ એં તં ૪
ઐં હસ્રૈં કવચાય૦ ૪ ઓં પં ૪ ઔં હસ્રૌં નેત્રત્રયાય વૌ૦ ૪ અયં ૯ અઃ
હસ્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ ષડંગમંત્રાનંગુષ્ઠાદિ તલાંતં વિન્યસ્ય
હૃદયાયદિષ્વપિ ષડંગેષુ વિન્યસેત્ ॥ તતો ધ્યાનં ॥
બધૂકકાંચનનિભં રુચિરાક્ષમાલાં
પાશાંકુશૌ ચ વરદં નિજ બાહુદંડૈઃ ॥
બિભ્રાણમિંદુશકલાભરણં ત્રિનેત્ર-
મર્દ્ધાંબિકેશમનિશં વપુરાશ્રયામઃ

દક્ષાધઃ કરમારભ્ય દક્ષોર્ધ્વકરપર્યંતમાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ
ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
૪ હસ્રૌઃ અં શ્રીકંથેશાય પૂર્ણોદર્યૈ નમઃ । ૪ હસ્રૌઃ આં અનંતેશાય
વિરજાયૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ
પ્. ૬૨અ)
ઇં સૂક્ષ્મેશાયશાલ્પ્રલ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઈં ત્રિમૂર્તીશાય લોલાક્ષ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ
ઉં અમરેશાય વર્ત્તુલાક્ષ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઊં અર્ઘીશાય દીર્ઘઘોણાયૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ ઋંભાર ભૂતીશાય દીર્ઘમુખ્યૈ૦ ૪ હસ્રોઃ ૠં અતિથીશા
ગોમુખ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઌંસ્થાણ્વીશાશાય દીર્ઘજિહ્વાયૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ૡં
હરેશાય કુંડોદયૈ નમં૦ ૪ હસ્રૌઃ ઐં સિંટીશાય ઊર્ધ્વકેશ્યૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ ઐં ભૌતિકેશાય વિકૃતમુખ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઓં સદ્યોજાતેશાય
જ્વાલામુખ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઔં અનુગ્રહેશાય ઉલ્કામુખ્યૈ નમઃ૦ ૪ હસ્રૌઃ અં
અક્રૂરેશાય શ્રીમુખ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ અઃ મહાસેનેશાય વિદ્યામુખ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ
કં ક્રોધીશાય મહાકાલ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ખં ચંડેશાય સરસ્વત્યૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ ગં પંચાંતકેશાય સર્વસિદ્ધિગૌર્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઘં
શિવોત્તમેશાય ત્રૈલોક્ય વિદ્યાયૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઽઽનં એકરુદ્રેશાય
મંત્રશક્ત્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ચં કૂર્મેશાય આત્મશક્ત્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ છં
એકનેત્રેશાય ભૂતમાત્રે૦ ૪ હસ્રૌઃ જં ચતુરાનનેશાય લંબોદર્યૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ ઝં અજેશાય દ્રાવિણ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઞં સર્વેશાય નાગર્યૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ ટં સોમેશાય
પ્. ૬૨બ્)
ખેચર્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઠં લાંગલીશાય મંજર્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ડં
દારુકેશાય રૂપિણ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ઢં અર્દ્ધનારીશ્વરાય વીરિણ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ
ણં ઉમાકાંતેશાય કાકોદર્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ તં આષાઢીશાય પૂતનાયૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ થં દંડીશાય ભદ્રકાલ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ દં અત્રીશાય યોગિન્યૈ ન૦ ૪
હસ્રૌઃ ધં મીનેશાય શંખિન્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ નં મેષેશાય ગર્જિન્યૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ પં લોહિતેશાય કાલરાત્ર્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ફં શિખીશાય કૂર્દિનૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ બં છગલંડેશાય કપર્દિન્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ભં દ્વિરંડેશાય
વજ્રાયૈ૦ ૪ હસૌઃ મં મહાકાલેશાય જયાયૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ યં ત્વગાત્મને
વાલીશાય સુમુખ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ રં અસૃગાત્મને ભુજંગેશાય રેવત્યૈ૦ ૪
હસ્રૌઃ લં માંસાંત્મને પિનાકીશાય માધવ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ વં
મેદાત્મને ખડ્ગીશાય વારુણ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ શં અસ્થાત્મને બકેશાય
વાયવ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ ષં મજ્જાત્મને શ્વેતેશાય રક્ષાવિદારિણ્યૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ
સંશુક્રાત્મને ભૃગ્વીશાય સહજાયૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ હં પ્રાણાત્મને
લકુલીશાય મહાલક્ષ્મૈ૦ ૪ હસ્રૌઃ લં શક્ત્યાત્મને શિવેશાય વ્યાપિન્ય૦ ૪
પ્. ૬૩અ)
હસ્રૌઃ ક્ષં પરમાત્મને સંવર્તેશાય મહામાયાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ
માતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥
અત્ર રુદ્રાઃ સ્મૃતા રક્તા ધૃતશૂલકપાલકાઃ ।
શક્તયો રુદ્રપીઠસ્થાઃ સિંદૂરારુણવિગ્રહાઃ

રક્તોત્પલ કપાલાભ્યામલંકૃતકરાંબુજાઃ ॥
ઇતિ મૂર્તિ શક્તીનાં ધ્યાનં ॥ ઇતિ શ્રીકંઠમાતૃકાન્યાસઃ ॥
અથ પ્રપંચયાગમાતૃકાન્યાસઃ ॥
તત્ર પ્રથમં મહાગણપતિ મંત્ર ઋષ્યાદિ
કરષડંગન્યાસપૂર્વકમષ્ટધા જપિત્વા તતો ગણપતિ બીજં તથૈવ
ન્યાસધ્યાનપૂર્વકં ચતુશ્ચત્વારિંશદ્વારં જપિત્વા તતો ન્યાસપૂર્વકં
ગણપત્યર્ઘમેકવારમાવર્ત્ય પુનર્ગણપતિમાલામંત્રં
ચતુર્વારમાવર્ત્ય તતો ઋષ્યાદિન્યાસધ્યાનપૂર્વકં પૂર્વોક્તાં
શુદ્ધમાતૃકાં ત્રિવારં વિન્યસ્ય તતઃ સત્યગ્રહા વિન્યસ્ય તતઃ
પ્રપંચયાગ મંત્રસ્ય ઋષ્યાદિ કરષડંગન્યાસા વિન્યસ્ય
ધ્યાનપૂર્વકં પ્રપંચયાગમાતૃકાં સંહારસૃષ્ટિમાર્ગેણ ન્યસેત્ ॥
ઇતિ ઋમઃ । તત્ર મહાગણપતિ મંત્રસ્ય ગણક ઋષિઃ નિવૃત્ ગાયત્રીછંદઃ
શ્રીમહાગણપતિર્દેવતા પ્રપંચયાગાંગત્વૈ જપે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં
સ્મૃત્વા વિન્યસ્યે કરષડંગન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા
૪ ઓં ગાં હૃદયાય૦ ૪ શ્રીં ગીં શિરસે૦ ૪ હ્રીં ગૂં શિખાયૈ૦ ૪ ક્લીં
ગૈં કવ૦ ૪૪ ગ્લૌં ગૌં નેત્ર૦ ૪ ગં ગઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ મંત્રૈઃ
કરાંગંન્યાસં કૃત્વા ધ્યાનં કુર્યાત્ । તદ્યથા ॥
પ્. ૬૩બ્)
હસ્તીંદ્રાનનમિંદુચૂડમરુણછાયં ત્રિનેત્રં રસા-
દાશ્લિષ્ટં પ્રિયયાસપદ્મકરયો સ્વાંકસ્થયાસંતતં ॥
બીજાપૂર ગદાધનુસ્ત્રિશિખયુક્ ચક્રાબ્જ પાશોસલ
બ્રીહ્ય ગ્રહસ્વ વિષાણ રત્નકલશાન્ હસ્તૈર્બહંતં ભજે

ગંડભિત્તિ ગલદ્દાન પૂરલાલ સમાનસાન્ ॥
દ્વિરેફાન્ કર્ણતાલાભ્યાં વારયંતં મુહુર્મુહુઃ

કરાગ્રધૃતમાણિક્ય કુંભવક્ત્રવિનિસૃતૈઃ ।
રત્નવર્ષૈઃ પ્રીણયંતં સાધકાન્મદવિહ્વલં

માણિક્ય મુકુટોપેતં રત્નાભરણભૂષિતં ।
યુગપત્સેવિતં દેવૈરસુરૈશ્ચ મુહુર્મુહુઃ

વામધઃ કરમારભ્ય દથાધઃ કરપર્યંતમાયુધ ધ્યાનં ।
રત્નકલશં શુંડાગ્રે ત્રિશિખં ત્રિશૂલં । ઇતિ મહાગણપતિં
સાંગાવરણં ધ્યાત્વા । ઓં શ્રીં હ્રીં ક્લીં ગ્લૌં ગં ગણપતયો વર
વરદ સર્વજનંમેવ શમાનય સ્વાહા । ઇતિ । મંત્રમષ્ટધા જપિત્વા ।
ગણપતિ બીજસ્ય ગણક ઋષિઃ નિવૃત્ છંદઃ વિઘ્નેશ્વરો દેવતા
પ્રપંચયાગાંગત્વે બીજ જપે વિનિયોગઃ ઇતિ ઋષ્યાદિકં
પ્. ૬૪અ)
સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય ૪ ગાં ૪ ગીં ઇત્યાદિના કરષડંગન્યાસં વિધાય ।
ધ્યાનં ।
સિંદૂરાભં ત્રિનેત્રં પૃથુતર જઠરં હસ્તપદ્મૈર્ધધાનં
દંતંપાંશાંકુશેષ્ટાનુરુકર વિલસદ્બીજપૂરાભિરામં ॥
બાલેંદુદ્યોતિ મૌલિં કરિપતિ વદનં દાન પૂરાર્દ્ધ ગંડં
ભોગીંદ્રા બદ્ધભૂષં ભજત ગણપતિં રક્તં વસ્ત્રાંગરાગં

વામાધઃ કરમારભ્ય દક્ષાધઃ કરપર્યંતં આયુધ ધ્યાનાં ।
ઇષ્ટોવરઃ । ઉરુકરઃ શુંડાદંડઃ । ઇતિ ધ્યાત્વા ગણપતિં બીજં
ચતુઃશ્ચત્વારિ શબ્દારં જપિત્વા ॥ ૪ ઓં ગણાંનાં નમઃ શિરસિ । અલિકે ૪ ત્વા
નમઃ વદને ૪ ગણપતિં નમઃ દક્ષકર્ણે । હવામહે નમઃ વામકર્ણે । ૪
કવિં નમઃ આસ્યે । ૪ કવીનાં નમઃ ગલે ૪ મુપમશ્રવસ્તમં નમઃ
અંસયોઃ ૪ જ્યેષ્ટરાજં નમઃ હૃદિ ૪ બ્રહ્મણાં નમઃ નાભૌ ૪ બ્રહ્મણઃ
નમઃ ગુહ્યે ૪ પતે નમઃ દક્ષજાનૌ ૪ આ નમઃ વામજાનૌ । ૪ નઃ નમઃ
દક્ષૌરૌ ૪ શૃ રાવન્ નમઃ વામોરૌ । ૪ ઊતિભિર્નમઃ પૃષ્ટે ૪ સીદ નમઃ
કકુદિ ૪ સાદનં નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય ॥
પ્. ૬૪બ્)
ઓં ગણાનાંત્વા ગણપતિં હવામહે કવિં કવીનાંમુપમશ્રવસ્તમં ॥
જેષ્ઠરાજં બ્રહ્મણાં બ્રહ્મણસ્પત આન શૃણ્વનૂતિભિઃ સીદ સાદનં

ઇતિ ઋચં એકવારં જપિત્વા ॥ ગણપતિ માલામંત્રં જપેત્ ॥ હ્રીં ક્રોં ઓં
નમઃ સર્વવિઘ્નાધિપાય સર્વાર્થ સિદ્ધિદાય સર્વદુઃખપ્રશમનાય ઐહ્યે
હિ ભગવન્ સર્વાન્ વાંદય ૨ સ્તંભય ૨ હ્રીં ગંગાં નમઃ સ્વાહા ક્રોં
હ્રીં ઇતિ માલામંત્રં ચતુરા વૃત્તિર્જપિત્વા તતઃ પૂર્વોક્તાં
શુદ્ધમાતૃકાં ઋષ્યાદિ કરષડંગન્યાસધ્યાનપૂર્વકં વારત્રયં
શુદ્ધમાતૃકાસ્થાને વિન્યસ્ય ॥ મુખે ૪ અં ૧૫ આદિત્યાય નમઃ । દક્ષિનબાહૂ
મૂલાદ્યગ્રાંતં ૪ યં ૩ સોમાય નમઃ । વામબાહૂ મૂલાદ્યગ્રાંતં ૪
કં ૪ ભૌમાય નમઃ । દક્ષિણોરુમૂલાદિપાદાગ્રાંતં ૪ ચં ૪ શુક્રાય
નમઃ । વામૌરુમૂલાદિપાદાગ્રાંતં ૪ ટં ૪ બુધાય નમઃ । જઠરે ૪ તં
૪ બૃહસ્પતયે નમઃ । હૃદયે ૪ પં ૪ શનૈશ્ચરા નમઃ । ઇતિ સત્યગ્રહાન્ વિન્યસ્ય
॥ તતઃ પ્રપંચયાગ મંત્રસ્ય બ્રહ્મા ઋષિઃ ગાયત્રીછંદઃ
સકલપદાર્થાનુગતપરિપૂર્ણસ્વપ્રકાશ
પ્. ૬૫અ)
સચ્ચિદાનંદ પરં જ્યોતિઃ પરમાત્મા દેવતા શ્રીવિદ્યાંગત્વે પ્રપંચયાગ
માતૃકાન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય । ૪ ઓં હ્રીં અં કં ૪
આં સ્વાહા હૃદયાય૦ ૪ ઓં હ્રીં ઇં ચં ૪ ઈં સોહં સિરસે સ્વાહા । ૪ ઓં હ્રીં
ઉં ટં ૪ ઊ હંસઃ શિખાયૈ વષટ્ ૪ ઓં હ્રીં એં તં ૪ ઐં હ્રીં કવચાય
હું । ૪ ઓં હ્રીં ઓં પં ૪ ઔં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ૪ ઓં હ્રીં અં યં ૯ અઃ
હરિહરાસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ કરષડંગન્યાસં વિધાય ધ્યાનં કુર્યાત્ ।
તદ્યથા ॥
તારાદિ પંચમનુભિઃ પરિચીયમાનં
માનૈરગમ્યમનિશં જગદેક મૂલં ॥
સચ્ચિત્સમસ્તગમનેશ્વરમચ્યુતં તં-
ત્તેજઃ પરં ભજત સાંદ્ર સુધાંબુરાશિં

ઇતિ સકલ પ્રપંચાતિરિક્તઃ સર્વસાક્ષી નિરતિશયાનંદ ચિદ્વિલાસા વિના ભૂતઃ
પરિપૂર્ણ સચ્ચિદાનંદોહમિતિ સ્વાત્માનં ધ્યાત્વા શ્રીપરદેવતા પરાત્મનિ
વહ્નૌ ત્તત્તત્સ્થાનયુક્તાન્વર્ણાન્ જુહોમિ૦ ઇતિ ધિયા સ્વસ્મિન્ વર્ણાન્ જુહુયાત્ ॥
તદ્યથા ॥
૪ ઓં હ્રીં ક્ષં હં સઃ સોહં સ્વાહા । ૪ ઓં હ્રીં લં હં સઃ સોહં સ્વાહા ।
૪ ઓં હ્રીં હં હંસઃ સોહં સ્વાહા । ઇત્યાદિ ૪ ॥
પ્. ૬૫બ્)
ઓં હ્રીં અં હંસઃ સોહં સ્વાહા૦ ઇત્યાદિ ૪ ઓં હ્રીં ક્ષંઃ હંસઃ સોહં
સ્વાહા ઇત્યંતં માતૃકાસ્થાનેષુ વિન્યસેત્ ॥ ઇતિ પ્રપંચયાગમાતૃકાન્યાસઃ
॥
અથ ભૂતલિપિન્યાસઃ ।
તત્ર શ્રીભૂતલિપિ મંત્રસ્ય । દક્ષિણામૂર્તિ ઋષિઃ ગાયત્રીછંદઃ ભૂતલિપિ
સરસ્વતી દેવતાઃ શ્રીવિદ્યાંગત્વે ભૂતલિપિન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં
સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય ૪ હં યં રં વં લં હૃદયાય નમઃ । ૪ ઽઽનં કં ખં
યં ગં શિરસે સ્વાહા । ૪ ઞં ચં છં ઝં જં શિખાયૈ વષટ્ ।
૪ ણં ટં ઠં ઢં ડં કવચાય હું । ૪ નં તં થં ધં દં
નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ૪ મં પં ફં ભં બં અસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ મંત્રૈઃ
કરષડંગં ન્યાસં વિધાય ધ્યાયેત્ । તદ્યથા ।
ચિદ્બીજં બિંદુનાદાહ્વ શિખં વિશ્વંભરા ક્ષરૈઃ ॥
શાખા સમૂહૈઃ સકલ દિશાસુ સુવિભૃંભિતં

જલવર્ણ દલવ્રાતેનાછાદિત જગત્રયં ॥
કૃશાનુવર્ણાંકુરૈશ્ચ સંદીત્યં સુરભૂતહં

રત્નાંકુરૈરિવશુભં પવનાક્ષર શોભિતૈઃ ॥
કુસુમૈર્દીપયંતં ચ સ્વકીય તનુ સ છ્રિયં

વિયદક્ષર સદ્રૂપૈઃ ફલૈરાનતમુત્તમં ॥
પ્. ૬૬અ)
સર્વભૂતાશ્રયં નિત્યં પરામૃત મધુ દ્રવૈઃ ॥ ૪ ।
સિંચિંતં પરમેશાનીં દેવીં વાગીશ્વરીં શુભાં ॥
નિગમાગમ સંકૢપ્ત સમુન્નતિ સુશોભિતં

શિવશક્ત્યાત્મક છાયા સમાશ્રિત જગત્ત્રયં ॥
યમાશ્રિત્ય મુનીંદ્રૌદ્યાઃ વાંછિતાર્થાન્ પ્રપેદિરે

એવં ભૂતાર્ણ વૃક્ષસ્ય મૂલે ત્વક્ષર પંકજે ॥
વાગીશ્વરીં સ્મરેન્નિત્યં સકલેષ્ટ ફલપ્રદાં

કુંદાભાસામુરુ કુચ ઘટાં શોભિ ચંદ્રાર્ધ મૌલિં
હસ્તાંભોજૈર્વરજપવટીં પુસ્તકં પુંકપાલં ॥
બિભ્રાણાં તાં મધુમદલ સદ્વિહ્વલા યુગ્મ નેત્રાં
દેવીં ધ્યાયેલ્લિપિ મયતનું યૌવન્ પ્રાપ્તશોભાં

દક્ષાધઃ કરમારભ્ય વામાધઃ કરપર્યંતં આયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ
ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તત્ર પ્રથમં સંહારન્યાસઃ ॥
સંહારં ચ તથા સૃષ્ટિં સ્થિતિ ન્યાસં સમાચરેત્ ॥ ઇતિ કુલાર્ણવે ॥
તત્ર ગલે । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઌં નમઃ । હૃદિ ૪ ઋં નમઃ । ૪ નાભૌ૦ ઉં
નમઃ । સ્વાધિષ્ઠાને ૪ ઇં નમઃ । મુલાધારે ૪ અં નમઃ । દ્વાદશાંતે ૪ ઔ
નમઃ । શક્ત્યાં ૪ ઓં નમઃ । નાદે ૪ ઐં નમઃ । બિંદૌ ૪ એં નમઃ
લંબિકાયાં ॥ નામાંતરં ચોર કૂપે ॥ ૪
પ્. ૬૬બ્)
લં નમઃ । વામકર્ણે । ૪ વં નમઃ । દક્ષકર્ણે ॥ ૪ રં મુખે । ૪ યં
મૂર્દ્ધ્નિ ૪ હં ન૦ । દક્ષમણિ બંધે । ૪ ગં૦ । અંગુલિમૂલે ૪ ઘં ન૦ ।
કૂર્પરે ૪ ખં૦ । બાહુમૂલે । ૪ કં૦ । અંગુલ્યગ્રે ૪ ઽઽનં ન૦ ।
વામમણિબંધે ૪ જં૦ । અંગુલિમૂલે ૪ ઝં૦ । કૂર્પરે ૪ છં૦ । બાહુમૂલે
૪ ચં૦ । અંગુલ્યગ્રે ૪ ઞં૦ । દક્ષપાદગુલ્ફે ૪ ડં નમઃ । અંગુલિમૂલે
૪ ઢં૦ । જાનુનિ ૪ ઠં । ઉરુ મૂલે ૪ ટં૦ । અંગુલ્યગ્રે ૪ ણં૦ । વામગુલ્ફે ૪
દં૦ । અંગુલિમૂલે ૪ ધં૦ । ભાનુનિ ૪ થં૦ । ઊરુમૂલે ૪ તં૦ । પાદાગ્રે ૪
નં૦ । પૃષ્ટે ૪ બં૦ । નાભૌ ૪ ભં૦ । વામપાર્શ્વે ૪ ફં૦ । દક્ષે ૪ પં૦ ।
ઉદરે ૪ મં૦ । ભ્રૂમધ્યે ૪ સં૦ । હૃદયે ૪ ષં૦ । ગુહ્યે ૪ શં૦ । ઇતિ સંહાર
ન્યાસઃ ॥
અથ સૃષ્ટિન્યાસઃ ।
તત્ર મૂલાધારે ૪ અઃ નમઃ । એવં સ્વાધિષ્ઠાને ૪ ઇઃ નમઃ । નાભૌ ૪ ઉઃ ।
હૃદિ ૪ ઋઃ । ગલે ૪ ઌઃ । બિંદૌ ૪ એઃ । નાદે ૪ ઐઃ નમ શક્ત્યાં ૪ ઓઃ ।
દ્વાદશાંતે ૪ ઔઃ । મૂર્દ્ધ્નિ ૪ હઃ નમઃ । મુખે ૪ યઃ નમઃ । દક્ષકર્ણે ૪
રઃ નમઃ । વામે ૪ વઃ નઃ । ચૂડાધઃ ૪ લઃ । દક્ષકરાંગુલ્યગ્રે ૪ ઽઽનઃ
નમઃ । બાહુમૂલે ૪ કઃ । મધ્યે ૪ ખઃ । અંગુલિમૂલે ૪ ઘઃ । મણિબંધે ૪
ગઃ । વામકરાંગુલ્યગ્રે ૪ ઞઃ ।
પ્. ૬૭અ)
બાહુમૂલે ૪ ચઃ । મધ્યે ૪ છઃ । અંગુલિમૂલે ૪ સઃ । મણિબંધે ૪ જઃ ।
દક્ષપાદાગ્રે ૪ ણઃ । ઉરુમુલે ૪ ટઃ । જાનુનિ ૪ ઠઃ । અંગુલિમૂલે ૪ ઢઃ ।
ગુલ્ફે ૪ ડઃ । વામપાદાગ્રે ૪ નઃ । ઉરુમૂલે ૪ તઃ ॥ જાનુનિ ૪ થઃ । અંગુલિમૂલે
૪ ધઃ । ગુલ્ફે ૪ દઃ । ઉદરે ૪ મઃ । દક્ષપાર્શ્વે ૪ પઃ । વામે ૪ ફઃ । નાભૌ ૪
ભઃ । પૃષ્ઠે ૪ બઃ । મૂલાધારે ૪ શઃ । હૃદિ ૪ ષઃ ભ્રૂમધ્યે ૪ સઃ નમઃ ।
ઇતિ સૃષ્ટિન્યાસઃ ॥
અથ સ્થિતિન્યાસઃ ॥
તત્ર મૂલાધારે ૪ અંઃ નમઃ । એવં સ્વાધિષ્ઠાને ૪ ઇઃ નમઃ ॥ હૃદિ ૪ ઋંઃ ।
ગલે ૪ ઌંઃ । નાભૌ ૪ ઉંઃ । બિંદૌ ૪ એંઃ । નાદે ૪ એંઃ । દ્વાદશાંતે ૪
ઔંઃ । શક્ત્યાં ૪ ઓંઃ બ્રહ્મરંધ્રે ૪ હંઃ । મુખે ૪ યંઃ । વામકર્ણે ૪
વંઃ । ચૂડાધઃ ૪ લંઃ । દક્ષકર્ણે ૪ રંઃ । દક્ષકરાંગુલ્યગ્રે ૪ ઽઽનંઃ ।
બાહુમૂલે ૪ કંઃ । અંગુલિમૂલે ૪ ઘંઃ । મણિબંધે ૪ ગંઃ । કૂર્પરે ૪
ખં । વામકરાંગુલ્યગ્રે ૪ ઞંઃ । વામબાહુમૂલે ૪ ચંઃ । અંગુલિમૂલે ૪
ઝંઃ । મણિબંધે ૪ જંઃ । મધ્યે ૪ છંઃ । દક્ષપાદાંગુલ્યગ્રે ૪ ણંઃ ।
દક્ષોરુમૂલે ૪ ટંઃ । અંગુલિમૂલે ૪ ઢંઃ । ગુલ્ફે ૪ ડંઃ । જાનુનિ ૪ ઠંઃ
। વામપાદાંગુલ્યગ્રે ૪ નંઃ । વામોરુમૂલે ૪ તંઃ ।
પ્. ૬૭બ્)
અંગુલિમૂલે ૪ ધંઃ । ગુલ્ફે ૪ દંઃ । જાનુનિ ૪ થંઃ । ઉદરે ૪ મંઃ ।
દક્ષપાર્શ્વે ૪ પંઃ । નાભૌ ૪ ભંઃ । પૃષ્ઠે ૪ બંઃ । વામપાર્શ્વે ૪
ફંઃ । હૃદિ ૪ ષંઃ । ભ્રૂમધ્યે ૪ સંઃ । ગુહ્યે ૪ શંઃ નમઃ ॥ ઇતિ
સ્થિતિન્યાસઃ ॥ ઇતિ ભૂતલિપિમાતૃકાન્યાસઃ ॥
અથ ષટ્ત્રિંશત્તત્વં ન્યાસઃ ॥
તત્ર જાન્વાદિપાદપર્યંતં ૪ ક્ષં પૃથિવી તત્વાત્મને
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ નમઃ । નાભ્યાદિજાન્વંતં ૪ લં અપ્ તત્વાત્મને
શ્રી૦ । કંઠાદિનાભ્યંતં ૪ હં તેજસ્તત્વાત્મને શ્રી૦ ॥
ભ્રૂમધ્યાદિકંઠાંતં ૪ સંવાયુસ્તત્વાત્મને શ્રી૦ । મૂર્દ્ધાદિ
ભ્રૂમધ્યાંતં ૪ ષં આકાશતત્વાત્મને શ્રી૦ પુનર્જાચાદિપાદાંતં ૪
શં ગંધતત્વાત્મને શ્રી૦ । નાભ્યાદિજાન્વંતં ૪ વં રસતત્વાત્મને શ્રી૦
। કંઠાદિનાભ્યંતં ૪ લં રુપતત્વાત્મને શ્રી૦ ।
ભ્રૂમધ્યાદિકંઠાંતં ૪ રં સ્પર્શતત્વાત્મને શ્રી૦ ।
મૂર્દ્ધાદિભ્રૂમધ્યાંતં ૪ યં શબ્દતત્વાત્મને શ્રી૦ । ગુહ્યે ૪ મં
ઉપસ્થતત્વાત્મને શ્રી૦ ગુદે ૪ ભં પાયુતત્વાત્મને શ્રી૦
પ્. ૬૮અ)
પાદયોઃ ૪ બં પાદતત્વાત્મને શ્રી૦ પાણ્યોઃ ૪ ફં પાણિતત્વાત્મને શ્રી૦ ।
મુખે ૪ પં વાક્ તત્વાત્મને શ્રી૦ । નાસિકયોઃ ૪ નં ઘ્રાણતત્વાત્મને શ્રી૦ ।
જિહ્વાયાં ૪ ધં જિહ્વાતત્વાત્મને શ્રી૦ ચક્ષુષોઃ । દં ચક્ષુસ્તત્વાત્મને
શ્રી૦ । સર્વાંગે ૪ થં ત્વક્ તત્વાત્મને શ્રી૦ । શ્રોત્રયોઃ । ૪ તં
શ્રોત્રતત્વાત્મને શ્રી૦ । મનસિ ૪ ણં મનસ્તત્વાત્મને શ્રી૦ । હૃદિ ૪ ઢં
બુદ્ધિતત્વાત્મને શ્રી હૃદિ ૪ ડં અહંકારતત્વાત્મને શ્રી૦ । સર્વાંગે ૪ ઠં
પ્રકૃતિતત્વા શ્રી૦ સર્વાંગે ૪ ટં પુરુષતત્વાત્મને શ્રી૦ સર્વાંગે ૪ ઞં
નિર્યાતતત્વાત્મને શ્રી૦ સર્વાંગે ૪ ઝંકાલતત્વાત્મને શ્રી૦ । હૃદિ ૪ જં
રાગતત્વાત્મને શ્રી૦ હૃદિ ૪ છં વિદ્યાતત્વાત્મને શ્રી૦ । હૃદિ ૪ ચ
કલાતત્વાત્મને શ્રી૦ । હૃદિ ૪ ઽઽનં માયાતત્વાત્મને શ્રી૦ । હૃદિ ૪ ઘં
શુદ્ધવિદ્યાતત્વાત્મને શ્રી૦ । મુખે ૪ ગં ઈશ્વરતત્વાત્મને શ્રી૦ । શિરસિ ૪
ખં સદાશિવતત્વાત્મને શ્રી૦ । મૂલાધારે ૪ કં શક્તિતત્વાત્મને શ્રી૦
બ્રહ્મરંધ્રે ૪ અં શિવતત્વાત્મને શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ નમઃ ॥
ઇતિ ષટ્ત્રિંશત્તત્વન્યાસઃ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગઃ પંચમોમંગંત્

પ્. ૬૮બ્)
ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારવિંદદ્વંદ્વાંતે વાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે પંચમસ્તરંગઃ

અથ મૂલમંત્રન્યાસઃ
સ ચાસ્યાં વિદ્યાયાં ત્રિવિધઃ । ષોઢા શ્રીચક્રકરશુધ્યાદિ ભેદાત્
। ષોઢાન્યાસોપિ દ્વિવિધઃ । પૂર્વોત્તર ભેદાત્ । ઉત્તરોપિ ત્રિવિધઃ ।
મહાષોઢાન્યાસો બીજષોઢાન્યાસો માલિન્યાદિ ષોઢાન્યાસશ્ચેતિ ।
તત્ર પૂર્વષોઢાન્યાસઃ સર્વામ્નાયવિષયઃ ।
ઉત્તર ષોઢાન્યાસસ્તૂર્ધ્વામ્નાયવિષયઃ । શ્રીચક્રન્યાસોપિ ત્રિવિધઃ ।
સંહારસૃષ્ટિસ્થિતિભેદાત્ । કરશુધ્યાદિન્યાસોપિ બહુતરઃ । રતિકામ
પંચાશત્ત્રિપુરાદિનાં ન્યાસ વિશેષાણાં તત્રૈવાદિ પદેન સંગૃહીતત્વાત્ ।
તત્રાદૌ પૂર્વષોઢાન્યાસઃ । તત્ર દક્ષિણામૂર્તિ ઋષિઃ । ગાયત્રી છંદઃ ।
શ્રીમાતૃકા ગણેશગ્રહનક્ષત્રયોગિનીરાશિ પીઠમાતૃકારૂપિણી
શ્રીત્રિપુરસુંદરી દેવતા । શ્રીવિદ્યાંગત્વેન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં
સ્મૃત્ય વિન્યસ્ય કરષંડગન્યાસં કુર્યાત્ । તદ્યથા-
ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં અં કં ૪ આં ઐં હૃદયાય નમઃ । ૪
પ્. ૬૯અ)
ઇં ચં ૪ ઈં ક્લીં શિરસે સ્વાહા । ૪ ઉં ટં ૪ ઊં સૌઃ શિખાયૈ વષટ્ । ૪
એં તં ૪ ઐં ઐં કવચાય હું । ૪ ઓં પં ૪ ઔં ક્લીં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ૪
અં યં ૯ અઃ સૌઃ અસ્ત્રાય ફટ્ । ઇતિ મંત્રાનંગુષ્ઠાદિતલાંતં
કરયોર્વિન્યસ્ય હૃદયાદિષ્વેપિ ષડંગેષુ વિન્યસેત્ । તતો ધ્યાનં
ઉદ્યત્સૂર્યસહસ્રાભાં પીનોન્નતપયોધરાં ॥
રક્તમાલ્યાંબરાલેપાં રક્તભૂષણભૂષિતાં

પાશાંકુશધનુર્બાણભાસ્વત્પાણિચતુષ્ટયાં ॥
લસન્નેત્રત્રયાં સ્વર્ણમુકુટોદ્ભાસિચંદ્રિકાં

ગણેશગ્રહનક્ષત્રયોગિની રાશિરૂપિણીં ॥
દેવીં પીઠમયીં ધ્યાયેન્માતૃકાસુંદરીં કરપરાં

વામાદ્યૂર્ધ્વયોરાદ્યે ઇત્યાયુધધ્યાનં ।
ઇતિ સમષ્ટિરૂપેણ પરમાનંદઘનાં ધ્યાત્વા અસ્ય શ્રીગણેશન્યાસસ્ય
ગણક ઋઃ નિચૃદ્ગાયત્રી છંદઃ શ્રીગણેશો દેવતા ન્યાસે વિનિયોગઃ । ઓં ગાં
શક્ત્યાનંદાય હૃ૦ શ્રીં ગીં મુખેંદ્રાય શિરઃ । હ્રીં ગું
રાજચંદ્રાય શિખા । ક્લીં ગૈં મદોત્કટાય કવચાય હું । ગ્લૌં ગૌં
પ્રમોદાય નેત્ર । ગં ગઃ સર્વમંત્રાત્મને આમોદાય અસ્ત્રાય૦
ઇતિ ષંડંગં વિન્યસ્ય ગણેશાદિ રૂપં ધ્યાયેત્ ।
પ્. ૬૯બ્)
તદ્યથા ॥
તરુણાદિત્યસંકાશાન્ ગજવક્ત્રાંસ્ત્રિલોચનાન્ ॥
પાશાંકુશવરાભીતિ કરાન્ શક્તિ સમન્વિતાન્

તાસ્તુ સિંદૂરવર્ણાભાઃ સર્વાલંકાર શોભિતાઃ ॥
એકહસ્ત ધૃતાં ભોજા ઇતરા લિંગિત પ્રિયાં

વામોર્ધ્વ કરમારભ્ય ઇતિ આયુધ ધ્યાનં ॥
શક્તીનાં વામકરે કમલં દક્ષિણકરેણ પ્રિયાલિંગનમિતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ।
તદ્યથા । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ગં અં વિઘ્નેશ્વરાય શ્રીયૈ નમઃ । ૪
ગં આં વિઘ્નરાજાય હ્રિયૈ નમઃ । ૪ ગં ઇં વિનાયકાય તુષ્ટ્યૈ ન૦ । ૪ ગં
ઈં શિવોત્તમાય શાંત્યૈ૦ । ૪ ગં ઉં વિઘ્નકૃતે પુષ્ટ્યૈ૦ । ૪ ગં ઊં
વિઘ્નહર્ત્રે સરસ્વત્યૈ૦ । ૪ ગં ઋં વિઘ્નરાજાયરત્યૈ૦ । ૪ ગં ૠં
ગણનાયકાય મેધાયૈ૦ । ૪ ગં ઌં એકદંતાય કાંત્યૈ૦ । ૪ ગં ૡં
દ્વિદંતાય કામિન્યૈ૦ । ૪ ગં એં ગજવક્ત્રાય મોહિન્યૈ૦ । ૪ ગં ઐં
નિરંજનાય જટાયૈ૦ । ૪ ગં ઓં કપર્દિને તીવ્રાયૈ૦ । ૪ ગં ઔં
દીર્ઘવક્ત્રાય જ્વાલિન્યૈ૦ । ૪ ગં અં શંકુકર્ણાય નંદાયૈ૦ । ૪ ગં અઃ
વૃષભધ્વજાય સુરસાયૈ૦ । ૪ ગં કં ગણનાથાય કામરુપિણ્યૈ૦ । ૪ ગં
ખં ગજેંદ્રાય ઉગ્રાયૈ૦ । ૪ ગં ગં શૂર્પકર્ણાય જયિન્યૈ૦ । ૪ ગં ઘં
ત્રિનેત્રાય સત્યાયૈ૦ । ૪ ગંડં લંબોદરાય વિઘ્નેશ્યૈ૦ । ૪
પ્. ૭૦અ)
ગં ચં મહાનાદાય સુરુપિષ્પૈ૦ । ૪ ગં છં ચતુર્મૂર્ત્તય કામદાયૈ૦ ન૦
। ૪ ગં જં સદાશિવાય મદવિહ્વલાયૈ૦ । ૪ ગં ઝં આમોદાય વિકટાયૈ૦ । ૪
ગં ઞં ચતુર્મુખાય ધૂમ્રાયૈ૦ । ૪ ગં ટં સુમુખાય ભૂત્યૈ૦ । ૪
ગં ઠં પ્રમોદાય ભૂમ્યૈ૦ । ૪ ગં ડં એકપાદાય સત્યૈ૦ । ૪ ગં ઢં
દ્વિજિહ્વાય પરમાયૈ૦ । ૪ ગં ણં શૂરાય મનુષ્યૈ૦ । ૪ ગં તં વીરાય
મકરધ્વજાયૈ૦ । ૪ ગં થં ષણ્મુખાય વિકર્ણાયૈ૦ । ૪ ગં દં વરદાય
ભૃકુટ્યૈ૦ । ૪ ગંધં વામદેવાય લજ્જાયૈ૦ । ૪ ગં નં વક્રતુંડાય
દીર્ઘઘોણાયે૦ ૪ ગં પં દ્વિરંડાય ધનુર્ધરાયૈ૦ । ૪ ગં ફં સેનાન્યે
યામિન્યૈ ન૦ । ૪ ગં બં ગ્રામણ્યે રાત્ર્યૈ૦ । ૪ ગં ભં મત્તાય
ચંદ્રિકાયૈ૦ । ૪ ગં મં વિમત્તાય શશિપ્રભાયૈ૦ । ૪ ગં યં
મત્તવાહનાય લોલાયૈ૦ । ૪ ગં ષં વૃષકેતવે શિવાયૈ૦ । ૪ ગં સં
ભક્ષપ્રિયાય દુર્ગાયૈ૦ । ૪ ગં હં મેઘનાદાય કાલિકાયૈ૦ । ૪ ગં લં
ગણપતયે કાલજિહ્વાયૈ૦ । ૪ ગં ક્ષં ગણેશાય વિઘ્નહારિણ્યૈ નમઃ । ઇતિ
માતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસેત્ । ઇતિ ગણેશન્યાસઃ ॥
અથ ગ્રહન્યાસઃ ॥
તત્ર ધ્યાનં ॥
રક્તં સ્વેતં તથા રક્તં શ્યામં પીતં ચ પાંડુરં ॥
પ્. ૭૦બ્)
ધૂમ્રકૃષ્ણ્યં કૃષ્ણધૂમ્રં ધુમ્રધૂમ્રં વિચિંતયેત્

રવિ મુખ્યાન્ કામરૂપાન્ સર્વાભરણભૂષિતાન્ ॥
વામોરૂ ન્યસ્ત હસ્તાંશ્ચ દક્ષહસ્ત વરપ્રદાન્

શક્તયોપિ તથા ધ્યેયા વરાભય કરાંબુજાઃ ॥
સ્વસ્વપ્રિયાંકનિલયાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ

ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥
હૃદયાધસ્તાત્ ।
ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં અં ૧૫ રક્તવર્ણસૂર્યાય રક્તવર્ણરેણુકાંબાયૈ નમઃ ।
ભ્રૂમધ્યે ૪ યં ૩ સ્વેતવર્ણચંદ્રાય શ્વેતામૃતાંબાયૈ૦ । નેત્રત્રયે । ૪
કં૦ ૪ રક્તવર્ણમંગલાય રક્તવર્ણધામાંબાયૈ૦ । હૃદયસ્થોપરિ । ૪
ચં૦ ૪ શ્યામાય બુધ્યાય શ્યામજ્ઞાનરૂપાંબાયૈ૦ । કંઠે ૪ તં૦ ૪
પીતાય બૃહસ્પતયે પીતશાંકર્યયંબાયૈ૦ । હૃદિ ૪ ટં૦ ૪ પાંડુરાય
શુક્રાય પાંડુજ્ઞાનરુપાંબાયૈ૦ । નાભૌ ૪ પં ૪ ધૂમ્રકૃષ્ણાય
શનૈશ્ચરાય ધૂમ્રકૃષ્ણશક્ત્યાંબાયૈ૦ ॥ મુખે ૪ શં ૩
કૃષ્ણધૂમ્રાય રાહવે કૃષ્ણધૂમ્ર કૃષ્ણાંબાંયૈ૦ । પાદયોઃ ૪ લં
ક્ષં ધૂમ્ર ધૂમ્રાય કેતવે ધૂમ્રાંબાયૈ નમઃ । ઇતિ ગ્રહન્યાસઃ ।
અથ નક્ષત્રન્યાસઃ ।
તત્ર ધ્યાનં ।
જ્વલત્કાલાગ્નિસંકાશા વરદાભયપાણયઃ ॥
નતિપાણ્યોશ્વિનીમુખ્યાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ

દક્ષાધઃ કરયોર્વરાભયે ઊર્ધ્વયોર્નતિમુદ્રે૦ । ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥
પ્. ૭૧અ)
ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ । તદ્યથા । લલાટે ૪ અં આં અશ્વિન્યૈ નમ૦ । દક્ષનેત્રે ૪ ઇં
ભરણ્યૈ૦ । વામનેત્રે ૪ ઈં ઉં ઊં કૃત્તિકાયૈ૦ । દક્ષણકણે ૪ ઋં ૠં ઌં
ૡં રોહિણ્યૈ૦ । વામકર્ણે ૪ એં મૃગશિરસે૦ । દક્ષનાસાયાં ૪ ઐં
આર્દ્રાયૈ૦ । વામનાસાયાં ૪ ઓં ઔં પુનર્વસવે૦ । કંઠે ૪ કં પુષ્પાયૈ૦
। દક્ષસ્કંધં ૪ ખં ગં આશ્લેષાયૈ૦ । વામસ્કંધે ૪ ઘં ઽઽનં
મઘાયૈ૦ । દક્ષકફોણૌ ૪ ચં પૂર્વફાલ્ગુન્યૈ૦ । વામકફોણૌ ૪ છં
જં ઉત્તરાફાલ્ગુન્યૈ૦ । દક્ષમણિબંધે ૪ ઝ ઞં હસ્તાયૈ૦ ।
વામમણિબંધે ૪ ટં ઠં ચિત્રાયૈ૦ । દક્ષસ્તને ૪ ડં સ્વાત્યૈ૦ ।
વામહસ્તેયે ૪ ઢં ણં વિશાખાયૈ૦ ॥ નાભૌ ૪ તં થં દં અનુરાધાયૈ
ન૦ ॥ દક્ષકટ્યાં ૪ ધં જ્યેષ્ઠાયૈ૦ । વામકટ્યાં ૪ નં પં ફં
મૂલાયૈ નમઃ ॥ દક્ષોરૌ ૪ બં પૂર્વાષાઢાયૈ૦ । વામોરૌ ૪
ઉત્તરાષાઢાયૈ૦ । દક્ષજાનુનિ ૪ મં શ્રવણાયૈ૦ । વામજાનુનિ ૪ યં રં
ધનિષ્ઠાયૈ૦ । દક્ષજંઘાયાં ૪ શતભિષાયૈ ન૦ । વામજંઘાયાં ૪
વં શં પૂર્વભાદ્રપદાયૈ૦ । દક્ષપાદે ૪ ષં શં હં
ઉત્તરાભાદ્રપદાયૈ૦ । વામપાદે ૪ લં ક્ષં અં અઃ ।
પ્. ૭૧બ્)
રેવત્યૈ નમઃ ॥ ઇતિ નક્ષત્રન્યાસઃ ।
અથ મહાયોગિનીન્યાસઃ ॥
તત્ર વિશુદ્ધૌ ષોડશદલકમલકર્ણિકાયાં ત્વક્ ધાતુ દેવતાં ડાકિનીં
ધ્યાયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
રક્તાં રક્ત ત્રિનેત્રાં પશુજનભયકૃછૂલખટ્વાંગહસ્તાં
વામે ખેટં દધાનાં ચષકમપિ સુરાપૂરિતં ચૈકવક્ત્રાં ॥
અત્યુગ્રાસુગ્રદંષ્ટ્રામરિ કુલમથિનીં પાયસાન્ને પ્રસક્તાં
કંઠસ્થાનેઽમૃતાદ્યૈઃ પરિવૃતવપુષં ભાવયેજ્જકિનીં તાં

દક્ષોર્ધ્વાધઃ શૂલખટ્વાંગે વામોર્ધ્વાધઃ ખેટ ચષકે ઇત્યાયુધ
ધ્યાનં ॥ ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥
૪ ડાં ડીં ડૂં ડૈં ડૌં ડઃ ડમલવયરંયૂં ડાકિનિ માં રક્ષ
રક્ષ મમ ત્વગ્ ધાતું રક્ષ રક્ષ સર્વસત્વવશંકરિ દેવિ આગછ આગછ
ઇમાં પૂજાં ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ ઐં ઘોરે દેવિ હ્રીં સઃ પરમઘોરે હૂં
ઘોરરૂપે એહ્યેહિ નમશ્ચામુંડે ડરલકસે હેં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ દેવિ
વરદે વિચ્ચે અં ૧૫ વિશુદ્ધ પીઠસ્થે વિશુદ્ધ ડાકિનિ વિશુદ્ધનાથ
દેવયુગ્મ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ ॥ ઇતિ મનસા કર્ણિકાયાં વિન્યસ્ય
તદગ્રાદિ પરિતસ્તદાવરણાક્ષર શક્તીર્ન્યસેત્ ॥
પ્. ૭૨અ)
તદ્યથા ॥ ૪ અં અમૃતાયૈ નમઃ આં આકર્ષિણ્યૈ૦ ૪ ઇં ઇંદ્રાવિણ્યૈ૦ । ૪ ઈં
ઇશાન્યૈ નમઃ ૪ ઉં ઉમાયૈ૦ । ઊર્ધ્વકેશિન્યૈ૦ । ૪ ઋં ઋદ્ધિદાયૈ૦ । ૪
ૡં ઋષાયૈ૦ । ૪ ઌં ઌકારાયૈ૦ । ૪ ૡં ઌષાયૈ ન૦ । ૪ એં એકપાદાયૈ૦ । ૪
ઐં ઐશ્વર્યાત્મિકાયૈ૦ । ૪ ઓં ઓંકારાત્મિકાયૈ૦ । ૪
ઔં ઔષધાત્મિકાયૈ૦ । ૪ અં અંબિકાયૈ૦ । ૪ અઃ અક્ષરાત્મિકાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ
પ્રાદક્ષિણ્યેન ન્યસેત્ ॥ એતાઃ શક્તયો ડાકિની વધ્યેયાઃ ॥ તતોઽનાહતે
દ્વાદશદલકમલકર્ણિકાયાં રક્તધાતુ દેવતાં રાકિનીં સાવરણાં
ધ્યાત્વાનસ્યેત્ ॥ તદ્યથા ॥
શ્યામાં શૂલાબ્જહસ્તાં ડમરુકસહિતાં તીક્ષ્ણચક્રં વહંતીં
દ્વ્યાસ્યાં રક્ત ત્રિનેત્રાં ભૃકુટિવલિલસદ્દષ્ટદંતપ્રભાભિઃ ॥
દીપ્તાસ્યાં દેવદેવીં હૃદયકમલગાં રક્તધાત્વૈક નાથાં
શુદ્ધાન્નેષુ પ્રસક્તાં મધુમદમુદિતાં ચિંતયેદ્રાકિણીં તાં ॥
દક્ષાધઃ કરમારભ્ય દક્ષોર્ધ્વ કરપર્યંતમાયુધધ્યાનં ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા તન્મન્ત્રં કર્ણિકાયાં ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
૪ રાં રીં રૂં રૈં રૌં રંઃ । રમલવરયૂં રાકિણિ માં રક્ષ રક્ષ
મમ રક્ત ધાતૂં રક્ષ રક્ષ સર્વસત્વ
પ્. ૭૨બ્)
વશંકરિ દેવિ આગછ ૨ ઇમાં પૂજાં ગૃહ્ણ ૨ ઐં ઘોરે દેવિ હ્રીં સઃ
પરમઘોરે હૂં ઘોરરૂપે એહ્યેહિ નમશ્ચામુંડે ડરલકસહૈં
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિદેવિ વરદે વિચ્ચે કં ૧૧ અનાહત પાઠસ્થે અનાહત
રાકિણિ અનાહત નાથદેવ યુગ્મ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ ॥ ઇતિ મનસા
સંપૂજ્ય કર્ણિકાયાં વિન્યસ્ય૦ દલેષુ પરિતસ્તદાવરણાક્ષર દેવતા ન્યસેત્ ॥
તદ્યથા ॥
૪ કંકાલરાત્ર્યૈ નમઃ ॥ ૪ ખં ખાર્તંતાયૈ૦ । ૪ ગં ગાયત્ર્યૈ નમઃ । ૪
ઘં ઘંટાધારિણયૈ ન૦ । ૪ ઽઽનં ઽઽનાર્ણાત્મિકાયૈ૦ ૪ ચં ચામુંડાયૈ૦
। ૪ છં છાયાયૈ૦ । ૪ જં જયાયૈ૦ । ઝં ઝંકારિણ્યૈ૦ । ૪ ઞં
ઞાંર્ણાત્મિકાયૈ૦ । ૪ ટં ટંકહસ્તાયૈ૦ ।
૪ ઠં ઠંકારિણ્યૈ૦ ડં ડંઃ ॥ ઇતિ દ્વાદશદલેષુ વિન્યસ્યૈતા રાકિનીવ
ધ્યેયાઃ ॥ તતો મણિપૂરે દશદલકમલ માંસધાતુ દેવતાં લાકિનીં
સાવરણાં ધ્યાત્વા ન્યસેત્ તદ્યથા ॥
કૃષ્ણાં દેવીં ત્રિવક્ત્રાં ત્રિનયન લસિતાં દંષ્ટ્રિયીમુગ્રરૂપાં
વજ્રં શક્તિં ચ દંડાભયવરદદરાન્ દક્ષવામેર્દધાનાં ॥
ધ્યાત્વા નાભિસ્થ પદ્મે દશદલ વિલસત્કર્ણિકે લાકિનીં તાં
માંસસ્થાં ગૌડભક્તોત્સુક હૃદયવતીં વિન્યસેત્ સાધકેંદ્રઃ

પ્. ૭૩અ)
દક્ષાદ્યૂર્ધ્વયોરાદ્યે તદાદ્મધઃસ્થયોરન્યે તદાદ્યધઃસ્થયોરપરે
ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥
૪ લાં લીં લૂં લૈં લૌં લઃ લમલવરયૂં લકિની માં રક્ષ ૨ મમ
માંસધાતું રક્ષ ૨ સર્વસત્વવશંકરિ દેવિ આગછ ૨ ઇમાં પૂજાં
ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ ઐં ઘોરે દેવિ હ્રીં સઃ પરમઘોરે હૂં ઘોરરૂપે એહ્યેહિ
નમશ્ચામુંડે ડરલકસહૈં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિદેવિ વરદે વિચ્ચે ડં ।
૯ મણિપૂરક પીઠસ્થે મણિપૂર કલાકિનિમપૂરકનાથ દેવયુગ્મ
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ ॥ ઇતિ કર્ણિકાયાં મનસા સંપૂજ્ય વિન્યસ્ય
પરિતસ્તદા વરણાક્ષર દેવતા ન્યસેત્ ॥ ૪ ડં ડામર્ષે નમઃ । ૪ ઢં ઢં
કારિણ્યૈ૦ । ૪ ણં ણકારિણ્યૈ૦ ॥ ૪
તં તામસ્યૈ નમઃ ॥ થં સ્થાનદેવ્યૈ૦ । ૪ દં દાક્ષાયિણ્યૈ ન૦ । ૪ ધં
ધાત્ર્યૈ૦ । ૪ નં નંદાયૈ૦ । ૪ પં પાર્વત્યૈ નમઃ । ફં ફટ્કારિણ્યૈ
નમઃ ॥ ઇતિ ન્યસેત્ ॥
એતા લકિનીવત્ ધ્યેયાઃ ॥ તતઃ સ્વાધિષ્ઠાને ષટ્દલકમલ કર્ણિકાયાં મેદો
ધાતુ દેવતાં કાકિનીં સાવરણાં ધ્યાત્વા ન્યસેત્ । તદ્યથા ॥
સ્વાધિષ્ઠાનાખ્ય પદ્મે રસદલલસિતે વેદવક્ત્રાં ત્રિનેત્રાં
પીતાંભાં ધારયંતી ત્રિશિખગુણકપાલા ભયાન્ પાત્તગર્વાં ॥
પ્. ૭૩બ્)
મેદો ધાતુ પ્રતિષ્ઠામલિમદમુદિતાં બંધિનીત્યાદિવીતાં
દધ્યન્ને સક્તચિત્તામભિમત ફલદાં કાકિનીં ભાવયેત્ તાં

દક્ષોર્ધ્વ કરમારભ્ય દક્ષાધઃ કરપર્યંતંમાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ
ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ ૪ કાં કીં કૂં કૈં કૌં કઃ કમલવરયૂં કાકિનિ
માં રક્ષ ૨ મમ મેદો ધાતું રક્ષ ૨ સર્વસત્વવશંકરિ દેવિ આગછ ૨
ઇમાં પૂજ્યાં ગૃહ્ણ ૨ ઐં ઘોરે દેવિ હ્રીં સઃ પરમઘોરે હં ઘોરરૂપે
એહ્યેહિ નમશ્ચામુંડે ડરલકસહૈં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ દેવિ વરદે વિચ્ચે
બં ૫ સ્વાધિષ્ઠાન પીઠસ્થે સ્વાધિષ્ઠાન કાકિનિ સ્વાધિષ્ઠાનનાથ દેવ
યુગ્મ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમ ॥ ઇતિ કર્ણિકાયાં મનસા સંપૂજ્ય
વિન્યસ્ય પરિતસ્તદ્દલેષુ પરિવારાક્ષર દેવતા ન્યસેત્ ॥ ૪ બં બંધિન્યૈ નમઃ ।
૪ ભં ભદ્રકાલ્યૈ૦ । ૪ મં મહામાયાયૈ ન૦ । ૪ યં યશસ્વિન્યૈ૦ । ૪ રં
રમાયૈ૦ । ૪ લં લંબોષ્ઠ્યૈ૦ । ૪ ઇતિ વિન્યસ્યૈતાઃ કાકિનીવત્ ધ્યેયાઃ ॥
તતો મૂલાધારે ચતુર્દલકમલકર્ણિકાયાં અસ્થિધાતુ દેવતાં સાકિનીં
ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
દેવીં જ્યોતિઃ સ્વરૂપાં ત્રિનયન વિલસત્પંચવક્ત્રાં સુદંષ્ટ્રાં
હસ્તાંભોજેક્ષા ચાપં સૃણિમપિ દધતીં પુસ્તકં જ્ઞાનમુદ્રાં ॥
પ્. ૭૪અ)
મૂલાધારસ્થ પદ્મે નિખિલ પશુ જનોન્માદિનીમસ્થિસંસ્થાં
મુદ્ગાત્રે પ્રીતિયુક્તાં મધુમદમુદિતાં ચિંતયેત્ સાકિનીં તાં

વામાદ્યૂર્ધ્વયોરાદ્યે તદાદ્યધસ્થયોરન્યે ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥ અત્રેક્ષુ
ચાપગ્રહણાત્તત્રૈવ પુષ્પબાણાનપિ ધ્યાયેત્ ॥ ધનુર્બાણયોરત્યંત
સાહચર્યાત્ ॥ ઇતિ ધ્યાત્વા તત્કર્ણિકાયાં ન્યસેત્ ॥ ૪ સાં સીં વ્યૂં સૈં સૌ
સઃ સ્મલ્વરયૂં સાકિની માં રક્ષ ૨ મમાસ્થિ ધાતું રક્ષ ૨
સર્વસત્વવશંકરિ દેવિ આગછ ૨ ઇમાં પૂજા ગૃહ્ણ ૨ ઐં ઘોરે દેવિ હ્રીં
સઃ પરમઘોરે હૂં ઘોરરૂપે એહ્યેહિ નમશ્ચામુંડે ડરલકસહૈં
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિદેવિ વરદે વિચ્ચે વં ૩ મૂલાધારપીઠસ્થે
મૂલાધારસાકિનિ મૂલાધારનાથ દેવયુગ્મ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ
નમઃ ॥ ઇતિ તત્કર્ણિકાયાં મનસા સંપૂજ્ય વિન્યસ્ય તદ્દલેષુ
પરિતસ્તત્પરિવારાક્ષર દેવતા ન્યસેત્ ૪ વ વરદાયૈ નમઃ । ૪ શં શશિન્યૈ
નમઃ । ૪ ષં ષંઢાયૈ૦ । ૪ સં સરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્યૈતાઃ
સાકિનીવત્ ધ્યેયાઃ ॥
પ્. ૭૪બ્)
તતો ભ્રૂમધ્યે આજ્ઞાચક્રે મજ્જાધાતુ દેવતાં હાકિનીં ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥
તદ્યથા ॥
ભ્રૂમધ્યે બિંદુપદ્મે દ્વિદલસુલસિતે શુક્લવર્ણાં કરાબ્જૈ-
ર્બિભ્રાણાં જ્ઞાનમુદ્રાં ડમરુકસહિતામક્ષમાલાં કપાલં ॥
ષડ્વક્ત્રાં મજ્જસંસ્થાં ત્રિનયનલસિતાં હંસવત્યાદિ યુક્તાં
હારિદ્રાન્ને સક્તચિત્તાં સકલસુરનુતાં હાકિનીં ભાવયેત્ તાં

દક્ષાદ્યૂર્ધ્વયોરાદ્યે તદાદ્યદ્યધસ્થયોરન્યે ઇત્યાયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ
ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ ૪ હાં હીં હૂં હૈં હૌં હઃ । હમલવરયૂં હાકિનિ
માં રક્ષ ૨ મમ મજ્જાધાતું રક્ષ ૨ સર્વસત્વવશંકરિ દેવિ આગછ ૨
ઇમાં પૂજાં ગૃહ્ણ ૨ ઐં ઘોરે દેવિ હ્રીં સઃ પરમઘોરે હૂં ઘોરરૂપે
એત્યેહિ નમશ્ચામુંડે ડરલકસહૈં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિદેવિ વરદે વિચ્ચે
હં ક્ષં આજ્ઞાપીઠસ્થે આજ્ઞાહાકિનિ આજ્ઞાનાથ દેવયુગ્મ
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ ॥ ઇતિ તદ્દલકર્ણિકાયાં મનસા સંપૂજ્ય
વિન્યસ્ય તદ્દલયોઃ । ૪ હં હંસવત્યૈ નમઃ । ૪ ક્ષં ક્ષમાવત્યૈ૦ ॥ ઇતિ
વિન્યસ્ય હાકિનીવત્ ધ્યેયાઃ ॥ તતો બ્રહ્મરંધ્રે સહસ્રદલ
પ્. ૭૫અ)
કમલકર્ણિકાયાં શુક્રધાતુ દેવતાં સાવરણાં યાકિનીં ધ્યાત્વા
ન્યસેત્ ॥
મુંડવ્યોમસ્થ પદ્મે સકલદલયુતે યાકિની ભૈરવીં તાં
પક્ષિણ્યાંખ્યાં સમસ્તાયુધલસિતકરાં સર્વવર્ણાં સમષ્ટીં ॥
ડાદીનાં સર્વવક્ત્રાં સકલસુખકરીં સર્વધાતુ સ્વરૂપાં
સર્વાન્ને સક્તચિતાં પરશિવરસિકાં ભાવયેત્ સર્વરૂપાં

ઇતિ ધ્યાત્વા તન્મંત્રં કર્ણિકાયાં ન્યસેત્ ॥ ૪ યાં યીં યૂં યૈં યૌં
યઃ યમલવરયૂં યાકિનિ માં રક્ષ ૨ મમશુક્રાદિ સર્વધાતુન્ રક્ષ ૨
સર્વસત્વવશંકરિ દેવિ આગછ ૨ ઇમાં પૂજાં ગૃહ્ણ ૨ ઐં ઘોરે દેવિ હ્રીં
સઃ પરમઘોરે હૂં ઘોરરૂપે એહ્યેહિ નમશ્ચામુંડે ડરલકસહેં
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ દેવિ વરદે વિચ્ચે આદિક્ષાંતં ૫૧
બ્રહ્મરંધ્રપીઠસ્થે બ્રહ્મરંધ્ર યાકિનિ બ્રહ્મરંધ્રનાથ દેવ
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । ઇતિ તત્કર્ણિકાયાં મનસા સંપૂજ્ય વિન્યસ્ય
પરિતઃ પંચાશદ્વર્ણદેવતાઃ ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
૪ અં અમૃતાયૈ નમઃ ॥ ૪ આં આકર્ષણ્યૈ નમઃ । ૪ ઇં ઇંદ્રાણ્યૈ નમઃ । ૪
ઈં ઈશાન્યૈ નમઃ ॥ ૪ ઉં ઉમાયૈ નમઃ ॥ ૪
પ્. ૭૫બ્)
ઊં ઊર્ધ્વકેશ્યૈ નમઃ ॥ ૪ ઋં ઋદ્ધિદાયૈ નમઃ ॥ ૪ ૠ ૠષાયૈ નમઃ ॥ ૪
ઌં ઌકારાયૈ નમઃ ॥ ૪ ૡં ૡષાયૈ નમઃ ॥ ૪ એં એકપાદાયૈ નમઃ ॥ ૪
ઐં ઐશ્વર્યાત્મિકાયૈ નમઃ ॥ ૪ ઓં ઓંકારાત્મિકાયૈ નમઃ ॥ ૪ ઔં
ઔંષધાત્મિકાયૈ નમઃ ॥ ૪ અં અંબિકાયૈ નમઃ ॥ ૪ અઃ અક્ષરાત્મિકાયૈ
નમઃ ॥ ૪ કં કાલરાત્ર્યૈ નમઃ ॥ ૪ સ ખં ખાતીતાયૈ નમઃ ॥ ૪ ગં
ગાયત્ર્યૈ નમઃ ॥ ૪ ઘં ઘટાધારિણ્યૈ નમઃ ॥ ૪ ઽઽનં ઽઽનાર્ણાત્મિકાયૈ
નમઃ ॥ ૪ ચં ચામુંડાયૈ નમઃ ॥ ૪ છં છાયાયૈ નમઃ ॥ ૪ જં જયાયૈ
નમઃ ॥ ૪ ઝં ઝંકારિણ્યૈ નમઃ ॥ ૪ ઞં ઞાર્ણાત્મિકાયૈ નમઃ ॥
૪ ટં ટંકહસ્તાયૈ નમઃ ॥ ૪ ઠં ઠંકારિણ્યૈ નમઃ ॥ ૪ ડં ડામર્યૈ
નમઃ ॥ ૪ ઢં ઢંકારિણ્યૈ નમઃ ॥ ૪ ણં ણકારિણ્યૈ નમઃ ॥ ૪ તં
તામસ્યૈ નમઃ ॥ ૪ થં સ્થાનદેવ્યૈ નમઃ ॥ ૪ દં દાક્ષાયણ્યૈ નમઃ ॥ ૪
ધં ધાત્ર્યૈ નમઃ ॥ ૪ નં નંદાયૈ નમઃ ॥ ૪ પં પાર્વત્યૈ૦ । ૪ ફં
ફટ્કારિણ્યૈ નમઃ । ૪ બં બંધિન્યૈ૦ । ૪ ભં ભદ્રકાલ્યૈ૦ । ૪ મં
મહામાયાયૈ૦ । ૪ યં યશશ્વિન્યૈ૦ । ૪ રં રમાયૈ નમઃ । ૪ લંવ
લંબોષ્ઠ્યૈ૦ । ૪ વં વરદાયૈ૦ । ૪ શં શશિન્યૈ નમ૦ । ૪ ષં ષંઢાયૈ૦ ।
૪
પ્. ૭૬અ)
સં સરસ્વત્યૈ૦ । ૪ હં હંસવત્યૈ૦ । ૪ ક્ષં ક્ષમાવત્યૈ નમઃ ॥ ઇતિ
મહાયોગિનીન્યાસઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય ॥
અથ રાશિન્યાસં કુર્યાત્ ॥
તત્ર ધ્યાનં ॥
રક્તં શ્વેતં હરિદ્વર્ણં પાંડુંચિત્રં સિતં સ્મરેત્ ॥
પિશંગપિંગલૌબભ્રૂકર્પૂરારુણધૂમકાન્

સ્વ સ્વનામસમાકારાસ્તુલાકુંભૌ સમા કૃતી ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ દક્ષિણ
ગુલ્ફે ૪ અં આં ઇં ઈં મેષાય નમઃ । ૪ દક્ષિણજાનુનિ ૪ ઉં ઊં વૃષાય
નમઃ । દક્ષવૃષણે ૪ ઋં ૠં ઌં ૡં મિથુનાય ન૦ । દક્ષકુક્ષૌ ૪ એં
ઐં કર્કટાય નમઃ । દક્ષસ્કંધે ૪ ઓં ઔં સિંહાય નમઃ ।
દક્ષશિરોભાગે ૪ અં અઃ શઃ ષં સં હં કન્યારાશયે નમઃ ॥ ૪
વામશિરોભાગે ૪ કં ૪ તુલારાશયે ન૦ । ૪ વામસ્કંધે ૪ ચં ૪
વૃશ્ચિકરાશયે નમઃ । વામકુક્ષૌ ૪ ટં ૪ ધનુષે નમઃ । વામવૃષણે ૪
તં ૪ મકરાય નમઃ । વામજાનુનિ ૪ પં ૪ કુંભાય નમઃ । વામગુલ્ફે ૪
યં રં લં વં લં ક્ષં મીનાય નમઃ ॥ ઇતિ રાશિન્યાસઃ ॥
અથ પીઠન્યાસઃ ॥
તત્ર ધ્યાન ॥
સિતાસિતારુણશ્યામહરિત્પીતાન્યનુક્રમાત્ ॥
પુનઃ પુન ક્રમાદ્દેવિ પંચાશત્ સ્થાન સંચયે

પ્. ૭૬બ્)
પીઠાનિ સંસ્મરેદ્વિદ્વાન્ સર્વકામાર્થસિદ્ધયે ॥ ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥
૪ અં કામરૂપપીઠાય નમઃ ॥ ૪ આં વારાણસીપીઠાય નમઃ ॥ ૪ ઇં
નેપાલપીઠાય નમઃ । ૪ ઈં પૌંડ્રવર્દ્ધન પીઠાય નમઃ ॥ ૪ ઉં
પુરસ્થિરપીઠાય નમઃ ॥ ૪ ઊં કાન્યકુબ્જાપીઠાય નમઃ ॥ ૪ ઋં
પૂર્ણગિરિપીઠાય નમઃ । ૪ ૠ અર્બુદપીઠાય નમઃ । ૪ ઌં
આમ્રાતકેશ્વરપીઠાય નમઃ । ૪ ઌ એકામ્રપીઠાય નમ ૪ એં
ત્રિસ્રોતઃપીઠાય૦ । ૪ ઐં કામકોટપીઠાય નમ૦ । ૪ ઓં કૈલાસપીઠાય
નમ૦ । ૪ ઔ ભૃગુનરપીઠાય૦ । ૪ અં કેદારપીઠાય૦ । ૪ અઃ
ચંદ્રપુરપીઠાય૦ । ૪ કં શ્રીપુરપીઠાય૦ । ૪ ખં ઓંકારપીઠાય૦ । ૪
ગં જાલંધરપીઠાય નમ૦ । ૪ ઘં માલવપીઠાય નમ૦ । ૪ ઽઽનં
કુલાંતકપીઠાય નમઃ ॥ ૪ ચં દેવીકોટપીઠાય૦ । ૪ છં
ગોકર્ણપીઠાય૦ । ૪ જં મરુતેશ્વર પીઠાય૦ । ૪ ઝં અટ્ટહાસપીઠાય૦ । ૪
ઞં વિરજપીઠાય૦ । ૪ ટં રાજગૃહપીઠાય૦ । ૪ ઠં મહાપથપીઠાય૦ ।
૪ ડં કોલગિરિપીઠાય નમ૦ । ૪ ઢં એલાપુરપીઠાય૦ । ૪ ણં
કાલેશ્વરપીઠાય૦ ૪ તં જયંતિકાપીઠાય૦ । ૪ થં ઉજ્જયિનીપીઠાય ન૦ । ૪
પ્. ૭૭અ)
દં ચરિત્રપુરપીઠાય૦ । ૪ ધં ક્ષીરિકપીઠાય૦ । ૪ નં હસ્તિનાપુરપીઠાય૦
। ૪ પં ઉડ્ડીશપીઠાય૦ । ૪ ફં પ્રયાગપીઠાય૦ । ૪ બં ષષ્ઠીશપીઠાય
નમ૦ । ૪ ભં માયાપુરપીઠાય ન૦ । ૪ મં જલેશ્વરપીઠાય૦ । ૪ યં
મલયગિરિપીઠાય૦ । ૪ રં હિરણ્યપુરપીઠાય૦ । ૪ હં
મહાલક્ષ્મીપુરપીઠાય૦ । ૪ લં ઉડ્યાનપીઠાય૦ ૪ ક્ષં
છાયાછત્રપીઠાય નમઃ ॥ ઇતિ પીઠન્યાસઃ ।
એતે પીઠાઃ સમુદ્દિષ્ટામાતૃકારૂપમાસ્થિતાઃ ।
શુદ્ધમાતૃકાસ્થાનેષુ ન્યસનીયાઃ । ઇતિ પૂર્વષોઢાન્યાસઃ । જ્ઞાનાર્ણવે ।
ષોઢાન્યાસસ્ત્વયં પ્રોક્તઃ સર્વત્રૈવાપરાજિતઃ ॥
એવં યોન્યસ્ત ગાત્રસ્તુ સપૂજ્યઃ સર્વયોગિભિઃ । ૧ ॥
નાસ્ત્યસ્ય પૂજો લોકેષુ પિતૃમાતૃમુખોજનઃ ।
સ એવ પૂજ્યં સર્વેષાં સઃ સ્વયં પરમેશ્વરઃ । ૨ ॥
ષોઢાન્યાસવિહીનં યં પ્રણમેદેષઃ પાર્વતિ ।
સોચિરાન્મૃત્યુમાપ્નોતિ નરકં ચ પ્રપદ્યતે

ષોઢાન્યાસૈર્ન્યસ્તમંત્રી યદિ કુર્યાન્ નમસ્ક્રિયાં ॥
અપરીહાર્યતઃ પૂજ્યે પિત્રાદૌ વિદધીતતાં

નિજેષ્ઠ દેવતા બુધ્યા ન તુ માનુષ બુદ્ધિતઃ ।
ક્રુદ્ધો ભૂત્વા ન મેદ્યંસોઽચિરાન્મૃત્યુમવાપ્નુયાત્

પ્. ૭૭બ્)
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધાવત્ષષ્ઠતરંગકઃ

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારવિંદ દ્વંદ્વાંતે વાસિના શ્રી
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે ષષ્ઠસ્તરંગઃ

અથ યોગપીઠન્યાસઃ

શ્રીવિદ્યયા પ્રાણાયામ ત્રયં કૃત્વા યોગપીઠન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તત્ર
પ્રાણાયામવિધિસ્તુ વિહિત પદ્માસનો મૂલાધારાર્પિત ચિત્તવૃતિર્મૂલવિદ્યાં
સ્મરન્ ઈડયા વાયુમાપૂર્યે મૂલાધારં
પ્રાપયયાંગુષ્ઠાનામીકનિષ્ઠાભિર્નાસાપુટૌ વિધૃત્ય તં વાયું
કુંભયિત્વા કુંભકસમયે દેવીં સ્મરન્ મૂલવિદ્યાં યથાશક્તિં
જપિત્વા પિંગલયા શનૈઃશનૈસ્તં વાયું રેચયેદિત્યેકઃ પ્રાણાયામઃ ।
પુનસ્તથૈવ પિંગલયા વાયુમાપૂર્ય તથૈવ કુંભયિત્વા તથૈવ
રેચયેદિત્યન્યઃ । એવં વૈપરિત્યેન વિશંતિવારં ષોડશદ્વાદશડ્ભિર્યા
યથાશક્તિ જપાદૌ જપાંતે ચ પ્રાણાયામાઃ કાર્યઃ ॥ અત્ર સર્વત્ર
પ્રાણાયામે નૈવ સર્વેષાં કર્માધિકારઃ ।
પ્રાણાયામૈર્વિના યદ્ય કૃતં કર્મતન્નિરર્થકં ।
પ્. ૭૮અ)
અતો યત્નેન કર્ત્તવ્યાઃ પ્રાણાયામાઃ શુભાર્થિભિઃ

ઇત્યગસ્ત્ય વચનેનાકરણે નિંદા શ્રુતેરાવશ્યકોયમિતિ પ્રાણાયામવિધિઃ ।
ઇત્થં પ્રાણાયામં વિધાય મૂલવિદ્યાયા ઋષ્યાદિ ન્યાસાન્ કુર્યાત્ ।
તદ્યથા । શિરશિ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં દક્ષિણામૂર્તયે ઋષયે નમઃ । મુખે ૪
પંક્તિ છંદસે નમઃ । હૃદયે ૪ શ્રીત્રિપુરસુંદર્યયૈ દેવતાયૈ નમઃ । ગુહ્યે
૪ ઐં બીજાય નમઃ । પાદયોઃ ૪ સૌઃ શક્તયે નમઃ । નાભૌ ૪ ક્લીં કીલકાય
નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય । ૪ મમ ચતુર્વિધપુરુષાર્થ સિદ્ધયે ન્યાસાદૌ વિનિયોગઃ ।
ઇતિ કૃતાંજલિર્વદેત્ । તતઃ અંગુષ્ઠયોઃ । ૪ ઐં હૃદયાય નમઃ । તર્જ્જન્યોઃ ૪
ક્લીં શિરસે સ્વાહા । મધ્યમયોઃ ૪ સૌઃ શિખાયૈ વષટ્ । અનામિકયોઃ ૪ ઐં
કવચાય હું । કનિષ્ઠિકયોઃ ૪ ક્લીં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । કરતલ
કરપૃષ્ઠયોઃ ૪ સૌઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ તદુપરિ પૂર્વાદિ દિક્ષુ ॥ ૪ આં આત્મને ન૦
। ૪ અં અંતરાત્મને૦ । ૪ પં પરમાત્મને૦ । ૪ હ્રીં જ્ઞાનાત્મને૦ ।
કર્ણિકાયાશ્ચતુર્દિક્ષુ મધ્યે ચ ૪ જ્ઞાં જ્ઞાનતત્વાત્મને૦ ૪ માં
માયાતત્વાત્મને૦ । ૪ કં કલાતત્વાત્મને૦ । ૪
પ્. ૭૮બ્)
વિં વિદ્યાતત્વાત્મને૦ । ૪ પં પરતત્વાત્મને૦ । ઇતિ પશ્ચિમાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન
વિન્યસ્ય ॥ તતઃ કેસરેષુ । પૂર્વાદ્યષ્ટ દિક્ષુ મધ્યે ચ પ્રાદક્ષિણ્યેન
શ્રીચક્રાધારપીઠસ્ય નવશક્તીર્ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪ દૂતર્યંબા શ્રીપા૦ ૪
સુંદર્યંબા શ્રીપા૦ । ૪ સુમુખ્યંબા૦ । ૪ વિરૂપાંબા૦ । ૪ વિમલાંબા ૪
અંતર્યંબા૦ । ૪ બદર્યંબા૦ । ૪ પુરંદર્યંબા૦ । મધ્યે કર્ણિકાયાં ॥ ૪
પુષ્પમર્દિન્યંબાશ્રી૦ । ૪ એતા વરાભયધારિણ્યો રક્તવર્ણાધ્યેયાઃ । ઇતિ
નવશક્તિર્વિન્યસ્ય ॥ ૪ ક્લીં સર્વશક્તિ કમલાસનાય નમઃ ॥ ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય તન્મધ્યે શ્રીચક્રં વિભાવ્ય ॥ ૪ સમસ્ત-પ્રકટ-ગુપ્ત-ગુપ્તતર-
સંપ્રદાય-કુલકૌલ-નિગર્ભ-રહસ્ય-પરાપરરહસ્ય-પરાપરાતિ-રહસ્ય-
યોગિનીચક્રે શ્રીપાદુકાભ્યો નમઃ । ઇતિ સર્વાંગે વ્યાપકં વિન્યસ્યા ૪
પ્રથમકૂટમુચ્ચાર્ય શરીરાત્મને નમઃ । દ્વિતીય કૂટમુચ્ચાર્ય ૪
બુધ્યાત્મને નમઃ । તૃતીય કૂટમુચ્ચાર્ય ૪ પ્રાણાત્મને ઇતિ વ્યાપકત્વેન
સર્વાંગે વિન્યસ્ય હૃદય ત્રિકોણસ્યાગ્ર કોણે ૪ ઐં મૂલવિદ્યાયા
વાગ્ભવકૂટમુચ્ચાર્ય ચતુરસ્રપીતવર્ણાય કામરૂપપીઠાય નમઃ ।
પ્. ૭૯અ)
આગ્નેય કોણે ૪ ક્લીં કામરાજકૂટમુચ્ચાર્ય અર્ધચંદ્રનિભશ્વેતવર્ણાય
જાલંધરપીઠાય નમઃ ॥ ઈશાનકોણે ૪ સૌઃ તાર્તીય
કૂટમુચ્ચાર્ય ષટ્બિંદુલાંછિત વૃત્તધૂમ્રવર્ણાય પૂર્ણગિરિપીઠાય
નમઃ । તન્મધ્યસ્થબિંદૌ ૪ તુરીય વિદ્યામુચ્ચાર્ય મહોજ્યાન પીઠાય
નમઃ ॥ ઇતિ પીઠચતુષ્ટયં વિન્યસ્ય । મધ્યસ્ય બિંદુચક્રે ૪ હીરણ્મય
સહસ્રદલકમલાય નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય ॥ દક્ષાંસ પૃષ્ઠદક્ષ કર્ણપૃષ્ઠ
દક્ષ લલાટભાગ દક્ષનેત્ર ભાગદક્ષ ચિબુક ભાગ હૃદય ત્રિકોણેષુ
વક્ષ્યમાણ ષડાસનાનિ વિન્યસ્ય ૪ અં કં ૩૬ શિવશક્ત્યાદિ
પૃથિવ્યાત્મને ષટ્ત્રિંશત્તત્વરૂપાય શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યાઃ
યોગપીઠાય નમઃ । ઇતિ સર્વાંગે વ્યાપકં ન્યસેત્ ॥ તતો મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય
શ્રીમન્મહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં પૂ૦ । પ્રતિ ષટ્ત્રિંશત્તત્વાત્મકે
નિજદેહમયે મહાયોગપીઠે નિજેષ્ઠ દેવતાં હૃદિન્યસેત્ ॥ ઇતિ દેહમયે પીઠે
ચિંતયેત્ પરદેવતાં ॥ ઇતિ યોગપીઠ દેવતા ન્યાસઃ ॥
અથ શ્રીચક્રન્યાસઃ ॥
તત્ર મૂલવિદ્યાયા એવ ઋષ્યાદિકરષડંગન્યાસાન્ કૃત્વા ધ્યાનં કુર્યાત્ ॥
પ્. ૭૯બ્)
તદ્યથા ॥
શરં ચિંતયેદાદૌ નિજં શ્રીચક્રરૂપકં ॥
ત્વગાદ્યાકાર નિર્મુક્તં જ્વલત્કાલાગ્નિ સંન્નિભં

ઇતિ સ્વશરીરં શ્રીચક્રરૂપં ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ દક્ષપાદાંગુષ્ઠે
ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં લં ઇંદ્રાય નમઃ ॥ દક્ષજાનુનિ ૪ રં અગ્નયે નમઃ
દક્ષિણપાર્શ્વે ૪ ટં યમાય૦ । દક્ષિણાંસે ૪ ક્ષં નિર્-ઋતયે૦ । વામાંસે ૪
વં વરુણાય૦ । વામપાર્શ્વે ૪ યં વાયવે નમઃ । વામજાનુનિ ૪ સં
સોમાય નમ૦ । વામપાદાંગુષ્ઠે ૪ હં ઈશાનાય૦ । બ્રહ્મરંધ્રે ૪ આં
બ્રહ્મણે૦ । મૂલાધારે ૪ હ્રીં અનંતાય નમઃ । વામજાનુનિ ૪ ગં
ગણેશાય નમઃ ॥ વામાંસે ૪ ક્ષેં ક્ષેત્રપાલાય૦ । દક્ષજાનુનિ ૪ બં
બટુકાય ન દક્ષાંસે ૪ યાં યોગિનીભ્યો નમઃ । ૪ અં આં સૌઃ
ત્રૈલોક્યમોહન ચક્રાય નમઃ ॥ ઇતિ સર્વાંગે વ્યાપકત્વેન વિન્યસ્ય ૪ બાહ્ય
ચતુરસ્રરેખાયૈ નમઃ । ઇતિ ચ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । દક્ષાંસ પૃષ્ઠે ૪
અણિમાસિધ્યૈ નમઃ ॥ દક્ષિણકરાગ્રે ૪ લઘિમાસિધ્યૈ નમઃ । દક્ષિણસ્ફિચિ ૪
મહિમાસિધ્યૈ૦ । દક્ષિણપાદાગ્રે ૪ ઈશિત્વ સિધ્યૈ૦ । વામપાદાગ્રે ૪
વશિત્વસિધ્યૈ૦ । વામસ્ફિચિપ્રાકામ્યસિધ્યૈ૦ । વામકરાગ્રે ૪ ભુક્તિસિધ્યૈ૦ ।
વામાંસપૃષ્ઠે ૪ ઇચ્છાસિધ્યૈ૦ । પૃષ્ઠવંશે ૪ પ્રાપ્તિસિધ્યૈ નમ૦ ।
ચૂડાધઃ ૪ સર્વકામસિધ્યૈ૦ । ઇતિ દશસિદ્ધિર્વિન્યસ્ય ॥ ૪
પ્. ૮૦અ)
ચતુરસ્રમધ્યરેખાયૈ નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં કૃત્વા । પાદાંગુષ્ઠદ્વયે । ૪
આં બ્રાહ્મૈ નમઃ । દક્ષિણપાર્શ્વે ૪ ઈં માહેશ્વર્યૈ નમઃ । મૂર્દ્ધ્નિ ૪
ઊં કૌમાર્યૈ નમઃ ॥ વામપાર્શ્વે ૪ ૠ વૈષ્ણવ્યૈ નમઃ । વામજાનુનિ । ૪
ૡં વારાહ્યૈ૦ । દક્ષજાનુનિ૦ । ૪ ઐં ઇંદ્રાણ્યૈ૦ । દક્ષિણાંસે ૪ ઔં
ચામુંડાયૈ૦ । વામાંસે ૪ અઃ મહાલક્ષ્મ્યૈ૦ । તતઃ । ૪ અં
તશ્ચતુરસ્રરેખાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ વ્યાપકં કૃત્વા । પાદાંગુષ્ઠદ્વયે । ૪
દ્રાં સર્વસંક્ષોભિણ્યૈ મુદ્રાયૈ૦ । દક્ષપાર્શ્વે ૪ દ્રીં સર્વવિદ્રાવિણ્યૈ
મુદ્રા૦ । મૂર્દ્ધ્નિ ૪ ક્લીં સર્વાકર્ષિણ્યૈ મુદ્રા૦ । વામપાર્શ્વે ૪ બ્લૂં
સર્વવશ્યાયૈ મુ૦ । વામજાનુનિ ૪ સઃ સર્વોન્માદિન્યૈ મુ૦ । દક્ષજાનુનિ ૪ ક્રોં
સર્વમાહાંકુશાયૈ મુદ્રા૦ ॥ દક્ષાંસે ૪ હસ્રૈં હસ્ક્લીં હસ્રૌઃ
સર્વત્રિખંડાયૈ મુ૦ ॥ વામાંસે ૪ હસ્રૌં સર્વબીજમુદ્રાયૈ૦ । મૂર્દ્ધ્નિ ૪
હખ્ફ્રેં સર્વખેચર્યૈ મુ૦ ॥ પાદાંગુષ્ઠદ્વયે ૪ ઐં યોનિમુદ્રાયૈ નમઃ ।
ઇતિ વિન્યસ્ય ।
હૃદયે ૪ અં આં સૌઃ । ત્રિપુરા ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ । તસ્યા દક્ષિણે ૪ અણિમા
સિધ્યૈ૦ । તસ્યા વામે ૪ દ્રાં સર્વસંક્ષોભિણી મુદ્રાયૈ૦ । ઇતિ વિન્યસ્ય ।
૪ એતાઃ પ્રકટયોગિન્યસ્ત્રૈલોક્યમોહન ચક્રે સમુદ્રાઃ સ સિદ્ધયઃ
પ્. ૮૦બ્)
સાયુધાઃ સ વાહનાઃ સ પરિવારાઃ સર્વોપચારૈઃ સંપૂજિતાઃ સંતુષ્ટાઃ
સંતુ નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં ન્યસેત્ । દ્રામિતિ સર્વસંક્ષોભિણી મુદ્રાં
પ્રદર્શયેત્ ॥ ઇતિ પ્રથમાવરણન્યાસઃ ॥
તતઃ । ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ સર્વાશાપરિપૂરકં ચક્રાય નમઃ ॥ ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય । તતઃ ષોડશદલકમલ ચક્રાય નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ॥
દક્ષિણ કર્ણ પૃષ્ઠે ૪ અં કામાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ નમઃ । દક્ષિણાંસે ૪
આં બુધ્યાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ । દક્ષિણકૂર્પરે ૪ ઇં અહંકારાકર્ષિણી
નિત્યા કલાયૈ૦ । દક્ષિણ કરપૃષ્ઠે ૪ ઈં શબ્દાકર્ષિણીનિત્યાકલાયૈ૦ ।
દક્ષિણોરૌ ૪ ઉં સ્પર્શાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ । દક્ષિણ જાનુનિ ૪ ઊં
રૂપાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ દક્ષગુલ્ફે ૪ ઋં રસાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ ।
દક્ષિણપાદાગ્રે ૪ ઋં ગંધાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ । વામપાદાગ્રે ૪ ઌં
ચિત્તાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ । વામગુલ્ફે ૪ ૡં ધૈર્યાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ ।
વામજાનુનિ ૪ એં સ્મૃત્યાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ । વામોરૌ ૪ ઐં
નામાનાકર્ષિણીનિકલાયૈ૦ । વામકરપૃષ્ઠે ૪ ઓં બીજાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ ।
વામકૂર્પરે ૪ ઔં આત્માકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ ।
પ્. ૮૧અ)
વામાંસે ૪ અં અમૃતાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ । વામકર્ણપૃષ્ઠે ૪ અઃ
શરીરાકર્ષિણી નિત્યાકલાયૈ૦ । હૃદયે ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ ત્રિપુરેશ્વરી ચક્રેશ્વર્યૈ
નમઃ ॥ તસ્યાઃ દક્ષે ૪ લઘિમા સિધ્યૈ નમઃ । તસ્યા વામે । ૪ દ્રીં વિદ્રાવિણી
મુદ્રાયૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય । ૪ એતાઃ ગુપ્તયોગિન્યઃ સર્વાશાપરિપૂરક ચક્રે
સમુદ્રાઃ સસિદ્ધયઃ સાયુધાઃ સ વાહનાઃ સ પરિવારાઃ સર્વોપચારૈઃ
સંપૂજિતાઃ સંતુષ્ટાત્યંતુ નમઃ ઇતિ વ્યાપકં ન્યસેત્ । દ્રીમિતિ
સર્વવિદ્રાવિણી મુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ । ઇતિ દ્વિતીયાવરણન્યાસઃ ॥
તતઃ ૪ હ્રીં ક્લીં સૌઃ સર્વસંક્ષોભણચક્રાય નમઃ । તતે
અષ્ટદલકમલાય નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । દક્ષશંખે ૪ કં ૪
અનંગકુસુમાયૈ નમઃ । દક્ષજત્રુણિ ૪ ચં ૪ અનંગમેખલાયૈ૦ । દક્ષિણોરૌ
૪ ટં ૪ અનંગમદનાયૈ૦ । દક્ષિણગુલ્ફે ૪ તં અનંગમદનાતુરાયૈ૦ ।
વામગુલ્ફે ૪ પં ૪ અનંગરેખાયૈ૦ । વામોરૌ ૪ યં ૩ અનંગવેગિન્યૈ ન૦ ।
વામજત્રુણિ ૪ શં ૩ અનંગાં કુશાયૈ૦ । વામશંખે ૪ લં ક્ષં
અનંગમાલિન્યૈ નમઃ । હૃદયે ૪ હ્રીં ક્લીં સૌઃ ત્રિપુરસુંદરી ચક્રેશ્વર્યૈ
નમઃ ।
પ્. ૮૧બ્)
તસ્યાઃ દક્ષિણે ૪ મહિમાસિધ્યૈ નમઃ । તસ્યા વામે ૪ ક્લીં આકર્ષિણી
મુદ્રાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય ॥ ૪ એતાઃ ગુપ્તતરયોગિન્યઃ સર્વસંક્ષોભણે ચક્રે
સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં કુર્યાત્ ક્લીમિત્યા કર્ષિણી મુદ્રાં દર્શયેત્ ॥ ઇતિ
તૃતીયાવરણન્યાસઃ ॥
તતઃ ૪ હૈં હકલીં હસૌઃ સર્વસૌભાગ્યદાયકચક્રાય નમ ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય । લલા દક્ષપાર્શ્વે ૪ કં સર્વસંક્ષોભિણીશક્ત્યૈ નમઃ । દક્ષ
કપોલે ૪ ખં સર્વવિદ્રાવિણી શક્ત્યૈ૦ । દક્ષાંસે ૪ ગં સર્વાકર્ષિણી શક્ત્યૈ૦
। દક્ષપાર્શ્વે ૪ ઘં સર્વાહ્લાદીની શક્ત્યૈ૦ । દક્ષોરૌ ૪ ઽઽનં સર્વસંમોહિની
શક્ત્યૈ૦ । દક્ષજંઘાયાં ૪ ચં સર્વસ્તંભિની શક્ત્યૈ૦ ।
વામજંઘાયાં ૪ છં સર્વજંભિની શક્ત્યૈ૦ । વામોરૌ ૪ જં
સર્વવશંકરિણી શક્ત્યૈ૦ । વામપાર્શ્વે ૪ ઝં સર્વરંજિની શક્ત્યૈ૦ ।
વામાંત્યે ૪ ઞં સર્વોન્માદાનકારિણીશક્ત્યૈ૦ । વામકપોલે ૪ ટં
સર્વાર્થસાધિની શક્ત્યૈ૦ । લલાટ વામપાર્શ્વે ૪ ઠં સર્વસંપત્પ્રપૂરિણી
શક્ત્યૈ૦ । લલાટે ૪ ડં સર્વમંત્રમયીશક્ત્યૈ૦ । ચૂડાધઃ ૪ ઢં
સર્વદ્વંદ્વક્ષયંકરી શક્ત્યૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય । હૃદયે ૪ હૈં હ ક્લીં
હસૌઃ ત્રિપુરવાસિની ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ ॥ તસ્યા દક્ષે ૪ ઈશિત્વશિધ્યૈ નમઃ ।
તસ્યા વામે । બ્લૂં સર્વવસ્ય મુદ્રાયૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય ૪ એતાઃ
સંપ્રદાયયોગિન્યઃ
પ્. ૮૨અ)
સર્વસૌભાગ્યદાયકે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં ન્યસેત્ । બ્લૂં ઇતિ
સર્વવશ્યમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ॥ ઇતિ ચતુર્થાવરણન્યાસઃ ।
તતઃ ૪ હસૈં હસ્ક્લીં હસૌઃ સર્વાર્થસાધક ચક્રાય નમ ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય । તતો બહિર્દશાર ચક્રાય નમ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । દક્ષનેત્રે
૪ ણં સર્વસિદ્ધિપ્રદાદેવ્યૈ નમઃ ॥ નાસામૂલે ૪ તં
સર્વસંપત્પ્રદાદેવ્યૈ૦ । વામનેત્રે ૪ થં સર્વપ્રિયંકરી દેવ્યૈ૦ ।
વામકુક્ષેરુપરિ ૪ દં સર્વમંગલકારિણી દેવ્યૈ૦ । વામકુક્ષેરધઃ । ૪
ધં સર્વકામપ્રદાદેવ્યૈ૦ । વામજાનુનિ ૪ નં સર્વદુઃખવિમોચિની દેવ્યૈ૦ ।
દક્ષજાનુનિ ૪ પં સર્વમૃત્યુપ્રશમની દેવ્યૈ૦ । ગુદે ૪ ફં
સર્વવિઘ્નવિનાશિની દેવ્યૈ૦ દક્ષકુક્ષેરધઃ ૪ બં સર્વાંગસુંદરી દેવ્યૈ૦
। દક્ષકુક્ષેરુપરિ । ૪ ભં સર્વસૌભાગ્યદાયિની દેવ્યૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય૦
હૃદયે ૪ હસૈં હ્સ્ક્લીં હસૌઃ ત્રિપુરાશ્રીચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ ॥ તસ્યા દક્ષે ૪
વશિત્વ શિધ્યૈ નમઃ । તસ્યા વામે । ૪ સઃ સર્વોન્માદિની મુદ્રાયૈ નમઃ । ઇતિ
વિન્યસ્ય ॥ ૪ એતાઃ કુલકૌલ યોગિન્યઃ સર્વાર્થસાધકે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ ૪
વ્યાપકં કુર્યાત્ । સઃ સર્વોન્માદિનિમુદ્રાં પ્રદ૦ । ઇતિ
પંચમાવરણન્યાસઃ ॥
તતઃ । ૪ હ્રીં ક્લીં બ્લે સર્વરક્ષાકર ચક્રાય નમઃ ॥ તતોંતર્દશારચક્રાય
નમઃ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ॥
પ્. ૮૨બ્)

દક્ષનાસાપુટે ૪ મં સર્વજ્ઞા દેવ્યૈ નમઃ । દક્ષસૃક્કિણિ ૪ યં
સર્વશક્તિદેવ્યૈઃ । દક્ષસ્તને ૪ રં સર્વૈશ્વર્ય પ્રદા દેવ્યૈ૦ । દક્ષમુષ્કે ૪
લં સર્વજ્ઞાનમયી દેવ્યૈ૦ । સીવન્યાં ૪ વં સર્વવ્યાધિવિનાશિની દેવ્યૈ૦
વામમુષ્કે ૪ શં સર્વાધારસ્વરૂપા દેવ્યૈ૦ । વામસ્તને ૪ ષં
સર્વપાપહરા દેવ્યૈ૦ । વામ સૃક્કિણિ ૪ સં સર્વાનંદમયી દેવ્યૈ૦
વામનાસાપુટે ૪ હં સર્વરક્ષાસ્વરૂપિણી દેવ્યૈ૦ । નાસાગ્રે ૪ ક્ષં
સર્વસ્થિત ફલપ્રદાદેવ્યૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય । હૃદયે ૪ હ્રીં ક્લીં બ્લેં
ત્રિપુરા માલિનીચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ । તસ્યા દક્ષિણે । ૪ પ્રાકામ્ય સિધ્યૈ નમઃ ।
તસ્યા વામે ક્રોં મહાંકુશા મુદ્રાયૈ૦ । ઇતિ વિન્યસ્ય । ૪ એતાઃ
નિગર્ભયોગિન્યઃ સર્વરક્ષાકરે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં કુર્યાત્ ॥ ક્રોં
ઇત્યંકુશ મુદ્રાં પ્રદર્શયેદિતિ ષષ્ઠાવરણન્યાસઃ ॥
તતઃ ૪ હ્રીં શ્રીં સૌઃ સર્વરોગહરચક્રાય નમઃ તતોઽષ્ટારચક્રાય નમઃ
ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ॥ ચિબુક દક્ષપાર્શ્વે ૪ અં આં ૧૪ બ્લૂં વશિની
વાગ્દેવતાયૈ નમઃ । કંઠ દક્ષભાગે ૪ કં ૪ બ્લૂં હ્રીં કામેશ્વરી
વાગદેવતાયૈ૦ । હૃદય દક્ષપાર્શ્વે ૪ અં આં ૧૪ બ્લૂં વશિની વાગ્દેવતાયૈ
નમઃ । નાભેર્દક્ષપાર્શ્વે ૪ ટં ૪ યલૂં વિમલા વાગ્દેવતાયૈ૦ ।
નાભેર્વામપાર્શ્વે ૪ તં ૪ જ્મ્રીં અરુણાવાગ્દેવતાયૈ૦ ।
પ્. ૮૩અ)
હૃદયં વામપાશ્વે ૪ પં ૪ હસલવ્યૂં જયિની વાગ્દેવતાયૈ૦ । કંઠ
વામભાગે ૪ યં ૩ ઝમરયીં સર્વેશ્વરી વાગ્દેવતાયૈ૦ । ચિબુક વામભાગે
૪ શંક્ષ્મ્રીં કૌલિની વાગ્દેવતાયૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય । હૃદયે ૪ હ્રીં શ્રીં
સૌઃ ત્રિપુરા સિદ્ધાચક્રેશ્વર્યૈ૦ । તસ્યા દક્ષે । ૪ ભુક્તિ સિધ્યૈ૦ । તસ્યા વામે ૪
હસખ્ફ્રં ખેચરીમુદ્રાયૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય ।
૪ એતા રહસ્ય યોગિન્યઃ સર્વરોગ હરે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિવ્યાપકં કુર્યાત્
હસખ્ફ્રેં ઇતિ ખેચરી મુદ્રાં પ્રદર્શયેદિતિ સપ્તમાવરણ ન્યાસઃ ॥
તતઃ અંતરાલચક્રાય નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । હૃદય ત્રિકોણસ્ય
બહિર્દક્ષ વામ વામદક્ષેષુ ૪ દ્રાં દ્રીં ક્લીં બ્લૂં સઃ । યાં રાં લાં
વાં સાં જંભનેભ્યઃ કામેશ્વર કામેરી બાણેભ્યો નમઃ ।
હૃદયસ્યાગ્નેયે ॥ ૪ ધં થં મોહનાભ્યાં કામેશ્વર કામેશ્વરી
ચાપાભ્યાં નમઃ । હૃદયસ્ય ઈશાનભાગે । ૪ આ હ્રીં વશીકરણાભ્યાં
કામેશ્વર કામેશ્વરી પાશાભ્યાં નમઃ । હૃદય નૈર્-ઋત્યે । ૪ ક્રોં ક્રોં
સ્તંભનાભ્યાં કામેશ્વર કામેશ્વર્યં કુશાભ્યાં નમઃ । હૃદય
વાયવ્યે । ઇતિ વિન્યસ્ય । ૪ હસ્રૈં હસ્લીં હસ્રૌઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદચક્રાય નમઃ । ૪
ત્રિકોણચક્રાય નમઃ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । ત્રિકોણસ્યાગ્રકોણે ૪
પ્રથકૂટમુચ્ચાર્ય અગ્નિચક્રે કામગિરિપીઠે મિત્રીશનાથાત્મિકે
જગૃદ્દશાધિષ્ઠાયકે ઇછાશક્ત્યાત્મક રુદ્રાત્મશક્તિ શ્રીકામેશ્વરી દેવ્યૈ
નમઃ ।
પ્. ૮૩બ્)
ત્રિકોણસ્ય વામકોણે ૪ દ્વિતીકૂટં ઉચ્ચાર્ય સૂર્યચક્રે
જાલંધરપીઠે ષષ્ઠીશનાથાત્મિકે સ્વપ્નદશાધિષ્ઠાયકે
જ્ઞાનશક્ત્યાત્મક વિષ્ણવાત્મશક્તિ શ્રીવજ્રેશ્વરી દેવ્યૈ નમઃ ॥
દક્ષકોણે ૪ તૃતીયકૂટમુચ્ચાર્ય સોમચક્રે પૂર્ણગિરિપીઠે
ઉડ્ડીશનાથાત્મિકે સુષુપ્તિદશાધિષ્ઠાયકે ક્રિયાશક્ત્યાત્મક
બ્રહ્માત્મશક્તિ શ્રીભગમાલિની દેવ્યૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય । હૃદયે ૪ હસ્રૈં
હસકલરીં હસ્રૌઃ ત્રિપુરાંબિકા ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ । તસ્યાદક્ષે ૪ ઇછા
સિધ્યૈ નમઃ । તસ્યા વામે ૪ હસૌં સર્વબીજ મુદ્રાયૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય ૪
એતાઃ પરાપરરહસ્ય યોગિન્યઃ સર્વસિદ્ધિ પ્રદે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં
કુર્યાત્ હસૌં ઇતિ બીજમુદ્રાં પ્રદર્શયેદિતિ અષ્ટાવરણન્યાસઃ ॥
તતઃ ૪ તુરીયવિદ્યામુચ્ચાર્ય સર્વાનંદમયચક્રાય નમઃ । બિંદુચક્રાય
નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । હૃદય ત્રિકોણમધ્યસ્ય બિંદુમધ્યે ૪ તુરીય
વિદ્યામુચ્ચાર્ય બ્રહ્મચક્રે મહોડ્યાણપીઠે શ્રીચર્યાનાથાત્મિકે
તુર્યતુર્યયાતીત દશાધિષ્ઠાયકે પરબ્રહ્માત્મ શક્તિ
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ દેવ્યૈ નમઃ ।
પ્. ૮૪અ)
હૃદય એવ ૪ મૂલપંચદશીમુચ્ચાર્ય શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી ચક્રેશ્વર્યૈ
નમઃ । તસ્યા દક્ષે ૪ પ્રાપ્તિ સિધ્યૈ નમઃ । તસ્યા વામે । ૪ ઐં યોનિમુદ્રાયૈ
નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય ૪ એષા પરાપરાતિ રહસ્ય યોગિનીઃ સર્વાનંદમયે
મહાચક્રે પરબ્રહ્મ સ્વરૂપિણી પરામૃતશક્તિઃ સર્વમત્રેશ્વરી
સર્વવિદ્યેશ્વરી સર્વપીઠેશ્વરી સર્વવીરેશ્વરી સર્વયોગેશ્વરિ સર્વવાગિશ્વરિ
સર્વસિદ્ધેશ્વરી સકલ જગદુત્પત્તિ માતૃકા સચક્રા સદેવતા સમુદ્રા સસિદ્ધિઃ
સાયુધા સાસના સવાહના સપરિવારા સાલંકારા સર્વોપચારૈઃ
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી પરયા ચાપરયા પરાપરયા ચ સપર્યયા પૂજિતાઃ
સંતુષ્ટાસ્તુ નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ।
પુનર્હૃદય એવ મુલમુચ્ચાર્ય સમસ્તચક્રેશ્વરી શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ
દેવ્યૈ નમઃ । તસ્યા દક્ષે ૪ સર્વકામસિધ્યૈ નમઃ । તસ્યા વામે । ૪ હસ્રૈં
હસકલ્મી હસ્રૌઃ ત્રિખંડા મુદ્રાયૈ નમઃ ।
પ્. ૮૪બ્)
ઇતિ હૃદય એવ વિન્યસ્ય ઐં યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ । હૃદય ત્રિકોણ એવાગ્રાદિ
વામાવર્ત્તેન પ્રવત્રિતારાદિ ચતુર્થી નમોં તત્તત્તન્નિત્યા નામાં
તત્તત્તન્નિત્યા વિદ્યયા નિત્યાષોડશકં વિન્યસ્ય હૃદય ત્રિકોણસ્ય પૃષ્ઠભાગે
રેખાત્રયં વિભાવ્ય તત્ર પૂજા પ્રકરણે વક્ષ્યમાણં ગુરુપંક્તિ ત્રયં
ન્યસેત્ । તતો હૃદય ત્રિકોણસ્યાષ્ટ કોણસ્ય ચાંતરાલેષુ પૂજા પ્રકરણે
વક્ષ્યમાણ પ્રકારેણ ષડંગ યુવતિર્વિન્યસ્ય બિંદુચક્રમધ્યે
વક્ષ્યમાણ પ્રકારેણ પંચપંચક દેવતાઃ વિન્યસ્ય દક્ષાંસપૃષ્ઠ
તત્કર્ણ પૃષ્ઠ તછંખ તદ્ભાલ તદ્દક્ષિનાસાપુટચિબુક હૃદયાવધિ
ચ ષટ્દર્શણ દેવતા વિન્યસ્ય બિંદુચક્ર એવ વક્ષ્યમાણ પ્રકારેણ
ચતુઃસમય દેવતાઃ વિન્યસ્ય તુરીય વિદ્યયા સર્વાંગે વ્યાપકં વિન્ય * તતો
મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય મહોડ્યાનપીઠનિલય સર્વચક્રેશ્વરી ધ્યાત પંચ
શ્રીપંચકોશ પંચકલ્પલતા પંચકામદુઘા પંચરત્ન
વૃંદમંડિતાસન સંસ્થિત સર્વદર્શનશેવિત ષડંગ યુવતીસ્તુત
ચતુઃસમય દેવતા પૂજિત મહાસૌભાગ્ય જનન મહામોક્ષપ્રદ
શૂન્યાશૂન્ય વિવર્જિત સશક્તિ સચ્ચિદાનંદ પરબ્રહ્મ
શ્રીમન્મહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાયૈ નમ
પ્. ૮૫અ)
ઇતિ મૂર્દ્ધાદિ પાદપર્યંતં ત્રિર્વ્યાપકં ન્યસેત્ । તતો બ્રહ્મરંધ્રે
સ્વગુરુપાદુકા વિન્યસ્ય મૂલાધારે સ્વગુરુ કૃત સ્વનામ વિન્યસ્ય તત્રૈવ
મહાકામકલા ધ્યાનં કુર્યાત્ ॥ ઇતિ સંહાર શ્રીચક્રન્યાસઃ ॥
અથ સૃષ્ટિ શ્રીચક્રન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૪ ત્રિકોણં વિભાવ્ય । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં તુરીયવિદ્યામુચ્ચાર્ય ।
સર્વાનંદમય મહાચક્રાય નમઃ । બિંદુચક્રાય નમઃ ॥ ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય ।
તત્ર શિરસ્ત્રિકોણસ્થ મહાબિંદૌ તુરીયવિદ્યામુચ્ચાર્ય બ્રહ્મચક્રે
શ્રીમહોડ્યાણપીઠે ઇત્યાદિ પૂર્વવદ્વિન્યસ્ય । ભ્રૂમધ્યે મૂલવિદ્યાચ્ચાર્ય
પ્રાગ્વત્ તામેવ ચક્રેશ્વરીં વિન્યસ્ય તદ્દક્ષિણ વામપાર્શ્વયોઃ પ્રાપ્તિ
સિદ્ધિં સર્વકામસિદ્ધિં યોનિમુદ્રાં ત્રિખંડા મુદ્રાં પ્રાગ્વત્ વિન્યસ્ય ૪
એષા પરાપરાતિ રહસ્ય યોગિનીઃ સર્વાનંદમયે મહાચક્રે ઇત્યાદિ પ્રાગ્વત્
વ્યાપકં વિન્યસેત્ ઐં યોનિ મુદ્રાં દ૦ ઇતિ બિંદુચક્રન્યાસઃ ॥
તતઃ શિરસ્ત્રિકોણસ્ય પૃષ્ઠભાગે રેખાત્રયં વિભાવ્ય તત્ર પૂજા
પ્રકરણં વક્ષમાણ ગુરુપંક્તિ ત્રયં ન્યસ્યેત્ । તતો
માતૃકાયાઃ ષોડશસ્વરન્યાસસ્થાનેષુ પ્રણવ ત્રિતારાદિ ચતુર્થી નમોં
તત્તત્તન્નિત્યા નામાંત
પ્. ૮૫બ્)
તયા તત્તન્નિત્યા વિદ્યયા નિત્યા ષોડશકં વિન્યસ્ય ૪ હસ્રૈં હસકલરીં
હસ્રૌઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદચક્રાય નમઃ । અંતરાલચક્રાય નમઃ ॥ ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય । ત્રિકોણાષ્ટકોણયોરંતરાલબુધ્યા પ્રાગુક્તા આયુધ દેવત્ય ન્યસેત્ ।

તદ્યથા ॥ દક્ષનેત્રે । ૪ દ્રાં દ્રીં ક્લીં બ્લૂં સઃ જંભનેભ્યઃ
કામેશ્વર બાણેભ્યો નમઃ ॥ વામને યાં રાં લાં વાં સાં
જંભનેભ્યઃ કામેશ્વરી બાણેભ્યો નમઃ । દક્ષભ્રુવિ ૪ ધં મોહનાય
કામેશ્વર ચાપાય નમઃ । વામભ્રુવિ ૪ થં મોહનાય કામેશ્વરી ચાપા
નમઃ । દક્ષ કર્ણે ૪ આં વશીકરણાય કામેશ્વર પાશાય નમઃ ।
વામકર્ણે ૪ હ્રીં વશીકરણાય કામેશ્વરી પાશાય નમઃ ॥
દક્ષનાસાયાં ૪ ક્રોં સ્તંભનાય કામેશ્વરાં કુશાય નમઃ ।
વામનાસાયાં ૪ ક્રોં સ્તંભનાય કામેશ્વર્યં કુશાય નમઃ ।
ઇત્યાયુધ દેવતાઃ વિન્યસ્ય ત્રિકોણસ્ય કોણત્રયે પૂર્વોક્ત કામેશ્વર્યાદિ દેવી
ત્રયં પ્રાગ્વદ્વિન્યસ્ય । હૃદયે પ્રાગ્વત્ ત્રિપુરાંબિકા ચક્રેશ્વરીં વિન્યસ્ય
તદ્વક્ષ વામયોરિછાસિદ્ધિં બીજમુદ્રાં ચ વિન્યસ્ય ૪ એતાઃ પરાપર રહસ્ય
યોગિન્યઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપક કુર્યાત્ । ૨ તતઃ ૪ હ્રીં
શ્રીં સૌઃ સર્વરોગ હર ચક્રાય નમઃ । અષ્ટારચક્રાય નમઃ ॥ ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય ।
પ્. ૮૬અ)
શિરઃપુરોભાગમારભ્ય મુંડમાલા ક્રમેણષ્ટસુ સ્થાનેષુ પૂર્વોક્ત
વશિન્યાદિ વાગ્વે દેવતાષ્ટકં વિન્યસ્ય ॥ મણિપૂરક ચક્રે પૂર્વોક્તાં
ત્રિપુરા સિદ્ધા ચક્રેશ્વરી વિન્યસ્ય તદક્ષ વામયોર્ભુક્તિ સિદ્ધિં ખેચરી
મુદ્રાં ચ વિન્યસ્ય । ૪ એતાઃ રહસ્ય યોગિન્યઃ સર્વરોગ હરે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ
વ્યાપકં ન્યસેત્ । ૨
તતઃ ૪ હ્રીં ક્લીં બ્લેં સર્વરક્ષાકર ચક્રાય નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ।
દક્ષનેત્ર મૂલ તદપાંગ દક્ષશ્રોત્ર તત્પૃષ્ઠ ચૂડા કૂપસ્ય
દક્ષપાર્શ્વ વામપાર્શ્વ વામશ્રોત્રપૃષ્ઠ વામશ્રોત્ર વામાપાંગ
વામનેત્ર મૂલેષુ દસુસ્થાનેષુ પ્રાગુક્ત સર્વજ્ઞાદિ દશશક્તિર્વિન્યસ્ય ।
સ્વાધિષ્ઠાને ચક્રે પૂર્વોક્તાં । ત્રિપુરમાલિનીં ચક્રેશ્વરીં વિન્યસ્ય તદક્ષ
વામયોઃ પ્રાક્રામ્ય સિદ્ધિં મહાંકુશા મુદ્રાં ચ પ્રાગ્વદ્વિન્યસ્ય ૪
એતાનિ ગર્ભ યોગિન્યઃ સર્વરક્ષાકરે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં ન્યસેત્ ૪
તતઃ ૪ હસૈં હસ્ક્લીં હસૌઃ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । કંઠે વિશુદ્ધિ
ચક્રે ષોડશ દલેષુ એકસ્મિન્નેકાશક્તિઃ ત્રયે દલેપ્યેકાશક્તિઃ ઇત્યેવં ક્રમે
સપ્તમી શક્તિ પર્યંતં વિન્યસ્યાવશિષ્ટદલત્રયે શેષશક્તિ
પ્. ૮૬બ્)
ત્રયં ન્યસેદિતિ પ્રાદક્ષિણ્યેન સર્વસિદ્ધિ પ્રદાદિ દશશક્તીર્વિન્યસ્ય ।
મૂલાધારે ત્રિપુરાચક્રેશ્વરીં પ્રાગ્વદ્વિન્યસ્ય તદક્ષ વામયોર્વશિત્વ
સિદ્ધિમુન્માદિની મુદ્રાં ચ પ્રાગ્વદ્વિન્યસ્ય ૪ એતાઃ કુલકૌલયોગિન્યઃ
સર્વાર્થ સાધક ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં ન્યસેત્ । ૪ હૈં હક્લીં હસૌઃ
સર્વસૌભાગ્યદાયક ચક્રાય નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ।
હૃદય અનાહત ચક્રે દ્વાદશદલકમલે દશદલેષુ સર્વસંક્ષોભણ્યાદિ
દશશક્તિર્વિન્યસ્યાંતિમદલ દ્વયે પ્રતિદલં શક્તિ દ્વયં શક્તિ દ્વયમિતિ
શિષ્ટશક્તિ ચતુષ્ટયં ન્યસેદિતિ ચતુર્દશશક્તિર્વિન્યસ્ય । ઊતદ્વયે પૂર્વોક્તાં
ત્રિપુરવાસિનીં ચક્રેશ્વરીં પ્રાગ્વદ્વિન્યસ્ય તદ્દક્ષવામયોરીશિત્વસિદ્ધિં
વશ્યમુદ્રાં ચ પ્રાગ્વદ્વિન્યસ્ય ૪ એતાઃ સંપ્રદાય યોગિન્યઃ
સર્વસૌભાગ્યદાયક ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં ન્યસેત્ ॥ ૪ તતઃ હ્રીં
ક્લીં સૌઃ સર્વસંક્ષોભણ ચક્રાય નમઃ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ।
પૃષ્ઠવંશ વામપાર્શ્વોદરયોર્મધ્યે ઉદર દક્ષિણ પાર્શ્વેષુ (ર્મધ્ય
દક્ષિણ પાર્શ્વપૃષ્ઠવંશયોર્મધ્યે) ચતુષ્ટ સ્થાનેષુ પૂર્વોક્તાનંગ
કુસુમાદ્યાશ્ચતુઃશાક્તીર્વિન્યસ્ય પૃષ્ઠવામપાર્શ્વયોર્મધ્યે
વામપાર્શ્વોદરયોર્મધ્ય ઉદર દક્ષિણ પાર્શ્વયોર્મધ્યે દક્ષિણપાર્શ્વ
પ્. ૮૭અ)
પૃષ્ઠવંશયોર્મધ્યે ચ સ્થાનચતુષ્ટયે અનંગરેખાદિ ચતુઃશક્તીર્વિન્યસ્ય
। જાનુદ્વયે પૂર્વોક્તાં ત્રિપુરસુંદરીં ચક્રેશ્વરીં પૂર્વવદ્વિન્યસ્ય
તદ્દક્ષવામપાર્શ્વયોર્મહિમાસિદ્ધિં આકર્ષણી મુદ્રાં ચ વિન્યસ્ય ૪ એતાઃ
ગુપ્તતર યોગિન્યઃ સર્વસંક્ષોભકરે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ વ્યાપકં ન્યસેત્ ॥ ૯
તતઃ ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ સર્વાશાપરિપૂરકચક્રાય નમઃ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય
। સ્વાધિષ્ઠાને ષટ્દલકમલે સ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન પંચસુ દલેષુ
પ્રતિદલં શક્તિ ત્રયમંતિમદલે ત્વેકાં શક્તિમિતિ
કામાકર્ષિણ્યાદિ ષોડશશક્તીર્વિન્યસ્ય । જંઘયોઃ પૂર્વોક્તાં
ત્રિપુરેશ્વરીં વિન્ય * તદ્દક્ષ વામયોર્લઘિમાસિદ્ધિં દ્રાવિણી મુદ્રાં ચ
વિન્યસ્ય ૪ એતાઃ ગુપ્તયોગિન્યઃ સર્વાશાપરિપૂરકે ચક્રે સમુદ્રા ઇત્યાદિ
વ્યાપકં ન્યસેત્ । ૮ । તતઃ ૪ અં આં સૌઃ ત્રૈલોક્ય મોહચક્રાયઃ । ઇતિ વ્યાપકં
વિન્યસ્ય । અંતશ્ચતુરસ્ર રેખાયૈ નમ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય ॥ મૂલાધારે
ચતુર્દલ કમલસ્ય દલચતુષ્ટયે તદંતરાલ ચતુષ્ટયે ચ
પૂર્વદલેશાનાંતરાલયોર્મધ્યે પશ્ચિમદલે નૈર્-ઋત્યંતરાલયોર્મધ્યે ચ
પૂર્વોક્ત સર્વસંક્ષોભણ્યાદિ મુદ્રાદશકં ન્યસેત્ ।
પ્. ૮૭બ્)
તતઃ ૪ ચતુરસ્ર મધ્યરેખાયૈ નમ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । દક્ષજંઘાયાં
દિગ્વિદિ ક્રમેણ પૂર્વોક્તા બ્રાહ્મ્યાદ્યષ્ટશક્તીર્ન્યસેત્ । તતઃ ૪ બાહ્ય
ચતુરસ્રરેખાયૈ નમ ઇતિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય । વામજંઘાયાં દિગ્વિદિ
ક્રમેણ પૂર્વોક્તાણિમાદિ સિધ્યષ્ટકં વિન્યસ્ય । દક્ષપાદે પ્રાપ્તિ સિદ્ધિં
વામપાદે સર્વકામસિદ્ધિં ચ વિન્યસ્ય । પાદદ્વયે પ્રાગ્વત્ ત્રિપુરા
ચક્રેશ્વરીં વિન્યસ્ય તદ્દક્ષવામયોરણિમાસિદ્ધિં સર્વસંક્ષોભિણી
મુદ્રાં ચ વિન્યસ્ય ૪ એતાઃ પ્રકટ યોગિન્યઃ ત્રૈલોક્ય મોહને ચક્રે સમુદ્રા
ઇત્યાદિ વ્યાપકં વિન્યસ્ય સરશ્મિક શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્ય ભેદેન
સ્વાત્માનં ધ્યાયેત્ ॥ ઇતિ સૃષ્ટિ શ્રીચક્રન્યાસઃ ॥
અથ સ્થિતિ શ્રીચક્રન્યાસઃ ॥
સ ચ વિદ્યાચક્ર ચક્રેશ્વરીત્યંગ ત્રયાત્મકઃ । તત્ર પ્રથમં સંપ્રદાયાત્
પૂર્વવત્ કરશુદ્ધિ વિદ્યયા અં આં સૌઃ કરશુદ્ધિં વિધાય તથૈવતાં
વિન્યસ્ય તથૈવ હ્રીં ક્લીં સૌઃ આત્મરક્ષાં કૃત્વા ન્યાસમારભેત્ । તત્રાદૌ
ત્રિર્વિધ મૂલવિદ્યાન્યાસઃ । સ યથા ॥ મૂર્દ્ધ્નિ ૪ પ્રથમકૂટં નમઃ ।
ગુહ્યે ૪ દ્વિતીય કૂટં નમઃ ॥ હૃદયે ૪ તૃતીય કૂટં નમઃ । દક્ષનેત્રે ૪
પ્રથમ કૂ૦ । વામનેત્રે ૪ દ્વિતીય કૂ૦ । ભાલે ૪ તૃતીય કૂ૦ । દક્ષકર્ણે ૪ પ્ર૦
કૂ૦ ।
પ્. ૮૮અ)
વામકર્ણે ૪ દ્વિ૦ કૂ૦ । મુખે ૪ તૃ૦ કુ૦ । દક્ષાંસે ૪ પ્ર૦ કૂ૦ । વામાંસે ૪
દ્વિ૦ । કૂ૦ । પૃષ્ઠે ૪ તૃતી૦ । કૂ૦ । દક્ષજાનુનિ ૪ પ્ર૦ । કૂ૦ । વામજાનુનિ ૪ દ્વિતી૦
। કૂ૦ । નાભૌ ૪ તૃ૦ કૂ૦ । નમઃ । ઇતિ મૂલવિદ્યા કૂટન્યાસઃ ॥ મૂર્દ્ધ્નિ ૪
કં નમઃ । ગુહ્યૈ ૪ એં નમઃ । હૃદયે ૪ ઈં દક્ષનેત્રે લં૦ । ૪ વામનેત્રે ૪
હ્રીં નમઃ । ભાલનેત્રે ૪ હં નમઃ ॥ દક્ષકર્ણે ૪ સં નમઃ વામકર્ણે ૪
કં નમઃ । મુખે ૪ હં નમઃ । દક્ષભુજે ૪ લં નમઃ । વામભુજે ૪ હ્રીં
નમઃ । પૃષ્ઠે ૪ સં નમઃ । દક્ષજાનુનિ ૪ કં નમઃ । વામજાનુની ૪ લં
નમઃ । નાભૌ ૪ હ્રીં નમઃ । ઇત્યક્ષરન્યાસઃ । સમસ્ત મૂલવિદ્યાં
પ્રણવતારાદિ નમોંતાં મૂર્દ્ધાદિ નાભ્યંત પંચદશ પૂર્વોક્તેષુ
પ્રત્યેકં ૨ ન્યસેદિતિ ત્રિવિધઃ । પાદયોઃ ૪ અં આં સૌઃ નમઃ । જંઘયોઃ ૪
ઐં ક્લીં સૌઃ નમઃ । જન્વોઃ ૪ હ્રીં ક્લી સૌઃ નમઃ । ઉર્વોઃ ૪ હૈં હસ્ક્લીં
હસૌઃ નમઃ । સ્પિચ્યોઃ ૪ હસૈં હસ્ક્લીં હસૌઃ નમઃ । લિંગાગ્રે ૪ હ્રીં ક્લીં
બ્લેં નમઃ । મૂલાધારે ૪ હ્રીં શ્રીં સૌઃ । નમઃ । ઇતિ મૂર્તિવિદ્યાં વિન્યસ્ય
। ૨ હં ક્લી ૨ અનાહતે વા હસ્રૈં હસ્ક્લીં હસ્રૌઃ નમ ઇત્યા વાહની વીદ્યાં
વિન્ય * । ૪ હસકલરડૈં હસકલરડીં હસકલરડૌઃ નમઃ ।
બ્રહ્મરંધ્રે ।
તતો ૪ મૂલવિદ્યાયા મૂર્દ્ધાદિ પાદાંતં પાદાદિ હૃદયાંતં ચ
વ્યાપકં ન્યસેત્ ॥ તતો મૂલાધારે ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ ।
પ્. ૮૮બ્)
સર્વાશાપરિપૂરક ચક્રાય નમઃ સ્વાધિ ૪ ષ્ઠાને । ૪ હ્રીં ક્લીં સૌઃ ।

સર્વસંક્ષોભણચક્રાય નમઃ ॥ મણિપૂરકે ૪ ૪ હૈ હક્લીં હસૌઃ
સર્વસૌભાગ્યદાયક ચક્રાય નમઃ ॥ અનાહતે ૪ હસૈં હસ્ક્લીં હસૌઃ
સર્વાર્થસાધક ચક્રાય નમઃ ॥ વિશુદ્ધિચક્રે ૪ હ્રીં ક્લીં બ્લેં
સર્વરક્ષારચક્રાય નમઃ । લંબિકાગ્રે ૪ હ્રીં શ્રીં સૌઃ
સર્વરોગહરચક્રાય નમઃ । આજ્ઞાયા ૪ હસ્રૈં હસ્ક્લીં હસ્રૌઃ
સર્વસિદ્ધિપ્રદ ચક્રાય નમઃ । બિંદૌ ૪ મૂલ પંચદશાક્ષરીમુચ્ચાર્ય
સર્વાનંદમય શ્રીમહાચક્રાય નમઃ ॥ ઇતિ નવચક્રાણિ વિન્યસ્ય
નવચક્રેશ્વરી ન્યાસં કુર્યાત્ ॥
તત્ર મૂલાધારાધઃ પ્રાક્ ન્યસ્તત્રૈલોક્ય મોહનચક્રે ૪ અં આં સૌઃ
ત્રિપુરાચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ । મૂલાધારસ્થ સર્વાશાપરિપૂરકચક્રે ૪ ઐં
ક્લીં સૌઃ ત્રિપુરેશ્વરી ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ । સ્વાધિષ્ઠાન સ્થિત
સર્વસંક્ષોભણ ચક્રે ૪ હ્રીં ક્લીં સૌઃ । ત્રિપુરસુંદરી ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ ।
મણિપૂર સ્થિત સર્વસૌભાગ્યદાયક ચક્રે ૪ હૈ હક્લીં હસૌઃ । ત્રિપુરવાસિની
ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ ॥ અનાહતસ્થ સર્વાર્થસાધકચક્રે ૪ હસૌં હસ્ક્લીં
હસૌઃ ત્રિપુરા શ્રીચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ । વિશુદ્ધિ સ્થિત સર્વરક્ષાકર ચક્રે ૪
હ્રીં ક્લીં બ્લેં ત્રિપુરમાલિનીચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ ॥
પ્. ૮૯અ)
લંબિકાગ્ર સ્થિત સર્વરોગહર ચક્રે ૪ હ્રીં શ્રીં સૌઃ ત્રિપુરા સિદ્ધા
ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ ॥ આજ્ઞા ચક્રસ્થ સર્વસિદ્ધિ પ્રદચક્રે ૪ હસ્રૈં
હસકલરીં હસ્રૌઃ ત્રિપુરાંબિકા ચક્રેશ્વર્યૈ નમઃ । મહાબિંદુસ્થ
બિંદુચક્રે ૪ મુલ પંચદશાક્ષરીમુચ્ચાર્ય મહાત્રિપુરસુંદરી
મહાચક્રેશ્વરી શ્રીપાદુકાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ વિન્ય તત્તચ્ચક્રં
પરસ્પરસંલગ્નં તત્તચ્ચક્રેશ્વર્યધિષ્ઠિતં સમ્યક્ ધ્યાત્વા પુનઃ
કરશુદ્ધિ વિધાય ત્રિપુરસુંદર્યાત્મ રક્ષાં કૃત્વા પૂર્વોક્ત ષડંગં
વિન્યસ્ય ૪ વાગ્ભવં મૂલાધારે ૪ કામરાજં હૃદયે ૪ તૃતીયં ભ્રૂમધ્યે
૪ તુરીય વિદ્યાં બ્રહ્મરંધ્રે ચ વિન્યસ્ય ૪ સમસ્ત પ્રકટ ગુપ્ત ગુપ્તતર
સંપ્રદાય કુલકૌલનિગર્ભરહસ્ય પરાપર રહસ્ય પરાપરાતિ રહસ્ય
શ્રીચક્ર યોગિની શ્રીપાદુકાભ્યો નમ ઇતિ સ્વશરીરં શ્રીચક્રરૂપં ધ્યાયન્ ।
વ્યાપકં કુર્યાત્ ॥ ઇતિ શ્રી સ્થિતિ શ્રીચક્રન્યાસઃ ॥
અથ શ્રીચક્રન્યાસફલં ॥
તત્ર રુદ્રયામલે ॥
ય એવં વિન્યસેદ્દેહે સાધક સ્થિર માનસઃ ।
વિમુચ્ય માનુષં ભાવં સસદ્યઃ શિવતાં વ્રજેત્

ત્રિકાલં ધારયેદ્ યસ્તુ તસ્ય સર્વાંગસંગતં ॥
સતતં ભાસતે દેવિ સમસ્તં યોગિની પદં

પ્. ૮૯બ્)
ધરણી ક્ષેત્રતાં યાતિ યાવદ્ દ્વાદશયોજનં ॥
એતત્તે કથિતં ભદ્રે ન્યાસં ત્રૈલોક્ય દુર્લભં

શિષ્યાય ભક્તિયુક્તાય સાધકાય પ્રકાશયેત્ ।
ભ્રષ્ટેભ્યઃ સાધકેભ્યો વા બાંધવેભ્યો ન દર્શયેત્

દત્તં ચેત્સિદ્ધિ હાનિઃ સ્યાદિત્યાજ્ઞા શાંકરી મતા ॥
મંત્રાઃ પરાઽઽન્મુખાયાંતિ ક્રુદ્ધા ભવતિ સુંદરી

અશુભં ચ ભવેત્ તસ્ય તસ્માદ્યત્નેન ગોપયેત્ ॥
ઇતિ ત્રિવિધ શ્રીચક્રન્યાસઃ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોં પ્રિયસૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગઃ સપ્તમો ગમત્

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથાચરણારંવિંદદ્વદ્વાંતે વાશિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેનવિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે સપ્તમસ્તરંગઃ

અથ કરશુદ્ધ્યાદિન્યાસઃ ॥
તત્ર પ્રથમં પ્રાગુક્ત પ્રથમ ચક્રેશ્વરી વિદ્યયા પ્રાગ્વત્ કરયોઃ સ્થિતિ
ક્રમેણ મધ્યમાદિતલાંતં વિન્યસ્યાસનં ન્યાસં કુર્યાત્ ॥ સ ચ દ્વિવિધઃ
॥ ચતુરાસન ન્યાસઃ ષડાસન ન્યાસશ્ચેતિ ॥ તત્રાદૌ ચતુરાસનન્યાસઃ ॥
સયથા ॥ પાદયોઃ ૪ હ્રીં ક્લીં સૌઃ ત્રિપુરસુંદરી દેવ્યાત્માસનાય નમઃ ।
પ્. ૯૦અ)
જંઘયોઃ ૪ હૈં હક્લીં હસૌઃ ત્રિપુરાવાસિની સર્વચક્રાસનાય નમઃ ॥
જાન્વોઃ ૪ હસૈં હસકલીં હસૌઃ ત્રિપુરા સર્વમંત્રાસનાય નમઃ ॥
મૂલાધારે ૪ હ્રીં ક્લીં બ્લેં ત્રિપુરમાલિની સાધ્યસિદ્ધાસનાય નમઃ ॥ ઇતિ
ચતુરાસનન્યાસઃ ॥
અથ ષડાસનન્યાસઃ ॥
તત્ર પાદયોઃ । ૪ અં આં સૌઃ ત્રિપુરાસુધાર્ણવાસનાય નમઃ । જાન્વોઃ । ૪ એં ક્લીં
સૌઃ ત્રિપુરેશ્વરી યોતાંબુજાસનાય નમઃ ॥ ઊર્વોઃ । ૪ હ્રીં ક્લીં સૌઃ
ત્રિપુરસુંદરી દેવ્યાત્માસનાય નમઃ ॥ સ્ફિચ્યોઃ ॥ ૪ હૈં હક્લીં હસૌઃ
ત્રિપુરવાસિની સર્વચક્રાસનાય નમઃ ॥ ગુદે ૪ હસૈં હસ્ક્લીં હસૌઃ ત્રિપુરા
શ્રીસર્વમંત્રાસનાય નમઃ ॥ મૂલાધારે ૪ હ્રીં ક્લીં બ્લેં ત્રિપુરમાલિની
સાધ્યસિદ્ધાસનાય નમઃ । ઇતિ ષડાસનન્યાસઃ ।
અથ ષડંગન્યાસઃ ॥
સ ચ ત્રિવિધઃ । રક્ષાષડંગન્યાસો મૂલવિદ્યા ષડંગન્યાસઃ ષડંગ
યુવતીન્યાસશ્ચેતિ ॥ તત્રાદૌ રક્ષાષડંગન્યાસઃ ॥ સ યથા ॥ ૪ એં ક્લીં સૌઃ
નમસ્ત્રિપુરસુંદરી માં રક્ષ રક્ષ હૃદયાય નમઃ । એવં ષડંગેષુ
તત્તન્મુદ્રયા સહતત્તન્મંત્રેણ સહ ન્યસેત્ ॥
અથ મૂલ ષડંગન્યાસઃ ।
સ ચ મૂલ કૂટત્રયસ્ય દ્વિરાવૃત્યા ષડંગસ્થાનેષુ પ્રાગ્વન્યાસો જ્ઞેયઃ ॥
પ્. ૯૦બ્)
ષોડશાર્ણો પાસકૈસ્તુ આદ્યબીજ પંચકેન હૃદયં । તદુત્તર બીજ ત્રયેણ
શિરઃ । તદૂર્ધ્વગત કૂટત્રયેણ શિખાદિ નેત્રાંતમંગત્રયં ॥ અંતિમ
બીજપંચકેનાસ્ત્રમિતિ મૂલ ષડંગન્યાસઃ કાર્યઃ ॥
અથ ષડંગયુવતીન્યાસઃ ॥
સ ચ દ્વિવિધઃ । બાલામૂલ વિદ્યયોર્યોગ ભેદાત્ ॥ તત્રાદૌ બાલાયોગન્યાસઃ ।
તત્ર ૪ એં સર્વજ્ઞાયૈ હૃદયાય નમઃ । ૪ ક્લીં નિત્યતૃપ્તાયૈ શિરસે સ્વાહા ॥ ૪
સૌઃ અનાદિબોધાયૈ શિખાયૈ વષટ્ । ૪ એં સ્વતંત્રાયૈ કવચાય હું ॥ ૪ ક્લીં
નિત્યમલુપ્તાયૈ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ષટ્ ॥ ૪ સૌઃ અંનંતાયૈ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
અથ મૂલ ષડંગ યુવતીન્યાસઃ ॥
તત્ર ૪ પ્રથમકૂટં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ સર્વજ્ઞતા શક્તિધામ્ને
હૃદયાય નમઃ । ૪ દ્વિતીય કૂટં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ નિત્યતૃપ્તિ
શક્તિધામ્ને શિરસે સ્વાહા ॥ ૪ તૃતીય કૂટં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ અનાદિ
બોધ શક્તિ ધામ્ને શિખાયૈ વષટ્ । ૪ પુનરાદ્યં કૂટં
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી સ્વતંત્રશક્તિધામ્ને કવચાય હં ॥ ૪ દ્વિતીય
કૂટં । શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ નિત્યમલુપ્ત શક્તિધામ્ને નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ૪
તૃતીય કૂટં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરિ અનંતશક્તિ ધામ્ને અસ્ત્રાય ફટ્ ॥
પ્. ૯૧અ)
ઇતિ ષડંગ યુવતીન્યાસઃ ॥
અથ કામકલાપારંપર્યન્યાસઃ ॥
તત્ર પ્રથમં પ્રાગ્વત્ સ્વશિરસિ ગુરુ પાદુકાં ધ્યાત્વા સંપૂજ્ય પ્રણમ્ય
દક્ષાંસે ૪ પ્રથમ કૂટં હંસઃ પ્રકાશચરણાભ્યાં નમઃ ॥
વામાંસે ૪ દ્વિતીય કૂટં સોહં વિમર્શ ચરણાભ્યાં નમઃ । હૃદયે ૪
તૃતીય કૂટં હંસઃ સોહં પ્રકાશવિમર્શચરણાભ્યાં નમઃ ॥
મૂર્દ્ધ્નિ ૪ તુરીય વિદ્યામુચ્ચાર્ય હંસઃ શિવઃ સોહં નિર્વાણ
ચરણાભ્યાં નમઃ ॥ ઇતિ કૃતાંજલિશ્ચરણ ચતુષ્ટયં પ્રણમ્ય ॥
કામકલાપારંપર્યન્યાસસ્ય । ૪ કામેશ્વર ઋષિઃ ૪ પંક્તિછંદઃ ૪
પરસંવિત્કલા શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી દેવતા૦ શ્રીપરદેવતા પ્રસાદ
સિધ્યર્થે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા વિન્યસ્ય । ૪
આમિત્યાદિ ષટ્દીર્ઘસ્વરૈઃ કરષડંગન્યાસં કૃત્વા પ્રણવસંપુટિતયા
કામકલારૂપયા શ્રીમૂલવિદ્યવ્યાપકં વિન્યસ્ય ધ્યાનં કુર્યાત્ ॥
તદ્યથા ॥
પ્રકાશ મધ્ય સ્થિત વિશ્વરૂપાં
વરાભયે સંદધતીં ત્રિનેત્રાં ॥
સિંદૂર વાર્ણામતિ કોમલાંગીં
માયામયીં તત્વમયીમુપાસે

ઇતિ ધ્યાત્વા મૂલાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં શ્રીમૂલ પંચદશાક્ષરી પ્રાગુક્ત
રૂપાં ધ્યાત્વા તસ્યા એકૈકાક્ષરલયેન તુર્યસ્વર રૂપામંતિમકલાં
પ્. ૯૧બ્)
બ્રહ્મરંધ્રગતામવશેષયેત્ । તતસ્તામેવ પંચદશાક્ષર ગર્ભાં
સ્વાત્માનુભવરૂપ સચ્ચિદાનંદરૂપિણીં તુર્યસ્વરત્વેન પરિણતાં
કામકલાં નાભૌ ધ્યાયન્ન્યસેત્ ॥ તત્ર નાભૌ ૪ ઈં નમઃ । ઇત્યંગુષ્ઠ
તર્જની મધ્યમા નામાભિર્ન્યસેત્ । તતો નાભેર્વામપાર્શ્વે ૪ સચ્ચિદાનંદ
પરમસંવિત્ ઈં નમઃ । નાભેર્દક્ષે ૪ સચ્ચિદાનંદ પરમસંવિત્ ઈં નમઃ ।
ઇત્યેતદ્વયં મધ્યમાનામાંગુષ્ઠૈર્ન્યસેત્ ॥ તતશ્ચરણ ચતુષ્ટયં
ન્યાસઃ । તત્ર શિરસિ ત્રિકોણસ્યાગ્રકોણે ૪ ઈં પ્રથમ કૂટં હંસઃ
પ્રકાશચરણાભ્યાં નમઃ । વામકોણે ૪ ઈં દ્વિતીય કૂટં સોહં
વિમર્શચરણાભ્યાં નમઃ । દક્ષણે કોણે ૪ તૃતીય કૂટં હંસઃ સોહં
પ્રકાશવિમર્શ ચરણાભ્યાં નમઃ । મધ્યે ૪ તુર્યવિદ્યામુચ્ચાર્ય હંસઃ
શિવઃ સોહં નિર્વાણચરણાભ્યાં નમઃ ॥ ઇતિ ચરણ ચતુષ્ટયં
શિવશક્ત્યાત્મક દક્ષિણવામકર ધૃતસંઘટ મુદ્રયા વિન્ય તતસ્ત્રિકોણ
પૃષ્ઠરેખાયાં ૪ સકલાનંદનાથ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । ૪
નિષ્કલાંનંદનાથ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । ૪
નવાત્માનંદનાથ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ૪ અકૂરાનંદનાથ
શ્રીપાદુકાં પૂ૦ । ઇતિ ગુરુ ચતુષ્ટયં પંક્તિ ક્રમેણ સ્વદક્ષિણાદિ
વામાંતં વિન્યસ્ય । શિરસ્ત્રિકોણ મધ્યે ૪ ઈં પરમસંવિત્કલા
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં પૂ૦ । મુખમંડલે ૪ ઈં સપરાર્દ્ધ
કલાનંદનાથોર્ધ્વ બિંદુવક્રાય નમઃ ।
પ્. ૯૨અ)
સ્તનદ્વયે ૪ ઈં સપરાર્દ્ધ કલાનંદનાથાધો બિંદુદ્વયસ્તનાય નમઃ ॥
ઇત્યેતદ્વયમંગુષ્ઠમધ્યમાનામિકાભિર્વિન્યસ્ય । યોનિસ્થાને ૪ ઈં
સપરાર્દ્ધ કલાનંદનાથ વ્યંજિતરેખા યોનયે નમઃ ॥ ઇતિ
યોનિમુદ્રયાન્યસેત્ ॥
તતઃ પ્રાગુક્ત ઋષ્યાન્યાસાન્ ષડંગ કર ઋષ્યાદિ ક્રમેણ વૈપરીત્યેન
પ્રથમં ષડંગન્યાસઃ પશ્ચાત્ કરન્યાસઃ પશ્ચાદૃષ્યાદિરિતિ વિન્યસ્ય
પૂરોક્ત ભગવતી રૂપં સ્વાત્માનં ધ્યાત્વા યથાશક્તિ વામકલા વિદ્યાં
જપેદિતિ કામકલા પારંપર્ય ન્યાસઃ ।
અથાંતઃ કામકલાન્યાસઃ ॥
સ ચ પરાપશ્યંતી મધ્યમા વૈખરી ભેદાચ્ચતુર્વિધઃ । તત્રાદૌ
પરાન્યાસઃ । સ યથા ॥ બ્રહ્મરંધ્રે અરુણાધો મુખ
સહસ્રદલકમલકર્ણિકાયામરુણં પૂર્ણચંદ્રમંડલં વિભાવ્ય
તન્મધ્યે ઉદ્યદાદિત્ય સંકાશં સ્વશિખા મૂલાગ્રં શૃંગાટં
ધ્યાત્વા તદંતર્ગતમકથાદિ ક્રમેણ સમસ્તાક્ષરમયમકુલાસનં
વાગ્ભવં ધ્યાત્વા તન્મધ્યે હક્ષ પાશ્વમાદિ વર્ણકદંબકં
દીપ્તમવર્ણ રૂપમનુત્તર મનત્કંતરહાત્મકં વિચિંત્ય
તન્મધ્યાદુદ્યંતીં બિસતંતુ નિભાંસિતાં હાર્દ્ધ કલા રૂપિણીમકુલ
કુંડલિનીં મૂલ શૃંગાટક
પ્. ૯૨બ્)
મધ્ય પર્યંતમછિન્નાં મહાકામકલામમૃતકુંડલિનીં ધ્યાત્વા
મુલાધારે ચતુર્દલ કમલ કર્ણિકાયામપિ વહ્નિ મંડલે
ત્રિકોણસ્યાગ્રકોણાગ્રં પૂર્વવત્ શૃગાટં ધ્યાત્વા તદંતઃ
પૂર્વવદ્વાગ્ભવં કુલાસનં વિભાવ્ય તત્ર પૂર્વોક્ત મનત્કં વિવિંત્ય
તન્મધ્યાદુઘંતીં સપરાર્દ્ધ કલામયીમગ્નિકુંડલિનીં કામકલાં
જ્વલદગ્નિનિભાં મધ્યમાર્ગં પ્રવિશ્ય ગ્રંથિ સંચયં ભિત્વા તદ કુલ
પદાવધ્યૂર્દ્ધં પ્રાપ્તાં ધ્યાત્વા અકુલાં બુધિ મધ્યગત
દંડાકારતરદંડલીંગેન પ્રવેશયિત્વા તયોરમૃતાનલ
કુંડલિંન્યોર્યોનિલિંગરૂપયોર્મથનસંભવૈર્નિરંતરનિબિડસ્રવદરુણા-
મૃતપૂરૈરાત્માનં સિક્તં ધ્યાત્વા પૂરયિત્વા તયોઃ
સામરસ્યાદેકનાદરૂપિણીં પરાંશક્તિ આત્માનં ચ ભાવયેત્ ॥ ઇતિ
પરાન્યાસઃ ॥ તરલ ક્ષણં તુ ભૈરવયામલે ॥
તરસ્થંતરમધ્યસ્થંતરસ્થતરમધ્યગં ॥
તરંતરંડમધ્યસ્થં યોજાનાતિ સકૈલિકઃ

શીર્ષપાણિ ચરણૈર્વિવર્જિતં હ્યક્ષરં ભવરુજાપહં પરં ॥
યસ્ય હૃત્કુહરગં સુવર્તત્તે તેન મૃત્યુરપિ ભસ્મસાત્કૃતઃ

પ્. ૯૩અ)
શૈવં ચૈવ તથા શાક્તં સામરસ્યં તુ મધ્યમં ॥
એકીભૂતં યદા કાલે તદા તદ્વર્ણમુત્તમં

શૂન્યાત્પ્રસરમુત્પન્નં પ્રસરોત્થમકાલકં ॥
અકાલાત્તત્વમુત્પન્નં વિશ્વં યત્ પંચધા સ્થિતં

ધ્યાન સ્થાન વિહીનો યો રૂપોચ્ચારવિવર્જિતઃ ॥
અનાહતો નદત્યંતર્મુખાન્મુખ પદે સ્થિતઃ

ધામ ત્રયાદ્વિરહિતો યોગેશીનાં મુખે સ્થિતઃ ।
સત્યં તુ કથિતં તાભિઃ સ્વયં મુચ્ચરતે તુ સઃ

શૂન્યા છંભુસ્તતઃ શક્તિઃ શક્તેર્ધામ ત્રયાત્મકં ॥
પ્રભવેચ્ચ તતઃ સર્વમાદિવર્ણકદંબકં

અનુત્તરં તદેવોક્તં સદ્યઃ કૌલિક સિદ્ધિદં ॥
તરહં ચ તદેવસ્યાચ્ચંદ્રમાસ્કર મધ્યગં

તકારઃ સોમધામસ્યાદ્યો રેફઃ સ તુ ભાસ્કરઃ ।
દંડવદ્રમતે વહ્નિરેકીભૂતં તદાત્મક

ઇતિ ॥
અથ પશ્યંતી ન્યાસઃ ॥
તત્ર પ્રાગુક્તાકુલપદ્મે બ્રહ્મરંધ્રે બ્રહ્મરસભરિતમાદ્યવર્ણ
કદંબકં ધ્યાત્વા તત્સામરસ્યાદેકાદશરૂપં પશ્યંતી રસભરિતં
સ્મૃત્વા ન્યસેત્ ॥
તત્ર શિરસિ સ્વાભિમુખાગ્રં ત્રિકોણં વિભાવ્ય તસ્ય અગ્રાદિ વામાવર્તેન
વામરેખાગ્રાદિ દક્ષિણરેખાગ્રપર્યંતં ત્રિકં પંચકં ॥
પ્. ૯૩બ્)
ઇતિ ક્રમેણ વામાદ્યેકાદશ કલાન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪ વામાયૈ નમઃ ॥ ૪
જ્યેષ્ઠાયૈ નમઃ । ૪ રૌદ્ર્યૈ નમઃ ॥ ઇતિ વામરેખાયાં ॥ ૪ અંબિકાયૈ નમઃ ।
૪ ઇછાયૈ નમઃ । ૪ જ્ઞાનાયૈ નમઃ । ૪ ક્રિયાયૈ નમઃ ॥ ૪ શાંતાયૈ નમઃ ।
ઇતિ પૃષ્ઠરેખાયાં ॥ ૪ અકારાત્મિકાયૈ નમઃ । હકારાત્મિકાયૈ નમઃ ।
અહરસાત્મિકાયૈ નમઃ । ઇતિ દક્ષિણરેખાયાં ન્યસેત્ । ઇતિ પશ્યતી ન્યાસઃ ।
અથ મધ્યમા ન્યાસઃ ॥
સ ચ દ્વિવિધઃ । સૂક્ષ્મસ્થૂલ ભેદાત્ ॥ તત્ર બ્રહ્મરંધ્રે ૪ અનત્કાત્મને
અવિકૃતનાદાય નમઃ ॥ લલાટે ૪ અકારાત્મને શૂન્યનાદાય નમઃ ॥
આજ્ઞાચક્રે ૪ અં બિંદુદ્વયાત્મન સ્પર્શનાદાય નમઃ ॥ લંબિકાગ્રે
૪ ષટ્કોણાત્મને નાદનાદાય નમઃ ॥ વિશુદ્ધૌ ૪ અર્દ્ધચંદ્રાત્મને
ધ્વનિનાદાય નમઃ ॥ હૃદયે ૪ વૃત્તાત્મને બિંદુનાદાય નમઃ ॥ નાભૌ
મણિપુરકે ૪ એકારાત્મને શક્તિનાદાય નમઃ ॥ સ્વાધિષ્ઠાને ૪ ઇંદ્વાત્મને
બીજનાદાય નમઃ ॥ મૂલાધારે ૪ હંસાત્મને અક્ષરનાદાય નમઃ ॥ ઇતિ
સૂક્ષ્મમધ્યમા ન્યાસઃ ।
અથ સ્થૂલમધ્યમા ન્યાસઃ ॥
તત્ર બહ્મરંધ્રે ૪ અં ઇં ઉં ઋં ઌં નમઃ । લલાટે ૪ એં ઐં ઓં ઔં
નમઃ । ભ્રૂમધ્યે ૪ હં યં રં વં લં નમઃ । લંબિકાગ્રે ૪ ઽઽનં ઞં
ણં નં મં નમઃ ।
પ્. ૯૪અ)
વિશુદ્ધૌ ૪ કં ચં ટં તં પં નમઃ । હૃદિ ૪ ખં છં ઠં થં ફં
નમઃ । નાભૌ ૪ ઘં ઝં ઢં ધં ભં નમઃ । સ્વાધિષ્ઠાને ૪ ગં
જં ડં દં બં નમઃ । મૂલાધારે ૪ શં ષં સં નમઃ । ઇતિ મધ્યમા
ન્યાસઃ ।
અથ વૈખરી ન્યાસઃ ।
તત્ર ષડાધારં ગુણત્રયેણ ત્રિધાવિભજ્ય ત્રિબીજ સંગતં કુર્યાત્ ॥
તદ્યથા ॥ યથોક્ત રૂપાણિ મૂલાધારાદ્યાજ્ઞાંતાનિ ષટ્ચક્રાણિ ધ્યાત્વા ।
તત્ર વસબલાબ્જયોર્મૂલવિદ્યાયાવાગ્ભવં વિદ્યુત્પ્રભં વિચિંત્ય તદ્દલેષુ
સ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન તદ્વર્ણાન્ શિવશક્તિ યોગેન ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪
વહસૈં નમઃ ॥ ૪ શ હૈ સં નમઃ ૪ ષ હૈ સં નમઃ । ૪ સ હ સૈં નમઃ । ઇતિ
મૂલાધારે ॥
તતઃ ૪ બ હ સૈં નમઃ । ૪ ભહસૈં નમઃ ૪ મ હ સૈં નમઃ । ૪ ય હ સૈં નમઃ ॥
૪ ર હ સૈં નમઃ । ૪ લ હ સૈં નમઃ ॥ ઇતિ સ્વાધિષ્ઠાને ॥
તતો ડ ફ કટાબ્જયોઃ કામરાજકૂટં રક્તવર્ણં ધ્યાત્વા તદ્બલેષુ
તદ્વર્ણાન્ પૂર્વવત્ ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
મણિપૂરે દશદલેષુ પૂર્વાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ૪ ડહસૈં નમઃ । ૪ ઢ હ સીં
નમઃ । ૪ ણ હ સીં નમઃ । ૪ ત હ સીં નમઃ ॥ ૪ થ હ સીં નમઃ । ૪ દ હ સીં
નમઃ । ૪ ધ હ સીં નમઃ । ૪ ન હ સીં નમઃ । ૪ પ હ સીં નમઃ । ૪ ફ હ સીં
નમઃ ઇતિ મણિપૂરે
પ્. ૯૪બ્)
તતો અનાહતે દ્વાદશદલેષુ સ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ૪ ક હ સીં નમઃ । ૪ ખ હ
સીં નમઃ ॥ ૪ ગ હ સીં નમઃ ॥ ૪ ઘ હ સીં નમઃ । ૪ ઽઽન હ સીં નમઃ । ૪ ચ હ સીં
નમઃ । ૪ છ હ સીં નમઃ । ૪ જ હ સીં નમઃ । ૪ ઝ હ સીં નમઃ । ૪ ઞ હ સીં
નમઃ । ૪ ટ હ સીં નમઃ । ૪ ઠ હ સીં નમઃ । તતો અવર્ગ હક્ષાબ્જયોસ્તાર્તીય
કૂટં શુક્લવર્ણ ધ્યાત્વા તદ્બલેષુ ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪ અ હ સૌઃ નમઃ । ૪
આ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ઇ હ સૌં નમઃ । ૪ ઈ હ સૌઃ । ૪ ઉ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ઊ હ
સૌઃ નમઃ । ૪ ઋ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ૠ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ઌ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ૡ હ
સૌઃ નમઃ ॥ ૪ એ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ઐ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ઓ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ઔ હ
સૌઃ નમઃ ॥ ૪ અં હ સૌઃ નમઃ । ૪ અઃ હ સૌઃ નમઃ । ઇતિ વિશુદ્ધૌ તતો
ભ્રૂમધ્યે આજ્ઞાબ્જસ્ય દક્ષવામદલયોઃ ૪ હ હ સૌઃ નમઃ । ૪ ક્ષ હ સૌઃ
નમઃ ॥ ઇતિ વૈખ * ન્યાસં વિધાયાંતઃ સુધાસિક્તં પદ્મરાગ પ્રભં
વર્ણ કદંબકં ધ્યાયેત્ ॥ ઇતિ વૈખરી ન્યાસઃ ॥
અથ અંતકામકાલા ન્યાસઃ ॥
૪ હસ્રૈં હ સ ક્લીં હસ્રૌઃ ઇતિ પંચકૂટ વિદ્યયા ત્રિખંડામુદ્રાં બધ્વા
વિન્યસ્ય ચિત્સુધા વૃષ્ટિસેકાદુજ્વલિતપ્રભાન્ વર્ણાન્
ધ્યાત્વા ષડાધારેષ્વેતૈરંતસ્તમોદહન્ ઇત્યાવાહ્ય કામકલારૂપાં
દેવીમાત્મનિ ભાવયેત્ ॥
પ્. ૯૫અ)
ઇત્યંતઃ કામકલા ન્યાસઃ ।
અથ બહિઃ કામકલા ન્યાસઃ ॥
તત્ર કામકલા મૂ * ભૂતસ્ય સબિંદુતુર્યસ્વરસ્યાદિ બિંદુ દેવી
રૂપસ્યાત્મનઃ કેશનેત્રકર્ણનાસિકાદ્યવયવસમેતં વક્ત્રં પરિકલલય
તસ્યાધો બિંદુદ્વય બાહુ ચતુષ્ટયાદ્યવયવ સમેતં સ્તનદ્વયં ધ્યાત્વા
તસ્ય હાર્દ્ધકલાં પાદદ્વયાદ્યં વયવસમેતં યોનિ વિચિંત્ય ૪ વાગ્ભવ
કૂટમૂચ્ચાર્ય ઈંકારસ્યોર્ધ્વ બિંદ્વાત્મને શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યાઃ
કેશાદ્યવયવ સહિત (સ્તન દ્વયાય નમઃ) વક્ત્રાય નમઃ ॥ ૪
કામરાજકૂટમુચ્ચાર્ય ઈંકારસ્યોધો બિંદુદ્વયાત્મને
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યાઃ બાહુચતુષ્ટયાદ્યવયવ સહિત સ્તન દ્વયાય નમઃ
। ૪ તાર્તીય કૂટમુચ્ચાર્ય ઈંકારસ્ય હાર્ધકલાત્મને
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યાઃ પાદદ્વયાદ્યવયવ સહિત યોનયે નમઃ ॥ ૪ ઇતિ
મૂર્દ્ધાદિ કંઠપર્યંતં કંથાદિ નાભ્યંતં નાભ્યાદિ
પાદાગ્રપર્યંતં ચ વ્યાપકત્વેન વિન્યસે ૪ મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય સમસ્ત
કામકલાત્મક શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યાઃ સર્વાવયવેભ્યો નમઃ ।
પ્. ૯૫બ્)
ઇતિ સર્વાંગે વ્યાપકં કૃત્વા ॥
નાસાં લલાટં ચક્ષુષી કર્ણૌ વદનં ચ મુખબિંદૌ ॥ ભુજ ચતુષ્ટયં
વક્ષો હૃદયં સ્તન બિદૌ ॥ ચરણ દ્વયં યોનિ બિંદૌ ધ્યાત્વા સમષ્ટિ
કામકલા ભૂત પરમાક્ષર મય સર્વાવયવ સંપૂર્ણાં
પરમસૌંદર્યવતીં કામેશ્વરાંક નિલયાં સર્વાભરણસંપન્નાં
દેવીં સ્વાત્માનં ધ્યાયેત્ ॥ ઇતિ બહિઃ કામકલા ન્યાસઃ ॥
અથાયુધન્યાસઃ ॥
તત્ર સ્વદક્ષાધઃ કરે ૪ દ્રાં દ્રીં ક્લીં બ્લૂં સઃ યાં રાં લાં વાં સાં
જંભનેભ્યઃ કામેશ્વર કામેશ્વરી બાણેભ્યો નમઃ । સ્વવામાધઃ કરે ૪
ધં થં મોહનાભ્યાં કામેશ્વર કામેશ્વરી ચાપાભ્યાં નમઃ ।
સ્વવામોર્ધ્વ હસ્તે ૪ આં હ્રીં વશી * રણાભ્યાં કામેશ્વર કામેશ્વરી
પાશાભ્યાં નમઃ । સ્વદક્ષોર્ધ્વ હસ્તે ૪ ક્રોં ક્રોં સ્તંભનાભ્યાં
કામેશ્વર કામેશ્વર્યં કુશાભ્યાં નમઃ ॥ ઇત્યયં ન્યાસસ્તત્તન્મુદ્રયા
કાર્યઃ ॥ ઇત્યાયુધન્યાસઃ ॥
અથાભૂષણન્યાસઃ ।
તત્ર તત્તદંગ ભૂષણધિયા માતૃકા વર્ણાન્વક્ષ્યમાણ સ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥
તદ્યથા ॥ શિરસિ ૪ અં નમઃ । લલાટે ૪ આં નમઃ । દક્ષભ્રુવિ ૪ ઇં નમઃ ।
વામભ્રુવિ ૪ ઈં નમઃ ।
પ્. ૯૬અ)
દક્ષકર્ણે ૪ ઉં વામકર્ણે ૪ ઊં દક્ષનેત્રે ૪ ઋં વામનેત્રે ૪ ૠં
નાસાયાં ૪ ઌં ॥ દક્ષગંડે ૪ ૡં વામગંડે ૪ એં ઓષ્ઠે ૪ ઐં અધરે ૪
ઓં ઊર્ધ્વદતે ૪ ઔં અધોદંતે ૪ અં જિહ્વાયાં ૪ અઃ ચિબુકે ૪ કં ગલે ૪ ખં
॥ કંઠે ૪ ગં દક્ષપાર્શ્વે ૪ ઘં વામપાર્શ્વે ૪ ઽઽનં દક્ષસ્તને ૪ ચં
વામસ્તને ૪ છં દક્ષાંસે ૪ જં વામાંસે ૪ ઝં દક્ષકૂર્પર ૪ ઞં
વામકૂર્પરે ૪ ટં કરતલયોઃ । ૪ ઠં કરપૃષ્ઠયોઃ । ૪ ઽઽનં (દક્ષસ્તને ૪
ચં । વામસ્તને) નાભૌ ૪ ઢં । લિંગે ૪ ણં દક્ષોરૌ ૪ તંઃ વામોરૌ ૪
થં દક્ષજાનુનિ ૪ દં વામજાનુનિ ૪ ધં દક્ષં જંઘાયાં ૪ નં
વામજંઘાયાં ૪ પં દક્ષસ્ફિચિ ૪ ફં વામસ્ફિચિ ૪ બં દક્ષપાદતલે ૪
ભં વામપાદતલે ૪ મં દક્ષપાદાંગુષ્ઠે ૪ યં વામપાદાંગુષ્ઠે ૪
રં કટ્યા ૪ લં ગ્રૈવેયકે ૪ વં વલયે ૪ શં ગુદે ૪ લં હૃદિ ૪ ક્ષં
દક્ષકુંડલે ૪ ષં વામકુંડલે ૪ સંમુકુટે ૪ હં નમઃ ॥
ઇત્યાભૂષણન્યાસઃ ॥
અથ કામરતિ ન્યાસઃ ॥
તત્ર ધ્યાનં કુર્યાત્ ॥
અથ કામાન્ સ્મરેદ્ દેવિ દાડિમી કુસુમોપમાન્ ॥
વામાંકશક્તિ સહિતાન્ પુષ્પબાણેક્ષુ કામુકાન્

શક્તયઃ કુંકુમ નિભાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ ॥
નીલોત્પલ કરાધ્યેયસ્ત્રૈલોક્યાકર્ષણ ક્ષમાઃ

પ્. ૯૬બ્)
ઇતિ ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
૪ અસ્યાઃ કામરતિ માતૃકાયાઃ બ્રહ્મા ઋષિઃ ગાયત્રીછંદઃ પરમાત્મા
દેવતા ન્યાસે વિનિયોગઃ ॥
બાલયા ષડગં વિધાય ॥ ૪ અં કામાય રત્યૈ નમઃ । ૪ ક્લીં આં
કામદાય પ્રીત્યૈ નમ ૪ ઇં કાંતાય કામિન્યૈ નમઃ । ૪ ઈં કાંતિમતે મોહિન્યૈ
નમ૦ । ૪ ઉં કામગાય કમલાયૈ । ૪ ઊં કામચારાય વિલાસિન્યૈ૦ । ૪ ઋં કામિને
કલ્પલતાયૈ૦ । ૪ ૠં કામુકાય શ્યામાયૈ૦ । ૪ ઌં કામવર્દ્ધનાય
શુચિસ્મિતાયૈ૦ । ૪ ૡં વામાય વિસ્મિતાક્ષ્યૈ૦ । ૪ એં રામાય વિશાલાક્ષ્યૈ૦ । ૪
ઐં રમણાય લેલિહાનાયૈ૦ । ૪ ઓં રતિનાથાય દિગંબરાયૈ૦ । ૪ ઔં
રતિપ્રિયાય વામાયૈ૦ । ૪ અં રાત્રિનાથાય કુબ્જિકાયૈ૦ । ૪ અઃ રમાકાંતાય
કાંતાયૈ૦ । ૪ કં રમમાણાય નિત્યાયૈ૦ । ૪ ખં નિશાચરાય કલ્પાયૈ૦ । ૪
ગં નંદકાય ભોગિન્યૈ૦ । ૪ ઘં નંદનાય કામદાયૈ૦ । ૪ ઽઽનં નંદિને
સુલોચનાયૈ૦ । ૪ ચં નંદયિત્રે સુલાપિન્યૈ૦ । ૪ છં પં ચ બાણાય મર્દિન્યૈ૦
। ૪ જં રતિસખાય કલહ પ્રિયાયૈ૦ । ૪ ઝં પુષ્પધન્વને વરાક્ષ્યૈ૦ । ૪ ઞં
મહાધનુષે સુમુખ્યૈ૦ । ૪ ટં ભ્રામણાય નલિન્યૈ નમઃ । ૪ ઠં
ભ્રમણાય જયિન્યૈ૦ । ૪ ડં ભ્રમમાણાય પાલિન્યૈ૦ । ૪ ઢં ભ્રમાય
શિવાયૈ૦ । ૪ ણં ભ્રાતાય મુગ્ધાયૈ૦ । ૪ તં ભ્રામકાય રમાયૈ૦ । ૪ થં
ભૃંગાય ભ્રમાયૈ૦ । ૪
પ્. ૯૭અ)
દં ભ્રાંતચારાય લોલાયૈઃ । ૪ ધં ભ્રમં વહાય ચંચલાયૈ૦ । ૪ નં
મોહનાય દીર્ઘજિહ્વાયૈ૦ । ૪ પં મોહકાય રતિપ્રિયાયૈ નમઃ । ૪ ફં
મોહાય લોલાક્ષ્યૈ નમઃ । ૪ બં મોહવર્દ્ધનાય ભૃંગિણ્યૈ૦ । ૪ ભં
મદનાય પાટલાયૈ૦ । ૪ મં મન્મથાય મદનાયૈ૦ । ૪ યં માતંગાય
માલાયૈ નમઃ । ૪ રં ભૃંગનાયકાય હંસિન્યૈ૦ । ૪ લં ગાયકાય વિશ્વતો
મુખ્યૈ૦ । ૪ વં ગીતિજ્ઞાય જગદાનંદિન્યૈ૦ । ૪ શં નર્તકાય રમણ્યૈ૦ ।
૪ ષં ખેલકાય કાંત્યૈ૦ । ૪ સં ઉન્મત્તાય કલકંઠ્યૈ૦ । ૪ હં મત્તકાય
વૃકોદર્યૈ૦ । ૪ લં વિલાસિને મેઘશામાયૈ૦ । ૪ ક્ષં લોભવર્દ્ધનાય
ઝષોત્તમાયૈ નમઃ ॥ ઇત્યેક પંચાશન્મિથુનાનિ માતૃકા સ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥ ઇતિ
કામરતિ ન્યાસઃ ॥
અથ પંચાશત્ત્રિપુરા ન્યાસઃ ।
તત્ર ૪ અં કામિની ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ૪ ઓં મોદિની ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ૪ ઇં મદના
ત્રિ૦ । ૪ ઈં ઉન્માદિની ત્રિ૦ । ૪ ઉં દ્રાવિણી ત્રિ૦ । ૪ ઊં ખેચરી ત્રિ૦ । ૪ ઋં
ઘંટિકા ત્રિ૦ । ૪ ૠં કલાવતી ત્રિ૦ । ૪ ઌં ક્લેદિની ત્રિ૦ । ૪ ૡં શિવદૂતી ત્રિ૦ । ૪
એં સુભગા ત્રિ૦ । ૪ ઐં ભગા ત્રિ૦ । ૪ ઓં વિદ્યેશી ત્રિ૦ । ૪ ઔં મહાલક્ષ્મી ત્રિ૦ । ૪
અં કૌલિની ત્રિ૦ । ૪ અઃ સુખેશ્વરી ત્રિ૦ । ૪
પ્. ૯૭બ્)
કં કુલમાલિની ત્રિ૦ । ૪ ખં વ્યાપિની ત્રિ૦ । ૪ ગં ભગાનંદા ત્રિ૦ । ૪ ઘં
વાગીશ્વરી ત્રિ૦ । ૪ ઽઽનં વષટ્કારી ત્રિ૦ । ૪ ચં પિંગલા ત્રિ૦ । ૪ છં
ભગસર્પિણી ત્રિ૦ । ૪ જં સુંદરી ત્રિ૦ । ૪ સં નીલપતાકા ત્રિ૦ । ૪ ઞં ત્રિપુરા ત્રિ૦ ।
૪ ટં સિદ્ધેશ્વરી ત્રિ૦ । ૪ ઠં અમોઘા ત્રિ૦ । ૪ ડં રત્નમાલિની ત્રિ૦ । ૪ ઢં
મંગલા ત્રિ૦ । ૪ ણં ભગમાલિનિ ત્રિ૦ । ૪ તં નિત્યા ત્રિ૦ । ૪ થ રૌદ્રી ત્રિ૦ । ૪ દં
વ્યોમેશ્વરી ત્રિ૦ । ૪ ધં અંબિકા ત્રિ૦ । ૪ નં અટ્ટહાસા ત્રિ૦ । ૪ પં આપ્યાયિની
ત્રિ૦ । ૪ ફં વજ્રેશ્વરી ત્રિ૦ । ૪ બં ક્ષોભિણી ત્રિ૦ । ૪ ભં શાંભવી ત્રિ૦ । ૪
મં સ્તંભિની ત્રિ૦ । ૪ યં અનામા ત્રિ૦ । ૪ રં રક્તા ત્રિ૦ । ૪ લં શુક્લા ત્રિ૦ । ૪
વં અપરાજિતા ત્રિ૦ । ૪ શં સંવર્ત્તકા ત્રિ૦ । ૪ ષં વિમલા ત્રિ૦ । ૪ સં ઘોરા ત્રિ૦
। ૪ હં અઘોરા ત્રિ૦ । ૪ લં બિંદુભૈરવી ત્રિ૦ । ૪ ક્ષં સર્વાકર્ષણી ત્રિપુરાયૈ
નમઃ ॥ ઇત્યેતા માતૃકા સ્થાનેષુ ન્યસ્તવ્યાઃ ॥ ઇતિ પંચાશત્રિપુરાન્યાસઃ ॥
અથ ષોડશ કામકલાન્યાસઃ ॥
તત્ર દક્ષ પાદે ૪ ક્લીં અં સિદ્ધાકલાયૈ નમઃ । દક્ષજંઘાયાં ૪ ક્લીં
આં પ્રીતિકલાયૈ૦ । દક્ષજાનુનિ ૪ ક્લીં ઇં રતિકલાયૈ૦ । દક્ષોરૌ ૪ ક્લીં ઈં
ધૃતિકલાયૈ૦ । દક્ષવક્ષસિ ૪ ક્લીં ઉં કાંતિકલાયૈ૦ । દક્ષબાહુમૂલે ૪
ક્લીં ઊં મનોરમા કલાયૈ૦ । મુખદક્ષે ૪ ક્લીં ઋં મનોહરા કલાયૈ૦ ।
દક્ષમૂર્દ્ધ્નિ ૪ ક્લીં ૠં મનોભવા કલાયૈ૦ । વામશિરોભાગે ૪ ક્લીં ઌં
મદનોન્માદિની કલાયૈ૦ ।
પ્. ૯૮અ)
મુખવામે ૪ ક્લીં ૡં મોહિની કલાયૈ૦ । વામબાહુમૂલે ૪ ક્લીં એ દીપિની
કલાયૈ૦ । વામવક્ષસિ ૪ ક્લીં ઐં શોષિણી કલાયૈ૦ । વામોરૌ ૪ ક્લીં ઓં
વશંકરી કલાયૈ૦ । વામજાનુનિ ૪ ક્લીં ઔં રંજિની કલાયૈ૦ ।
વામજંઘાયાં ૪ ક્લીં અં સુભગા કલાયૈ૦ । વામપાદે ૪ ક્લીં અઃ
પ્રિયદર્શની કલાયૈ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય એતાઃ શુક્લવર્ણાઃ
સોત્પલકરાધ્યેયાઃ ॥ ઇતિ ષોડશ કામકલા ન્યાસઃ ॥
અથ ષોડશસોમકલાન્યાસઃ ।
તત્ર પૃષ્ઠદક્ષભાગે ૪ સં અં પૂષાકલાયૈ નમઃ ॥ દક્ષાંસપૃષ્ઠે ૪
સાં આં વશાકલાયૈ૦ । દક્ષગ્રી પૃષ્ઠે ૪ સિં ઇં સુમના કલાયૈ૦ ।
દક્ષકર્ણે ૪ સીં ઈં રતિકલાયૈ નમઃ ॥ દક્ષનેત્રે ૪ સુ ઉં પ્રીતિકલાયૈ૦ ।
દક્ષનાસાયાં ૪ સૂં ઊં ધૃતિકલાયૈ૦ । દક્ષલલાટે ૪
સૃં ઋં ઋદ્ધિકલાયૈ૦ । દક્ષમૂર્દ્ધ્નિ ૪ સૃં ૠં સૌમ્યા કલાયૈ૦ ।
વામમૂર્દ્ધનિ ૪ સ્તૃં ઌં મરીચિકલાયૈ૦ । વામલલાટે ૪ સૄં ૡં
અંશુમાલિની કલાયૈ૦ ॥ વામનાસાયાં ૪ સેં ઐં અંગિરા કલાયૈ૦ ।
વામનેત્રે ૪ સૈં ઐં શશિની કલાયૈ૦ । વામકર્ણે ૪ સોં ઓં છાયાકલાયૈ૦ ।
વામગ્રીવાયૈ પૃષ્ટે ૪ સૌં ઔં સંપૂર્ણમંડલા કલાયૈ૦ ।
વામાંસપૃષ્ઠે ૪ સં અં તુષ્ટિ કલાયૈ૦ । પૃષ્ટવામભાગે સઃ અઃ
અમૃતાકલાયૈ નમઃ ॥ એતાઃ શુભ્રાઃ સોત્પલા કરાધ્યેયાઃ ઇતિ શોડશ
સોમકલા ન્યાસઃ ॥
પ્. ૯૮બ્)
અથ વશિન્યાદિ વાગ્દેવતાષ્ટકં ન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૪ અં આં ૧૪ વ્લૂ વશિનીવાગ્દેવતાયૈ નમઃ ॥ લલાટે ૪ કં ૪
કલહ્રીં કામેશ્વરી વાગ્દેવતાયૈ૦ ॥ ભ્રૂમધ્યે ૪ ચ૦ ૪ ન્વ્લીં મોદિની
વાગ્દેવતાયૈ૦ । કંઠે ૪ ટં૦ ૪ પ્લૂં વિમલાવાગ્દેવતાયૈ૦ । હૃદયે ૪ તં૦ ૪
જ્મ્રીં અરુણા વાગ્દેવતાયૈ ન૦ ॥ નાભૌ ૪ પં ૪ હસલ્વ્યૂં જયિની
વાગ્દેવતાયૈ૦ । મૂલાધારે ૪ યં ૩ સમરયૂં સર્વેશ્વરી વાગ્દેવતાયૈ૦ ॥
મૂલાધારાદિ પાદ દ્વયાંતં ૪ શં ૫ ક્ષ્મ્રીં કૌલિની વાગ્દેવતાયૈ
નમઃ ॥ ઇતિ વાગ્દેવતાન્યાસઃ ॥
અથ ચતુઃપીઠન્યાસઃ ॥
તત્ર મૂલાધારે ૪ પ્રથમકૂટમુચ્ચાર્ય અગ્નિચક્રે કામગિરીપીઠે
મિત્રીશનાથાત્મિકે જાગૃદ્વશાધિષ્ઠાયકે ઇછાશક્ત્યાત્મક રુદ્રાત્મશક્તિ
શ્રીકામેશ્વરી દેવ્યૈ નમઃ ॥ હૃદયે ૪ દ્વિતીયકૂટમુચ્ચાર્ય સૂર્યચક્રે
જાલંધરપીઠે ષષ્ઠીશનાથાત્મકે સ્વપ્નદશાધિષ્ઠાયકે
જ્ઞાનશક્ત્યાત્મક વિષ્ણવાત્મક શક્તિ શ્રીવજ્રેશ્વરી દેવ્યૈ નમઃ ।
ભ્રૂમધ્યે ૪ તૃતીયકૂટમુચ્ચાર્ય સોમચક્રે પૂર્ણગિરિપીઠે
ઉડ્ડીશનાથાત્મકે સુષુપ્તિ દશાધિષ્ઠાયકે ક્રિયાશક્ત્યાત્મક
બ્રહ્માત્મશક્તિ શ્રીભગમાલિની દેવ્યૈ નમઃ । બ્રહ્મરંધ્રે ૪
તુર્યવિદ્યામુચ્ચાર્ય બ્રહ્મચક્રે ઉડ્યાણપીઠે શ્રીચર્યાનાથાત્મકે
તુર્યતીતદશાધિષ્ઠાયકે
પ્. ૯૯અ)
પરબ્રહ્માત્મશક્તિ શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી દેવ્યૈ નમઃ ॥ ઇતિ
ચતુઃપીઠન્યાસઃ ॥
અથ કામેશ્વર્યાદિ ન્યાસઃ ।
તત્ર વામપાદાંગુષ્ઠાદિ નાભિપર્યંતં ૪ ઐં પ્રથમકૂટે
કામેશ્વર્યૈ નમઃ । નાભેઃ કંઠપર્યંતં ૪ ક્લીં દ્વિતીકૂટં
વજ્રેશ્વર્યૈ નમઃ । કંઠાત્ શિરઃ પર્યંતં ૪ સૌઃ તૃતીયકૂટં
ભગમાલિન્યૈ નમઃ ॥ ઇતિ વામભાગે વિન્યસ્ય
દક્ષપાદાંગુષ્ઠાન્નાભિપર્યંતં ૪ હસૈં આત્મતત્વાધિપતયે બ્રહ્મણે
નમઃ । નાભેઃ કંઠપર્યંતં ૪ હસ્ક્લીં વિદ્યાતત્વાધિપતયે વિષ્ણવે
નમઃ । કંઠાદિ શિરોંતં ૪ હસૌઃ શિવતત્વાધિપતયે રુદ્રાય નમઃ ॥ ઇતિ
તત્વદેવતાન્યાસઃ ।
અથ ચતુસ્તત્વન્યાસઃ ॥
નાભ્યાદિ પાદાંતં પ્રથમકૂટં ૪ આત્મતત્વાત્મને
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ નમઃ ॥ કંઠાદિ નાભ્યંતં ૪ દ્વિતીય કૂટં
વિદ્યાતત્વાત્મને શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ નમઃ । મૂર્દ્ધાદિ કંઠાંતં ૪

તૃતીયકૂટં શિવતત્વાત્મને શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ નમઃ । મૂર્દ્ધાદિ
પાદપર્યંતં ૪ તુરીયવિદ્યામુચ્ચાર્ય ૪ સર્વતત્વાત્મને
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યૈ નમઃ । ઇતિ વ્યાપકં કુર્યાત્ । ઇતિ ચતુસ્તત્વન્યાસઃ ॥
અથ મૂલવિદ્યાન્યાસઃ મૂલાધારે ॥
૪ પ્રથમકૂટં । હૃદિ ૪ દ્વિતીયકૂટં નમઃ ॥ ભ્રૂમધ્યે ૪ તૃતીયકૂટં
નમઃ ॥ બ્રહ્મરંધ્રે ૪
પ્. ૯૯બ્)
તરીયવિદ્યાં ચ વિન્યસ્ય પ્રાગ્વત્સમસ્તવિદ્યાં વ્યાપકત્વેન ન્યસેત્ ॥ ઇતિ
મૂલવિદ્યાન્યાસઃ । સ ચ બાલયા એવ કર્ત્તવ્યઃ । તદ્યથા ॥ વામકર્ણે ઐં
નમઃ । દક્ષકર્ણે ૪ ક્લીં નમઃ । ચિબુકે ૪ સૌઃ નમઃ । એવં વામશંખે
દક્ષસંખે મુખે ચ દ્વિતીયા યોનિઃ । વામદક્ષનેત્રયોર્નાસાયાં ચ તૃતીયા
વામદક્ષાંસ હૃદયેષુ ચતુર્થી । વામદક્ષકૂર્પર નાભિષુ પંચમી ।
વામદક્ષજાનુ લિંગેષુ ષષ્ઠી । વામદક્ષપાદગુદેષુ સપ્તમી ।
વામદક્ષપાર્શ્વવક્ષસી અષ્ટમી । વામદક્ષસ્તન કંઠેષુ નવમી । ઇતિ
બહિર્નવયોનિન્યાસઃ ॥
અથાંતર્નવયોનિન્યાસઃ ॥
તત્ર મૂલાધારાદિ ષટ્ચક્રલલાટ સીમંત બ્રહ્મરંધ્રેષુ નવસ્થાનેષુ
ચતુરસ્ર વેષ્ટિતાનવયોનીઃ પરિપકલ્પ્યતા સુસ્વાગ્રાદ્યપ્રાદક્ષિણ્ય ક્રમેણ
પ્રાગુક્તબીજત્રયં મનસા ધ્યાય ન્યસ્યેત્ ॥ ઇત્યંતર્નવયોનિન્યાસઃ ।
અશૃખલાન્યાસઃ । તત્ર શિખાયાં ૪ પ્રથમકૂટં નમઃ । એવં ચિબુકે ૪
દ્વિતીયં । મુખે ૪ તૃતીયં । પુનર્મુખે ૪ પ્રથમં । કંઠે ૪ દ્વિતીયં ।
ચિબુકે ૪ તૃતીયં । પુનશ્ચુબુકે ૪ પ્રથમં । હૃદયે ૪ દ્વિતીયં । કંઠે ૪
તૃતીયં કુટં । પુનઃ કંઠે ૪ પ્રથમકૂટં । નાભૌ ૪ દ્વિતીયં । હૃદયે ૪
તૃતીયં । પુનર્હૃદયેં ૪ પ્રથમં । સ્વાધિષ્ઠાને ૪ દ્વિતીયં । નાભૌ ૪
તૃતીયં । પુનર્નાભૌ ૪ પ્રથમં ।
પ્. ૧૦૦અ)
મૂલાધારે ૪ દ્વીતીયં । સ્વાધિષ્ઠાને તૃતીયં । પુનસ્વાધિષ્ઠાને ૪
પ્રથમં । ઉર્વો ૪ દ્વિતીયં । મૂલાધારે ૪ તૃતીયં ॥ ઇતિ શૃખલાન્યાસઃ ।
અપ્રકટાદિ ન્યાસઃ ।
તત્ર ચ મૂલાધારે ૪ અં આં સૌંઃ ત્રૈલોક્યમોહનચક્રસ્થાભ્યઃ
પ્રકટયોગિનીભ્યો નમઃ । સ્વાધિષ્ઠાને ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ સર્વાશાપરિપૂરક
ચક્રસ્થાભ્યો ગુપ્તયોગિભ્યો નમઃ । મણિપૂરકે ૪ જ્ઞીં ક્લીં સૌઃ
સર્વસંક્ષોભ પ ચક્રસ્થાભ્યો ગુપ્તતરયોગિનીભ્યો નમઃ । હૃદયે ૪ હૈં
હકલી હસૌઃ સર્વસૌભાગ્યદાયક ચક્રસ્થાભ્યઃ સંપ્રદાયયોગિનીભ્યો
નમઃ । વિશુદ્ધૌ ૪ હંસૈ હસકલીં હસૌઃ સર્વાથસાધક ચક્રસ્થાભ્યઃ
કુલકૌલયોગિભ્યો નમઃ । આજ્ઞાયાં ૪ હ્રીં ક્લીં બ્લેં રર્વ
રક્ષાકરચક્રસ્થાભ્યોનિગર્ભયોગિનીભ્યો નમઃ । લલાટે ૪ હ્રીં શ્રીં સૌઃ
સર્વરોગહર ચક્રસ્થાભ્યો રહસ્યયોગિનીભ્યો નમઃ । શિરસિ ૪ હસૈં
હસકલરીં હસ્રૌઃ સર્વસિદ્ધિપ્રદચક્રસ્થાભ્યઃ પરાપર રહસ્ય યોગિનીભ્યો
નમઃ । બ્રહ્મરંધ્રે ૪ મૂલપંચદશીમુચ્ચાર્ય સર્વાનંદમય
ચક્રસ્થાભ્યઃ પરાપરાતિ રહસ્ય યોગિનીભ્યો નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય ૪ સમસ્ત
પ્રકટેત્યાદિ યોગિની સમષ્ટિ વિદ્યયા સર્વાંગે વ્યાપકં વિન્યસેત્ ઇતિ પ્રકટાદિ
ન્યાસઃ ।
પ્. ૧૦૦બ્)
અથ અમઠન્યાસઃ ।
તત્ર શિરસિ ૪ ઓં સરસ્વત્યૈ નમઃ । લલાટે ૪ હ્રીં પાર્વત્યૈ નઃ । દક્ષનેત્રે ૪ અં
સવિત્રે નમઃ । વામનેત્રે ૪ અં અગ્નય નમઃ । મુખવૃત્તે ૪ ઠં ચદ્રમસે
નમઃ । મુખે ૪ શ્રીં શ્રિયૈ નમઃ । કપોલયોઃ ૪ સ્વાં હાં દંતિને નમઃ ।
ઇત્યમઠન્યાસઃ ।
અથૈતન્ન્યાસફલં ॥
ત્રિકાલં યસ્ત્રિવારં વા પંચવારં ચ સપ્તધા ॥
કુર્યાદ્વા દશધા વાથ શ્રુણુ તસ્ય ફલં શિવે

કાંતિર્મેધા યશ સૌખ્યં સુખં શ્રીસ્તસ્ય જાયત ઇતિ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્ય રત્નાબ્ધૌ તરંગોગમદષ્ટમઃ

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારવિંદદ્વંદ્વાંતે વાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરેઽષ્ટમસ્તરંગઃ

અથ ફણાન્યાસઃ ।
આધારે ચતુર્દલકમલકર્ણિકાયાં સ્વરાબ્જં અવર્ગાંકિતં ચિંતયિત્વા તત્ર
કુંડલિનીં ચ ફણાન્વિતાં વિચિંત્ય તેષુ ફણેષુ ૪ પ્રથમકૂટં
પંચવર્ણં મનસા વિન્યસ્ય ॥
તતોઽ અનાહતે દ્વાદશદલકમલકર્ણિકાયાં તથૈવાબ્જં ક વર્ગાંકિતં
પ્. ૧૦૧અ)
વિભાવ્ય તત્ર તાં ઋતુફણાન્વિતાં વિચિંત્ય તેષુ ફણ રત્નેષુ ૪ દ્વિતીય
કૂટાર્ણાન્ વિન્યસ્ય । તતો હક્ષાબ્જે તથૈવાબ્જં થ વર્ગાંકિતં વિચિત્ય તત્ર
તાં વેદ પૂનાન્વિતાં ધ્યાત્વા ૪ તત્ર શક્તિકૂટાર્ણાન્વિન્યસ્ય । તતઃ
સહસ્રદલકમલકર્ણિકાયાં વર્ણારવિંદં ધ્યાત્વા તત્ર તાં પંચદશ
ફણાન્વિતાં વિચિંત્ય તત્ર મૂલાર્ણાન્વિન્યસેદિતિ ફણાન્યાસઃ ॥
અથ સર્વસંમોહનન્યાસઃ ।
શિરસિ ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ હ્રીં શ્રીં નાદનાદાય નમઃ । લલાટે ૪ હ્રીં શ્રીં
ક્લીં હસકલરીં શૂન્ય નાદાય નમઃ । ભ્રૂમધ્યે ૪ હ્રીં શ્રીં ક એ
ઇલ્હ્રીં અવિકૃતનાદાય નમઃ । નાસાયાં ૪ હ્રીં શ્રીં હસૌં સકલહ્રીં
સ્પર્શનાદાય નમઃ ॥ મુખે ૪ હ્સીં હ્રીં શ્રીં ધ્વનિનાદાય નમઃ । હૃદિ ૪
અં આં સૌં ઐં હ્સૌં હ્રીં શ્રીં નાદનાદાય નમઃ । જઠરે ૪
ઈહસકલ્હ્રીં ક એ ઇલ્ હ્રીં ઐં ક્લીં સૌં હ્રીં શ્રીં બિંદુનાદાય નમઃ ।
નાભૌ ૪ ઈહ સકલ હીં શ્રીં વિકૃતિનાદાય નમઃ । મૂલે ૪ હ્સૌં સૌં સકલ
હ્રીં હ્રીં શ્રીં બીજનાદાય નમઃ ॥ મૂલાધારે ૪ ઓં હં સઃ હ્રીં શ્રીં
અક્ષરનાદાય નમઃ । ૪ મૂલેન સર્વશરીરે વ્યાપકં ન્યસેદિતિ
સર્વસંમોહનન્યાસઃ ॥
અથ ગુહ્ય ષોઢાન્યાસઃ ॥
તદ્યથા ॥
શંકર ઉવાચ ॥
કલૌ મંત્રાન સિધ્યંતિ વિના યેન તદુચ્યતે ॥
પ્. ૧૦૧બ્)
અનેન મંત્રતંત્રાણિ સિધ્યંતિ ઝટતિ ધ્રુવં

પૂર્વસા સંતતો બીજં કૃતં રાવણ રાક્ષસૈઃ ॥
ન્યાસાંશ્ચાપિ ક્રમાદેષાં સાધનાનાં ક્રમાદપિ

કિંતુ વિદ્યા મહાવિદ્યા ગણેશ મનવસ્તથા ॥
હયગ્રીવમનુશ્ચૈવ બીજમુક્તં મહીતલે

ઓં અસ્ય શ્રીગુહ્ય ષોઢા શ્રીમહાચક્રેશ્વરી ન્યાસસ્ય દક્ષિણામૂર્તિ ઋષિઃ
અનુષ્ટૂપ્છંદઃ । શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી દેવતા ॥ સાંખ્યાયન ગોત્રં ।
ઐં બીજં । હ્રીં શક્તિઃ । ક્લીં કીલકં । શ્રીગુરુદેવતા પ્રસાદ સિધ્યર્થે
ગુહ્ય ષોઢાન્યાસે વિનિયોગઃ ।
૪ ઐં મધ્યમાભ્યાં નમઃ । ૪ હ્રીં અનામિકાભ્યાં નમઃ । ૪ શ્રીં
કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ । ૪ ઐં અંગુષ્ઠાભ્યાં । ૪ હ્રીં તર્જનીભ્યાં । ૪
શ્રીં કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં । એવં હૃદયાદિ શડંગં વિધાય ॥ ૪ ઐં
હ્રીં શ્રીં હ્સ્રૈં હસકલીં હ્સૌંઃ ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઇતિ શિખાયાં ॥ ૪ ઐં
ક્લીં સૌઃ બાલાત્રિપુરાયૈ નમઃ મુખે ॥ ૪ ઐં શારદા ત્રિપુરાયૈ નમઃ
કંઠે ॥ ૪ ક્ષ્રૌં શ્રીં ક્ષ્રૌ સિદ્ધેશ્વર્યૈ નમઃ । લલાટે ॥ ૪ હસ્રૌં
હસ્રક્લીં હ્સ્રૌઃ ત્રિપુરાસિદ્ધાયૈ નમઃ ભ્રૂમધ્યે ॥ ૪ હ્સ્રૌં હ્સ્ક્લીં હ્સ્રૌઃ
ત્રિપુરા પરમેશ્વર્યૈ નમો ગલે ॥ ૪
પ્. ૧૦૨અ)
કામરાજવિદ્યા ૧૫ રાજરાજેશ્વર્યૈ નમો હૃદયે ॥ ૪ નફક્ષ્મલવયૂં માલિની
ત્રિપુરાયૈ નમો હૃદયોપરિ ॥ ૪ લોપામુદ્રા વિદ્યા ૧૫ દેવીત્રિપુરસુંદર્યૈ નમો
ગુદોપરિ ॥ ૪ હસરીં હસરીં શૃં સુખદા ત્રિપુરાયૈ નમો મેઢ્રે ॥ ૪ ક્લીં
કામેશ્વર્યૈ નમો ગુહ્યે ॥ ૪ હ્રીં ત્રિપુર ભુવનેશ્વર્યૈ નમો સર્વાંગે ॥ ૪ હં
સઃ નિર્વાણસુંદર્યૈ નમો નાસારંધ્રે ॥ ૪ હ્રીં હ્સ્રૌં શ્રૌં હરિપ્રિયા
પરમાર્યૈ નમો બ્રહ્મરંધ્રે ॥ ૪ ઐં ૧૫ પંચદશી નક્ષત્રં વલ્લભાયૈ
નમો લલાટે ॥ ૪ કામરાજકૂટં ક્લીં રતિપ્રિયાયૈ નમો શ્રોત્રયોઃ ॥ ૪ હ્રીં
શ્રીં ક્લીં શક્રં પ્રિયાયૈ નમો ઘ્રાણે ॥ ૪ શક્તિ કૂં સૌં
શંભુપ્રિયાયૈ નમઃ ઓષ્ઠો । ૪ લોપામુદ્રાદ્ય કૂટં ઐં પ્રાણેશ્વર્યૈ
નમઃ દંતપંક્ત્યોઃ ॥ ૪ ઐં હ્રીં શ્રીં સૌઃ જીવેશ્વર્યૈ નમઃ રસનાયાં
॥ ૪ હ્રીં શ્રીં બ્રહ્માણ્યૈ નમઃ કૂર્પરયોઃ ॥ ૪ હંસઃ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં
હ્રીં હૂં સોહં પરમાત્મસ્વરૂપાયૈ નમઃ પૃષ્ઠે ॥ ઓં ૩ ઓં સૃં હૃં
સૌઃ પૃથ્વીરૂપાયૈ નમઃ સર્વાંગે ॥ ૪ ષોડશીમૂચ્ચાર્ય હ્રીં હૃલ્લેખાયૈ
નમઃ હૃદયે ॥ ઓં ૩ સૌંઃ ક્લી ૩ ભૃગુપ્રિયાયૈ નમસ્તન્યોઃ ॥ ૪ ક્રોધરૂપાયૈ
નમઃ કુક્ષૌ ॥ ૪ શ્રીં હ્રીં ઐં સઃ । વિતાકા દેવ્યૈ નમઃ લિંગે ॥ ૪ હ્રીં
ક્લીં ભુવનેશ્વર્યૈ નમઃ । શીર્ષાદિ પાદપર્યંતં ॥ ૪
પ્. ૧૦૨બ્)
ઐં વાગ્ભૈરવ્યૈ નમઃ મૂલાધારે ॥ ૪ ક્લીં કામરૂપાયૈ નમ
હૃદયાધઃ ॥ ૪ સૌંઃ શક્તિટાયૈ નમઃ અલકે ॥ ઓં ૩ સમસ્ત
મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય શ્રીમન્મહાત્રિપુરસુંદર્યૈ નમઃ સર્વાંગે વ્યાપકં
॥ પુનઃ પૂર્વવત્કરષડંગાનિ કુર્યાત્ ॥
ઇમં ન્યાસં મહેશાનિ યઃ કરોતિ દિવાનિશં ॥
સ તુ સિદ્ધિમવાપ્નોતિ મોક્ષસ્તસ્ય વિનિશ્ચિતં

ન જરા ન ચ મૃત્યુશ્ચ ન ચ રાજભયાદિકં ॥
ય ઇમં ન્યસતિ ન્યાસં સ મુક્તો નાત્રસંશયા

દ્વાત્રિંશચ્ચ મહાવિદ્યા ઉક્તસ્થાનેષુ વિન્યસેત્ ॥
મહાચક્રેશ્વરી ન્યાસો દેવાનાંમપિ દુ * ર્ભઃ

ઇતિ ગુહ્ય ષોઢા મહાચક્રેશ્વરી ન્યાસઃ ॥
તતો ગણેશપંચમી દુર્ગાબટુક ક્ષેત્રપાલાન્નપૂર્ણા અશ્વારૂઢા બાલા
કાલસંકર્પણ્યાદિ સ્મરેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ઓં વક્રતુંડાય હૂં

ઓં હ્રીં
નમો ભગવતિ વારાહ્યઘોરે સ્વપ્નં દદ સ્વાહા

ઐં હ્રીં ક્લીં
ચામુંડાયૈ વિચ્ચે

ઓં ઐં ક્લાં ક્લીં ક્લૂં હ્રાં હ્રીં ર્હ્રૂં સઃ
બાં આપદુદ્ધારણાય અજામલ બદ્ધાય લોકેશ્વરાય સ્વર્ણાકર્ષણ
ભૈરવાય મમ દારિદ્ર વિદ્વેષણાય ઓં શ્રીં મહાભૈરવાય નમઃ ॥ ૪ ઓં
ક્ષેત્રપાલાય સ્વાહા ॥ હ્રીં સૌઃ શ્રીં ક્લીં ઓં નમો ભગવતિ
પ્. ૧૦૩અ)
અંન્નપૂર્ણે મમાભિલષિતં અન્નં દેહિ સ્વાહા

ઓં હ્રીં ફ્રેં ફ્રેં
સર્વવશંકરિ સ્વાહા

ઐં ક્લીં સૌઃ

ખ્ફ્રેં મહાચંડયોગેશ્વરી

ઇતિ મંત્ર નવકં સ્મૃત્વા ॥ મૂલ વાગ્ભવમુચ્ચાર્યંતઃ સ્થિતં
વિષયં બહિર્ભાવયન્ પૂરયેત્ । કામરાજેન ઉપસંહરન્સભાવયન્
કુંભયેત્ શક્તિ બીજેન રેચયેત્ ॥ ઇતિ પ્રાણાનાયમ્ય લિંગન્યાસં કુર્યાત્ ॥ સ
યથા ॥ ૪ ઐં સ્વયંભૂ લિંગાય નમો મૂલાધારે ॥ ૪ ઈં બાણલિંગાય
નમો હૃદયે ॥ ૪ ઔઃ ઇતરલિંગાય નમો ભ્રૂમધ્યે ॥ ૪ ઐં ઈં ઔઃ
પરલિંગાય નમો બ્રહ્મરંધ્રે ॥ કનક પાટલસિતં તત્સમષ્ટિ રૂપં તેજો
વિચિત્યનાસામાર્ગેણ સ્વકરાંજલૈ સંક્રમ્યયય । અં આં સૌઃ । ઇતિ બીજ
મંત્રયં મધ્યમાદિ તલાંતં વિન્યસ્ય કરશુદ્ધિવિધાય ઐં
નાભ્નેરાપાદં ક્લીં હૃદોનાભિપર્યંતં ॥ સૌઃ શિરસો હૃત્પર્યંતાં ઐં
ક્લીં સૌઃ । ત્રિર્વ્યાકં સર્વાંગે ચ ॥ હ્રીં ક્લીં સૌઃ ત્રિપુરસુંદરિ
મમાત્માનં રક્ષ રક્ષ હૃદયે ઇત્યાત્મરક્ષા ન્યાસઃ ॥
તતઃ મૂલાધારે દશદલમંડલં વિભાવ્યક ૫ વહ્નિમંડલાય નમઃ ॥
હૃદયે દ્વાદશદલે હ ૬ સૂર્યમંડલાય નમઃ ॥ ભ્રૂમધ્યે ષોડશદલં
વિભાવા સ૦ ૪ સોંમમંડલાય નમઃ ॥
પ્. ૧૦૩બ્)
બ્રહ્મરંધ્રે ક ૧૫ પરમંડલાય નમઃ । ક૦ ૫ કરમૂલે । હ ૬ કરમધ્યે ।
સ ૪ કરાગ્રે ॥ એવં વામે કરે । ક૦ ૫ મૂલાધારે । હૃદિ હ ૬ । સ૦ ૪ બિંદૌ
ભ્રૂમધ્યે ॥ ક ૧૩ બ્રહ્મરંધ્રે ॥
દ્વાદશાંતેંદુ વિલસત્ પીયૂષેણાત્મનસ્તનું ॥
સંપ્લાવ્ય તન્મયો ભૂત્વા ન્યસેત્ પશ્ચાત્ર વાસનં

અથ મૂ * વિદ્યાનવાસનન્યાસઃ ॥
અં આં સૌઃ ત્રિપુરા મૃતાર્ણવાસનાય નમઃ પાદયોઃ ॥ ઐં ક્લીં સૌઃ
ત્રિપુરેશ્વરી પોતાંબુજાસનાય નમો જાનુનિ ॥ હ્રીં ક્લીં સૌઃ ત્રિપુરસુંદરી
દેવ્યાસનાય નમ ઊરૌ ॥ હૈં હક્લીં હ્સૌઃ । ત્રિપુરવાસિની સર્વચક્રાસનાય
નમો જંઘને ॥ હ્સૌ હ્સ્ક્લીં હસૌઃ ત્રિપુરા શ્રીસર્વમંત્રાસનાય નમો ગુદે ॥
હ્રીં ક્લીં બ્લેં ત્રિપુરમાલિની સાધ્ય સિદ્ધાસનાય નમો લિંગે ॥ હ્રીં શ્રીં
સૌઃ ત્રિપુરા સિદ્ધે સિદ્ધોદ્ધતાસનાય નમો ૪ નાભૌ ॥ હ્સ્રૈં હ્સ્ક્લીં હ્સ્રૌઃ
ત્રિપુરાંબપર્યકપીઠાસનાય નમો હૃદયે ॥ હસકલરડૈં હસલરંડી
હસકલરડૌઃ । ત્રિપુરભૈરવી સદાશિવ મહાપ્રેત પદ્માસનાય નમો
બ્રહ્મરંધ્રે ॥ ઇતિ નવાસનન્યાસઃ ॥
અથ મહાશક્તિન્યાસઃ ॥
તત્ર પ્રથમં જગછૂન્યાકારં નિરાલંબં ધ્યાત્વા ૪ હૂં પૃથિવ્યૈ
નમઃ ।
પ્. ૧૦૪અ)
ઇતિ સ્વાસનાધઃ પૃથિવીં સંપૂજ્ય । સ્વાસનં વામહસ્તેન સ્પૃશેત્ ।
ભુવનેશ્વરી બીજં સપ્તવારં જપિત્વા ॥ ઓં ૩ જયાયૈ નમઃ । ૪ વિજયાયૈ ૪ ।
જયંત્યૈ નમઃ । ૪ અજિતાયૈ૦ । ૪ અપરાજિતાયૈ નમ૦ । ૪ સંગમાયૈ૦ । ૪
રંભાયૈ૦ । ઇતિ સ્વાસને સપ્તસક્તીઃ સંપૂજ્ય મૂલવિદ્યયા પ્રાણાયામ
ત્રયં કૃત્વા ॥ અસ્ય શ્રીમહાશક્તિ ન્યાસસ્ય ૪ પરમશિવ ઋષિઃ ૪ અતિ જગતી
છંદઃ ૪ શ્રીપરાશક્તિર્દેવતા ૪ ઐં બીજં ૪ શ્રીં શક્તિઃ ૪ સૌઃ કીલકં
શ્રીવિદ્યાંગત્વેન મહાશક્તિ ન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા યથા
વિધિ વિન્યસ્ય ત્રિતારૈ દ્વિરાવૃત્યા કરષડંગ ન્યાસં વિધાય ન્યાસં
કુર્યાત્ ॥ તત્ર યોનૌ । ઓં ૩ હ્લાં હ્લીં હ્લં નમઃ લલાટે ૪ સાં સીં સૂં
નમઃ કર્ણયોઃ । ૪ હ્રાં હ્રીં હ્રૂં નમઃ । ધ્વજમૂલે । ૪ દ્રાં દ્રીં
દ્રૂં નમઃ ચિબુકાગ્રૈ । ૪ સૌઃ શ્રીં સૌઃ નમઃ બ્રહ્મરંધ્રે । ૪ ઐં ઈં
સૌઃ અં નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય અકારાદિ ક્ષકારાંતાનાં સર્વેષાં વર્ણાનાં
મૂલભૂતમકારં સર્વેષુ વર્ણેષુ દુગ્ધસ્થ સર્પિવત્સૂક્ષ્મરૂપેણ સ્થિતં
વિભાવયન્ તન્મયાનન્ય વર્ણાન્વક્ષ્યમાણેષુ સ્થાનેષુ ન્યસેત્ ॥
પ્. ૧૦૪બ્)
બ્રહ્મરંધ્રે ઐં ઈ સૌઃ ઞં નમઃ તત્ર તાલુ ૪ ઐં ઈં સૌઃ આં નમઃ ।
નાસાગ્રે ૪ ઐં ઈ સૌઃ ઈં નમઃ । પશ્ચિમ લિંગે શીવન્યાં
મૂલાધારગતજ્યોતિર્લિંગે ॥ ૪ ઐં ઈં સૌઃ ઈં નમઃ । ગુદે ૪ । ૩ ઉં નમઃ । ૪
પૃષ્ઠ મધ્યે ૪ । ૩ ઊં નમઃ ॥ કટિ સંધૌ ૪ । ૩ ઋં નમઃ । વૃષણાંતે ૪ । ૩
ૠં નમઃ । પૃષ્ઠમધ્યે ૪ । ૩ ઌં નમઃ । લંબિકાસ્થાને ૪ । ૩ ૡં નમઃ ।
સર્વાંગે ૪ । ૩ એં નમઃ । પુનર્બિંદૂપરિગતત્રિરેખાયાં યોનૌ ન્યાસ
ભાવનયા સર્વાંગે ૪ । ૩ ઐં નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય ॥
યોનિરિત્યુચ્યતે શક્તિરેષા બ્રહ્માંડ ભેદિની ॥
લયં ચિત્તા લયે દેહે રેતૌ બિંદુરિતિ સ્મૃતઃ

દ્વાસપ્તતિ સહસ્રેષુ નાડિભેદેષુ પંજરે ॥
વ્યાપ્યમાના મહાશક્તિઃ કામિનીનાં ઋતુક્રમે

નાડિચક્રાગતં રક્તં યોનિમાર્ગે નિપાતયેત્ ॥
પુષ્પી ભૂતે ભગે પુષ્પં માસપક્ષાદિષુ ક્રમાત્

ઐંકારોપિ સ્વયં યોનિર્નાત્રકાર્યાવિચારણા ॥
ન્યસ્તં ચાપ્યત્ર દેવેશ ત્રૈલોક્યં સ ચરાચરં

ઇત્યંતઃ શ્લોક સમુદાય સ્યાર્થ ચિંતયન્ મહાકામ કલાયાં ઌયં
ભાવયિત્વા । બ્રહ્મદંડે ૪ । ૩ ઓં નમઃ । નાદમધ્યે ૪ । ૩ ઔં નમઃ ।
નાદાંતે ૪ । ૩ અં નમઃ । કંઠે ૪ । અઃ નમઃ ।
પ્. ૧૦૫અ)
હૃદિ ૪ । ૩ કં નમઃ । મસ્તકે ૪ । ૩ ખં નમઃ ॥ જંઘયોઃ ૪ । ૩ ગં નમઃ ।
સ્તનયોઃ ૪ । ૩ ઘં નમઃ । નાસિકાંતે ૪ । ૩ ઽઽનં નમઃ । આજ્ઞાયાં ૪ । ૩ ચં
નમઃ । વામકુક્ષૌ ૪ । ૩ છં નમઃ । દક્ષકુક્ષૌ ૪ । ૩ જં નમઃ । ઊરુમૂલે
૪ । ૩ ઝં નમઃ । દંતપક્તૌ ૪ । ૩ ઞં નમઃ । જિહ્વાગ્રે ૪ । ૩ ટં નમઃ ।
મુખે ૪ । ૩ ઠં નમઃ । કક્ષયોઃ । ૪ । ૩ ડ નમઃ । અસ્થિસંધિષુ ૪ । ૩ ઢં
નમઃ । ચિત્તે ૪ । ૩ ણં નમઃ । નાભૌ ૪ । ૩ તં નમઃ । લલાટે ૪ । ૩ થં નમઃ ।
કર્ણરંધ્રયોઃ ૪ । ૩ દં નમઃ । કપોલમૂલયોઃ ૪ । ૩ ધં નમઃ । નયનયોઃ
। ૪ । ૩ નં નમઃ । શ્વેતસહસ્રદલકમલે ૪ । ૩ પં નમઃ । હૃત્પદ્મે ૪ । ૩ ફં
નમઃ । સ્કંધયોઃ ૪ । ૩ બં નમઃ । ભ્રૂદ્વયે ૪ । ૩ ભં નમઃ । હનુમૂલે ૪
। ૩ મં નમઃ । તાલુમૂલે ૪ । ૩ યં નમઃ । લિંગગુદયોર્મધ્યે ૪ । ૩ રં નમઃ
। જિહ્વાયાં ૪ । ૩ લં નમઃ । સર્વાંગે ૪ । ૩ વં નમઃ । વામાદિ દક્ષિણશિરઃ
પર્યંતમાપાદતલવેષ્ટકત્વેન ૪ । ૩ શં નમઃ । તાલુમૂલે ૪ । ૩ ષં નમઃ ।
સર્વાંગે ૪ । ૩ સં નમઃ । બ્રહ્મરંધ્રે ૪ । ૩ હં નમઃ । હસ્તપાદયોઃ
સર્વાંગુલિષુ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઐં ઈં સૌઃ ક્ષં નમઃ ॥
પ્રાગુક્તમૂલાધારસ્થિત કુંડલિન્યાં ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઐં ઈં સૌઃ
ઓં નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઐં ઈં સૌઃ
સમસ્તમાતૃકામુચ્ચરન્
પ્. ૧૦૫બ્)
તાં કુંડલિનીં સુષુમ્ણા વર્ત્મના ષત્ચક્રભેદક્રમેણ બ્રહ્મરંધ્રં
નીત્વા તત્રસ્થા કુલસહસ્રદલકમલકર્ણિકા મધ્ય સ્થિત પરમાત્મનિ શિવે
વિલીનાં વિભાવ્ય ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઐં ઈં સૌઃ ।
રક્ષ રક્ષ શૂર્લિન હિ ત્રૈલોક્યાનંદદાયિની ॥
રક્ષ માં ત્રિપુરે દેવી રક્ષ માં ત્રિપુરેશ્વરિ

રક્ષ રક્ષ મહાદેવિ અસ્મદીયમિદં વપુઃ ॥
૪ ઐં હ્રીં શ્રીં હસ્ફ્રેં હસૌઃ હસ્રૌઃ હસ્ફ્રેં શ્રીં હ્રીં ઐં
શ્રીસમયિનિ મદિરાનંદસુંદરિ સમસ્તસુરાસુરવંદિતે
ભુજંઅગભૂપાલમાલાલંકૃતચરણકમલે વિકટદંતઘંટારોપનિવારિણિ
મદીયં શરીરં રક્ષ રક્ષ પરમેશ્વરિ હૂં ફટ્ સ્વાહા ॥ ઓં ભૂઃ
સ્વાહા । ઓં ભુવઃ સ્વાહા । ઓં સ્વઃ સ્વાહા । ઓં ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ સ્વાહા ।
નરાંત્રમાલાભરણભૂષિતે મહાકૌલિનિ મહાબ્રહ્મવાદિનિ
મહાધનોન્માદનકારિણિ મહાભોગપ્રદે અસ્મદીયં શરિરં વજ્રમયં
કુરુ કુરુ દુર્જનાન્ હન હન દુષ્ટમહીપાલાન્ ભક્ષય ભક્ષય પરચક્રં
ભંજય ભંજય જયંકરિ ગગનગામિનિ ત્રૈલોક્યસ્વામિનિ યમલવરયૂં
રમલવરયૂં લમલવરયૂં વમલવરયૂં શમલવરયૂં
પ્. ૧૦૬અ)
શ્રીભૈરવિ પ્રસાદય સ્વાહા ॥
કુલાંગનાકુલં સર્વં મદીયં ત્રિપુરેશ્વરિ ॥
દેવી રક્ષતુ દિવ્યાંગી દિવ્યાત્મા ભોગદાયિની

રક્ષ રક્ષ મહાદેવિ શરીરં પરમેશ્વરિ ॥
મદીયં મદિરાનંદે આપાદતલમસ્તકં

ત્રિપુરાખ્યા મહાદેવી ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદા ॥
ન ગુરોઃ સદૃશં વસ્તુ ન દેવઃ શંકરોપમઃ

ન ચ કૌલાત્પરો યોગો ન વિદ્યા ત્રૈપુરી સમા ।
દર્શનેષુ સમસ્તેષુ પાખંદેષુ વિશેષતઃ

જયન્તિ કુલશક્તિર્મહીતલપાતાલનિવાસિની કુલકૌલ વિભેદિની ॥
સકલજનમન આનંદકારિણિ કરોતુ મમ ચિંતિતં કાર્યં શતમેકં પુનાતુ
પરમેશ્વરી મદનમંડલાલંબિની સપ્તકોટિસહસ્રાણાં મંત્રાણાં
પરમેશ્વરિ ॥ ઇતિ મંત્રં સકૃજ્જપિત્વા ॥
૪ ઓં ઐં નમો ભગવતિ ત્રિકોણે ત્રિધાવર્ત્તે મહાલિંગાલંકૃતે ત્રૈલોક્યોત્પત્તિ
સ્થિતિ પ્રલયકારિણિ સહલહ્રીં કંદર્પાનંદદાયિનિ સહહ્રીં ॥
બ્રહ્મદંડરેખે સહ હ્રૌં ચિત્સ્વરૂપે પાશાંકુશાલંકૃતે વદ વદ
વાગ્વાદિનિ શ્રીં ભ્રષ્ટમહીપાલરાજ્યપ્રદે ઐં વરદાશ્રિત હસ્તે
સમસ્તજનાનંદકારિણિ ક્લીં ક્લીં કામરાજબિજાશ્રયે દ્રાં દ્રીં ક્લીં
બ્લૂં સઃ ક્ષોભય ૨ ક્ષોભિણી હસૌઃ હસઃ હસૌઃ મથ ૨ અભય પ્રદાયિનિ
ચતુર્ભુજે ત્રિનેત્રે પ્રેતાસનોચ્ચારિણિ મહાકપાલમાલાલંકૃતે
પ્. ૧૦૬બ્)
ચંદ્રકૃતશેખરે ત્રિપુરે ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદે ઓં ઐં ઓં નમઃ સિદ્ધં
અકારાદિ ૫૧ ક્ષમિત્યાદિ વિલોમેન અકારાંતં ૫૧ દ્ધંસિમઃ ન
ઓં ઐં ઓં સર્વબીજમાતઃ શ્રીસમયિનિ મમ મનોરથં દેહિ ૨ સ્વાહા ॥ એવં
જપિત્વા એં ઈં સૌઃ શ્રીમંત્રરાજાય નમઃ ॥ ઇતિ ત્રૈપુરમંત્રસ્ય પૂજાં
વિધાય ત્રિપુરાદ્ય મહાનામ્ના ત્રયે દશમહાવિદ્યાઃ પૂજયત્ ॥ તદ્યથા ॥
ઓં ૩ ઐં શૌઃ સહલહ્રીં શહ્રૌં ઐં સહહ્રીં સહહ્રં કામત્રિપુરાયૈ
નમઃ । ઓં ૩ ઐં હ્રીં ક્લીં હસૌઃ ત્રિપુરભૈરવ્યૈ નમઃ ॥ ઓં ૩ ઐં હ્રીં સઃ
વાક્ ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઓં ૩ ઐં હ્રીં શ્રીં સૌઃ મહાલક્ષ્મ્યૈ ત્રિપુરાયૈ
નમઃ ॥ ઓં ૩ ઐં હ્રીં સૌઃ વહ્નિ ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઓં ૩ ઐં ક્લીં મોહિન્યૈ
ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઓં ૩ ઐં ક્લીં બ્લૂં સ્ત્રીં ભ્રામરી ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઓં
૩ ઐં હ્રીં શ્રીં ફ્રેં હસૌઃ ત્રૈલોક્યા સ્વામિન્યૈ ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઓં ૩
ઐં ડાં ડીં ડૂં ડૈં ડૌં ડઃ હંસ્યૈ ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ૪ ઐં ઐં
સૌઃ કૌલિકાયૈ ત્રિપુરાયૈ નમઃ ॥ ૪ ઐં ઐં સૌઃ ચંડિકાયૈ ત્રિપુરાયૈ નમઃ
। ૪ ઐં ઐં સૌઃ તાલુમધ્યેમાયૈ ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ૪ ઐં ઐં સૌઃ
કપાલાંકુર વાસિન્યૈ ત્રિપુરાયૈ ઠઃ ઠઃ નમઃ ૧૩ યથાશક્તિ જપિત્વા
રક્તપુષ્પૈઃ સ્વસિરસિ ઐં ઈં સૌઃ આત્મદેહાય નમઃ ॥
પ્. ૧૦૭અ)
ઇતિ ગંધાક્ષતૈશ્ચ સપ્તધા સંપૂજ્ય ધૂપદીપૌ નિવેદ્ય તસ્મિન્ ત્રૈપુરે દેહે
ઐં ઈં સૌઃ ઇતિ વનિતા ક્ષોભકરીં મહાકામકલાં ધ્યાયેત્ ॥ તતઃ
શોલકશંન્યાસાનુસંધાનેન પઠેત્ ॥ તત્ર ॥
શક્તિ રુદ્ર મયં દેહં મદીયં ત્રિપુરે કુરુ ॥
દેહિ મે દેવ દેવેશિ નિત્યં નિત્યમભીપ્સિતં

મસ્તકં મંગલા દેવી લલાટં કુલસુંદરી ॥
નૈત્રયુગ્મં મહાકાલી કર્ણૌ રક્ષતુ કુંડલી

કપાલી કર્ણગર્ભં તુ કપોલૌ કમલાવતી ॥
દંતાન્ રક્ષતુ ચામુંડા ચિબુકં મેરુવાસિની

ભ્રૂમધ્યં કંઠદેશં ચ રક્ષેન્ મે ભુવનેશ્વરી ॥
જિહ્વાં સરસ્વતી રક્ષેત્ તાલુકં તાલુવાસિની

સ્થાતુ મે કપિલા સ્કંધે સ્કંધાંતે કુલમાલિની ॥
કુક્ષૌ વિનાયકી સ્થાતુ જયાનંદા સ્તનદ્વયે

કંઠકૂંપે મહાલક્ષ્મીર્હૃદય ચંડભૈરવી ॥
બ્રહ્માણી નાભિદેશે તુ સ્થાતુ જ્વાલાવલી ગુદે

લિંગે લિંગપ્રભા ચૈવ મુંડિની મેદમંડલે ॥
નાડીચક્રે માહાવેગા ઉદ્ભટા દક્ષિણે કરે

વામહસ્તે મહામાયા વિદ્યા હસ્તાંગુલિષુ ચ ॥
વૈષ્ણવી વામપાદે ચ સ્થાતુ ચક્રાયુધાન્વિતા

પ્. ૧૦૭બ્)
તથા દક્ષિણપાદાંતે એકપાદા સુરેશ્વરી ॥
પાદાંગુલેષુ કૌબેરી રોમકૂપે મહોદ્ભવા

મંડલી નખમૂલેષુ વારાહી મેદમંડલે ॥
જલંધરી જલસ્થાને કામાક્ષી કામમધ્યગા

ઉદ્ભટા નાભિલિંગાતે નાસાગ્રે પૂર્ણપીઠગા ॥
પૃષ્ઠવંશે જયા દેવી અસ્થિસંધિષુ ચર્ચિકા

ચર્મધારી ત્વચાયાં તુ સ્થાતુ નિત્યં મહાયશાઃ ॥
રક્તમધ્યે મનોંતે ચ સ્થાતુ મે હંસિની શુભા

મહેશ્વરી ચ કૌમારી દ્વે ચૈતે સ્થાતુ ચાંગયોઃ ॥
વામદક્ષિણયોશ્ચૈવ ધીરાલી કટિસંધિષુ

દેવી રક્ષતુ મે ગાત્રં મસ્તકં કુલકામિની ॥
પૃથિવ્યાપસ્તથા તેજો વાયુરાકાશમેવ ચ

પંચભુતેષુ ભૂતેશી સદારક્ષતુ મે કુલં ॥
રાજ્યે રક્ષતુ મે ચૈંદ્રી પ્રજાં ચૈવ પ્રજાવતી

માયા દદાતુ મે નિત્યં ધનં ધાન્યં યશસ્તથા ॥
રણે રાજકુલે ચૈવ શત્રુમધ્યે મહાવને

રક્તનેત્રા મહાદેવી કરોતુ મમ ચિંતિતં ॥
સમયાસમયં રક્ષેદ્વિદ્યાં વિદ્યા કુલાગમે

સાધકાનાં જગંનાથા ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદા ॥
પ્રાણા કરોતુ મે સિદ્ધિં ત્રૈલોક્ય વિજયા સુખં

પ્. ૧૦૮અ)
ઘંટાલી યા મહાવિદ્યા સા મે યછતુ મંગલં ॥
સપ્તકોટિ સહસ્રાણાં મંત્રાણાં નાયકા તુ યા

સા મે સુરેશ્વરી દેવી સસિદ્ધિં ચ પ્રયછતુ ॥
ઉલ્કામુખી મુખે સ્થાતુ માર્જારી દેહ સંધિષુ

ભદ્રકાલિ તુ યા વિદ્યા સા મે સ્થાતુ શિખામય ॥
ત્રિકોણં ચ ત્રિધાવર્તં ત્રૈપુરં ચક્રમુત્તમં

મસ્તકે સ્થાતુ મે નિત્યં તસ્યાંતે બહુરૂપિણી ॥
પૂર્વોક્તા ત્રૈપુરી શક્તિઃ સ્થાતુ મે મન્મથોત્થિતા

ક્ષોભયંતી જ * ત્સર્વં મદિરાનંદ વિહ્વલા ॥
નિવાસં કુરુ મે દેહે સાંપ્રતં દિવ્યયોગિની

એહ્યે હિ ત્વં મહાદેવી સિદ્ધિયોગિનિ મે કુલે ॥
શત્રુણાં ઘાતનાર્થાય જંતુનાં ભોગદાયિની

મહાયૌગિનિ દેહેસ્મિન્ સર્વદા નિલયં કુરુ ॥
માહેંદ્રી ચ શિખા સ્થાતુ યોનિમધ્યે ગણેશ્વરી

પ્રેતાસના સુવિખ્યાતા કરોતુ કુશલં મમ ॥
ડાકીની પૂર્વભાગે ચ મમ સૌખ્યં પ્રયછતુ

સાકિ પશ્ચિમાંગેષુ દક્ષિણે ચાપિ રાક્ષસી ॥
વામભાગે મહામાયા કરોતુ કુશલં મમ

સા સ્મદીયં શિરઃ સ્થાતુ સદા તિષ્ઠતુ ભૈરવી ॥
યા વિશાલા વિશાલાક્ષી નિર્મલા મલવર્જિતા

પ્. ૧૦૮બ્)
સા યોગિની મહાયોગા સ્થાતુ શ્રીમસ્તકે મમ ॥
યા કાલકલ્પિતા કાલી કાલરાત્રીતિ કથ્યતે ॥
સા યોગિની માહાયોગા સ્થાતુ શ્રીમસ્તકે મમ

યા નિશાચરરાજન્ય પૂજિતા ચ નિશાચરી ॥
સા યોગિની

યા ચોર્ધ્વકેશિકા નામ્ની મુક્તકેશી મહાભયા ॥
સા યોગિની૦

યા વીરેતિ સમાખ્યાતા વીરાણાં જયદાયિની ॥
સા યોગિની

યા માલિનિ સમાખ્યાતા નાસાગ્રે બિંદુમાલિની ॥
સા યોગિની૦

યા કંકાલ કરાલાંગી ચંડકંકાલ કુંડલા ॥
સા યોગિની૦

પ્રચંડા ચ વિરૂપાક્ષી વિરૂપા વિશ્વરૂપિણી ॥
સા યોગિની૦

ખડ્વાંગી કથ્યતે યા ચ રૌદ્રી રુદ્રેણ પૂજીતા ॥
સા યોગિની૦

કલિયોગિ પ્રસિદ્ધા ચ યા લોકે શ્રૂયતે કલૌ ॥
સા૦

પ્રેતાક્ષી કથ્યતે યા ચ ફેત્કારોત્કટ ગર્જિતાઃ ॥
સા૦

ધુમ્રાક્ષી યા સમાખ્યાતા શાસ્ત્રેસ્મિન્ યોગિની મતે ॥
સા૦

ઘોરરુપા મહાદેવી કથ્યતે યા કુલાગમે ॥
સા૦

વિશ્વરૂપા વિશેષેણ કરોતિ ચ જગત્ત્રયં ॥
સા૦

ભયંકરી સમાદિષ્ટા યા ચોક્તા વૈ કુલાગમે ॥
સા૦

પ્. ૧૦૯અ)
કપાલમાલિકા પ્રૌક્તા યા દેવી મુંડધારિણી ॥
સા૦

ભીષણા ભૈરવી નામ યા દેવી ભીમવિક્રમા ॥
સા૦

ન્યગ્રોધવાસિની યા ચ કથ્યતે ચ સુરાર્ચિતા ॥
સા૦

ભૈરવી ભીષયા ચ ભૈરવાષ્ટક વંદિતા ॥
સા૦

પ્રોચ્યતે દીર્ઘલંબોષ્ઠી મહામયા મહાબલા ॥
સા૦

ખડ્વાંગી યા મહાશક્તિઃ સંસારાર્ણવત્તારિણી ॥
સા૦

યા સમસ્તેષુ મંત્રેષુ પ્રોચ્યતે મંત્રવાદિની ॥
સા૦

કાલઘ્ની કથ્યતે યા ચ યુગાંતે પરમેશ્વરી ॥
સા૦

ગ્રાહિણીતિ સમાખ્યાતા સુરાસુર મહોરગૈઃ ॥
સા૦

ચક્રિણી ગદ્યતે યા ચ એકપાદા ત્રિલોચના ॥
સા૦

યા વિશ્વબાહુકા દેવી વિશ્વનાથપ્રિયા સદા ॥
સા૦

દર્શનેષુ સમસ્તેષુ વિદિતા ભુવનેશ્વરી ॥
સા૦

કંટકોછેદનાર્થાય શાસ્ત્રે યા કંટકી સ્મૃતા ॥
સા૦

કીલકી કથ્યતે યા ચ સપ્તહસ્તા મહાબલા ॥
સા૦

સંગ્રામે યા મહાદેવી મહામારીતિ કથ્યતે ॥
સા૦

યમદૂતીતિ વિખ્યાતા યા સુરાસુરપૂજિતા ॥
સા૦

પ્. ૧૦૯બ્)
કરાલિનીતિ યા દેવી મહામયા મહાબલા ॥
સા૦

લલિતાંબા મહારાજી સર્વં ચક્રૈક નાયકા ॥
સા૦

નાસાગ્રે કૌલિની સ્થાતુ મદનાક્ષી તથા મુખે ॥
વ્યોમજંઘે કપાલે ચ તાલુકે ચાપિ હારિણી

દ્રાવિણી ક્ષોભિણી ચૈવ સ્તંભિની મોહિની તથા ॥
રૌદ્રકર્મા મહાઘંટા ડામરિ ત્વરિતા મતિ

દેવી રક્ષતુ મે ગાત્રં મસ્તકં કુલનાયકી ॥
ભૂમિરાપસ્તથા તેજો વાયુરાકાશમેવ ચ

પંચભૂતેષુ ભૂતેશી સદારક્ષતુ મે કુલં ॥
રાજ્યં દદાતુ મે ચૈંદ્રી પ્રજાં ચૈવ પ્રજાવતી

માયા દદાતુ મે નિત્યં ધનં ધાન્યં યશસ્તથા ॥
રણે રાજકુલે ચૈવ શત્રુમધ્યે મહાબ *

રક્તનેત્રા મહાદેવી કરોતુ મમ ચિંતિતં ॥
સમયાસમયં રક્ષેદ્વિદ્યા વિદ્યા કુલાગમે

સાધકાનાં જગન્નાથ ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદા ॥
દ્વિજટી ત્રિજટી પ્રોક્તા કંદલી દવિતાખિલા

ગાયત્રી ચાંબિકા તારા પાર્વતિ કમલા પ્રભા ॥
માદિની મદનોદ્ભાવા મંદારી મદનાતુરા

ભીષણાભીષણી નામ પ્રેતસિદ્ધા બિભીષણા ॥
ક્ષુધાત્તૃષ્ઠા તથા નિદ્રા કાંતિર્વૃધિસ્તથા દ્યુતિઃ

પ્ ૧૧૦અ)
સંધ્યાધૃત્તી રત્તિઃ ક્ષાંતિર્હ્યનિશં પરિપઠ્યતે ॥
સુરનાથેતિ વિખ્યાતા નગરે નરદેવતા

ગ્રા * દેવી હ્યધિષ્ઠાત્રી પીઠે પીઠેશ્વરીં વિદુઃ ॥
કાવેરી નર્મદા ચૈવ ગંગેતિ યમુનોચ્યતે

ગોદાવરી મહાપુણ્યા પ્રોચ્યતે ચાપ્યરુંધતીં ॥
ત્રૈલોક્યેપિ મહાદેવી સ્ત્રી નામ્ની યા પ્રકાશિતા

સા દેવી રૂપલક્ષે તુ સ્થાતુ શ્રીહૃદયે મમ ॥
સુવર્ણ રેખિની પ્રોક્તા વિદ્યા સા પ્રોચ્યતે કિલ

નિર્મૂલિનિ ભુજંગાનાં સા કરોતુ સુખં મમ ॥
કુરુ કુલ્લેતિ વિખ્યાતા પક્ષિરાજ મુખોદ્ભવા

યા વિદ્યા સા મહારૂપા જિહ્વાગ્રે સ્થાતુ મે સદા ॥
ઓંકારિણીતિ વિખ્યાતા દેહે સ્થાતુ સદા મમ

વિઘ્નાપહારિણી નામ કલિરૂપવિદારિણી ॥
ભેતંડા સ્થાતુ મે કંઠે તોતલા સ્થાતુ મસ્તકે

યથા સુબલરેખાપિ મૂલે સ્થાતુ સદા મમ ॥
જાંગલી વિષનાશાય વાચાં સિદ્ધિં કરોતુ મે

સર્વસિદ્ધિકરી વિદ્યા ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદા ॥
અહં બ્રહ્મા અહં વિષ્ણુરહં દેવો મહેશ્વરઃ ॥
સર્વભૂતનિવાસોહં લોકેશ્રી શક્તિચિંતકંઃ

શક્તિન્યાસેન પૂતેન શરીરેણ સુરાસુરાઃ ॥
પ્. ૧૧૦બ્)
પ્રદત્તા દેશમાત્રેણ આજ્ઞાં કુર્વંતુ મે સદા

યત્કિંચિદ્યોગિનીરૂપં ત્રૈલોક્યે ચાપિ શંકર ॥
તત્સર્વં તિષ્ઠતે દેહે શક્તિન્યાસે ઉપાસિતે

કામિની કુરુતે ચાપિ યા ન્યાસં શક્તિનિર્મિતં ॥
તાં દેવીં દિવ્યરુપસ્થાં સંસારે ત્રિપુરાં વિદુઃ

નમોસ્તુ તે જન્માતર્નમોસ્તુ ભુવનેશ્વરી ॥
નમો ભોગપ્રદે દેવિ નમો દેવિ મહેશ્વરિ

પ્રકટાગોપિતા સર્વા નિર્વાણા ભૈરવી શિવા ॥
સંભ્રમા વિજયા હંસા શુભા સા જલદેવતા

યક્ષિણી ચૂડા કન્યા ચ તથા ચાકાશગામિની ॥
ભૂચરી ચરિતા કુંભિઃ સર્વાગમ નિવાશિની

રંગિની દેવમૈત્રી ચ પ્રસિદ્ધા મદિરાલિકા ॥
પૂજિતા સર્વસિધ્યર્થં શાસ્ત્રેઽસ્મિન્યોગિની મતે

સ્થાયિની કથ્યતે સદ્ભિઃ સા નંદા વનવાસિની ॥
ચતુષષ્ઠ્યા શ્રયાદેવી યોગિન્યો યેન ચિંતિતાઃ

આધારે લીયમાનાસુ સ યોગી યોગવિદ્ભવેત્ ॥
લલાટે મંડલા સ્થાતુ વિરજા સ્થાતુ મસ્તકે

યકાક્ષી દક્ષિણે સ્કંધે વામે ચૈવ ત્રિલોચના ॥
જયંતી સ્થાતુ મે કુક્ષૌ કટ્યાં કંદર્પ કુંડલી

માલિની લિંગ સંધૌ ચ હૃદિ સ્થાતુ સમાધિની ॥
પ્. ૧૧૧અ)
અંબિકા પૃષ્ઠવંશે ચ પાર્શ્વયો સ્થાતુ મેદિની

દિગ્ગજાંતી નરાગ્રે ચ નાગેંદ્રી નખસંધિષુ ॥
વ્યાઘ્રી ચક્રી ચ જંઘાયાં સ્થાતુ પાદલે મહી

અમૃતા શંખિની રંધ્રે લોચને ચ વિલાસિની ॥
કાલિંદી મૂલજિહ્વાં ચ રક્તં રક્ષતુ રક્તિની

લાંગલી જાંગલં રક્ષેદસ્થિની ચાસ્થિસંધિષુ ॥
મજ્જિની દેહમજ્જાં તુ શુક્રં શુક્રેશ્વરી તથા

ત્વં ચ રક્ષતુ વેતાલી મમ રોગ પ્રનાશિની ॥
ઉદ્ભટા કુરુતે શાંતિં સદૈવ મમ વિગ્રહે

પાદાપાદતલે સ્થાતુ પથિ રક્ષતુ પંથિની ॥
ચૌરાગ્નિ રાજસર્પેભ્યો ભય રક્ષતુ ભૈરવી

દુષ્ટાનાં દૃષ્ટિબંધં તુ કરોતુ બંધિની સદા ॥
ચાપેટીની મયા વિદ્યા મંગલં મે કરોતુ સા

મર્કટીઘંટકર્ણી ચ હનુમંતી ચ રાવણી ॥
ઘુર્ઘુરી કીર્તિ વિખ્યાતા વંદે વિદ્યા ચતુષ્ટયં

ચેટકા જ્ઞાનદા વિદ્યા કૌમારી ચરણાંવલી ॥
વિઘ્નરાજસ્તુતા નામ ચતુષ્ટાસંતાનરૂપિણી

મૂલાકાશ સ્થિતા હંસી પાતકી દલનોદ્ધતા ॥
દશૈતા મંત્રવિદ્યાસ્તુ તિષ્ઠંતુ મમ મસ્તકે

શુભામેગ્રતઃ સ્થાતુ લોહિતા સ્થાતુ દક્ષિણે ॥
પ્. ૧૧૧બ્)
વામાંગે રતિકાલે ચ પશ્ચિમે સ્થાતુ શૃંખલા

શિખાયાં શંખિની રક્ષેદ્વસ્ત્રે વસ્ત્રવતી શુભા ॥
કવચે કવચાંગી ચ નેત્રે નેત્ર કૃતોત્સવા

તિષ્ઠંતિ યોગિનીરૂપાસ્ત્રૈલોક્યે સ ચરાચરે ॥
યોગિન્યો યા સ્તુતાઃ સર્વાં ગેહં કુર્વંતુ મે વપુઃ

પુત્રાણાં ચ તથા દેયં ભક્તાનાં ચ વિશેષતઃ ॥
શક્તિન્યાસમિદં દેયં ન દેવં યસ્ય કસ્યચિત્

મનુષ્યાણાં મહીલોકે ચિંતિતાર્થફલપ્રદં ॥
યઃ કરોતિ મમ ન્યાસં ષોઢાન્યાસાદિકં પ્રભો

સ જીવન્ શક્તિરૂપો વૈ ત્રૈલોક્યોન્મૂલનક્ષમઃ ॥
શક્તિન્યાસ કૃતે જીવે યઃ કશ્ચિછેદકો ભવેત્

કર્મણા મનસા વાચા તસ્ય તાપો ભવિષ્યતિ ॥
શક્તિન્યાસમિદં પ્રોક્તં તુભ્યં શંકર મે પ્રિયં

યેન દેહ નિયુક્તેન શક્તિતુલ્યો નરો ભવેત્ ॥
કુપિતઃ કુરુતે યોગી ત્રૈલોક્યસ્યાપિ પાતનં

શક્તિન્યાસયુતો વીરો નમસ્કારેણ શંકર ॥
સ્ફોટનં કુરુતે સાક્ષાત્ પાષાણ પ્રતિમાદિષુ

ઇતિ શક્તિ ન્યાસઃ ॥
અથ શ્રીષોડશાર્ણામૂલવિદ્યાન્યાસઃ ॥
તત્ર મંત્રવર્ણેભ્યોઽમૃતં સ્રવંતીં તેનામૃતેન નિજશરીરમાપ્લાવયંતી
દીપાકારાં બ્રહ્મરંધ્રસ્થાં મહાસૌભાગ્યદાં શ્રીવિદ્યાં ધ્યાત્વા
પ્. ૧૧૨અ)
દક્ષ હસ્તસ્ય મધ્યમાનામિકાભ્યાં બ્રહ્મરંધ્રે પ્રણવ ત્રિતારાદિ
નમોંતાં મૂલવિદ્યાં ન્યસેત્

પુનસ્તામુચ્ચાર્ય વામહસ્તેન સૌભાગ્યદંડિણીં મુદ્રાં બધ્વા
વામકર્ણપ્રદેશે ભ્રામયિત્વા મહત્સૌભાગ્યં મે દેહિ પરસૌભાગ્યં
દંડયામીતિ વામાંગદેશે મૂર્દ્ધાદિ પાદાંતં વિદ્યાં તથૈવ ન્યસેત્

વામે મુષ્ટિં દૃઢં બદ્ધ્વા તર્જનીં પ્રવિસારયેત્ ॥
ભ્રામયેદ્વામકર્ણાતં મુદ્રા સૌભાગ્ય દંડિની

તથૈવ પુનસ્તામુચ્ચાર્ય મમ શત્રૂન્નિગૃહ્ણામીતિ મત્વા રિપુ જિહ્વાગ્રહાં
મુદ્રાં દર્શયન્ પાદમૂલે ન્યસેત્

અંગુષ્ઠગર્ભિતં મુષ્ટિં બધ્નીયાદ્વામપાણિના ॥
રિપુ જિહ્વાગ્રહાખ્યેયં મુદ્રોક્તા શત્રુનાશિની

તથૈવ તામુચ્ચાર્ય ત્રૈલોક્યસ્યાહં કર્ત્તેતિ ધ્યાયંસ્ત્રિખંડા મુદ્રયા
લલાટે તિલકત્વેન ન્યસેત્

તથૈવ તામુચ્ચાર્ય વદને વેષ્ટનત્વેન વિન્યસેત્

તથૈવ તાં ઉ૦ । દક્ષિણકર્ણાદિ વામકર્ણાંતં વેષ્ટનત્વેન મુખે
વિન્યસેત્

પુનસ્તથૈવ તાં ઉ૦ ॥ કંઠાદિ મુખાંતં વિન્યસેત્

પુનસ્તથૈવ તાં ઉ૦ ॥
પ્. ૧૧૨બ્)
પ્રણવસંપુટિતામાપાદતલં

મસ્તકાત્ પાદાદિ હૃદયાંતં ચ
વિન્યસ્ય

યોનિમુદ્રાં બધ્વા મૂલવિદ્યયા મુખે ક્ષિપ્ત્વા

તથૈવ
પ્રણમેત્

ઇતિ શ્રીવિદ્યાપૂર્ણજગદ્વશીકરન્યાસઃ ॥
અ * સંમોહનન્યાસઃ ॥
તત્ર શ્રીષોડશાર્ણાં સ્મરન્ દેવી કાંત્યા ત્રૈલોક્યમરુણવર્ણં
ધ્યાયત્રનામિકાં મૂર્દ્ધાનં પરિતો ભ્રમયિત્વા વિન્યસ્ય

શ્રીષોડશાર્ણાં તારાદિ નમોંતામંગુષ્ઠાનામિકાભ્યાં
બ્રહ્મરંધ્રે વિન્યસ્ય

મણિબંધ દ્વયે પૃથક્ । વિન્યસ્ય

લલાટે ચ
અનામિકેન વિન્યસેત્

ઇતિ સંમોહનન્યાસઃ ॥
અથ શ્રીષોડશાર્ણા વર્ણૈઃ સંહારન્યાસઃ ॥
તત્ર પાદયોઃ ૪ પ્રથમ બીજં નમઃ ॥ જંઘયોઃ ૪ દ્વિતીયં નમઃ ॥ જાન્વોઃ
૪ તૃતીયં નમઃ ॥ કટયોઃ ૪ ચતુર્થં નમઃ ॥ લિંગે ૪ પંચમં નમઃ ।
પૃષ્ઠે ૪ ષષ્ઠં નમઃ । નાભૌ ૪ સપ્તમં૦ । પાર્શ્વયોઃ ૪ અષ્ટમં ॥
સ્તનયોઃ ૪ નવમં ॥ અંસયોઃ ૪ દશમં ॥ કર્ણયોઃ ૪ એકાદશં ॥
બ્રહ્મરંધ્રે ૪ દ્વાદશં ॥ વદનેં ૪ ત્રયોદશં ॥ લિંગે ૪ ચતુર્દશં ।
કર્ણશષ્કુલ્યોં સમિપે ૪ પંચદશં । કર્ણવેષ્ટનયોઃ ૪ ષોડશં બીજં
નમઃ ॥
પ્. ૧૧૩અ)
ઇતિ ષોડશાર્ણૈઃ સંહારન્યાસઃ ॥
અથ ષોડશાર્ણૈઃ સૃષ્ટિન્યાસઃ ॥
તત્ર બ્રહ્મરંધ્રે । ૪ પ્રથમં બીજં નમઃ ॥ લલાટે ૪ દ્વિતીયં । નેત્રયોઃ ૪
તૃતીયં । કર્ણયોઃ ૪ ચતુર્થં । ઘ્રાણયોઃ ૪ પંચમં । ઓષ્ઠયોઃ
૪ ષષ્ઠં । દંતાતરયોઃ ૪ સપ્તમં । દંતોર્ધ્વે ૪ અષ્ટમં ॥ જિહ્વાયાં ૪
નવમં । મુખાંતરે ૪ દશમં । પૃષ્ઠે ૪ એકાદશં । સર્વાંગે ૪
દ્વાદશં । હૃદયે ૪ ત્રયોદશં । સ્તનયોઃ ૪ ચતુર્દશં । કુક્ષૌ ૪
પંચદશં । લિંગે ૪ ષોડશં બીજં નમઃ । ઇતિ વર્ણાન્વિન્યસ્ય સમસ્ત
સોડશાર્ણાવિદ્યયાવ્યાપકં વિન્યસેત્ ॥ ઇતિ સૃષ્ટિન્યાસઃ ॥
અથ સ્થિતિન્યાસસ્તદ્વર્ણૈઃ ॥
તત્ર કરદ્વયાંગુષ્ઠયોઃ ૪ પ્રથમં બીજં નમઃ । એવં તર્જન્યોઃ ૪
દ્વિતીયં । મધ્યમયોઃ ૪ તૃતીયં । અનામિકયોઃ ૪ ચતુર્થં । કનિષ્ઠયોઃ ૪
પંચમં । બ્રહ્મરંધ્રે ૪ ષષ્ઠં । મુખે ૪ સપ્તમં । હૃદિ ૪ અષ્ટમં ।
નાભ્યાદિ પાદાંતં ૪ નવમં ॥ કંઠાદિનાંભ્યંતં ૪ દશમં ।
બ્રહ્મરંધ્રાદિ કંઠાતં ૪ યેકાદશં ॥ પાદાંગુષ્ઠયોઃ ૪ દ્વાદશં
।
તર્જન્યોઃ ૪ ત્રયોદશં ॥ તન્મધ્યમયોઃ ૪ ચતુર્દશં । તદનામયોઃ ૪
પંચદશં । તત્ કનિષ્ઠયોઃ ૪ ષોડશબીજં નમઃ ॥ ઇતિ સ્થિતિન્યાસઃ ॥
અથ શ્રીષોડશાર્ણાયાંઃ પંચવિધવર્ણન્યાસઃ ॥
પ્. ૧૧૩બ્)
ત્ર શિરસિ ૪ પ્રથમં બીજં નમઃ ॥ એવં મુખે ૪ દ્વિતીયં નમઃ ॥ દક્ષનેત્રે
૪ તૃતીયં । વામનેત્રે ૪ ચતુર્થં । દક્ષકર્ણે ૪ પંચમં । વામકર્ણે
૪ ષષ્ઠં । દક્ષનાસાપુટે ૪ સપ્તમં । વામનાસાપુટે ૪ અષ્ટમં ।
દક્ષગંડે ૪ નવમં । વામગંડે ૪ દશમં । ઓષ્ઠે ૪ એકાદશં । અધરે
૪ દ્વાદશં । મુખાભ્યંતરે ૪ ત્રયોદશં । ઊર્ધ્વદંતે ૪ ચતુર્દશં । અધો
દંતે ૪ પંચદશં । વદને ૪ ષોડશં બીજં નમઃ ॥ ઇત્યેકઃ પ્રકારઃ ॥
તત્ર સિરસિ ૪ પ્રથમં બીજં નમઃ । સીમંતે ૪ દ્વિતીયં । ભાલે ૪ તૃતીયં ।
ભ્રૂદ્વયે ૪ ચતુર્થં । નાસાયાં । ૪ પંચમં । વદને ૪ ષષ્ઠં ।
દક્ષબાહુમૂલે ૪ સપ્તમં । તન્મધ્યસંધૌ ૪ અષ્ટમં । તન્મણિબંધે ૪
નવમં । તદંગુલિમૂલે ૪ દશમં । તદ્દગ્રે ૪ એકાદશં । વામબાહુમૂલે
૪ દ્વાદશમં ॥ તન્મધ્યે ૪ ત્રયોદશં । તન્મણિબંધે ૪ ચતુર્દશં ।
તદંગુલિમૂલે ૪ પંચદશં । તદગ્રે ૪ ષોડશં બીજં નમઃ ॥ ઇતિ દ્વિતીયઃ
પ્રકારઃ । તતઃ । શિરસિ ૪ પ્રથમં । એવં લલાટે ૪ દ્વિતીયં । દક્ષનેત્રે ૪
તૃતીયં । વામને * ૪ ચતુર્થં । મુખે ૪ પંચમં । જિહ્વાગ્રે ૪ ષષ્ઠં ।
દક્ષોરુમૂલે ૪ સપ્તમં । જાનુનિ ૪ અષ્ટમં ॥ તદ્ગુલ્ફે ૪ નવમં । તદંગુલિ
મૂલે ૪ દશમં । તદંગુલ્યગ્રે ૪ એકાદશં ॥ વામોરુમૂલે ૪
પ્. ૧૧૪અ)
દ્વાદશં । તજ્જાનુનિ ૪ ત્રયોદશં । તદ્ગુલ્ફે ૪ ચતુર્દશં । તદંગુલિમૂલે ૪
પંચદશં । તદંગુલ્યગ્રે ષોડશં બીજં નમઃ ॥ ઇતિ તૃતીય પ્રકારઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૪ પ્રથમં । મુખવૃત્તે દ્વિતીયં । દક્ષનેત્રે ૪ તૃતીયં । વામે ૪
ચતુર્થં । દક્ષકર્ણે ૪ પંચમં । વામકર્ણે ૪ ષષ્ઠં । દક્ષઘ્રાણે ૪
સપ્તમં । વામઘ્રાણે ૪ અષ્ટમં । દક્ષગંડે ૪ નવમં । વામગંડે ૪
દશમં । ઓષ્ઠે ૪ એકાદશં । અધરે ૪ દ્વાદશં । ઊર્ધ્વ દંતે ૪
ત્રયોદશં । અધોદંતે ચતુર્દશં । મૂર્ધ્નિ ૪ પંચદશં । જિહ્વાયાં
૪ ષોડશં નમઃ ॥ ઇતિ ચતુર્થ પ્રકારઃ ॥
અથ લલાટે ૪ પ્રથમં । ગલે ૪ દ્વિતીયં । હૃદિ ૪ તૃતીયં । નાભૌ ૪ ચતુર્થં ।
મૂલાધારે ૪ પંચમં । બ્રહ્મરંધ્રે ૪ ષષ્ઠં । હૃદિ ૪ સપ્તમં ।
મૂલાધારે ૪ અષ્ટમં । પુનર્મૂલાધારે નવમં ॥ હૃદિ ૪ દશમં ।
બ્રહ્મરંધ્રે ૪ એકાદશં । દક્ષકરતલે ૪ દ્વાદશં । કામકરતલે ૪
ત્રયોદશં । દક્ષપાદે ચતુર્દશં । વામપાદે ૪ પંચદશં । હૃદયે ૪
સોડશં નમઃ ॥ ઇતિ પંચમ પ્રકારઃ ॥
ઈથં ન્યાસં વિધાયે પ્રણવસંપુટિતાં શ્રીષોડશાર્ણાં સર્વાંગે
વ્યાપકત્વેન વિન્યસ્ય પુનસ્તથા વિદ્યાં તાં વિદ્યાં હૃદયે ન્યસેત્ ॥ એતે
ન્યાસાઃ ષોડશાર્ણોપાસકૈરેવ કાર્યઃ ।
પ્. ૧૧૪બ્)
નાન્યૈરિતિ ગુરુશાસનં ॥ ઇતિ કરશુધ્યાદયો ન્યાસાઃ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિય સૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગો નવમો ગમત્

ઇતિ શ્રીસચ્ચિતાનંદનાથચરણારબિંદદ્વદ્વાંતે વાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે નવમસ્તરંગઃ

અથોર્ધ્વામ્નાય ન્યાસઃ ॥
સ ચ ત્રિવિધાઃ ॥ મહાષોઢાન્યાસઃ ।
શંચરણાદિ ષોડશમૂલવિદ્યા ષડાધારમૂલવિદ્યાન્યાસઃ
। ષડન્વયશાંભવન્યાસશ્ચેતિ ॥
તત્ર પરાપ્રાસાદેનોર્ધ્વામ્નાય દીક્ષિતાનાં મહાષોઢાન્યાસમાત્રે
અધિકારઃ ॥ ચરણાદિ વિદ્યાદીક્ષિતાનાં તદાદિ ન્યાસેષ્વેવાધિકારઃ । ન તુ
માહાષોઢાન્યાસે । ઉભયવિધ દીક્ષિતાનાં સર્વત્રૈવાધિકાર ઇતિ ॥
તત્રાદૌ મહાષોઢાન્યાસઃ ।
તત્ર અસ્ય શ્રીમહાષોઢાન્યાસસ્ય બ્રહ્મા ઋષિઃ જગતીછંદઃ ।
શ્રીમદર્દ્ધનારો દેવતા શ્રીવિદ્યાંગત્વેન ન્યાસે વિનિયોગઃ । ઇતિ ઋષ્યાદિકં
સ્મૃત્વ્યમૂર્દ્ધાદિષુ વિન્યસ્ય । અંગં ન્યાસં કુર્યાત્ । અંગન્યાસા તુ
પ્. ૧૧૫અ)
અંગુલી દેહવક્ત્રાત્મકઃ ॥
તત્રાદાવંગુલિન્યાસઃ ।
તત્રાંગુષ્ઠયોઃ । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌઃ શૌંઃ હોં ઈશાનાય નમઃ ॥
તર્જન્યોઃ । ૪ । ૨ હેં તત્પુરુષાય નમઃ । મધ્યમયોઃ ૪ । ૨ હું અઘોરાય નમઃ
। અનામિકયોઃ ૪ । ૨ હીં વામદેવાય નમઃ । કનિષ્ઠિકયોઃ ૪ । ૨ હં
સદ્યોજાતાય નમઃ

મૂર્ધ્નિ ૪ । ૨ હોં ઈશાનાય નમઃ । મુખે ૪ । ૨ હેં તત્પુરુષાય નમઃ ।
હૃદયે ૪ । ૨ હું અઘોરાય નમઃ । ગુહ્યે ૪ । ૨ હિં વામદેવાય નમઃ । પાદયોઃ
૪ । ૨ હં સદ્યોજાતાય નમઃ

મૂર્ધ્નિ ૪ । ૨ હોં ઈશાનાય ઊર્ધ્વવક્ત્રાય નમઃ । મુખે ૪ । ૨ હેં
તત્પુરુષાય પૂર્વવક્ત્રાય નમઃ । દક્ષકર્ણે ૪ । ૨ હૂં અઘોરાય
દક્ષીણવક્ત્રાય૦ । વામકર્ણે ૪ । ૨ હીં વામદેવાયોત્તરવક્ત્રાય નમઃ ।
ચોરકૂપે ૪ । ૨ હં સદ્યોજાતાય પશ્ચિમવક્ત્રાય નમઃ । ઇતિ અંગન્યાસઃ ॥
અયં પંચવક્ત્રન્યાસઃ ક્રમેણાંગુષ્ઠાદિ
પંચાંગુલિભિરેકૈકાંગુલિનેકૈકવક્ત્રે ન્યસ્તવ્યાઃ ॥ ઇતિ અંગન્યાસં ।
વિદ્યાય તતો હસાં હસીમિત્યાદિભિઃ કરશડંગન્યાસં કૃત્વા
વક્ષ્યમાણરૂપં દેવં હૃદયે ધ્યાત્વા ન્યસેત્ ॥
તત્રાદૌ પ્રપંચન્યાસઃ ।
તદ્યથા । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ અં પ્રપંચરૂપાયૈ શ્રિયૈ
નમઃ । એવં સર્વત્ર

આં દ્વીપરૂપાયૈ માયાયૈ૦ । ૬ ઇં જલધિરૂપાયૈ કમલાયૈ૦ । ૬
પ્. ૧૧૫બ્)
ઈં ગિરિરૂપાયૈ વિષ્ણુવલ્લભાયૈ૦ । ૬ ઉં પત્તનરૂપાયૈ પદ્મધારિણ્યૈ
નમઃ । ૬ ઊં પીઠરૂપાયૈ સમુદ્રતનયાયૈઃ૦ । ૬ ઋં ક્ષેત્રરૂપાયૈ
લોકમાત્રે૦ । ૬ ૠં ચ ન રૂપાયૈ કમલવાસિન્યૈ નમઃ ॥ ૬ ઌં
આશ્રમરૂપાયૈ ઇંદિરાયૈ૦ । ૬ ૡં ગુહારૂપાયૈ માયાયૈ૦ । ૬ એં
નદીરૂપાયૈ રમાયૈ૦ । ૬ ઐં ચત્વરરૂપાયૈ પદ્માયૈ૦ । ૬ ઓં ઉદ્ભિજ્જરૂપાયૈ
નારાયણપ્રિયાયૈ૦ । ૬ ઔં સ્વેદજરૂપાયૈ સિદ્ધલક્ષ્મ્યૈ૦ । ૬ અં
અંડજરૂપાયૈ રાજલક્ષ્મ્યૈ૦ । ૬ અઃ જરાયુજરૂપાયૈ મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ । ૬
કં લવરૂપાયૈ આર્યાયૈ૦ । ૬ ખં ત્રુટિરૂપાયૈ ઉમાયૈ૦ । ૬ ગં
કલારૂપાયૈ ચંડિકાયૈ૦ । ૬ ઘં કાષ્ઠારૂપાયૈ દુર્ગાયૈ૦ । ૬ ઽઽનં
નિમેષરૂપાયૈ શિવાયૈ૦ । ૬ ચં શ્વાસરૂપાયૈ અપર્ણાયૈ૦ । ૬ છં
ઘટિકારૂપાયૈ અંબિકાયૈ૦ । ૬ જં મૂહૂર્ત્તરૂપાયૈ સત્યૈ૦ । ૬ ઝં
પ્રહરરૂપાયૈ ઈશ્વર્યૈ૦ । ૬ ઞં દિનરૂપાયૈ શાંભવ્યૈ૦ । ૬ ટં
સંધ્યારૂપાયૈ ઈશાન્યૈ૦ । ૬ ઠં રાત્રિરૂપાયૈ પાર્વત્યૈ૦ । ૬ ડં
તિથિરૂપાયૈ સર્વમંગલા૦ । ૬ ઢં વારરૂપાયૈ દાક્ષાયણ્યૈ૦ । ૬ ણં
નક્ષત્રરૂપાયૈ હૈમવત્યૈ૦ । ૬ તં યોગરૂપાયૈ મહામાયાયૈ૦ । ૬ થં
કરણરૂપાયૈ માહેશ્વયૈ૦ । ૬ દં પક્ષરૂપાયૈ મૃડાન્યૈ૦ । ૬
પ્. ૧૧૬અ)
ધં માસરૂપાયૈ રુદ્રાણ્યૈ૦ । ૬ નં રાશિરૂપાયૈ શર્વાણ્યૈ૦ । ૬
પં ઋતુરૂપાયૈ પરમેશ્વર્યૈ ન૦ । ૬ ફં અયનરૂપાયૈ કાલ્યૈ૦ । ૬ બં
સંવત્સરરૂપાયૈ કાત્યાયિન્યૈ૦ । ૬ ભં યુગરૂપાયૈ ગૌર્યયૈ૦ । ૬ મં
પ્રલયરૂપાયૈ ભવાન્યૈ૦ । ૬ યં પંચભૂતરૂપાયૈ બ્રાહ્મૈ૦ । ૬ રં
પંચતન્માત્રરૂપાયૈ વાગીશ્વર્યૈ૦ । ૬ લં પંચકર્મેંદ્રિયરૂપાયૈ
વાણ્યૈ૦ । ૬ વં પંચજ્ઞાનેંદ્રિયરૂપાયૈ સાવિત્ર્યૈ૦ । ૬ શં
પંચપ્રાણરૂપાયૈ સરસ્વત્યૈ૦ । ૬ ષં ગુણત્રયરૂપાયૈ ગાયત્ર્યૈ૦ । ૬ સં
અંતઃકરણચતુષ્ટયરૂપાયૈ વાક્પ્રદ્દાયૈ૦ । ૬ હં અવસ્થાત્રયરૂપાયૈ
શારદાયૈ૦ । ૬ લં સપ્તધાતુરૂપાયૈ ભારત્યૈ૦ । ૬ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં
હસૌંઃ શૌંઃ ક્ષં દોષત્રયરૂપાયૈ વિદ્યાત્મિકાયૈ નમઃ ॥
ઇત્યેકપંચાશછક્તિર્માતૃકાસ્થાને વિન્યસ્ય
તતઃ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ અકારાદિ ક્ષકાંરાંતાં
માતૃકામુચ્ચાર્ય સકલપ્રપંચાધિદેવતાયૈ શ્રીપરાંબા દેવ્યૈ નમઃ ।
શૌંઃ હસૌંઃ શ્રી હ્રીં ઐં ઓં સર્વાંગે વ્યાપકં કુર્યાત્ ॥ ઇતિ
પ્રપંચન્યાસઃ ॥
અથ ભુવનન્યાસઃ ॥
તત્ર પાદયોઃ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌઃ શૌંઃ અં આં ઇં અતલલોકનિલયે
શતકોટિ ગુહ્યાખ્યયોગિનીમૂલદેવતા યુતાધારશક્ત્યંબા દેવ્યૈ નમઃ ॥
પાદયોઃ ૬ ઈં ઉં ઊં વિતલલોકલોકનિલયશતકોટિગુહ્યતરાનંતયોગિની મૂ૦ ।
પ્. ૧૧૬બ્)
જંઘયોઃ ૬ ઋં ૠં ઌં સુતલલોકનિલયશતકોટિ અતિગુહ્યાચિંત્યયોગિનિ મૂ૦ । ૬
જાન્વોઃ ૬ ૡં ઐં ઐં મહાતલલોકનિલયશતકોટિમહાગુહ્ય સ્વતંત્રયોગિની
મૂ૦ । ઊર્વોઃ ૬ ઓં ઔં તલાતલલોકનિલયશતકોટિપરમગુહ્યેછાયોગિની મૂ૦ ।
સ્ફિચ્યોઃ । ૬ અં અઃ રસાતલલોકનિલયશતકોટિરહસ્ય જ્ઞા * યોગિની મૂ૦ ।
મૂલાધારે ૬ કં ખં ગં ઘં ઽઽનં પાતાલલોકનિલયે
શતકોટિરહસ્યતરક્રિયાયોગિની મૂ૦ । સ્વાધિષ્ઠાને ૬ ચં૦ ૪
ભૂર્લોકનિલયશતકોટિ અતિરહસ્ય ડાકિની યોગિની મૂ૦ । મણિપૂરકે ૬ ટં૦ ૪
ભુવર્લોકનિલયશતકોટિ મહારસ્ય રાકિની યોગિની મૂ૦ । અનાહતે ૬ તં૦ ૪
સ્વર્લોકનિલયશતકોટિપરમરહસ્ય લાકિની યોગિની મૂ૦ । વિશુદ્ધૌ ૬ પં૦ ૪
મહર્લોકનિલયશતકોટિગુપ્તતર કાકિની યોગિની મૂ૦ । આજ્ઞાયાં ૬ યં૦ ૩
જનલોકનિલયશતકોટિગુપ્તતરસાકિની યોગિની મૂ૦ । લલાટે ૬ શં૦ ૩
તપોલોકનિલયશતકોટિ અતિગુપ્તહાકિની યોગિની મૂ૦ । બ્રહ્મરંધ્રે ૬ લં ક્ષં
સત્યલોકનિલલ્યે
પ્. ૧૧૭અ)
શતકોટિમહાગુપ્તયાકિની યોગિની મૂલદેવતા યુતાધારશક્ત્યંબા દેવ્યૈ
નમઃ ॥ ઇતિ વિન્યસ્ય ।
૬ સમસ્તમાતૃકામૂચ્ચાર્ય સકલભુવનાધિરૂપાયૈ શ્રીપરાંબા દેવ્યૈ
નમઃ શૌંઃ હસૌંઃ શ્રીં હ્રીં ઐં ઓં ઇતિ વ્યાપકં કુર્યાત્ ॥ ઇતિ
શ્રીભુવન્યાસઃ ॥
અથ મૂર્તિન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ઓં ઐં હ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ અંકેશવાયાક્ષરશક્ત્યૈ નમઃ ।
શિરસિ । મુખે ૬ આં નારાયણાયાદ્યા શક્ત્યૈ૦ । દક્ષિણાસે ૬ ઇં
માધવાયેષ્ટદાયૈ૦ । વામાંસે ૬ ઈં ગોવિંદાય શાંતાયૈ૦ ।
દક્ષપાર્શ્વે ૬ ઉં વિષ્ણવે ઉગ્રાયૈ૦ । વામપાર્શ્વે ૬ ઊં
મધુસૂદનાયોર્ધ્વ નયનાયૈ૦ । દક્ષકટ્યાં ૬ ઋં ત્રિવિક્રમાય ઋધ્યૈ૦ ।
વામકટ્યાં ૬ ૠં વામનાય રૂપિણ્યૈ૦ । દક્ષોરૌ ૬ ઌં શ્રીધરાય
લુપ્તાયૈ નમઃ । વામોરૌ ૬ ૡઋ હૃષિકેશાય લૂનદોષાયૈ૦ । દક્ષજાનુનિ ૬ એં
પદ્મનાભાયૈક નાયિકાયૈ૦ । વામજાનુનિ ૬ ઐં દામોદરાયૈ કારિણ્યૈ૦ ।
દક્ષજંઘાયાં ૬ ઓં વાસુદેવાયૌઘવત્યૈ૦ વામજંઘાયાં ૬ ઔં
સંકર્ષણાયૌર્વકાયૈ૦ । દક્ષપાદે ૬ અં પ્રદ્યુમ્નાયાંજનપ્રભાયૈ૦ ।
વામપાદે અઃ અનિરુદ્ધાયાસ્થિમાલાધરાયૈ૦ । દક્ષપાદાગ્રાદ્યૂ *?
મૂલપર્યંતં ૬ કં ભવાયકરભદ્રાયૈ૦ ॥
પ્. ૧૧૭બ્)
વામપાદાગ્રાદ્યૂરૂ મૂલપર્યંતં ૬ ખં બં શર્વાય ખગબલાયૈ૦ ।
દક્ષપાર્શ્વે ૬ ગં ફં રુદ્રાય ગરિમાદિફલપ્રદાયૈ૦ । વામપાર્શ્વે ૬
ઘં પં પશુપતયે ઘોરપાદાયૈ૦ । દક્ષદોર્મૂલે ૬ ઽઽનં નં ઉગ્રાય
પંક્તિનાસાયૈ૦ । વામદોર્મૂલે ૬ ચં ધં મહાદેવાય
ચંદ્રાર્ધધારિણ્યૈ૦ । કંઠે ૬ છં દં ભીમાય છંદોમયયૈ૦ । વદને ૬
જં થં ઈશાનાય જગત્સ્થાનાયૈ૦ । દક્ષકર્ણે ૬ ઝં તં તત્પુરુષાય
ઝંકૃત્યૈ૦ । વામકર્ણે ૬ ઞં ણં અઘોરાય જ્ઞાનદાયૈ નમઃ । ભાલે
૬ ટં ઢં સદ્યોજાતાય ટંકઢક્વધરાયૈ૦ । શિરસિ ૬ ઠં ડં
વામદેવાય ઠં પ્રકૃતિ ડામર્યૈ૦ । મૂલાધારે ૬ મયં બ્રહ્મણે
યક્ષિણ્યૈ૦ । સ્વાધિષ્ઠાને ૬ રં પ્રજાપતયે રંજિન્યૈ૦ મણિપૂરકે । ૬ લં
વેધસે લક્ષ્મ્યૈ૦ । અનાહતે ૬ વં પરમેષ્ઠિને વજ્રિણ્યૈ૦ । વિશુદ્ધૌ ૬ શં
પિતામહા યશશિધરાયૈ૦ । આજ્ઞાયાં ૬ ષં વિધાત્ત્રે ષડાધારાલયાયૈ૦
। અર્દ્ધેંદૌ ૬ સં વિરિંચયે સર્વનાયિકાયૈ૦ । ભાલાંતે ૬ હં સ્રષ્ટ્રે
હસિતાનનાયૈ૦ । નાદે ૬ લં ચતુરાનનાય લલિતાયૈ૦ । નાદાંતે ૬ ક્ષં
હિરંણ્યગર્ભાય ક્ષમાયૈ નમઃ ઇતિ વિન્યસ્ય । ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ
સહૌંઃ સકલમાતૃકામુચ્ચાર્ય સકલત્રિમૂર્ત્યાત્મિકાયૈ
પ્. ૧૧૮અ)
શ્રીપરાંબા દેવ્યૈ નમઃ શૌંઃ હસૌંઃ શ્રીં હ્રીં ઐં ઓં ઇતિ વ્યાપકં
કુર્યાત્ ॥ ઇતિ મૂર્તિન્યાસઃ ॥
અથ મંત્રન્યાસઃ ॥
તત્ર મૂલાધારે ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ અં આં ઇં
એકલક્ષકોટિભેદપ્રણવાદ્યેકાક્ષરાત્મિકાખિલમંત્રાધિદેવતાયૈ
સકલફલપ્રદાયૈ એકકૂટેશ્વર્યંબા દેવ્યૈ નમઃ । સ્વાધિષ્ઠાને ૬ ઈં ઉં
ઊં દ્વિલક્ષકોટિભેદ હંસાદિ દ્વ્યક્ષરાત્મકાખિલમંત્રાધિદેવતાયૈ
સકલફલપ્રદાયૈં ત્રિકૂટેશ્વર્યંબા દેવ્યૈ નમઃ । અનાહતે ૬ ૡં એં ઐં
ચતુર્લક્ષકોટિભેદ ચંદ્રાદિ ચતુરક્ષરાત્મકાખિલમંત્રાધિદેવતાયૈ
ચતુઃકૂટેશ્વર્યંબા દેવ્યૈ નમઃ ॥ વિશુદ્ધૌ ૬ ઓં ઔં અં અઃ
પંચલક્ષકોટિભેદ સૂર્યાદિ પંચાક્ષરાત્મિકાખિલ૦ પંચકૂટેશ્વ૦ ।
આજ્ઞાયાં ૬ કં ખં ગં ષટ્લક્ષકોટિભેદ
સ્કંદાદિ ષડક્ષરાત્મકાખિલ૦ ષટ્કૂટેશ્વ૦ । ઇં બિદૌ ૬ ઘં ઽઽન ચં
સપ્તલક્ષકોટિભેદગણપત્યાદિ સપ્તાક્ષરાત્મકાખિલ૦ સપ્તકૂટેશ્વ૦ ।
અર્દ્ધેંદૌ ૬ છં જં સં અષ્ટલક્ષકોટિભેદ
બટુકાદ્યષ્ટાક્ષરાત્મકાખિલ૦ અષ્ટકૂટેશ્વ૦ । રોધિન્યાં ૬
ઞં ટં ઠં નવલક્ષકોટિભેદ બ્રહ્માદિ નવાક્ષરાત્મકાખિલ૦
નવકૂટેશ્વ૦ ।
પ્. ૧૧૮બ્)
નાદે ૬ ડં ઢં ણં દશલક્ષકોટિભેદ વિષ્ણવાદિ
દશાક્ષરાત્મકાખિલ૦ દશકૂટે૦ । નાદાંતે ૬ તં થં દં
એકાદશલક્ષકોટિભેદ રુદ્રાદ્યેકાદશાક્ષરાત્મકાખિલ૦ એકાદશકૂટેશ્વ૦
। શક્તૌ ૬ ધં નં પં
દ્વાદશલક્ષકોટિભેદવાણ્યાદિદ્વાદશાક્ષરાત્મકાખિલ૦
દ્વાદશકૂટેશ્વ૦ । વ્યાપિકાયાં ૬ ફં બ મં ત્રયોદશલક્ષકોટિભેદ
લક્ષ્મ્યાદિ ત્રયોદશાક્ષરાત્મકાખિલ૦ ત્રયોદશકૂટેશ્વ૦ । સમનાસ્થાને ૬
મં યં ર.ં ચતુર્દશલક્ષકોટિભેદગૌર્યાદિ ચતુર્દશાક્ષરાત્મકાખિ૦

ચતુર્દશકૂટેશ્વ૦ । ઉન્મન્યાં ૬ લં વં શં પંચદશલક્ષકોટિભેદ
દુર્ગાદિપંચદશાક્ષરાત્મકાખિલ૦ પંચદશકૂટેશ્વ૦ । ધ્રુવમંડલે
૬ ષં સં હં લં ક્ષં ષોડશલક્ષકોટિભેદ
ત્રિપુરાદિષોડશાક્ષરાત્મકાખિલમંત્રાધિદેવતાયૈ
સકલફલપ્રદાયૈ ષોડશકૂટેશ્વર્યંબા દેવ્યૈ નમઃ ।
તતઃ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ કલમાતૃકામુર્ચ્ચાર્ય
સકલમંત્રાધિદેવતાયૈ શ્રીપરાંબા દેવ્યૈ નમં શૌંઃ હ્સૌંઃ શ્રીં
હ્રીં ઐં ઓં ઇતિ વ્યાપકં કુર્યાત્ ॥ ઇતિ મંત્રન્યાસઃ ।
અથ દૈવતન્યાસઃ ॥
તત્ર દક્ષપાદે ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ અં આં
પ્. ૧૧૯અ)
સહસ્રકોટિ ઋષિકુલસેવિતાયૈ નિવૃત્યંબા દેવ્યૈ નમઃ ॥ વામપાદે ૬ ઇં ઈં
સહસ્રકોટિયોગિની કુલસેવિતાયૈ પ્રતિષ્ઠાંબા દેવ્યૈ૦ । દક્ષગુલ્ફે ૬ ઉં ઊં
સહસ્રકોટિતપસ્વિકુલસેવિતાયૈ વિદ્યાંબા દેવ્યૈ૦ । વામગુલ્ફે ૬ ઋં ૠં
સહસ્રકોટિશાંતકુલસેવિતાયૈ શાંત્યંબા દેવ્યૈ નમઃ । દક્ષજંઘાયાં
૬ ઌં ૡં સહસ્રકોટિમુનિકુલસેવિતાયૈ શાત્યતીતાંબાં દેવ્યૈ૦ ।
વામજંઘાયાં ૬ ઐં ઐં સહસ્રકોટિદૈવતકુલસેવિતાયૈ હૃલ્લેખાંબા
દેવ્યૈ૦ । દક્ષજાનુનિ ૬ ઓં ઔં સહસ્રકોટિરાક્ષસકુલસેવિતાયૈ ગગનાંબા
દેવ્યૈ૦ । વામજાનુનિ ૬ અં અઃ સહસ્રકોટિ વિદ્યાધરકુલસેવિતાયૈ રક્તાંબા
દેવ્યૈ૦ । દક્ષોરૌ ૬ કં ખં સહસ્રકોટિસિદ્ધકુલસેવિતાયૈ મહોછુષ્માંબા
દેવ્યૈ૦ । વામોરૌ ૬ ગં ઘં સહસ્રકોટિસાધ્યકુલસેવિતાયૈ કરાલિકાંબા
દેવ્યૈ૦ । દક્ષોરુમૂલે ૬ ઽઽનં ચં સહસ્રકોટિ અપ્સરઃ કુલસેવિતાયૈ જયાંબા
દેવ્યૈ૦ । વામે ૬ છં જં સહસ્રકોટિગંધર્વકુલસેવિતાયૈ વિજયાંબા
દેવ્યૈ૦ । દક્ષપાર્શ્વે ૬ ઝં ઞં સહસ્રકોટિગુહ્યકુલસેવિતાયૈ અજિતાંબા
દેવ્યૈ૦ । વામપાર્શ્વે ૬ ટં ઠં સહસ્રકોટિ યક્ષકુલસેવિતાયૈ
અપરાજિતાપરાંબા દેવ્યૈ૦ । દક્ષસ્તને
પ્. ૧૧૯બ્)
૬ ડં ઢં સહસ્રકોટિકિંન્નરકુલસેવિતાયૈ વામાંબા દેવ્યૈ૦ । વામસ્તને ૬
ણં તં સહસ્રકોટિપન્નગકુલસેવિતાયૈ જ્યેષ્ઠાંબા૦ । દક્ષદોર્મૂલે ૬ થં
દં સહસ્રકોટિપિતૃકુલસેવિતાયૈ રૌદ્ર્યંબા દે૦ । વામદોર્મૂલે ૬ ધ નં
સહસ્રકોટિગણેશ્વરકુલસેવિતાયૈ માયાંબા૦ । દક્ષભુજે ૬ પં ફં
સહસ્રકોટિભૈરવકુલસેવિતાયૈ કુંડલિન્યંબા૦ । વામભુજે ૬ બં ભં
સહસ્રકોટિબટુકકુલસેવિતાયૈ કાલ્યંબા૦ । દક્ષાંસે ૬ મં યં
સહસ્રકોટિક્ષેત્રેશકુલસેવિતાયૈ કાલરાત્ર્યેંબા૦ । વામાંસે ૬ રં લં
સહસ્રકોટિપ્રથમકુલસેવિતાયૈ ભગવત્યંબા૦ । દક્ષકર્ણે ૬ વં શં
સહસ્રકોટિ બ્રહ્મકુલસેવિતાયૈ સર્વેશ્વર્યંબા૦ । વામકર્ણે ૬ ષં સં
સહસ્રકોટિવિષ્ણુકુલસેવિતાયૈ સર્વજ્ઞાંબા૦ । ભાલે ૬ હં લં
સહસ્રકોટિરુદ્રકુલસેવિતાયૈ સર્વકર્ત્ર્યંબા દે૦ । બ્રહ્મરંધ્રે ૬ ક્ષં
સહસ્રકોટિચરાચરકુલસેવિતાયૈ કુલશક્ત્યંબા દેવ્યૈ નમઃ ।
તતઃ ૬ સકલમાતૃકામુચ્ચાર્ય સમસ્તદૈવતાધિરૂપાયૈ શ્રીંપરાંબા
દેવ્યૈ નમઃ શૌંઃ હસૌંઃ શ્રી હ્રીં ઐં ઓં ઇતિ વ્યાપકં કુર્યાત્ ॥ ઇતિ
દૈવતન્યાસઃ ॥
અથ માતૃકાન્યાસઃ ॥
પ્. ૧૨૦અ)
તત્ર મૂલાધારે ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ કં૦ ૪
અનંતકોટિભૂચરીકુલસહિતાયૈ આં ક્ષાં મંગલાંબા દેવ્યૈ૦ । આં
ક્ષાં બ્રહ્માણ્યંબા દેવ્યૈ અનંતકોટિભૂતકુલસહિતાય અં ક્ષં
મંગલનાથાય અં ક્ષં અસિતાંગભૈરવાય નમઃ ॥ સ્વાધિષ્ઠાને ૬ ચં૦
૪ અનંતકોટિખેચરીકુલસહિતાયૈ ઈં લાં ચર્ચિકાંબા દેવ્યૈ ઈં લાં
માહેશ્વર્યંબા દેવ્યૈ અનંતકોટિવેતાલકુલસહિતાય ઇં લં ચર્ચિકનાથાય
ઇં લં રુ રુ ભૈરવાય નમઃ । મણિપૂરકે ૬ ટં૦ ૪
અનંતકોટિપાતાલચરીકુલસહિતાયૈ ઊં હાં યોગેશ્વર્યંબા દેવ્યૈ ઊં
હાં કૌમાર્યંબા દેવ્યૈ અનંતકોટિપિશાચકુલસહિતાય ઉં હં
યોગેશ્વરનાથાય ઉં હં ચંડભૈરવાય નમઃ ॥ અનાહતે ૬ તં૦ ૪
અનંતકોટિદિક્ચરી કુલસહિતાયૈ ૠં સાંહરસિદ્ધાંબા દેયવૈ ૠં સાં
વૈષ્ણવ્યંબા દેવ્યૈ અનંતકોટિ દિકચરકુલસહિતાય ઋં સં
હરસિદ્ધનાથાય ઋં સં ક્રોધભૈરવાય નમઃ । વિશુદ્ધૌ ૬ પં૦ ૪
અનંતકોટિ સહચરી કુલસહિતાયૈ ઌં ષાં ભટ્ટિન્યંબા દેવ્યૈ ૡ ષાં
વારાહ્યંબા દેવ્યૈ અનંતકોટિબ્રહ્મરાક્ષસકુલસહિતાય ઌં ષં
ભટ્ટિનાથાય ઌં ષં ઉન્મત્તે
પ્. ૧૨૦બ્)
ભૈરવાય નમઃ ॥ આજ્ઞાયાં ૬ યં ૩ અનંતકોટિગિરિચરીકુલસહિતાયૈ ઐં
શાં કિલિ કિલાંબા દેવ્યૈ ઐ શાં ઇંદ્રાંણ્યંબા દેવ્યૈ
અનંતકોટિચેટકકુલસહિતાય એં શં કિલિ કિલનાથાય એં શં
કપાલભૈરવાય નમઃ ॥ ભાલે ૬ શં ૩ અનંતકોટિવનચરીકુલસહિતાયૈ ઔં
વાં કાલરાત્ર્યંબા દેવ્યૈ ઔં વા ચામુડાંબા દેવ્યૈ અનંતકોટિ
પ્રેતકુલસહિતાય ઓં વં કાલરાત્રિનાથાય ઓં વં ભાષણભૈરવાય
નમઃ । બ્રહ્મરંધ્રે ૬ લં ક્ષં અનંતકોટિજલચરીકુલસહિતાયૈ અઃ લાં
ભીષણાંબા દેવ્યૈ અઃ લાં મહાલક્ષ્મ્યંબા દેવ્યૈ
અનંતકોટિકૂષ્માડકુલસહિતાય અં લં ભીષણનાથાય અં લં
સંહારભૈરવાય નમઃ ॥
તતઃ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસૌંઃ શૌંઃ અં આં ૫૧ સમસ્તમાતૃકા
ભૈરવાદિ દેવતાયૈ શ્રીપરાંબા દેવ્યૈ નમઃ શૌંઃ હસૌંઃ શ્રીં હ્રીં
ઐં ઓં ઇતિ વ્યાપકં કુર્યાત્ ॥ ઇતિ માતૃકાન્યાસઃ ॥
ઇતિ મહાષોઢાન્યાસઃ ॥
પ્રપંચો ભુવનો મુર્તિન્મંત્રઃ દૈવત માતરઃ ॥
મહાષોઢાહુયો ન્યાસ સર્વન્યાસો તમોતમઃ ॥
તતઃ પૂર્વોક્તૈઃ હસાં હસીં ઇત્યાદિભિઃ કરષડંગન્યાસં વિધાય
દેવં ધ્યાયેત્ તદ્યથા ॥
પ્. ૧૨૧અ) અમૃતાર્ણવ મધ્યોદ્યત્સ્વર્ણ દ્વીપે મનોરમે ॥
કલ્પવૃક્ષવનાંતસ્થૈ નવમાણિક્યમંડપે

નવરત્નમય શ્રીમત્સીંહાસનગતાંબુજે ॥
ત્રિકોણાંતઃ સમાસીનં ચંદ્રસૂર્યશતપ્રભં

અર્દ્ધાબિકા સમાયુક્તં પ્રવિભક્તવિભૂષણં ॥
કોટિકંદર્પલાવણ્યં સદાષોડશવાર્ષિકં

મંદસ્મિત મુખો ભોજં ત્રિનેત્રં ચંદ્રશેખરં ।
દિવ્યાંબર સ્રગાલેપં દિવ્યાભરણભૂષિતં

પાનપાત્રં ચ ચિન્મુદ્રાં ત્રિશૂલં પુસ્તકં કરૈઃ ॥
વિદ્યાં સંસદિ બિભ્રાણં સદાનંદમુખે ક્ષણં

મહાષોઢોદિતા શેષ દેવતાગણસેવિતં ॥
એવં ચિત્તાંબુજે ધ્યાયેદર્દ્ધનારીશ્વરં શિવં

પું રૂપં વા સ્મરેદ્ દેવિ સ્ત્રીરૂપં વા વિચિંતયેત્ ॥
અથવા નિષ્કલં ધ્યાયેત્ સચ્ચિદાનંદલક્ષણં

સર્વન્તેજો મયં ધ્યાયેત્ સ ચરાચર વિગ્રહં ॥
ઇતિ સ્વાભેદેન ધ્યાત્વા યોનિલિંગધેનુકપાલજ્ઞાનત્રિશૂલપુસ્તકવનમાલા
નમસ્કાર મહામુદ્રા ઇતિ દશમુદ્રા વિરચ્ય શિરસિ શ્રીગુરું ધ્યાયેત્ ॥ યથા ॥
સહસ્રદલપંકજે સકલસીતરશ્મિપ્રભં
પ્. ૧૨૧બ્)
વરાભયકરાંબુજં વિમલગંધપુષ્પાંબરં ॥
પ્રસન્નવદને ક્ષણં સકલદેવતારૂપિણં
સ્મરે છિરશિ સંતતં તદભિધાનપુર્વં ગુરું

ઇતિ શ્રીગુરુ ધ્યાત્વા ॥
તદ્વિદ્યયા તત્પાદુકાં શિરસિ વિન્યસ્ય પ્રણમ્ય સ્વગુરુકૃતં સ્વનામ
સ્વમૂલાધારે સ્મૃત્વા શિવરૂપં સ્વાત્માનં ધ્યાયેત્ ॥
અથ મહાષોઢાન્યાસફલં ॥
શ્રીકુલાર્ણવે ॥
એવં ન્યાસે કૃતે દેવિ સાક્ષાત્ પરશિવો ભવેત્ ॥
મંત્રી ન ચાત્રસંદેહો નિગ્રહાનુગ્રહે ક્ષમઃ

મહાષોઢા હ્વયંન્યાસં યઃ કરોતિ દિને દિને ॥
દેવાઃ સર્વે નમસ્યંતિ તંત્રમામિ ન સંશયાઃ

મહાષોઢા હ્વયંન્યાસં યત્ર મંત્રી ન્યસેત્ તતઃ ॥
દિવ્યક્ષેત્રં સમુદ્દિષ્ટં સમતાદ્દશયોજનં

કૃત્વાન્યાસમિમં દેવિ યત્ર ગછતિ માનવઃ ॥
તત્ર શ્રીર્વિજયો લાભઃ સમાન્યઃ પુરુષઃ પ્રિયો

મહાષોઢા કૃતન્યાસસ્ત્વદીક્ષાયાભિ વંદતે ॥
સમાસાન્ મૃત્યુમાપ્નોતિ યદિ શતા શિવઃ સ્વયં

વજ્રપંજરનામાનમેનં ન્યાસં કરોતિ યઃ ॥
દિવ્યાંતરિક્ષભૂશૈલ્ય જલારણ્યનિવાસિનઃ

ઉદ્દંડભૂતવેતાલ દેવરક્ષોગ્રહાદયઃ ॥
ભયગ્રસ્તેન મનસા નેક્ષંતે સાધકં પ્રિયે

પ્. ૧૨૨અ)
મહાષોઢા હ્વયં ન્યાસં બ્રહ્મવિષ્ણુ શિવાદયઃ ॥
દેવા સર્વે પ્રકુર્વંતિ ઋષયશ્ચ મુનીશ્વરાઃ

બહુનોક્તેન કિં દેવિ સુશિષ્યાય પ્રકાશયેત્ ॥
અક્ષયાં લભતે સિદ્ધિં રહસિ ન્યાસમાચરેત્

અસ્માત્ પરતરઃ સાક્ષાદ્ દેવતા ભાવ સિદ્ધિદઃ ॥
લોકે નાસ્તિ ન સંદેહો સત્યં સત્યં ન સંશયઃ

ઉર્ધ્વામ્નાય પ્રવેશશ્ચ પરાપ્રાપ્તાદચિંતનં ॥
મહાષોઢા પરિજ્ઞાનં નાલ્પસ્ય તપસઃ ફલં

ઇત્થં મહાષોઢા ન્યાસં વિધાય ચરણાદિ દીક્ષાયુક્તશ્ચેત્ તદ્વિષયકં
ન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તત્રાદૌ બિશ્રાં ચરણન્યાસન્તત્ર શિરસિ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં
હં સઃ શિવઃ હસૌંઃ સોહં તુરીય વિદ્યામુચ્ચાર્ય સચ્ચિદાનંદજ્યોતિરહં
॥ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હં સઃ શિવઃ હસૌંઃ સોહં તુરીય વિદ્યામુચ્ચાર્ય
સચ્ચિદાનંદજ્યોતિરહમેવ ॥ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હં સઃ શિવઃ હસૌંઃ
સોહં તુરીય વિદ્યામુચ્ચાર્ય સચ્ચિદાનંદજ્યોતિરહમેવાસ્મિ ॥ ઇતિ ચરચરણ
ત્રયં સંઘટ્ટમુદ્રયા વિન્યસ્ય ક્ષણં વિશ્રમ્ય ॥
અથ શંભુચારણન્યાસ કુર્યાત્ ॥
તત્ર શિરસિ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઓં યોહમસ્મિ બ્રહ્મૌ વાહમસ્મિ સોહં
સ્વછપ્રકાશ
પ્. ૧૨૨બ્)
પરિપૂર્ણપરાપર મહાપ્રકાશપરિપૂર્ણાનંદનાથ શ્રીપાદુકાં
પૂજયામિ નમઃ ॥ ઇતિ સંઘટ્ટમુદ્રયા વિન્યસ્ય સ્વાત્માનં
સકલપ્રપંચોત્તીર્ણં સંવિદેક સ્વભાવં સચ્ચિદાનંદમયં વિચિત્ય
પંચાંબાન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા ॥
તત્ર શિરસિ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં આદિનાથવ્યોમાતીતાંબા શ્રીપાદુકાં પૂ૦ ॥
૪ અનાદિનાથવ્યોમેશ્વર્યંબાશ્રી ॥ ૪ અનામયનાથવ્યોમગાંબાશ્રી૦ ॥ ૪
અનંતાનંદનાથવ્યોમચારિણ્યંબાશ્રી૦ ॥ ૪
ચિદાભાસાનંદનાથવ્યોમસ્થાંબાશ્રી૦ ॥ ૪ ઇતિ પંચાંબાન્યાસઃ ॥
અથ નવાકાશનાથન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૪ હં ઉન્મનાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ૪ સં
સમથાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ૪ ક્ષં વ્યાપકાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ૪
મં શક્ત્યાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ૪ લં ધ્વન્યાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥
૪ વં ધ્વનિમાત્રાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ૪ રં અનાહતાકાશાનંદ *
થશ્રી૦ ॥ ૪ યં ઇંદ્વાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ૪ ઊં
બિંદ્વાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ૪ હસક્ષમલવરયૂં
સમસ્તાકાશાનંદનાથશ્રી૦ ॥ ઇતિ નવાકાશનાથન્યાસઃ ॥
અથાત્માનંદાદિ નવનાથન્યાસઃ ॥
ત્તત્ર શિરસિ ૪ આત્માનંદનાથશ્રી૦ । ૪ પરમાત્માનંદનાથશ્રી૦ ।
પ્. ૧૨૩અ)
૪ (ચિદાનંદનાથશ્રી૦ । ૪) શાંભવાનંદનાથશ્રી૦ । ૪
ચિન્મુદ્રાનંદનાથશ્રી૦ । ૪ વાગ્ભવાનંદનાથશ્રી૦ । ૪
લીલાનંદનાથશ્રી૦ । ૪ સંભ્રમાનંદનાથશ્રી૦ । ૪ ચિદાનંદનાથશ્રી૦ ।
૪ પ્રસન્નવિશ્વાનંદનાથશ્રી૦ । ૪ આત્રોર્ધ્વામ્નાયે પંચાબા દિવ્યૌઘાઃ ।
નવાકાશનાથાઃ સિદ્ધૌઘઃ । આત્માનંદનાથાદયો માનવૌઘાઃ ॥ ઇતિ
ગુરુપંક્તિન્યાસઃ ॥
સંઘટ્ટમુદ્રયા શિરસ્યેવ ન્યસનીયાઃ ॥
અથ સ્વપારંપર્યન્યાસઃ ॥
તત્ર ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હીં શ્રીં યજ્ઞેશ્વરાનંદનાથ સૌઃ
સંવિદાનંદનાથ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । ૬ સ્વાત્માનંદનાથ
સૌઃ સચ્ચિદાનંદનાથશ્રી૦ । ૬ ચિદાનંદનાથ સૌઃ
સંવિદાનંદનાથશ્રી૦ । ૬ બ્રહ્માનંદનાથ સૌઃ સચ્ચિદાનંદનાથશ્રી૦
। ૬ પૂર્ણાનંદનાથ સૌઃ સંવિદાનંદનાથશ્રી૦ । ૬
તતઃ સ્વગુરુપાદુકાં પ્રાગ્વત્ ન્યસેત્ ॥ ઇતિ સ્વપારંપર્યન્યાસઃ ॥
અથ ષોડશમૂલવિદ્યાન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૪ સ્વછપ્રકાશપરિપૂર્ણપરાપર મહાસિદ્ધવિદ્યાકુલયોગિની હ્રીં
કુલયોગિની પંચવિંશાર્ણામૂલવિદ્યા શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ । ૪ હસૌંઃ
આત્માનં બોધય
પ્. ૧૨૩બ્)
બોધય શૌંઃ એકાદશાક્ષરી પ્રાસાદે પરાંબા મૂલવિદ્યા શ્રી ૪ ઐં
બ્લૂં ક્લિન્ને ક્લેદિનિ મહામદદ્રવે ક્લીં ક્લેદય ક્લેદય ક્લાં ક્લીં મોહય
મોહય ક્લીં નમઃ સ્વાહા ત્રયશ્ત્રિંશદક્ષરા અતિરહસ્ય યોગિની
મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ હં સઃ સ્વછાનંદ પરમહંસપરમાત્મે સ્વાહા સહ
ક્ષ્રૌં એકવિંશદક્ષરા શાંભવી મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ હ્રીં નિત્યસ્ફુરત્તા
ચૈતન્યાનંદમયી મહાબિંદુ વ્યાપક માતૃસ્વરૂપિણી ઐં હ્રીં શ્રીં ઈં
૩૦ । ૪ ત્રિંશદક્ષરા ચિદ્ધૃલ્લેખા મૂલવિદ્યાશ્રી૦ । ૪ ઐં હ્રીં શ્રીં
સ્વછપ્રકાશાત્મિકે હ્રીં કુલમહામાલિનિ ઐં કુલગર્ભમાતૃકે હ્રીં લં
સમયવિમલે શ્રીં સમયવિમલામૂલવિદ્યાશ્રી૦ । ૪ હં સઃ
નિત્યપ્રકાશાત્મિકે કુલકુંડલિનિ આજ્ઞાસિદ્ધિ મહાભૈરવિ આત્માનં બોધય
બોધય અંબે ભગવતિ હ્રીં હૂં પરબોધિનિ મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ ઓં મોક્ષં
કુરુ કુલપંચાક્ષરી મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ લોપામુદ્રા
પંચદશાક્ષરીમુચ્ચાર્ય ચૈતન્યત્રિપુરા મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪
ઐં શુદ્ધસૂક્ષ્મનિરાકાર નિર્વિકલ્પ પરબ્રહ્મસ્વરૂપિણિ ક્લીં
પરાનંદશક્તિ સૌઃ શાંભવાનંદનાથ અનુત્તરકૌલિની
પ્. ૧૨૪અ)
મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ હં સઃ સોહં સ્વછાનંદપરહંસ પરમાત્મને
સ્વાહા ગુરૂત્તમ વિમર્શિની મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ અનામાખ્યા
વ્યોમાતીતનાથપરાપરવ્યોમાતીતવ્યોમેશ્વરી અંબા
અનામાખ્યમૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ ઐં ઇં ઈં ઊં સંકેતસારામૂલવિદ્યાશ્રી૦
॥ ૪ હ્રીં ભગવતિ વિચ્ચૈ વાગ્વાદિનિ હ્રીં ક્લીં મહાહ્રદ મહામાતંગિનિ ઐં
ક્લિન્ને બ્લૂં સ્ત્રીં અનુત્તર વાગ્વાદિનિ મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ હસ્રૈં ખ્ફ્રેં
હસ્ક્લેં હસ્રૌઃ અનુત્તરશાંકરી મૂલવિદ્યાશ્રી૦ ॥ ૪ તુરીયવિદ્યામુચ્ચાર્ય
સર્વાનંદમયે મહાચક્રે બૈદવે પરબ્રહ્મસ્વરૂપિણી પરામૃતશક્તિઃ
સર્વમંત્રેશ્વરી સર્વવિદ્યેશ્વરી સર્વપીઠેશ્વરી સર્વવિરેશ્વરી
સર્વયોગેશ્વરી સર્વવાગીશ્વરી સર્વસિદ્ધેશ્વરી સકલજગદુત્પત્તિમાતૃકાઃ
સચક્રાઃ સદેવતાઃ સમુદ્રાઃ સસિદ્ધાઃ સાયુધાઃ સવાહનાઃ સપરિવારાઃ
સશક્તિકાઃ સાલંકારાઃ સર્વોપચારૈઃ સંપૂજિતાઃ સંતુ
શૂન્યાશૂન્યવિવર્જિતશક્તિ શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી મૂલવિદ્યા શ્રીપાદુકાં
પૂજયામિ ૧૬ ઇતિ ચરણાદિ ષોડશવિદ્યાંતાઃ સંઘટ્ટમુદ્રયા શિરસ્યેવ
ન્યસેત્ । સંઘટ્ટમુદ્રા તુ શિવશક્ત્યાત્મક
પ્. ૧૨૪બ્)
દક્ષિણવામકરયોઃ પૃથક્ પૃથક્ કનિષ્ઠારહિતાંગુલિચતુષ્ઠયાગ્ર
યોગરુપા યુગપદધોમુખં શિરસિ નિહિતા ભવતિ ।
ઇતિ ષોડસમૂલવિદ્યાન્યાસઃ ॥
અથ ષડાધારવિદ્યાન્યસઃ ॥
તત્ર મૂલાધારે ૪ હં સઃ સ્વાનંદવિભૂત્યૈ સ્વાહા મૂલાધારવિદ્યાશ્રી
પા૦ । ઇત્યાદિ ૧ ॥ સ્વાધિષ્ઠાને ૪ સોહં પરમહંસવિભૂત્યૈ સ્વાહા
સ્વાધિષ્ઠાનવિદ્યાશ્રીપા૦

મણિપૂરકે ૪ હં સઃ સોહં
સ્વછાનંદપરમહંસપરમાત્મને સ્વાહા મણિપૂરકવિદ્યાશ્રી૦

અનાહતે ૪ હં સઃ સ્વાત્માનં બોધય બોધય સ્વાહા પરાત્માનંદનાથ
અનાહતવિદ્યાશ્રી૦

વિશુદ્ધૌ ૪ સોહં પરમાત્માનં બોધય સ્વાહા ૨
સ્વાત્માનંદનાથવિશુદ્ધવિદ્યાશ્રી૦

આજ્ઞાયાં ૪ હં સઃ સોહં
સ્વાછાનંદનાથ ચિત્પ્રકાશામૃત હેતવે સ્વાહા આજ્ઞાવિદ્યા શ્રીપાદુકાં
પૂજયામિ

ઇતિ ષડાધારમંત્રાન્ ત્તત્તચ્ચક્રે મનસા વિન્યસ્ય પુનઃ
સંઘટ્ટમુદ્રયા શંભુચરણમાત્રં વિન્યસ્ય સ્વાત્માનં શિવરૂપં
ધ્યાયેત્ ॥ ઇતિ ચરણાદિન્યાસઃ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગો દશમોગંમત્

૧૨૫અ)
ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારવિંદદ્વંદ્વાતે વાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે દશમસ્તરંગઃ

અથ ષડન્વયશાંભવદીક્ષાયુક્તશ્ચેત્તત્તંત્રોક્ત ન્યાસાન્ કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા
॥
ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં હસ્ફ્રેં હસૌઃ હસક્ષમલવંરયૂં
સહક્ષમલવરયીં શ્રી-અમુકાનંદનાથ હસૌઃ હસ્ફ્રેં શ્રીં હ્રીં ઐં
ઓં શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ૦ ॥ ઇતિ શાંભવતંત્રોક્ત ગુરુપાદુકા વિદ્યયા
શ્રીગુરુપાદુકાં શિરસિ સંઘટમુદ્રયા વિન્યસ્ય ધ્યાત્વા ગધાદિભિઃ
સંપૂજ્ય ॥ ૬ દક્ષિણાંસે ઐં હ્રીં શ્રી હસ્ફ્રેં હસૌઃ ગ્લૌં હસૌઃ
હસ્ફ્રેં શ્રીં હ્રીં ઐં હેરંબાય નમઃ ॥ વામાંસે ઐં હ્રીં શ્રીં
હસ્ફ્રેં હસૌઃ ઉં હસૌઃ હસ્ફ્રેં શ્રીં હ્રીં ઐં દુર્ગાયૈ નમઃ ॥
દક્ષોરૌ ૫ બં ૫ બટુકભૈરવાયે નમઃ ॥ વામોરૌ ૫ સં ૫ સરસ્વત્યૈ નમઃ ॥
હૃદયે ૫ હ્રીં હું હં ક્ષં જ્વાલામુખભૈરવાજ્ઞયા માંસાવૃદ્રક્ષ
રક્ષ હૂં સ્વાહા ૫ ક્ષેત્રપાલાય નમઃ ॥ મુખે ૫ પં ૫ પરમાત્મને નમઃ
॥ ઇતિ વિન્યસ્ય પૂજયિત્વા બાહ્ય ૫ ઓં નમો ભગવતિ નીલવજ્રાસને મમ શરીર
રક્ષ રક્ષ હૂં ફટ્ સ્વાહા ૫ આત્માસનાય નમઃ । ઇતિ સ્વાસનં પૂજ્ય ॥
પ્. ૧૨૫બ્)
દક્ષવામહસ્તૌ શિવશક્ત્યાત્મકૌ ધ્યાત્વા સહસ્રઃ ફઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ
મંત્રેણ તાલત્રયં દશદિગ્બંધનમગ્નિપ્રાકારં ન્વ કૃત્વા કનિષ્ઠયોઃ
૫ ગ્લૂં ગગનરત્નાય ગ્લૂં ૫ નમઃ ॥ અનામયોઃ ૫ સ્લૂં સ્વર્ગરત્નાય સ્લૂં
૫ નમઃ ॥ મધ્યમયોઃ ૫ મ્લૂં મર્ત્યરત્નાય મ્લૂં ૫ નમઃ ॥ તર્જન્યોઃ ૫
પ્લૂં પાતાલરત્નાય પ્લૂં ૫ નમઃ ॥ અંગુષ્ઠયોઃ ૫ ન્લૂં નાગરત્નાય
ન્લૂં ૫ નમઃ ॥ કરતલ કરપૃષ્ઠયોઃ ૫ ગ્લૂં સ્લૂં મ્લૂં પ્લૂં ન્લૂં
પંચરત્નાય ૫ નમઃ ॥ ઇતિ પંચરત્નન્યાસઃ ॥
તતઃ ૫ સહસ્રૌં ઐં ફેં ૫ ઇતિ પરમેશ્વર પરમેશ્વરી વિદ્યાભ્યાં
કરયોર્વ્યાપકં કૃત્વા મૂર્દ્ધાદિ પાદાંતં સર્વાંગવ્યાપકં કુર્યાત્ ॥
તતઃ ૫ સહસ્રાં ફાં ૫ હૃદયાય નમઃ ॥ ૫ સહસ્રીં ફીં શિરસે સ્વાહા ॥ ૫
સહસ્રું ફૂં ૫ શિખાયૈ વષટ્ ॥ ૫ સહસ્રૈં ફૈં ૫ કવચાય હું ॥ ૫
સહસ્રૌં ફૌં ૫ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ ૫ સહસ્ર ફઃ ૫ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ
કનિષ્ઠાદિતલાંતં કરયોર્વિન્યસ્ય હૃદયાદિષુ ચ ન્યસેત્ ॥
અથ વક્ત્રન્યાસઃ ॥
તત્ર ચૂડાધઃ ૫ શસ્ત્રૌં ફાં ૫ પશ્ચિમવક્ત્રાય નમઃ ॥ વામકર્ણે ૫
શ્સ્રીં ફીં ૫ ઉત્તરવક્ત્રાય નમઃ । દક્ષકર્ણે ૫ શ્સ્રું ફૂં ૫
દક્ષિણવક્ત્રાયઃ ॥ મુખે ૫ શ્સ્રૈં ફૈં પૂર્વવક્ત્રાય નમઃ ।
પ્. ૧૨૬અ)
શિરસિ ૫ શ્સ્રૌં ફૌં ૫ ઊર્ધ્વવક્ત્રાય નમઃ । બ્રહ્મરંધ્રે ૫ સહસ્રઃ
ફઃ ૫ પરવક્ત્રાય નમઃ ॥ ઇતિ ત્ર્યંગન્યાસઃ ॥
અથ બીજષોઢાન્યાસઃ ॥
તત્ર કલિમૂલે ૫ સ્જૂં ૫ નમઃ । બ્રહ્મરંધે ૫ હ્રૂં હ્રં ૫ હ્રૂં ૫ નમઃ ।
ભાલે ૫ રખટસહઘરયૂં ૫ નમઃ । દક્ષશંખે ૫ સહક્ષરયૂં ૫ નમઃ
વામશંખે ૫ ક્ષ્રૂં ઓં નમઃ । દક્ષભ્રુવિ ૫ શ્ફ્રેં ૫ નમઃ ।
વામભ્રુવિ ૫ શ્રૂં ૫ નમઃ । ભ્રુવોર્મધ્યે ૫ સ્રૂં ૫ નમઃ । જિહ્વાયાં ૫
શ્રીં ૫ નમઃ । તાલુનિ ૫ ક્ષર ક્ષ્રૂં ૫ નમઃ । દક્ષકર્ણે ૫ ફટઃ ૫ નમઃ ।
વામકર્ણે ૫ શ્રં ૫ નમઃ । ચોરકૂપે ૫ લમયરૂં ૫ નમઃ । ગલકાંડે ૫
હસ્રું ૫ નમઃ । કંઠગર્ત્તે ૫ ડરયૂં ૫ નમઃ । દક્ષસ્તનો ૫ જૂ ય રૂ ઔં
૫ નમઃ । વામસ્તનોપરિ ૫ ડયરૂં ૫ નમઃ । દક્ષસ્તન મંડલે ૫ હસૈં ૫
નમઃ ॥ વામસ્તનમંડલે ૫ જૂં નમઃ । દક્ષકક્ષે ૫ સ ક લ્રીં ૫ નમઃ ।
વામકક્ષે ૫ ઐં નમઃ । નાભૌ ૫ હસૌં ૫ નમઃ । દક્ષપાણિતલે ૫ ફઃ ૫
નમઃ । વામપાણિતલે ૫ ફ્રેં ૫ નમઃ । લિંગાગ્રે ૫ શ્રીં ૫ નમઃ ।
લિંગમૂલે હ્રૌં ૫ નમઃ । મેદસિ ૫ ભ્રેં ૫ નમઃ । દક્ષાંસે ૫ ફ્રેં ૫
નમઃ । વામાંસે ૫ સહક્ષમલવયંરૂં ૫ નમઃ । બ્રહ્મસૂત્રે ૫ હં ૫
નમઃ । પાયૌં ૫ હ સ ફ ર યૂં ૫ નમઃ । ગુદદક્ષિણે ૫ હ સ ફ રૂં ૫
નમઃ । ગુદવામે ૫ હસ્રૌં ૫ નમઃ । પાયુમાર્ગે ૫ હ્રૌં ૫ નમઃ ।
પ્. ૧૨૬બ્)
દક્ષજાનુચક્રે ૫ ક્રાં ૫ નમઃ । વામજાનુચક્રે ૫ રૂં ૫ નમઃ ।
દક્ષજંઘાયાં ૫ ડહુ ઔં ૫ નમઃ । વામજંઘાયાં ૫ સહરસ્રૂં ૫
નમઃ । દક્ષગુલ્ફે ૫ બ્રં ૫ નમઃ । વામગુલ્ફે ૫ યરં ૫ નમઃ ।
દક્ષગુલ્ફાધઃ ૫ હ્રક્ષ ફટ્ ૫ નમઃ । વામગુલ્ફાધઃ ૫ અં ૫ નમઃ ।
દક્ષયમદ્વારે ૫ નફયરીં ૫ નમઃ । યમદ્વારમિતિ
પાદાંગુષ્ઠાભ્યંતરસ્થ નિમ્નપ્રદેશઃ ॥ વામયમદ્વારે ૫ જસક્ષહ્રૌં
૫ નમઃ । દક્ષપાદતલે ॥ હસ્રૂં ૫ નમઃ । વામપાદતલે ૫ હર ફટ્ ૫ નમઃ ।
પૃષ્ઠવંશે ૫ ચલમહીં ૫ નમઃ । દક્ષપાર્શ્વે ૫ જસહસજૂં ૫ નમઃ ।
વામપાર્શ્વે ૫ ક્ષં ૫ નમઃ । દક્ષકૂર્પરે ૫ હ્રઃ ફટ્ ૫ નમઃ ।
વામકૂર્પરે ૫ શીં ૫ નમઃ । દક્ષમણિબંધે ૫ ગ સ મ ય ન લૂં ૫ નમઃ
। વામમણિબંધે ૫ લવરયહસૂં ૫ નમઃ । દક્ષાંસે ૫ હસ્ફ્રેં ૫ નમઃ ।
વામાંસે ૫ ક્ષ ફટ્ ક્ષ રૂં ૫ નમઃ । દક્ષચિબુકે ૫ ફ્રેં ૫ નમઃ ।
વામચિબુકે ૫ ક્ષ્મ્યરૂં ૫ નમઃ । દક્ષનેત્રે ૫ હ ર ફટ્ ફ્રીં ૫ નમઃ ।
વામનેત્રે ક્ષ્રૌં ૫ નમઃ । નાસાગ્રેં ૫ હ યૂં ૫ નમઃ ।
દક્ષતર્જન્યંગુષ્ઠસંધૌ ૫ હ્રીં ૫ નમઃ । વામતર્જન્યંગુષ્ઠસંધૌ
૫ હ સ ક લ હ્રીં ૫ નમઃ । દક્ષાનામિકાયાં ૫ હ્રીં ૫ નમઃ ।
વામાનામિકાયાં ૫ સ ક લ્હ્રીં ૫ નમઃ । ઇતિ વિન્યસ્ય મૂર્દ્ધાદિ પાદાંતં
પાદાદિ મૂર્દ્ધાંતં ચ વ્યાપકં ત્વેન પંચપ્રણવપુટિ-
પ્. ૧૨૭અ)
તૈરકારાદિક્ષકારાંતેર્માતૃકાક્ષરૈઃ સકૃન્યસેત્ ॥ ઇતિ બીજષોઢાન્યાસઃ ॥
અથ માલિન્યાદિષોઢાન્યાસઃ ॥
તત્ર પ્રથમો માલિની ન્યાસઃ ॥ શિખાયાં ૫ નં નાદિન્યૈ ૫ નમઃ પશ્ચિમોસ્યે
૫ ઋ નિવૃત્યૈ ૫ નમઃ । ઉત્તરાસ્યે ૫ ૠં પ્રતિષ્ઠાયૈ ૫ નમઃ દક્ષિણાસે ૫ ઌં
વિદ્યાયૈ ૫ નમઃ । પૂર્વાસ્યે ૫ ૡં શાંત્યૈ ૫ નમઃ । ઊર્ધ્વાસ્યે ૫ થં
ગ્રંસિન્યૈ ૫ નમઃ । નેત્રયોઃ ૫ ધં પ્રિયદર્શિન્યૈ ૫ નમઃ । નાસાયાં ૫ ઈં
ગુહ્યશક્ત્યૈ ૫ નમઃ । ઉર્ધ્વનેત્રે ૫ ચં ચામુંડાયૈ ૫ નમઃ । વદને ૫ વં
વૈજ્રિણ્યૈ ૫ નમઃ । દક્ષોર્ધ્વદંતપંક્તૌ ૫ કં કરાલ્યૈ ૫ નમઃ ।
વામોર્ધ્વદંતપંક્તૌ ૫ ખં કપાલિન્યૈ ૫ નમઃ । ઊર્ધ્વશૂલે ૫ ગં
શિવાયૈ ૫ નમઃ । અધઃ શૂલે ૫ ઘં ઘોષાયૈ ૫ નમઃ । દંષ્ટ્રાયાં ૫
વં વીરાયૈ ૫ નમઃ । જિહ્વાયાં ૫ ઇં માયાયૈ ૫ નમઃ । વાચિ ૫ અં
વાગીશ્વર્યૈ ૫ નમઃ । કર્ણયોઃ ૫ ણં નારાયણ્યૈ ૫ નમઃ । દક્ષકર્ણબિલે ૫
ઉ મોહિન્યૈ ૫ નમઃ । વામકર્ણબિલે ૫ ઊં પ્રજ્ઞાયૈ ૫ નમઃ । કંઠે વં ૫
શિખિવાહિન્યૈ ૫ નમઃ । દક્ષાંસે ૫ ભં ભીષણ્યૈ ૫ નમઃ । વામાંસે ૫
યં વાયુવેગાયૈ ૫ નમઃ । દક્ષભુભે ૫ ઽઽનં ભીમાયૈ ૫ નમઃ । વામજે
૫ ટં વિનાયક્યૈ ૫ નમઃ । દક્ષપાણૌ ૫ ઠં પૂર્ણાયૈ ૫ નમઃ ।
વામપાણૌ ૫ લં શક્ત્યૈ ૫ નમઃ । દક્ષકરાંગુષ્ઠે ૫ ઝં ઝંકાર્યૈ ૫
નમઃ । વામકરાંગુષ્ઠે ૫ ઞં કૂર્દિન્યૈ ૫ નમઃ ।
પ્. ૧૨૭બ્)
દક્ષકર શૂલદંડે ૫ ઢં કાલિકાયૈ ૫ નમઃ । વામકર શૂલદંડે ૫
રં દીપિન્યૈ ૫ નમઃ । શૂલાગ્રે ૫ જં જયંત્યૈ ૫ નમઃ । હૃદયે ૫ પં
પાવન્યૈ ૫ નમઃ । ઉદરે ૫ બં લંબિન્યૈ ૫ નમઃ । નાભૌ ૫ ક્ષં સંહારિણૈ
૫ નમઃ । દક્ષસ્તને ૫ છં છાગલ્યૈ ૫ નમઃ । વામસ્તને ૫ લં પૂતનાયૈ ૫
નમાઃ । દક્ષસ્તનોપરિ ૫ આં આમોદાયૈ ૫ નમઃ । વામસ્તનોપરિ ૫ સં
પરમશક્ત્યૈ ૫ નમઃ । પ્રાણે ૫ હં અંબાયૈ ૫ નમઃ । ચિત્તે ૫ અઃ ઇછાશક્ત્યૈ ૫
નમઃ । નિતંબદ્વયે ૫ મં મહાકાલ્યૈ ૫ નમઃ । ગુહ્યે ૫ શં પુષ્પાસ્ત્રાયૈ ૫
નમઃ । શુક્રે ૫ અં સૂક્ષ્માયૈ ૫ નમઃ । ઊરુદ્વયે ૫ તં તારાયૈ ૫ નમઃ ।
દક્ષજાનુનિ ૫ એં જ્ઞાનશક્ત્યૈ ૫ નમઃ । વામજાનુનિ ૫ ઐં ક્રિયાશક્ત્યૈ ૫
નમઃ । દક્ષજંઘાયાં ૫ ઓં ગાયત્ર્યૈ ૫ નમઃ । વામજંઘાયાં ૫ ઔં
સાવિત્ર્યૈ ૫ નમઃ । દક્ષપાદે ૫ દં વહન્યૈ ૫ નમઃ । વામપાદે ૫ ફં
ફટ્કાર્યૈ ૫ નમઃ । ઐં હ્રીં શ્રીં હસ્ફ્રેં હસૌઃ નં ફાં હ્રાં હ્રીં
માલિનીં સર્વાંગેષુ પૂજયામિ ૫ નમઃ । ઇતિ સર્વાંગે વ્યાપકં કુર્યાત્ । ઇતિ
માલિની ન્યાસઃ ॥
અથ શબ્દરાશિન્યાસઃ ॥
સ તુ પ્રાગુક્ત શ્રીકંઠાદિ ન્યાસ એવ તત્ર પ્રીક્તતાર્તીય બીજમપહાય પચ-
પ્. ૧૨૮અ)

પ્રણવસંપુટિતઃ કાર્યઃ । તત્ર ઐં હ્રીં શ્રીં હસ્ફ્રેં હસૌઃ અં
શ્રીકંઠેશાય પૂર્ણોદર્યૈ હસૌઃ હસ્ફ્રેં શ્રીં હ્રીં ઐં નમ ઇત્યાદિ ॥
ઇતિ શબ્દરાશિન્યાસઃ ॥
અથ ત્રિવિદ્યાન્યાસઃ ॥
નાભૌ ઐં હ્રીં શ્રીં હસ્ફ્રેં હસૌઃ ઐં હ્રીં અઘોરે હ્રીં સઃ હસૌ
હસ્ફ્રેં શ્રીં હ્રીં ઐં નમઃ । હૃદયે ૫ પરમઘોરે હૂં ઘોરરૂપે હસૌઃ
ઘોરમુખિ ભીષણે વમ વમ પિબ રહઃ હેં રુરુ રર હ્રીં હ્રૂં ફ્રેં
હસૌઃ ૫ નમઃ । ભ્રુમધ્યે । ૫ સ્ફ્રં ૫ નમઃ । ઇતિ ત્રિવિદ્યાન્યાસઃ ॥
અથ અઘોરિકાષ્ટકન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૫ ઐં હ્રીં ઘોરે હ્રીં સઃ અઘોરાયૈ ૫ નમઃ । ભાલે ૫ પરમઘોરે
હૂં પરમઘોરાયૈ ૫ નમઃ । ભ્રુમધ્યે ૫ ઘોરરૂપે હસૌ ઘોરરૂપાયૈ ૫
નમઃ । મુખે ૫ ઘોરમુખિ સઃ ઘોરમુખ્યૈ ૫ નમઃ । કંઠે ૫ ભીમે સઃ
ભીમાયૈ ૫ નમઃ । હૃદયે ૫ ભીષણે સઃ ભીષણાયૈ ૫ નમઃ । ઉદરે ૫
વમસઃ વમન્યૈ ૫ નમઃ । નાભૌ ૫ પિબસઃ પિબન્યૈ ૫ નમઃ ।
ઇત્યઘોરિકાષ્ટકં ન્યાસઃ ॥
અથ દ્વાદશાંગન્યાસઃ ॥
તત્ર પાદયોઃ ૫ શ્રેં સિધ્યૈ ૫ નમઃ । જાન્વોઃ શ્રેં ઋધ્યૈ ૫ નમઃ । ઊર્વોઃ ૫
શ્રેં દ્યુત્યૈ ૫ નમઃ । ગુહ્યે ૫ શ્રેં લક્ષ્મ્યૈ ૫ નમઃ । નાભૌ ૫ શ્રેં
કાંત્યૈ ૫ નમઃ । હૃદયે ૫ શિવાયૈ ૫ નમઃ । કંઠે ૫ શ્રે સુમુખાયૈ ૫
નમઃ । મુખે ૫ શ્રેં માલિન્યૈ ૫ નમઃ । કર્ણયોઃ ૫ શ્રેં નંદાયૈ ૫ નમઃ ।
નેત્રયોઃ ૫ શ્રેં હયવેગાયૈ ૫ નમઃ । ભાલે ૫ શ્રેં મહામુખૈ ૫ નમઃ ।
શિરસિ ૫ શ્રેં વિશ્વેશાયૈ ૫ નમઃ । ઇતિ દ્વાદશાંગન્યાસઃ ॥
પ્. ૧૨૮બ્)
અથ ષડંગન્યાસઃ ॥
તત્ર હૃદિ ૫ શ્રાં સર્વજ્ઞતાયૈ ૫ હૃદયાય નમઃ । ૫ શ્રીં અમૃતતેજો
જ્વાલામિલિનિ ૫ નિત્ય તૃત્યાયૈ ૫ શિરસે સ્વાહા ॥ ૫ શ્રૂં વેદવેદિનિ અનાદિબોધાયૈ
૫ શિખાયૈ વષટ્ ॥ ૫ શ્રૈં વહ્નિવજ્રધરાય સ્વાહા સ્વતંત્રતાયૈ ૫ કવચાય
હૂં ॥ ૫ શ્રૌં નિત્યમલુત્યશક્તયે ૫ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ ૫ શ્રઃ
અનંતશક્તિયુક્તાય પાશુપતાસ્ત્રાય હૂં ફટ્ ૫ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ
શડંગન્યાસઃ ॥
સ્તત્તન્મુદ્રયા કાર્યઃ ॥ ઇતિ માલિન્યાદિષોઢાન્યાસઃ ॥
અથ પંચમહારત્નન્યાસઃ ॥
તત્ર આજ્ઞાચક્રે ૫ ગ્લૂં ગગનરત્ન ગગનપીઠ ગગનલોકગર્ભગામિની
ગગનનાથગગનાંબા ગગનેશ્વરિ ચતુઃષષ્ઠિલક્ષકોટિયોગિન્યંબા ગ્લૂં ૫
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । વિશુદ્ધિચક્રે ૫ સ્લૂં સ્વર્ગરત્ન સ્વર્ગપીઠ
સ્વર્ગલોકગર્ભગામિનિ સ્વર્ગનાથસ્વર્ગાંબા સ્વર્ગેશ્વરી
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષકોટિયોગિન્યંબા સ્લૂં ૫ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ ।
(વિશુદ્ધિચક્રે ૫ સ્લૂં સ્વર્ગરત્નસ્વર્ગપીઠ સ્વર્ગલોક) અનાહતચક્રે ૫ મ્લૂં
મર્ત્યરત્ન મર્ત્યપીઠ મર્ત્યલોક ગર્ભગામિનિ મર્ત્યનાથમર્ત્યાંબા
મત્યેશ્વરી ષોડશલક્ષકોટિ-
પ્. ૧૨૯અ)
યોગિન્યંબા મ્લૂં ૫ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । મણિપૂરકે ચક્રે ૫
પ્લૂં પાતાલરત્ન પાતાલપીઠ પાતાલલોક ગર્ભગામિનિ પાતાલાંબા
પાતલેશ્વરી અષ્ટલક્ષકોટિયોગિન્યંબા પ્લૂં ૫ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ
નમઃ ॥ સ્વાધિષ્ઠાને ચક્રે ૫ ન્લૂં નાગરત્ન નાગપીઠ નાગલોક
ગર્ભગામિનિ નાગનાથ નાગાંબા નાગેશ્વરી તુર્લક્ષકોટિયોન્યંબા ન્લૂં ૫
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । ઇતિ પંચમહારત્નન્યાસઃ ॥
અથ પરાદિત્રિવિધન્યાસઃ ॥
તત્ર અંગુષ્ઠયોઃ ૫ ઐં પરાયૈ ઐં ૫ નમઃ । તર્જન્યોઃ ૫ હ્રં ઇછાયૈ હ્રૂં ૫
નમઃ । મધ્યમયોઃ । ૫ ઐં જ્ઞાનાયૈ ઐં ૫ નમઃ । અનામયોઃ । ૫ શ્રીં
ક્રિયાયૈ શ્રીં ૫ નમઃ । કનિષ્ઠયોઃ । ૫ હ્રીં કુંડલિન્યૈ હ્રીં ૫ નમઃ ।
કરતલે કરપૃષ્ઠયોઃ ૫ ફ્રેં માતૃકાયૈ ફ્રેં ૫ નમઃ । ઇતિ કરન્યાસઃ ।
અથ હૃદયાદિ ષડંગેષ્વેભિરેવ મંત્રૈઃ સજાતિભિર્ન્યસેત્ ॥
તતઃ પશ્ચિમવક્ત્રે । ૫ ઐં પરાયૈ ઐં ૫ નમઃ । ઉત્તરવક્ત્રે ૫ હ્રૂં ઇછાયૈ
હ્રૂં ૫ નમઃ । દક્ષિણવક્ત્રે ૫ ઐં જ્ઞાનાયૈ ઐં ૫ નમઃ । પૂવવક્ત્રે ૫
શ્રીં ક્રિયાયૈ શ્રીં ૫ નમઃ । ઉધ્વવક્ત્રે ૫ હ્રીં કુંડલિન્યૈ હ્રીં ૫ નમઃ ।
પરવક્ત્રે ૫ ફ્રેં માતૃકાયૈ ફ્રેં ૫ નમઃ । ઇતિ પરાદિ ત્રિવિધન્યાસઃ ॥
પ્. ૧૨૯બ્)
અથ ગુરુપારંપર્યન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૫ હસક્ષમલવરયૂં સહક્ષમલવરયીં શ્રી-અમુકાનંદનાથ
૫ શ્રીપા૦ ॥ ઇતિ સંઘટ્ટમુદ્રયા સ્વગુરુપાદુકાં વિન્યસ્ય । બ્રહ્મરંધ્રે ૫
અઃ હં સઃ સોહં અઃ શૌં સૌઃ જ્યોતિઃ પરાંબાનિર્વાણાનંદનાથ સૌઃ
શૌં અઃ સોહં સઃ અઃ ૫ નિર્વાણચરણ શ્રીપા૦ । ઇતિ સંઘટ્ટમુદ્રયૈવ
ન્યસેત્ ॥
બ્રહ્મરંધ્રે ૫ હસક્ષમલવરયૂં (સહક્ષમલવરયીં શ્રી-
અમુકાનંદનાથ ૫) શ્રીપરપાવક શ્રીપા૦ । ઇતિ સંઘટ્ટમુદ્રયાન્યસેત્ ।
તત્રૈવ ૫ ઓં હ્રીં કામદુઘે અમોઘે વરદે વિચ્ચે સ્ફુર સ્ફુર શ્રીં શ્રીં ૫
કુલકામધેનુ શ્રીપા૦ । તતસ્તત્રૈવ દક્ષભાગે ૫ હસ્લૌં શુક્લનતિ મહાપીઠ
મહાપ્રકાશાનંદનાથ હસ્રૌં ૫ શુક્લચરણ શ્રીપા૦ । વામભાગે ૫
સહ્રૌં રક્તવિદ્યામહાપીઠ રક્તપુષ્પમહાપીઠ રક્તમંડલમહાપીઠ
રક્તચરુકમહાપીઠ રક્તદીપમહાપીઠ રક્તમુદ્રામહાપીઠ
રક્તનતિમહાપીઠ મહાપ્રકાશિની પરાંબા શ્રૌં ૫ રક્તચરણ શ્રીપા૦ ।
બ્રહ્મરંધ્રમધ્યે ૫ હસ્રૌં શ્રૌં મિશ્રવિદ્યામહાપીઠ
મિશ્રપુષ્પમહાપીઠ મિશ્રમંડલમહાપીઠ મિશ્રચરુકમહાપીઠ
મિશ્રમંત્રમહાપીઠ મિશ્રદીપમહાપીઠ મિશ્રમુદ્રામહાપીઠ
મિશ્રનતિમહાપીઠ
પ્. ૧૩૦અ)
મહાપ્રકાશ મહાપ્રકાશિની સામરસ્યાનંદનાથ મિશ્રપાદ શ્રૌં
હસ્રૌં ૫ મિશ્રચરણશ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ॥ ઇતિ સંઘટ્ટમુદ્રયા ન્યસેત્ ॥
ઇતિ ચરણત્રયં ન્યાસઃ ॥
અથ દિવ્યૌઘાદિગુરુપંક્તિત્રયન્યાસઃ ॥
તત્ર શિરસિ ૫ લં બ્રહ્મમહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ લં ૫ બ્રહ્મ
શ્રીપાદુકા૦ । તત્રૈવ ૫ વં વિષ્ણુમહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ । વં ૫ વિષ્ણુ
શ્રી૦ । ૫ રં રુદ્રમહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ । રં ૫ રુદ્ર શ્રીપા૦ । ૫ યં
ઈશ્વરમહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ યં ૫ ઈશ્વર શ્રીપા૦ । ૫ હં
સદાશિવમહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ હં ૫ સદાશિવ શ્રી૦ । સં
હેમગર્ભમહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ સં ૫ હેમગર્ભ શ્રી૦ । ૫ ઐં
પરાયૈ ઐં ૫ પરાંબા શ્રી૦ । ૫ હ્રૂં ઇછાયૈ હ્રૂં ઇછાંબા શ્રી૦ । ૫ ઐં
જ્ઞાનાયૈ ઐં ૫ જ્ઞાનાંબા શ્રીપા૦ । ૫ શ્રીક્રિયાયૈ શ્રીં ૫ ક્રિયાંબા
શ્રીપા૦ । ૫ હ્રીં કુંડલિન્યૈ હ્રીં ૫ કુંડલિન્યંબા શ્રીપા૦ । ૫ ફ્રેં
માતૃકાયૈ ફ્રેં ૫ માતૃકાંબા શ્રીપા૦ । ઇતિ દિવ્યૌઘાઃ ॥
અથ સિદ્ધૌઘઃ ।
૫ આં આદિનાથાનંદ આદિપરાંબા આં ૫ શ્રીપા૦ ॥ ૫ અં
અચિંત્યાનંદનાથ અચિંત્યપરાંબા અં ૫ શ્રીપા૦ । ૫ અં
અવ્યક્તાનંદનાથ અવ્યક્તાપરાંબા અં ૫ શ્રીપા૦ । ૫ કું
કુલેશ્વરાનંદનાથ કુલેશ્વરી પરાંબા કું ૫ શ્રીપા૦ । ઇતિ સિદ્ધૌઘાઃ ॥
અથ માનવૌઘઃ ॥
૫ ચં ચર્યાતૂષ્ણીશાનંદનાથસિદ્ધાપરાંબા સિંટીશાપરાંબા ૫
શ્રીપા૦ । ૫ ચિંચિણી-
પ્. ૧૩૦બ્)
મિત્રીશાનંદનાથ કુબ્જિકાપરાંબા ૫ શ્રી૦ । ૫ ગગનાનંદનાથ
વાટુલીલાવલી પરાબા ૫ શ્રી૦ । ૫ ચંદ્રગર્ભાનંદનાથ બલિભાગી
પરાંબા ૫ શ્રી૦ । ૫ મુક્તાનંદનાથ મહિલાપરાબા ૫ શ્રી૦ । ૫ ।
લલિતાનંદનાથ શંખાપરાંબા કરુણાપરાંબા ૫ શ્રી૦ । ૫ ઐં
શ્રીકંઠાનંદનાથ શ્રીકંઠાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
પરેશ્વરાનંદનાથ પરેંશ્વરી પરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ કુમારાનંદનાથ
સહજાપરાંબારત્નાદેવીપરાંબા ૫ શ્રી૦ । ૫ રત્નાનંદનાથ જ્ઞાનાદેવી
પરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ બ્રહ્માનંદનાથનાદિની પરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
અજેશાનંદનાથ મહિલાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ પ્રતિષ્ઠાનંદનાથ
સહજાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શિવાનંદનાથ પ્રતિભાપરાંબા શ્રી૦ ॥ ૫
ચિદાનંદનાથ સહજાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રીકંઠાનંદનાથ
વિદ્યાશક્તિપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શિવાનંદનાથ સહજાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
સોમાનંદનાથ સહજાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સંવિદાનંદનાથ
સહજાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ વિબુધાનંદનાથ વિબુધાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥
૫ ભૈરવાનંદનાથ ભૈરવીપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ આનંદાનંદનાથ
આનંદાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ કામેશ્વરાનંદનાથ કામેશ્વરી પરાંબા ૫

શ્રી૦ ॥ ૫ કમલાનંદનાથ સહજાપરાંબા શ્રી૦ ॥ ઇતિ ગુરુપંક્તિત્રયં
બ્રહ્મરંધ્ર એવ સંઘટ્ટમુદ્રયા વિન્યસ્ય પુનઃ શાંભવપ્રકરણોક્ત
ગુરુપાદુકા-
પ્. ૧૩૧અ)
વિદ્યયા સ્વગુરુપાદુકાં વિન્યસ્ય સ્વગુરુ કૃત સ્વનામમૂલાધારે સ્મરેદિતિ
ગુરુક્રમ્યન્યાસઃ ॥
અથ ષડન્વયમંત્રન્યાસઃ ॥
આજ્ઞાયાં ૫ શ્રૌં ઐં ફ્રેં શ્રીપરમેશ્વરાનંદનાથ પરેશ્વરી
પરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ વિશુદ્ધૌ ૫ હ્સ્રૂં? ઐં કુબ્જિ ફ્રેં
શ્રીવિચ્ચેશ્વરાનંદનાથ વિચ્ચેશ્વરીપરાં ૫ શ્રી૦ ॥ અનાહતે ૫ હ્સ્ફ્રેં ઐં
કુબ્જિકાયૈ હ્સ્ફ્રેં વિચ્ચે હંસેશ્વરાનંદનાથ હંસેશ્વરીપરાંબા ૫ શ્રી૦
॥ સ્વાધિષ્ઠાને ૫ હ્રાં હ્રૂં હ્રીં હ્સ્રાં હ્સ્રાં હ્સ્રૂં હ્સ્રીં ક્ષ્રાં
ક્ષ્રૂં ક્ષ્રીં કિણિ કિણિ હ્સ્ફ્રાં હ્સ્ફ્રાં હ્સ્પ્રૂં હ્સ્પ્રીં વિચ્ચે હ્રૌં
હસસહ્સ્પ્રેં હસક્ષમલવયરૂં ઔં હસક્ષમલવયરીં
હસક્ષમલવયરૂં હસક્ષમલવયરીં ઐં હ્સ્રીં હ્સ્રૂં હ્સ્રાં હ્રીં
હ્રૂં હ્રાં ઐં નિત્યે ભગવતિ હ્સ્ફ્રેં કુલેશ્વરી હ્રાં હ્રૂં હ્રીં હ્લાં
હ્રીં હ્રૂં હ્યૈં હૌ ઽઽન ઞ ણ ન મે ક્ષ્રાં ક્ષ્રૂં ક્ષ્રીં ક્ષ્રઃ ક્ષ્રં
શ્રીં ફટ્ હ્સ્રૌં ફ્રેં અઘોરમુખી કુબ્જિકાયૈ છ્રાં છ્રૂં છ્રીં ઘોરે
અઘોરે યં રં લં વ હં સં કિણિ કિણિ મહાકિણિ વિચ્ચે
સંવર્ત્તેશ્વરાનંદનાથ સંવર્ત્તેશ્વરી પરાંબા ૫ શ્રીપા૦ ॥ મણિપૂરકે
૫ હૃ સ બ્રૂં ઐં રિંગટિ પિંગટિ કંટપિ વિચ્ચે દ્વિપેશ્વરાનંદનાથ
દ્વીપેશ્વરીપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ મૂલાધારે ૫ હસક્ષમલવરયૂં નમો
ભગવતિ હ્સ્ફ્રેં કુબ્જિકાયૈ હ્રાં હ્રૂં હ્રીં ઽઽન ઞ ણ ન મે અઘોરમુખિ
છ્રાં છ્રીં કિણિ કિણિ વિણિ વિણિ વિચ્ચે નવાત્મેશ્વરાનંદનાથ
નવાત્મેશ્વરીપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ઇતિ ષડન્વયમંત્રન્યાસઃ ॥
તતઃ પરેશ્વર પરેશ્વરીમૂલ-
પ્. ૧૩૧બ્)
વિદ્યયા વ્યાપકં ન્યાસં કૃત્વા દેવં હૃદયે ધ્યાયેત્ ॥ તદ્યથા ॥
સહસ્રસૂર્યસંકાશો મહાદીપ્તિઘરો ગુરુઃ ॥
ષડન્વયેશ્વરઃ શ્રીમાન્ પરશંભુ રજો વ્યયઃ ॥
ષડાનન સ્ફુરન્નેત્ર ત્રય ષટ્ક સમન્વિતઃ ॥
દ્વીપિચર્મકટિસ્ફાર મુંડમાલાવિભુષણઃ ॥
નરાસ્થિરલ પારિજાતપુષ્પમાલાસમાવૃત્તઃ ॥
બ્રહ્મનાભિક ગતાંગુષ્ઠો દંષ્ટ્રાવિસ્તૃતલાપનઃ ॥
વિચિત્રાભરણૈર્યુક્તઃ સર્વવિ પશુપાશ હૃત્ ॥
શૂલાસીષુ શક્તિસૃણિ વરધારી મહાતનુઃ ॥
કપાલફલ ચાપારિણશાભયકરાંબુજઃ ।
દેવાવૃતઃ પિતૃવને ક્રિડાકૃન્મારસોત્તરે ॥
એવં પરેશ્વરીં ધ્યાયેત્ સ્તનભારવિરાજિતાં ॥
માનસં શાંભવં જ્ઞાત્વા જપેદ્વિદ્યામનન્યધીઃ ॥
દક્ષોર્ધ્વકરમારભ્ય દક્ષાધઃ કરપર્યંતં વામોર્ધ્વકર
મર્મભ્યં વામાધઃ કરપર્યંતં આયુધ ધ્યાનં ॥ ઇતિ ધ્યાત્વાભિ
સંપૂજ્ય મૂલવિદ્યા દ્વયં પુનઃ ॥ સમભ્યસ્ય સમર્પ્યાથ ચરણ દ્વિતયં
સ્મરેદિતિ સ્વૈક્યેન ધ્યાત્વા માનસૈઃ પૂજયિત્વા પંચપ્રણવ સંપુટિતં
પરેશ્વરબીજં યથાશક્તિ જપિત્વા તથૈવ પરેશ્વરી મંત્રં જપિત્વા દેવાય
જપં સમર્પ્ય ષડન્વય શાંભવાધિદેવતાં લલિતાં સ્વાત્માનં
ધ્યાયેત્ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિય સૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગો રુદ્ર સંખ્યકઃ

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારવિંદદ્વદ્વાતેવાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન કૃતે સૌભાગ્યરન્તાકરે એકાદશસ્તરંગઃ ॥
પ્. ૧૩૨અ)
ઇતિ ન્યાસં કૃત્વા ષડન્વય શાંભવરશ્મિસ્મરણં કુર્યાત્ ॥ તત્ર
પ્રથમં માનસપરેશ્વર ક્રમઃ ।
તત્ર આજ્ઞાચક્રે ૫ હિરણ્યગર્ભં ષડાનનં સ્વર્ણવર્ણં શવાસનં
ધ્યાત્વા તસ્ય નાભિ ૫ પ્રકર્ણિકાયાં શ્સ્રૌં ઇતિ પરેશ્વરકૂટં
બાલાર્કવર્ણં ધ્યાત્વા તદુદ્ભવં ધ્યાનોક્તરૂપં પરેશ્વરં
દેવમાત્માનં ધ્યાત્વા તં સર્વગુરુસ્વરૂપં સશવાસનં પરેશ્વરં
બ્રહ્મરંધ્રે સંચિત્યમૂલાધારે વાગ્ભવોત્થાં પરેશ્વરીં
ધ્યાનોક્તરૂપાં પંચદશફણાયુક્તા હીંદ્રસ્ય મધ્યફણા સ્થિતાં
ધ્યાત્વા પુનસ્તાં તેજોરુપાં બ્રહ્મરંધ્રપર્યંતં ધ્યાત્વા તેન તેજસા
સાવય વિકૃત્ય પરેશ્વરેણ સંયોજ્ય ન્યાસોક્તેનૈકીકૃતેન મંત્રેણ દેવં દેવી
માનસૈરુપચારૈઃ પૂજયેત્ ॥ તતસ્તં પરિતઃ શિરસિ ષટ્કોણં વિભાવ્ય તસ્ય
કોણેષુ ઈષાનાદિ વાયવ્યાં તેષુ ચતુષ્કાદિ ક્રમેણ પ્રાદક્ષિણ્યેન
દ્વાત્રિંશદ્રશ્મયો મિથુનરૂપાઃ પૂજ્યાઃ ॥
તત્રૈશાનકોણે ॥
પ્રથમં મિથુનચતુષ્કરંક્તવર્ણં ધ્યાત્વા ઐં હ્રીં શ્રીં હ્સ્ફ્રેં
હ્સ્રૌઃ ઐં પરાનંદનાથ પરાપરાંબા ઐં હ્સૌઃ હ્સ્ફ્રેં શ્રીં હ્રીં
ઐં શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ ॥ ૫ ઐં ભાનંદનાથ ભાપરાંબા
ઐં ૫ શ્રીપા૦ । ૫ ઐં ચિદાનંદનાથ ચિત્પરાંબા ઐં ૫ શ્રી૦ । ૫ ઐં
મહામાયાનંદનાથ મહામાયાપરાંબા ઐં ૫ શ્રી૦ ॥ ઇતિ ચતુષ્કે ॥
અથ પૂર્વકોણે ॥
મિથુનપંચકં શુક્લવર્ણં ધ્યાત્વા ૫
પ્. ૧૩૨બ્)
હ્રં ઇછાનંદનાથેછાપરાંબા હ્રૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ હ્રૂં
સૃષ્ટ્યાનંદનાથસૃષ્ટિપરાંબા શ્રી૦ ॥ હ્રૂં સ્થિત્યાનંદનાથસ્થિતિપરા
હ્રૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ હ્રૂં નિરોધાનંદનાથ નિરોધાપરાંબા હ્રૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
હ્રૂં મુક્ત્યાનંદનાથ મુક્તિપરાંબા હ્રૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
અથાગ્નેયકોણે ॥
મિથુનચતુષ્કં ધૂમ્રવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ ઐં
જ્ઞાનાનંદનાથજ્ઞાનાપરાબા ઐં ૫ શ્રી૦ । ૫ ઐં સત્યાનંદનાથ
સતીપરાંબા ઐં ૫ શ્રી૦ । ૫ ઐં અસત્યાનંદનાથ અસતીપરાંબા ઐં ૫ શ્રી૦ ।
૫ ઐં સદસત્યાનંદનાથ સદસતીપરાંબા ઐં ૫ શ્રી૦ ।
અથ નૈર્-ઋતિકોણે ।
મિથુન સપ્તકં કૃષ્ણવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ શ્રીક્રિયાનંદનાથ
ક્રિયાપરાંબા શ્રી ૫ શ્રી પા૦ । ૫ શ્રીં અત્મવત્યાંદનાથ
આત્મવતીપરાંબા શ્રીં ૫ શ્રી૦ । ૫ શ્રીં ઇંદ્રિયાનંદનાથ
ઇંદ્રિયાપરાંબા શ્રીં ૫ શ્રી૦ । ૫ શ્રીં ગોચરાનંદનાથ ગોંચરીપરાબા
શ્રીં ૫ શ્રી૦ । ૫ શ્રીં લોકમુખાનંદનાથ લોકમુખ્યાપરાંબા શ્રીં ૫
શ્રી૦ । ૫ શ્રીં વેદાંનંદનાથ વેદાપરાંબા શ્રી ૫ શ્રી૦ । ૫
સંવિદાનંદનાથ સંવિત્પરાંબા શ્રીં ૫ શ્રી૦ ।
તતઃ પશ્ચિમકોણે મિથુનચતુષ્કં પીતવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ હ્રીં
કુંડલ્યાનંદનાથ કુંડલીપરાંબા હ્રીં ૫ શ્રી૦ । ૫ હ્રીં
સુષુમ્ણાનંદનથ સુષુમ્ણાપરાંબા હ્રીં ૫ શ્રી૦ । ૫ હ્રીં
પ્રાણસૂત્રાનંદનાથ પ્રાણસૂત્રાપરાંબા હ્રીઇં ૫ શ્રી૦ । ૫ હ્રીં
સ્યંદાનંદનાથ સ્યંદાપરાંબા હ્રીં ૫ શ્રી૦ ।
તતો વાયવ્યકોણે
પ્. ૧૩૩અ)
મિથુનાષ્ટકં પિતવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ ફ્રેં માતૃકાનંદનાથ
માતૃકાપરાંબા ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ૫ ફ્રેં શબ્દાનંદનાથ શબ્દાપરાંબા
ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ૫ ફ્રેં વર્ણાનંદનાથ વર્ણાપરાંબા ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ૫
ફ્રેં સ્વરોદ્ભવાનંદનાથ સ્વરોદ્ભવાપરાંબા ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ૫ ફ્રેં
વર્ણજાનંદનાથ વર્ણજાપરાંબા ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ૫ ફ્રેં
વર્ગજાનંદનાથ વર્ગજાપરાંબા ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ૫ ફ્રેં
સંયોગાનંદનાથ સંયોગાપરાંબા ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ૫ ફ્રેં
મંત્રવિગ્રહાનંદનાથ મંત્રવિગ્રહાપરાંબા ફ્રેં ૫ શ્રી૦ । ઇતિ
રશ્મિક્રમં સંપૂજ્ય વિન્યસ્ય પુનર્દેવદેવ્યૌ પૂજયેદિતિ
માનસપરેશ્વરક્રમઃ ॥
અથ નાભસવિચ્ચેશ્વરક્રમઃ ॥
તત્ર વિશુદ્ધિચક્રે હ્સ્રાં ઇતિ વિચ્ચેશ્વરબીજં શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં
ધ્યાત્વા તદુદ્ભવં દેવમાત્માનં ॥
શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં ષટ્ચક્રે દ્વાદશાંઘ્રિકં ॥
ભૈરવાભં શૂલચક્રાંકુશપાશં શરાન્વરં ॥
દક્ષે ચ વામકે તદ્વછંખધ્વજા હિ નૃમુખં ॥
ચાપાભયે ચ બિભ્રાણં તદ્વતીં ચ કુલેશ્વરીં ॥
દક્ષોર્ધ્વ વામોર્ધ્વ ક્રમેણાયુધક્રમઃ ॥
ઇતિ સદાશિવ પ્રેતાસનસ્થં વિચ્ચેશ્વરરૂપમાત્માનં ધ્યાત્વા ૫ હ્સ્રાં ૫
હૃદયાય નમઃ । ૫ હ્સ્રીં શિરસે સ્વાહા ॥ એવં ષટ્ દીર્ઘયુક્તબીજેન
કરષડંગચક્રન્યાસં પ્રાગ્વદ્વિધાય મૂલાધારે
પ્. ૧૩૩બ્)
દેવી મંત્રસ્યાંતિમં ફેમિતિ બીજં શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં ધ્યાત્વા
તદુદ્ભૂતાં દેવી વિચ્ચેશ્વર સદૃશીં ધ્યાત્વા ષટ્દીર્ઘયુક્ત ફેમિતિ બીજેન
પંચપ્રણવસંપુટિતેન પ્રાગ્વત્ કરષડંગવક્ત્રન્યાસાન્ કૃત્વા
વિચ્ચેશ્વરીં તેજોરૂપાં મૂલાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં ધ્યાત્વા વિશુદ્ધૌ
વિશ્રામ્ય પુનઃ સાવયવાં તાં વિચ્ચેશ્વરેણ સંયોજ્ય દેવદેવી
રૂપમાત્માનં ધ્યાયન્ પંચપ્રણવસપુટિત બીજદ્વયેન પુનઃ પ્રાગ્વત્
અંગન્યાસં કૃત્વા પૂર્વોક્તવિદ્યયા દેવદેવ્યૌ માનસૌપચારૈઃ સંપૂજ્ય
પુનર્બ્રહ્મરંધ્રે ધ્યાત્વા માનસં પૂજયિત્વા દેવં પરિતઃ ષટ્કોણં
વિભાવ્ય તસ્ય પૂર્વાદિ
ઈશાનાંતકોણેષુ ષટ્ક ષટ્કક્રમેણ ષટ્ત્રિંશદ્રશ્મિ મિથુનાનિ ન્યસેત્ ॥
તત્ર પૂર્વકોણે મિથુનષટ્કં શુક્લવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ હં
હૃદયાનંદનાથકૌલીનીપરાંબા હં ૫ શ્રી૦ । ૫ ધં ધરાનંદનાથ
ધાત્રીપરાંબા ધં ૫ શ્રી૦ । ૫ ભાં ભાવાનંદનાથ વિચ્ચેશ્વરી
પરાંબા ભાં ૫ શ્રી૦ । ૫ ભં ભવાનંદનાથયોગિનીપરાંબા ભં ૫
શ્રી૦ । ૫ મં મહાનંદનાથ બ્રહ્મધારાપરાંબા મં ૫ શ્રી૦ । ૫ સં
સર્વાનંદનાથ શાંભવીપરાંબા સં ૫ શ્રી૦ ॥
અથાગ્નેયકોણે દ્વિતીય ષટ્કં
પ્. ૧૩૪અ)
રક્તં ધ્યાત્વા ૫ ઇંદ્રવાનંદનાથં કાલિકાપરાંબા ઇં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ વં
વસાનંદનાથ દુષ્ટચંડાલીપરાંબા વં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ મોં
મોહાનંદનાથ ઘોરેશીપરાંબા મોં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ મં
મનોભવાનંદનાથ હેલાપરાંબા મં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સેં સેકાનંદનાથ
મહારક્તાપરાંબા સેં ૫ શ્રી૦ ॥ જ્ઞાં જ્ઞાનાનન્દનાથ
કુબ્જિકાપરાંબા જ્ઞાં ૫ શ્રી૦ ॥
અથ નૈર્-ઋતિકોણે મિથુનષટ્કં શ્યામવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ ખેં
ખેટાનંદનાથ ડાકિનીપરાંબા ખેં ૫ શ્રી૦ । ૫ જ્વાં જ્વાલાનંદનાથ
રાકિનીપરાંબા જ્વાં ૫ શ્રી૦ । ૫ મં મહાંકુશાનંદનાથ
લાકિનીપરાંબા મં ૫ શ્રી૦ । ૫ શ્રીં શ્રિયોજ્વલાનંદનાથ
કાકિનીપરાંબા શ્રીં ૫ શ્રી૦ । ૫ તેં તેજીશાનંદનાથ સાકિનીપરાંબા
તેં ૫ શ્રી૦ । ૫ મૂં મૂર્દ્ધાનંદનાથ હાકિનીપરાંબા મૂં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ પશ્ચિમકોણે ધૂમ્રવર્ણં મિથુનષટ્કં ધ્યાત્વા ।
૫ વાં વાયવ્યાનંદનાથ પદ્માપરાંબા વાં ૫ શ્રી૦ । ૫ કું
કુલાનંદનાથ સિંહાપરાંબા કું ૫ શ્રી૦ । સં સંહારાનંદનાથ
કુલેશ્વરીપરાંબા સં ૫ શ્રી૦ । ૫ વિં વિશ્વંભરાનંદનાથ
ક્રમાપરાંબા વિં ૫ શ્રી૦ । ૫ કું કુટિલાનંદનાથ કૂર્મપરાંબા કું ૫
શ્રી૦ । ૫ ગાં ગાલવાનંદ કલિનીપરાંબા ગાં ૫ શ્રી૦ ॥
તતો વાયવ્યકોણે મિથુનષટ્કં અરુણવર્ણં ધ્યાત્વા ॥ ૫
પ્. ૧૩૪બ્)
વ્યોં વ્યોમાનંદનાથ વ્યોમાપરાંબા વ્યોં ૫ શ્રી૦ । ૫ શ્વં
શ્વસનાનંદનાથ નાદાપરાંબા શ્વં ૫ શ્રી૦ । ૫ ખેં
ખેચરાનંદનાથ મહિમાપરાંબા ખેં ૫ શ્રી૦ । ૫ બાં
બાહુલાનંદનાથ મહામાયાપરાંબા બાં ૫ શ્રી૦ । ૫ જ્ઞાં
જ્ઞાનાનંદનાથ કુંટલીપરાંબા જ્ઞાં ૫ શ્રી૦ । ૫ વિં
વિશ્વાનંદનાથ કુલેશ્વરીપરાંબા વિં ૫ શ્રી૦ ॥
તત ઈશાનકોણે મિથુનષટ્કં સ્ફટિકવર્ણ ધ્યાત્વા ॥
૫ આં આજ્ઞાનંદનાથ સિદ્ધાપરાંબા આં ૫ શ્રી૦ । ૫ મં
મદનાનંદનાથ દ્વીપિકાપરાંબા મં ૫ શ્રી૦ । ૫ યં યશાનંદનાથ
રેચિકાપરાંબા યં ૫ શ્રી૦ । ૫ શં શંખાનંદનાથ મોચિકાપરાંબા
શં ૫ શ્રી૦ । ૫ પં પરાનંદનાથ પરાપરાંબા પં ૫ શ્રી૦ । ૫ વં
વરાનંદનાથ ચિતિપરાંબા વં ૫ શ્રી૦ ॥ ઇતિ રશ્મિક્રમં વિન્યસ્ય દેવદેવ્યૈ
। તદેક વિદ્મયા પુનર્વિન્યસ્ય માનસં સંપૂજ્ય વાયવ્યક્રમમારભેત્ ॥ ઇતિ

નાભસ વિચ્ચેશ્વર ક્રમઃ ॥
અથ વાયવ્યહંસેશ્વર ક્રમઃ ॥
તત્ર અનાહતચક્રે હ્સ્ફ્રં ઇતિ હંસેશ્વર બીજં ધૂમ્રવર્ણં વિચિંત્ય
તદુદ્ભવં દેવં ધૂમ્રવર્ણં ષણ્મુખં દ્વાદશબાહું હેમપાત્ર
શૂલચક્રાંકુશબાણવરાન્ શંખધ્વજસર્પનૃશિરશ્ચાપા ભયાનિ ચ
દક્ષવામયોરૂધ્વાદિ ક્રમેણ વિભ્રાણં
પ્. ૧૩૫અ)
દ્વાદશપાદં ભૈરવરૂપમીશ્વર પ્રેતાસનસ્થં હંસેશ્વરં
તન્મયમાત્માનં ચ ધ્યાત્વા ૫ હ્સ્ફ્રા ૫ હૃદયાય નમઃ । ઇત્યાદિ ષટ્
દીર્ઘભાજા હંસેશ્વર બીજેન કરષડંગવક્ત્રન્યાસાન્ વિધાય
દેવીમંત્રસ્ય હ્સ્રૂમિતિ ષષ્ઠં બીજં મૂલાધારે ધૂમ્રવર્ણં ધ્યાત્વા
તદુદ્ભવાં ધૂમ્રવર્ણાં હંસેશ્વરીં હંસેશ્વરસમાનરૂપાં
ધ્યાત્વા દેવી વિદ્યા ષષ્ઠબીજેન પ્રાગ્વત્ અંગન્યાસં વિધાય હૃદયે
દેવદેવ્યૌ ધ્યાત્વા માનસૈરુપચારૈઃ પૂજયિત્વા શિરઃ પીઠં પૂજાર્થં
ચરણદ્વયમધ્યસ્ય બ્રહ્મરંધ્રે યથોક્ત રૂપૌ ધ્યાત્વા તયોરેકવિદ્યયા
સંપૂજ્ય શિરસિ ષટ્કોણં વિભાવ્ય તસ્યાગ્નેયકોણે પ્રથમચતુષ્કં
પીતવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ લમયરૂં ખગેશ્વરાનંદનાથ ભદ્રાપરાંબા
લમયરૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ લમયરૂં કૂર્માનંદનાથ માધવિકાપરાંબા
લમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ લમયરૂં મેષાનંદનાથ કોશાપરાંબા
લમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ લમયરૂં માનાનંદનાથ મલ્લિકાપરાંબા
લમયરૂં ૫ શ્રી૦ ।
અથ નૈર્-ઋત્યે પંચકં શ્યામવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ વમયરૂં
જ્ઞાનાનંદનાથ વિમલાપરાંબા ૫ વમયરૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ વમયરૂં
મહાનંદનાથ શાબરીપરાંબા વમયરૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ વમયરૂં
પ્. ૧૩૫બ્)
તીવ્રાનંદનાથ લીલાપરાંબા વમયરૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ વમયરૂં
પ્રિયાનંદનાથ કુમુદાપરાં વમયરૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ વમયરૂં
કૌલિકાનંદનાથ મેનકાપરાંબા વમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ પશ્ચિમકોણે મિથુનષટ્કં રક્તવર્ણં ધ્યાત્વા ૫
રમયયૂં ડામરાનંદનાથ ડાકિનીપરાંબા રમરયૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
રમરયૂં રામાનંદનાથ રાકિનીપરાંબા રમરયૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
રમરયૂં લામરાનંદનાથ લાકિનીપરાંબા રમરયૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
રમરયૂં કામરાનંદનાથ કાકિનીપરાંબા રમરયૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
રમરયૂં સામરાનંદનાથ સાકિનીપરાંબા રમરયૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
રમરયૂં હામરાનંદનાથ હાકિનીપરાંબા રમરયૂં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ વાયવ્યકોણે તુરીયં મિથુનચતુષ્કં ધૂમ્રવર્ણં ધ્યાત્વા ૫
યમયરૂં કૂરંગીશાનંદનાથ કુલાપરાંબા યમયરૂં ૫ શ્રી૦ । ૫
યમયરૂં મદઘ્નીશાનંદનાથ કુબ્જિકાપરાંબા યમયરૂં ૫ શ્રી૦ ।
અથ ઈશાનકોણે મિથુનપંચકં શુક્લવર્ણ ધ્યાત્વા ૫ હમયરૂં
હૃદીશાનંદનાથ કમલાપરાંબા હમયરૂં ૫ શ્રી૦ । ૫ હમયરૂં
સિરસાનંદનાથ કુલદીપિકાપરાંબા હમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ હમયરૂં
શિખીશાનંદનાથ બર્બરાપરાંબા હમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
પ્. ૧૩૬અ)
૫ હમયરૂં વર્માનંદનાથ બહૂરૂપાપરાંબા હમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
હમયરૂં અસ્ત્રાનંદનાથ મહત્તરીપરાંબા હમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ પૂર્વે કોણે મિથુનત્રટાંબાલાર્કવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ સમયરૂં
પરગુર્વાનંદનાથ મંગલાપરાંબા સમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ સમયરૂં
પરાધિકારગુર્વાનંદનાથ કૌશલાપરાંબા સમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
સમયરૂં પૂંજ્યગુર્વાનંદનાથ સમાનાપરાંબા સમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
ઇતિ વાયવ્યક્રમરશ્મીન્વિન્યસ્ય પુનરેક વિદ્યયા દેવદેવ્યૌ વિન્યસ્ય સંપૂજ્ય
સ્વાધિષ્ઠાને તૈજસ ક્રમમારભેત્ ॥ ઇતિ વાયવ્ય હંસેશ્વરક્રમઃ ॥
નનુ અનાહતચક્રે વાયવ્ય હંસેશ્વરક્રમમભિધાયક્રમ પ્રાપ્તં
મણિપૂરકચક્રં વિહાય સ્વાધિષ્ઠાનચક્રેઽતૈજસસંવર્તેશ્વર રશ્મિ
સ્મરણં કુર્યાદિતિ યદુક્તં તત્કમુપપન્નમિતિ ચેત્ ॥ સત્યં ॥
અનાહતચક્રાનંતરં મણિપૂરકચક્રમેવ ક્રમપ્રાપ્તં ભવતિ ॥
મહીં મૂલાધારેકમપિ મણિપૂરે હુતવહં સ્થિતં સ્વાધિષ્ઠાને ઇતિ
સ્વાધિષ્ઠાનચક્રમેવ વહ્નિસ્થાનત્વેન પ્રતિપાદ્યાન્યત્રાપિ તવ
સ્વાધિષ્ઠાને હુતવહમધિષ્ઠાય
પ્. ૧૩૬બ્)
નિરતં તમીડે સંવર્તં જનનિમહંતી તાં ચ સમયામિતિ
સૌંદર્યલહર્યાં શ્રીશંકરાચાર્યૈઃ ષડન્વય શાંભવક્રમ કથનેપિ
સમામ્નાતત્વાત્ ॥ ભૂતક્રમેણ ચક્રક્રમે બાધિત ઇતિ ॥
અથ તૈજસસંવર્તેશ્વરક્રમ ॥
તત્ર સ્વાધિષ્ઠાનં ચક્રે સંવર્તેશ્વરમંત્રસ્ય ક્ષ્રામિતિ સપ્તમં બીજં
બાલાર્કનિભં ધ્યાત્વા તદુદ્ભવં ભિન્નાંજનપ્રભં પંચ * ક્ત્રં
પંચદશનેત્રં દશચરણં દશભુજં ભૂચક્રધવજવર
બ્રહ્મકપાલાનિ પારિજાતપુષ્પજપમાલાપુસ્તકાભયટંકાંશ્ચ
દક્ષિણવામકરેષુ દક્ષોર્ધ્વવામોર્ધ્વાદિક્રમતો દધાનં
દંષ્ટ્રાકરાલં વેષવિસેષાયબદ્ધોર્ધ્વકેશં ષોડશવર્ષીયં
રત્નસર્પાસ્થિભૂષણં સર્વાલંકારશોભિતં પંચવક્ત્રે રુદ્રપ્રેતાસને
એકપાદેન સ્થિતં તસ્ય વહ્નિસ્વરૂપનાભિપદ્મપ્રાપ્તપાદાંગુલીયકં
મુંડમાલાયુક્તં આંત્રનિબંદ્ધશવકરસંઘાતરચિતમેખલં દેવં
સ્વાત્માનં ધ્યાત્વા ॥ કરતલયોઃ ૫ હં વ્યોમાનંદનાથરજનીપરાંબા
હં ૫ શ્રી૦ ॥ કરપૃષ્ઠયોઃ । ૫ સં સંવિદાનંદનાથ ચિતિપરાંબા સં ૫
શ્રી૦ ॥ અંગુષ્ઠયોઃ ૫ ક્ષં અહંકારાનંદનાથ ક્રોધિનીપરાંબા ક્ષં ૫
શ્રી૦ ॥ તર્જન્યોઃ ૫ મં બુધ્યાનંદનાથ કુલવાગીશ્વરીપરાંબા મં ૫
શ્રી૦ ॥ મધ્યમયોઃ ૫ લં ઋધ્યાનંદનાથ માતૃકાપરાંબા લં ૫ શ્રી૦ ॥
અનામિકયોઃ ૫ વં અમૃતાનંદનાથ દેવદ્રવીપરાંબા વં ૫ શ્રી૦ ॥
કનિષ્ઠિકયોઃ ૫ યં અચલાનંદનાથ ચલાંપરાંબા યં ૫ શ્રી૦ ॥
કરતલયોઃ ૫ રં દીપ્તાનંદનાથ જ્વાલિનીપરાંબા રં ૫ શ્રી૦ ॥
કરપૃષ્ઠયોઃ ૫ ઊં પ્રકૃતીશાનંદનાથ પ્રકૃતિપરાંબા ઊં ૫ શ્રી૦ ॥ ઇતિ
કરન્યાસઃ ॥
અથ ષડંગન્યાસઃ ॥
તત્ર ૫ હં સં વિશુદ્ધાનંદનાથ શંખિનીપરાબા હં સઃ ૫
પ્. ૧૩૭અ)
હૃદયાય નમઃ ॥ ૫ ક્ષં મં પ્રાણાનંદનાથ યોગેશ્વરીપરાંબા મં
ક્ષં ૫ શિરસે સ્વાહા ॥ ૫ લં વં જ્ઞાનાનંદનાથ બિદુંપરાંબા વં
લં ૫ શિખાયૈ વષટ્ ॥ યં રં વ્યાપકાનંદનાથ ઇંધિકાપરાંબા રં
યં ૫ કવચાય હું ॥ ૫ ઊં સુરાનંદનાથ પ્રીતવતીપરાંબા ઊં ૫
નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ ૫ અં અઘોરાનંદનાથ અઘોરેશ્વરીપરાંબા અં ૫
અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ ષડંગન્યાસઃ ॥
અથ વક્ત્રન્યાસઃ ॥
તત્ર પશ્ચિમવક્ત્રે ૫ હં સં ૫ કાલવક્ત્રાનંદનાથ કાલરાત્રીપરાંબા
સં હં ૫ શ્રી૦ ॥ ઉત્તરવક્ત્રે ૫ ક્ષં મં રૌદ્રવક્ત્રાનંદનાથ
સંહારિણીપરાંબા મં ક્ષં ૫ શ્રી૦ ॥ દક્ષિણવક્ત્રે ૫ લં વં
વિશ્વવિગ્રહાનંદનાથ દહનીપરાંબા વં લં ૫ શ્રી૦ ॥ પૂર્વવક્ત્રે ૫ યં
રં પ્રકાશાનંદનાથ જ્યોતિઃપરાંબા રં યં ૫ શ્રી૦ ॥ ઉર્ધ્વવક્ત્રે ૫
ઊં હર્ષાનંદનાથ અમૃતવાહિનીપરાંબા ઊં ૫ શ્રી૦ ॥ પરવક્ત્રે ૫ અં
અમરાનંદનાથ ચિતિપરાંબા અં ૫ શ્રી૦ ॥ ઇતિ વક્ત્રન્યાસઃ ॥ ઇતિ શૈવં
ન્યાસં વિધાયશાક્તન્યાસં કુર્યાત્ ॥
મૂલાધારસ્થ યોનિમધ્યે । હ્સ્ફેમિતિ ચતુર્થં પ્રણવં રક્તવર્ણં વિચિંત્ય
તત્પ્રભાપટલસમુદ્ભૂતાં દેવીં રક્તવર્ણાં હાસ્યયુક્ત ષડ્વક્ત્રાં
દ્વાદશભુજાં દશ * ક્ત્રાં વિંશંતિભુજાં વા વિશંતિવક્ત્રાં
ચત્વારિંશદ્ભુજાં વા શતવક્ત્રાં દ્વિશતભુજાં વા પ્રતિવક્ત્રં
સ્ફુરદાદિત્ય સકાશલોચનત્રય ભૂષિતાં
શૂલકપાલબાણચાપખટ્વાંગાંકુશપાશશંખચક્રગદારત્ન-ખડ્ગ
ડિંડિમડમરુવજ્રઘંટાત્રિખંડશક્તિશલ્પકુંત
સર્પજપમાલાખ્યાન્યાયુધાનિ યથાયથં દધાનાં સંવર્ત્તેશ્વરીં
સ્વાભેદેન ધ્યાત્વા ॥
પ્. ૧૩૭બ્)
કનિષ્ઠયોઃ ॥
૫ ઐં નિત્યે ભગવતિ હ્સ્ફ્રેં કુલેશ્વરી૦ ૫ નમઃ ॥ અનામયોઃ ॥ ૫ હ્રાં હ્રૂં
હ્રીં હ્વાં હ્વીં હ્રૂં હ્યૈ હૌં ઽઽન ઞ ન ણ મે ૫ નમઃ ॥ મધ્યમયોઃ ૫
ક્ષ્રાં ક્ષ્રૂં ક્ષ્રીં ક્ષ્રઃ શ્રીં ફટ્ હ્સ્રૌં ફ્રેં ૫ નમઃ ॥ તર્જન્યોઃ ૫
અઘોરમુખી કુબ્જિકાયૈ ૫ નમઃ ॥ અંગુષ્ઠયોઃ ૫ ખ્ત્રાં છ્રૂં છ્રીં ઘોરે
અઘોરે ૫ નમઃ ॥ કરતલકરપૃષ્ઠયોઃ ૫ યં રં લં વં હં સં કિણિ કિણિ
મહાકિણિ કિણિ વિચ્ચે૦ ॥ નમઃ ॥ ઇતિ કરન્યાસઃ ॥
અથ તૈરેવમંત્રૈઃ ષડંગન્યાસઃ પુનરેતૈરેવ મંત્રૈઃ
પશ્ચિમાદિવક્ત્રન્યાસઃ ॥
અથ દશવક્ત્રન્યાસઃ ॥
તત્ર પશ્ચિમવક્ત્રે ૫ ઐં નિત્યે ભગવતિ ૫ નમઃ । ઉત્તરવક્ત્રે ૫ હ્સ્ફેં કુલેશ્વરી

૫ નમઃ ॥ દક્ષિણે ૫ હ્રાં હ્રૂં હ્રીં હ્લાં હ્વીં હ્રૂં હ્યૈં હૌં ૫
નમઃ ॥ પૂર્વવક્ત્રે ૫ ઽઽન ઞ ણ ન મે ૫ નમઃ ॥ વાયવ્યે ૫ ક્ષ્રાં ક્ષ્રૂં
ક્ષ્રીં ક્ષ્રઃ ક્ષ્રં શ્રીં ફટ્ હ્સ્રૌં ફ્રેં ૫ નમઃ ॥ નૈર્-ઋતિવક્ત્રે ૫
અઘોરમુખી કુબ્જિકાયૈ ૫ નમઃ । ઈશાનવક્ત્રે ૫ છ્રાં છ્રૂં છ્રીં ૫ નમઃ
॥ આગ્નેયે ૫ ઘોરે અઘોરે ૫ નમઃ ॥ ઉર્ધ્વવક્ત્રે ૫ યં રં લં વં હં સં ૫
નમઃ ॥ પરવક્ત્રે ૫ કિણિ કિણિ મહાકિણિ વિચ્ચે ૫ નમઃ ॥
અથ વિશંતિવક્ત્રન્યાસઃ ॥
તત્ર પશ્ચિમાદ્યવક્ત્રે ૫ ઐં નિત્યે ૫ નમઃ । દ્વિતીયવક્ત્રે ૫ ભગવતિ ૫ નમઃ ॥
ઉત્તરાદ્યવક્ત્રે ૫ હ્સ્ફ્રે ૫ નમઃ ॥ દ્વિતીય ૫ કુલેશ્વરી ૫ નમઃ ॥
દક્ષિણાદ્યવક્ત્રે ૫ હ્રાં હ્રૂં હ્રીં હ્લાં ૫ નમઃ ॥ દ્વિતીય ૫ હ્વીં હ્રૂં
હ્યૈં હૌં ૫ નમઃ ॥ પૂર્વાદ્યવક્ત્રે ૫ ઽઽન ઞ ણ ૫ નમઃ । દ્વિતીય ૫ નમે ૫
નમઃ ॥ વાયવ્યાદ્યવક્ત્રે ૫ ક્ષ્રાં ક્ષ્રું ક્ષ્રીં ક્ષ્રઃ ક્ષ્રં શ્રીં ૫ નમઃ
॥ દ્વિતીયે ૫ ફટ્ હ્સ્રૌં ફ્રેં ૫ નમઃ । નૈર્-ઋત્યાદ્યવક્ત્રે ૫ અઘોરમુખિ ૫
નમઃ । દ્વિતીયે ૫ કુબ્જિકાયૈ ૫ નમઃ ॥
પ્. ૧૩૮અ)
ઈશાવ્રવક્ત્રે ૫ છ્રાં છ્રૂં ૫ નમઃ ॥ દ્વિતીયે ૫ છ્રીં ૫ નમઃ ॥
આગ્નેયાદ્યવક્ત્રે ૫ ઘોરે ૫ નમઃ ॥ દ્વિતીયે ૫ અઘોર ૫ નમઃ ॥ ઊર્ધ્વાદ્યવક્ત્રે ૫
યં રં લં ૫ નમઃ ॥ દ્વિતીયે ૫ વં હં સં ૫ નમઃ ॥ પરાદ્યવક્ત્રે ૫ કિણિ
કિણિ નમઃ ॥ દ્વિતીયે ૫ મહાકિણિ વિચ્ચે ૫ નમઃ ॥ ઇતિ વિંશતિવક્ત્રન્યાસઃ ॥
અથ શતવક્ત્રન્યાસઃ ॥
તત્ર દશવક્ત્રોક્તન્યાસપદાન્યેવ દશવક્ત્રન્યાસસ્થાનેષુ દશ કૃત્વઃ
પુનન્યસેદિતિ શતવક્ત્રન્યાસઃ ॥
અથ મૂલાદિબ્રહ્મરંધ્રાંતં તત્તેજોરૂપાં સંવર્ત્તેશ્વરીં ધ્યાત્વા
પૂર્વવદ્દેવેન સહ સંયોજ્વશિરઃ પીઠે માનસોપચારૈઃ સંપૂજ્ય તતસ્તં
પરિતઃ શિરસિ ષટ્કોણં વિભાવ્ય તસ્ય નૈર્-ઋત્યકોણે રશ્મિમિથુનપંચકં
પીતવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ સહ્લાં ૫ પરાપરાનંદનાથખેચરી પરાંબા સ
હ્લાં ૫ શ્રીપાદુકાં૦ ॥ ૫ સ હ્લાં પરાનંદનાથો છુષ્માપરાંબા ૫ શ્રી૦
॥ ૫ સહ્લાં પરમાનંદનાથ ગુહ્યકાલી પરાંબા સ હ્લાં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સ
હ્લાં અપરાનંદનાથ સંવર્ત્તાપરાંબા સ હ્લાં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સ હ્લાં
ચિદાનંદનાથ નીલકુબ્જિકાપરાંબા સ હ્લાં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ પશ્ચિમકોણે મિથુન ન પંચકં કૃષ્ણવર્ણં ધ્યાત્વા ॥
સ હ્રીં અઘોરાનંદનાથ ગંધાપરાંબા શ્વીં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
શ્વીં ડામરાઘોરાનંદનાથ રસાપરાંબા શ્વીં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્વીં
લલિતાનંદનાથ રૂપાપરાંબા શ્વીં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્વીં સ્વસ્થાનંદનાથ
સ્પર્શાપરાબાંબા શ્વીં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
પ્. ૧૩૮બ્)
તતો વાયવ્યકોણે મિથુનષટ્કં કૃષ્ણવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ શ્રૂં
આનંદાનંદનાથ કૃષ્ણ ડાકિનીપરાંબા શ્રૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રૂં
અરણ્યાનંદનાથ રક્તડાકિનીપરાંબા શ્રૂં ૫ શ્રી૦ ॥ શ્રૂં
પ્રભ્વાનંદનાથ ચક્રડાકિનીપરાંબા શ્રૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રૂં
યોગાનંદનાથ પદ્મડાકિનીપરાંબા શ્રૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રૂં
અતીતાનંદનાથ કુબ્જડાકિનીપરાંબા શ્રૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રૂં
પાદાનંદનાથ પ્રચંડડાકિનીપરાંબા શ્રૂં ૫ શ્રી૦ ॥ અથૈશાનકોણે
મિથુનચતુષ્કરક્તવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ શ્યૈં યોગેશ્વરાનંદનાથ
ચંડીપરાંબા શ્યૈં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્યૈ પીઠેશ્વરાનંદનાથ
કૌલિનીપરાંબા શ્યૈં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્યૈં કુલકૌલેશ્વરાનંદનાથ
પાવનીપરાંબા શ્યૈં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્યૈં અજકુબ્જેશ્વરાનંદનાથ
મહાસમયાપરાંબા સહ્યૈં ૫ શ્રી૦ ॥
અથ પૂર્વકોણે મિથુનપંચકં શુક્લવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ શૌં
શ્રીકંઠાનંદનાથ કામાંપરાંબા શૌં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શૌં
અનંતાનંદનાથ ચર્ચિકાપરાંબા શૌં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શૌં
શંકરાનંદનાથ જ્વાલાપરાંબા શૌં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શૌં
પિંગલાનંદનાથ કરાલીપરાંબા શૌં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શૌં
સદાનંદનાથ કુબ્જિકાપરાંબા શૌં ૫ શ્રી૦ ॥
પ્. ૧૩૯અ)
અથાગ્નેયકોણે મિથુનષટ્કં સ્ફટિકવર્ણ ધ્યાત્વા
૫ શ્રઃ કાલગુર્વાનંદનાથપરાપરાંબા શ્રઃ ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રઃ
સિદ્ધગુર્વાનંદનાથ શાંત્યતીતાપરાંબા શ્રઃ ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રઃ
રત્નગુર્વાનંદનાથ શાંતિપરાંબા શ્રઃ ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રઃ
શિવગુર્વાનંદનાથ વિદ્યાપરાંબા શ્રઃ ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
મૈનાકગુર્વાનંદનાથ પ્રતિષ્ઠાપરાબા શ્રઃ ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ શ્રઃ
સમયગુર્વાનંદનાથ નિવૃત્તિપરાંબા શ્રઃ ૫ શ્રી૦ ॥ ઇતિ રશ્મિક્રમં
વિન્યસ્ય પુનર્દેવદેવ્યૌ મધ્યે તદેક વિદ્યયા સંપૂજ્યાપ્યક્રમદ્વીપેશ્વર
રશ્મિ સ્મરણં કુર્યાત્ ॥
તં મણિપૂરકચક્રે હસબ્રૂં ઇતિ દ્વિપેશ્વર કૂટં શુક્લવર્ણં ધ્યાત્વા
તદુદ્ભવં દેવં શ્યામવર્ણં દ્વાદશભુજં વા
બાણચાપશુલચક્રખડ્વાંકુશવરાન્
ખટ્વાંગપરશુગદાપાશાભયાનિ દક્ષિણવામબાહુભિર્દધાનં
બાહુદ્વયેન ગજચર્મ ચ બિભ્રાણં વિષ્ણુમહાપ્રેતાસનસ્થં
દંષ્ટ્રાકરાલં ભયાનકાભરણં દ્વીપેશ્વરં સ્વાભેદેન ધ્યાયેત્ ॥
અત્ર બાણચાપાવેકહસ્તે વરશબ્દોકુશ વિશેષણં દ્વાદશભુજત્વાદિતિ ॥
અથ અંગન્યાસઃ ॥
તદ્યથા ॥ કનિષ્ઠયોઃ ૫ હ્સ્વ્રાં હૃદયાય નમઃ ॥ અનામિકયોઃ ૫ હ્સ્વ્રાં
શિરસે સ્વાહા ॥
પ્. ૧૩૯બ્)
મધ્યમયોઃ ૫ હ્સ્વ્રૂં ૫ શિખાયૈ વષટ્ । તર્જન્યોઃ ૫ હ્સ્વ્રૈં ૫ કવચાય હું
॥ અંગુષ્ઠયોઃ ૫ હ્સ્વ્રૌં ૫ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ॥ કરતલકરપૃષ્ઠયોઃ ૫
હ્સ્વ્રંઃ ૫ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ કરન્યાસઃ ॥
અથૈતૈરેવમંત્રૈર્હૃદયાદિષડંગન્યાસઃ ॥
પુનઃ પશ્ચિમવક્ત્રે ૫ હ્સ્વ્રાં ૫ નમઃ ઇત્યાદિ વક્ત્રષટ્કેપિ પ્રાગ્વન્યસેત્ ॥
તતો મૂલાધારે દેવીમંત્રસ્ય ચતુર્થમક્ષરં ટિકારં શુક્લવર્ણં
વિભાવ્યતદુદ્ભૂતાં દેવી શ્યામવર્ણાં વિષ્ણુશવાસનસ્થાં
અષ્ટભુજાં શંખચક્રગદાપદ્મશૂલપાશવરાભયાનિદથતાં
દ્વીપેશ્વરીં સ્વાભેદેન ધ્યાત્વા કનિષ્ઠયોઃ ૫ ટાં ૫ હૃદયાય નમઃ ॥
ઇત્યાદિ તલાંતં પ્રાગ્વત્ ષટ્દીર્ઘયુક્ત ટકારેણ કરન્યાસં કૃત્વા હૃદયાદિ
ષડંગેષ્વપિ ટાં ટીં । ઇત્યાદિ ષડ્ભિઃ ષડંગન્યાસં વિદ્યાય
તથૈવક્ત્રન્યાસં ચ કૃત્વા મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં તેજોરૂપાં
દેવીં ધ્યાયંસ્તત્તેજોમણિ પૂરકે સ્થિરીકૃત્ય સાવયવા દેવીં દેવેન
સહસંયોજ્ય દેવદેવીરૂપમાત્માનં ધ્યાયન્ યુગપત્ ૫ હ્સ્વ્રાં ટાં ઇત્યાદિ
પ્રાગ્વત્કરષડંગવક્ત્રન્યાસાન્ કૃત્વા બ્રહ્મરંધ્રેં પુનર્દેવદેવ્યૌ
ધ્યાત્વા
પ્. ૧૪૦અ)
સિરશિ તં પરિતઃ ષટ્કોણં વિભાવ્ય તસ્ય પશ્ચિમકોણે રશ્મિ
મિથુનચતુષ્કં પીતવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ લં સત્યાનંદનાથ નિવૃત્તિપરાંબા
લં ૫ શ્રી૦ ॥ લં વામાનંદનાથ શ્રીપરાંબા લં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ લં
અઘોરાનંદનાથ પદ્માપરાંબા લં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ લં
પુરુષાનંદનાથાંબિકા પરાંબા લં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ વાયવ્યકોણે રશ્મિમિથુનચતુષ્કં શ્યામવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ વં
અનંતાનંદનાથ નિવૃત્તિપરાંબા વં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ વં અનાથાનંદનાથ
પ્રતિષ્ઠાપરાંબા વં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ વં અનાશ્રિતાનંદનાથ વિદ્યાપરાંબા
વં શ્રી૦ ॥ ૫ વં અચિંત્યાનંદનાથ શાતિપરાંબા વં ૫ શ્રી૦ ॥
તત ઈશાનકોણે મિથુનષટ્ક રક્તવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ રં
ખેચરાનંદનાથામાપરાંબા ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ રં તીવ્રાનંદનાથ
ગંગાપરાંબા રં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ રં મણિવહાનંદનાથ સરસ્વતીપરાંબા
રં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ રં જ્વાલેશ્વરાનંદનાથ યમુનાપરાંબા રં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
રં અંબુવાહાનંદનાથ કમલાપરાંબા રં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ રં
તેજીશાનંદનાથ પાર્વતીપરાંબા રં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ પૂર્વકોણે મિથુનચતુષ્કં કૃષ્ણવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ યં
વિદ્યાવાગીશ્વરાનંદનાથ ચિત્રાપરાંબા યં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ યં
ચતુર્વિધેશ્વરાનંદનાથ કમલાપરાંબા યં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ યં
ઉમાગંગેશ્વરાનંદનાથ મન્મથવેગાપરાંબા યં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
પ્. ૧૪૦બ્)
યં શ્રીકૃષ્ણેશ્વરાનંદનાથ રસાપરાંબા યં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ આગ્નેયકોણે મિથુનપંચકં શુક્લવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ હં
શ્રીકંઠાનંદનાથ લયાપરાંબા હં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ હં

અનંતાનંદનાથ વસંતાપરાંબા હં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ હં
શંકરાનંદનાથ રત્નમેખલાપરાંબા હં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ હં
પિંગલાનંદનાથ યશોવતીપરાંબા હં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ હં
સદાખ્યાનંદનાથ હંસાપરાંબા હં ૫ શ્રી૦ ॥
તતો નૈ-ઋત્યકોણે મિથુનત્રયં રક્તવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ સં
પરદિવ્યૌઘાનંદનાથ વામાપરાંબા સં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સં
પરદિવ્યૌઘાનંદનાથ જ્યેષ્ઠાપરાંબા સં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સં
પીઠૌઘાનંદનાથ રૌદ્રીપરાંબા સં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ મધ્યે દેવ દેવ્યોરેક વિદ્યયાતૌ માનસૈરુપચારૈઃ સંપૂજ્ય તન્મયં
સ્વાત્માનં ધ્યાયેદિત્યાપ્યદ્વીપેશ્વર ક્રમઃ ॥
અથ પાર્થિવનવાત્મેશ્વર ક્રમઃ ॥
તત્ર મૂલાધારે હસક્ષમલવરયૂં ઇતિ નવાત્મેશ્વર કૂટં રક્તવર્ણં
ધ્યાત્વા તદુદ્ભવં દેવં ભિન્નાંજન ચ યં પ્રભં પંચવક્ત્રં
ત્રિનેત્રં દશચરણં દશભુજં શૂલચક્રધ્વજવર બ્રહ્મકપાલાનિ
પારિજાતપુષ્પ જપમાલા પુસ્તકાભય ટંકાંશ્ચ દક્ષવામયોર્દધાનં
દંષ્ટ્રાકરાલં વેષ વિશેષાયબદ્ધોર્ધ્વકેશં ષોડશવાર્ષિકં
રત્નસર્પાસ્થિ ભૂષણં બ્રહ્મપ્રેતાસનસ્થં નવાત્મેશ્વરં સ્વાભેદેન
ધ્યાત્વા તદ્બીજાક્ષરૈસ્ત્ર્યંગન્યાસં કુર્યાત્ ॥ તદ્યથા ॥
પ્. ૧૪૧અ)
કનિષ્ઠયોઃ । ૫ હં સં હૃદયાય નમઃ ॥ અનામયોઃ । ક્ષં મં ૫ શિરસે
સ્વાહા ॥ મધ્યમયોઃ ૫ લં વં ૫ શિખાયૈ વષટ્ ॥ તર્જન્યોઃ ૫ રં યં ૫
કવચાય હું ॥ અગુષ્ઠયોઃ ૫ ઊ ૫ નેત્રાય વૌષટ્ ॥ કરતલકરપૃષ્ઠયોઃ ૫ અં
૫ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥ ઇતિ કરન્યાસઃ ॥
એતૈરેવમંત્રૈઃ પ્રાગ્વત્ ષડંગવક્ત્રન્યાસૌ કુર્યાત્ ॥
તતો દેવીમંત્રસ્ય સપ્તમં બીજં હ્સ્ફ્રેમિતિ ચતુર્થ પ્રણવાત્મકં કૂટં
મૂલાધારે રક્તવર્ણં ધ્યાત્વા તદુદ્ભૂતાં દેવીં નીલવર્ણાં
કુબ્જરૂપાં પશ્ચિમોત્તરદક્ષિણપૂર્વેશાનોર્ધ્વગત પીતશુક્લકૃષ્ણ
કૃષ્ણશુક્લરક્તવર્ણ ષડ્વક્ત્રાં દ્વાદશભુજાં
શૂલચક્રવજ્રાંકુશશરકર્ત્તરીઃ સ પંકજનીલોત્પલં
સમુંડખટ્વાંગં ઘટાંપુસ્તકં ધનુઃ કપાલં ચ દક્ષવામેષુ
કરેષુરેદનાં પ્રતિમુખં દંષ્ટ્રાકરાલાં સર્પાસ્થિ રત્નભૂષિતાં
મુંડમાલાધરાં રૌદ્રરૂપામષ્ટાવિંશતિ વર્ષીયાં
બદ્ધોર્ધ્વકેશીં વ્યાઘ્રચર્મપરીધાનાં સિંહચર્મોત્તરીયાં
દિવ્યાંભરણભૂષિતાં મહાટ્ટહાસાં બ્રહ્મપ્રેતાસનસ્થાં દેવીં
સ્વાભેદેન ધ્યાત્વા કનિષ્ઠયોઃ ૫ હ્સ્ફ્રાં નમો ભગવતી કમલાયૈ
હસફ્રાં ૫ હૃદયાય નમઃ ॥ અનામિકયોઃ ૫ હ્સ્ફ્રીં કુબ્જિકાયૈ
કુલદીપિકાયૈ હ્સ્ફ્રીં ૫ સિરસે સ્વાહા ॥ મધ્યમયોઃ ૫ હ્સ્ફ્રૂં હ્રાં હ્રૂં
હ્રીં બર્બરાયૈ હ્સ્ફ્રૂં ૫ શિખાયૈ વષટ્ ॥ તર્જન્યોઃ ૫ હ્સ્ફ્રૈં ઽઽન ઞ ણ ન
મે
પ્. ૧૪૧બ્)
અઘોરમુખી બહુરૂપાયૈ હ્સ્ફ્રૈં ૫ કવચાય હું ॥ અંગુષ્ઠયોઃ ૫ હ્સ્ફ્રૌં
છ્રાં છ્રું છ્રીં મહાતારાયૈ હ્સ્ફ્રૌં ૫ નેત્રાય વૌષટ્ ॥
કરતલપૃષ્ઠયોઃ ૫ હ્સ્ફ્રઃ કિણિ કિણિ વિણિ વિણિ વિચ્ચે હ્સ્ફ્રઃ ૫ અસ્ત્રાય ફટ્ ॥
એવં પ્રાગ્વત્ ષડંગવક્ત્રન્યાસૌ કૃત્વા દેવીં તેજોરૂપાં મૂલાદિ
બ્રહ્મરંધ્રાંતં ધ્યાત્વા દેવેન સંયોજ્ય દેવદેવીરૂપમાત્માનં
ધ્યાયન્ પંચપ્રણવપુટિતૈર્હસક્ષમલવરયાં હ્સ્ફ્રાં
ઇત્યાદિ ષટ્દીર્ઘજનિતૈર્બીજદ્વયસ્ય ષડ્ભિર્મંત્રૈઃ
કરષડંગવક્ત્રન્યાસાન્વિધાય મૂલાધારે દેવદેવ્યૌ ધ્યાત્વા ૫ શિરઃ
પીઠે ચરણદ્વયમધ્યેપિ પુનર્દેવદેવ્યૌ ધ્યાત્વા તૌ પરિતઃ ષટ્કોણં
વિભાવ્ય તસ્ય વાયવ્યકોણે મિથુનચતુષ્કં પીતવર્ણં ધ્યાત્વા ૫
લમયરૂં ઓડ્યાણમહાપીઠ ઉડ્ડેશ્વરાનંદનાથ ઉડ્ડેશ્વરીપરાંબા
લમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ વમયરૂં જાલંધરમહાપીઠ જાલેશ્વરાનંદનાથ
જાલેશ્વરીપરાંબા વમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ રમયરૂં પૂર્ણગિરિમાહાપીઠ
પૂર્ણેશ્વરાનંદનાથ પૂર્ણેશ્વરીપરાંબા રમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
યમયરૂં કામરૂપમહાપીઠ કામેશ્વરાનંદનાથ
કામેશ્વરીપરાંબા યમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
તત ઈશાનકોણે મિથુનપંચકં શ્યામ ધ્યાત્વા ૫ ગ્લૂં
શ્રીકંઠાનંદનાથ ગગનાપરાંબા ગ્લૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સ્લૂં
અનંતાનદનાથ
પ્. ૧૪૨અ)
સ્વર્ગાપરાંબા સ્લૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ મ્લૂં શંકરાનંદનાથ
મર્ત્યાપરાંબા મ્લુ ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ પ્લૂં પિંગલાનંદનાથ પાતાલપરાંબા
પ્લૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ ન્લૂં સદ્યોજાતાનંદનાથ નાગાપરાંબા ન્લૂં ૫ શ્રી૦ ॥
અથ પૂર્વકોણે મિથુનષટ્કં કૃષ્ણવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ ડમયરૂં
આનંદાનંદનાથ ડાકિનીપરાંબા ડમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ રમયરૂં
આવલ્યાનંદનાથ રાકિનીપરાંબા રમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ લમયરૂં
પ્રજ્ઞાનંદનાથ લાકિનીપરાંબા લમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ કમયરૂં
યોગાનંદનાથ કાકિનીપરાંબા કમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ સમયરૂં
અતીતાનંદનાથ સાકિનીપરાંબા સમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ હમયરૂં
પાદાનંદનાથ હાકિનીપરાંબા હમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
તતોગ્નિકોણે મિથુનચતુષ્કં રક્તવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ લં
આધારારીશાનંદનાથ રક્તાપરાંબા લં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ વં
ચક્રીશાનંદનાથ ચંડીપરાંબા વં ૫ શ્રી૦ ॥ રં
કુરંગીશાનંદનાથ કરાલાપરાંબા રં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ યં
મદંઘ્રીશાનંદનાથ મહોછુષ્માપરાંબા યં ૫ શ્રી૦ ॥
તતો નૈર્-ઋતિકોણે મિથુનપંચકં કૃષ્ણવર્ણં ધ્યાત્વા ૫ ગં
વિમલાનંદનાથ માતંગીપરાંબા ગં ૫ શ્રી૦ ॥ સં
સર્વજ્ઞવિમલાનંદનાથ પુલિંદીપરાંબા સં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ મં
યોગવિમલાનંદનાથ શબરીપરાંબા મં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ પં
સિદ્ધિવિમલાનંદનાથ
પ્. ૧૪૨બ્)
ચંપકપરાંબા પં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫ નં સમયાવિમલાનંદનાથ
કુલાકિકાપરાંબા નં ૫ શ્રી૦ ॥
તતઃ પશ્ચિમકોણે મિથુનચતુષ્કં સૂર્યપ્રભં ધ્યાત્વા ૫ લમયરૂં
મિત્રીશાનંદનાથ કુબ્જિકાપરાંબા લમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ વમયરૂં
ઉડ્ડીશાનંદનાથ લઘ્વીપરાંબા વમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
રમયરૂં ષષ્ઠીશાનંદનાથ કુલેશ્વરીપરાંબા રમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥ ૫
યમયરૂં ચર્યાનંદનાથ કુબ્જેશ્વરીપરાંબા યમયરૂં ૫ શ્રી૦ ॥
ઇતિ ષડન્વય શાંભવરશ્મિક્રમઃ ॥
અત્ર ષડન્વયરશ્મયઃ સર્વે વરાભયકરા મદાઘૂણિતલોચનાધ્યેયાઃ ॥
તતો મધ્યે દેવદેવ્યૌરેકવિદ્યયા તૌ માનસૈરુપચારૈઃ સંપૂજ્ય
તદાત્માનંમાત્માનં ધ્યાત્વા ષડન્વય શાંભવાધિદેવતા
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરીરૂંપં નિજવપુર્જ્યોતિમયં ધ્યાયેદિતિ
શાંભવાખ્યોર્ધ્વામ્નાય ન્યાસઃ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયે સૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગો

દ્વાદશોગમત્

ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારવિંદદ્વંદ્વાંતે વાસિના
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે દ્વાદશસ્તરંગઃ

પ્. ૧૪૩અ)
ઇત્થં ષષ્ઠ્યુત્તરત્રિશત શાંભવરશ્મીન્વિન્યસ્ય
મૂલાધારાદ્યાજ્ઞાપર્યંતેંષુ પૃથિવ્યાદિ માનસાંતેષુ ષટ્સુ ચક્રેષુ
શાંભવાદિભ્યઃ સારતરાયાઃ શ્રીવિદ્યાયાઃ ષષ્ઠ્યુત્તરં ત્રિશતં
રશ્મીન્મનસા ભાવયન્ ન્યસેત્ ॥
તત્ર મૂલાધારે પાર્થિવચક્રે મૂલવિદ્યાં તેજોરૂપાં વિભાવ્ય
પુનર્મૂલાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં તથૈવ ધ્યાત્વા બ્રહ્મરંધ્રે
ચરણદ્વયમધ્યે લયં । નીત્વા ચરણદ્વય સામરસ્યરૂપનિર્વાણ
ચરણોદ્ભવાનંદ તેજોમયી ધ્યાનોક્તરૂપાં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી
ધ્યાત્વા આજ્ઞાચક્રં સમાનીય તત્ર માનસદેવતા પરેશ્વર
પરેશ્વરીરૂપત્વેન ધ્યાત્વા પંચતારસંપુટિત મૂલવિદ્યામુચ્ચાર્ય
પરેશ્વરપરેશ્વરીરૂપ શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં પૂજયામીતિ
મંત્રેણ માનસૈરૂપચારૈઃ સંપૂજ્ય પુનસ્તન્મિથુનમેવ સકામેશ્વર
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરીરૂપેણ ધ્યાત્વા કેવલમૂલવિદ્યયા સંપૂજ્ય પુનઃ
કંઠવિશુદ્ધિચક્રમાનીય તત્ર તદ્દેવતાત્મકત્વેન ધ્યાત્વા
પૂર્વવત્સંપૂજ્યાનાહત ચક્રં નીત્વા તત્રાપિ ત્તદ્દેવતારૂપેણ ધ્યાત્વા
માનસૈરુપચારૈઃ સંપૂજ્ય ॥
પ્. ૧૪૩બ્)
ધ્યાત્વા માનસૈરુપચારૈઃ સંપૂજ્ય ॥
તતઃ સ્વાધિષ્ઠાનચક્રં નિત્વા તત્રાપિ તથૈવ ધ્યાત્વા સંપૂજ્ય
પુનર્મણિપૂરકચક્રં નીત્વા તત્રાપિ તથૈવ ધ્યાત્વા સંપૂજ્ય તતો
મૂલાધારચક્રં નીત્વા તત્રાપિ તથૈવ ધ્યાત્વા સંપૂજ્ય
પાર્થિવચક્રાધિદેવતાયાઃ
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યાઃસ્તનુસંભવાઃ ષટ્પંચાશદ્દેવતાઃ
પાર્થિવચક્રે મનસા ભાવયન્ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
મૂલાધારે ચતુરસ્રં પીતવર્ણં લં બીજયુક્તં અષ્ટવજ્રોપેતં
પૃથિવીમંડલં ધ્યાત્વા તત્ર ષટ્પંચાશદ્દલમંડિતં સરોરુહં
વિચિંત્ય તન્મધ્યે દેવીં ધ્યાયન્ પૂર્વદલાદિ
પ્રાદક્ષિણ્યેનોદ્વામમણિભૂષિતાન્ મૂલદેવીવર્ણાન્
ચતુર્ભુજાંસ્ત્રિપુરસુંદર્યાદિ ચર્યાનાથાં તાંન્ ષટ્પંચાદ્રશ્મીન્
ભાવયન્ન્યસેત્ ॥ ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ત્રિપુરસુંદરી શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ
નમઃ ॥ ૪ ત્રિપુરસુંદર શ્રી૦ ॥ ૪ હૃદયદેવી શ્રી૦ ॥ ૪ હૃદયદેવ શ્રી૦ ॥ ૪
શિરોદેવી શ્રી૦ ॥ ૪ શિરોદેવ શ્રી૦ ॥ ૪ શિખાદેવી શ્રી૦ ॥ ૪ શિખાદેવ શ્રી૦ ॥
૪ કવચદેવી શ્રી૦ ॥ ૪ કવચદેવ શ્રી૦ ॥ ૪ નેત્રદેવી શ્રી૦ ॥ ૪ નેત્રદેવ શ્રી૦ ॥
૪ અસ્ત્રદેવી શ્રી૦ ॥ ૪ અસ્ત્રદેવ શ્રી૦ ॥ ૪
પ્. ૧૪૪અ)
૪ કામેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪ કામેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪ ભગમાલિની શ્રી૦ ॥ ૪ ભગમાલી
શ્રી૦ ॥ ૪ નિત્યક્લિન્ના શ્રી૦ ॥ ૪ નિત્યક્લિન્ન શ્રી૦ ॥ ૪ ભેરુંડા શ્રી૦ ॥ ૪ ભેરુંડ
શ્રી૦ ॥ ૪ વહ્નિવાસિની શ્રી૦ ॥ ૪ વહ્નિવાસી શ્રી૦ ॥ ૪ મહાવજ્રેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪
મહાવજ્રેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪ શિવદૂતી શ્રી૦ ॥ ૪ શિવદૂત શ્રી૦ ॥ ૪ ત્વરિતા શ્રી૦ ॥ ૪
ત્વરિત શ્રી૦ ॥ ૪ કુલસુંદરી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વમંગલ શ્રી૦ ॥ ૪ જ્વાલામાલિની શ્રી૦ ॥
૪ જાલામાલી શ્રી૦ ॥ ૪ ચિત્રા શ્રી૦ ॥ ૪ ચિત્ર શ્રી૦ ॥ ૪ મહાનિત્યા શ્રી૦ ॥ ૪ મહાનિત્ય
શ્રી૦ ॥ ૪ પરેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪ પરેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪ મિત્રીશમયી શ્રી૦ ॥ ૪
મિત્રીશમય શ્રી૦ ॥ ૪ ષષ્ઠીશમયી શ્રી૦ ॥ ૪ ષષ્ઠીશમય શ્રી૦ ॥ ૪
ઉડ્ડીશમયી શ્રી૦ ॥ ૪ ઉડ્ડીશમય શ્રી૦ ॥ ૪ ચર્યાનાથમયી શ્રી૦ ॥ ૪
ચર્યાનાથમય શ્રી૦ ॥ ઇતિ પાર્થિવરશ્મીન્મનસા વિસ્ય મણિપૂરકચક્રે
જલમંડલં શુક્લવર્ણં અર્દ્ધચંદ્રાકારં વં બીજયુક્તં
પદ્મલાંછિતં ધ્યાત્વા તન્મધ્યે દ્વિપંચાશદ્દલમંડિતં પદ્મં
વિભાવ્ય તત્કર્ણિકાયાં શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી ધ્યાયન્
જલચક્રેશ્વર્યાસ્તસ્યા
દેહોદ્ભૂતાસ્તત્સમાનરૂપાશ્ચતુર્ભુજાલોપામુદ્રામયયાદિ મહેશ્વરાં તા
દ્વિપંચાશદ્દેવતા પૂર્વદલાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન મનસા ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪
લોપામુદ્રામયી શ્રી૦ ॥ ૪ લોપામુદ્રામય શ્રી૦ ॥ ૪ અગસ્ત્યમયી શ્રી૦ ॥
પ્. ૧૪૪બ્)
૪ અગસ્ત્યમય શ્રી૦ ॥ ૪ કાલતાપનમયી શ્રી૦ ॥ ૪ કાલતાપનમય શ્રી૦ ॥ ૪
ધર્માચાર્યમયી શ્રી૦ ॥ ૪ ધર્માચાર્યમય શ્રી૦ ॥ ૪ મુક્તકેશીશ્વરમયી
શ્રી૦ ॥ ૪ મુક્તકેશીશ્વરમય શ્રી૦ ॥ ૪ દીપકલાનાથમયી શ્રી૦ ॥ ૪
દીપકલાનાથમય શ્રી૦ ॥ ૪ વિષ્ણુદેવમયી શ્રી૦ ॥ ૪ વિષ્ણુદેવમય શ્રી૦ ॥ ૪
પ્રભાકરદેવમયી શ્રી૦ ॥ ૪ પ્રભાકરદેવમય શ્રી૦ ॥ ૪ તેજોદેવમયી શ્રી૦ ॥
૪ તેજોદેવમય શ્રી૦ ॥ ૪ મનોજદેવમયી શ્રી૦ ॥ ૪ મનોજદેવમય શ્રી૦ ॥ ૪
કલ્યાણદેવમયી શ્રી૦ ॥ ૪ કલ્યાણદેવમય શ્રી૦ ॥ ૪ શ્રી૦ ॥ ૪ રત્નદેવમયી
શ્રી૦ ॥ ૪ રત્નદેવમય શ્રી૦ ॥ ૪ વાસુદેવમયી શ્રી૦ ॥ ૪ વાસુદેવમય શ્રી૦ ॥ ૪
શ્રીરામાનંદમયી શ્રી૦ ॥ ૪ શ્રીરામાનંદમય શ્રી૦ ॥ ૪ અણિમાસિદ્ધિ શ્રી૦
॥ ૪ અણિમાસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪ લઘિમાસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪ લઘિમાસીદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪
મહિમાસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪ મહિમાસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪ ઈશત્વસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪ ઈશિત્વસિધ
શ્રી૦ ॥ ૪ વશિત્વસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪ વશિત્વસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪ પ્રાકામ્યસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪
પ્રાકામ્યસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪ ભુક્તિસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪ ભુક્તિસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪ ઇછા * દ્ધિ
શ્રી૦ ॥ ૪ ઇચ્છાસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪ પ્રાપ્તિસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪ પ્રાપ્તિસિદ્ધ શ્રી૦ ॥
પ્. ૧૪૫અ)
૪ સર્વકામસિદ્ધિ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વકામસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪ બ્રાહ્મી શ્રી૦ ॥ ૪ બ્રાહ્મ
શ્રી૦ ॥ ૪ માહેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪ માહેશ્વર શ્રી૦ ॥ ઇતિ જલરશ્મિક્રમઃ ॥
અથ સ્વાધિષ્ઠાનચક્રે વહ્નિચક્રં ત્રિકોણં સ્વસ્તિકલાંછિતં રં બીજયુક્તં
કાલાગ્નિકોટિસદૃશં વિભાવ્ય તન્મધ્યે દ્વાષષ્ઠિદલમંડિતં સરોરુહં
ધ્યાત્વા તત્કર્ણિકાયાં યથોક્તરૂપાં દેવીં વિભાવ્યતાં પરિતઃ
પૂર્વાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન દલેષુ તદંગત્યં ભવાઃ
કૌમાર્યાદિબીજાકર્ષણપર્યંતાદ્વાષષ્ઠિદેવતાઃ ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪
કૌમારી શ્રી૦ ॥ ૪ કૌમાર શ્રી૦ ॥ ૪ વૈષ્ણવી શ્રી૦ ॥ ૪ વૈષ્ણવ શ્રી૦ ॥ ૪ વારાહી
શ્રી૦ ॥ ૪ વારાહ શ્રી૦ ॥ ૪ માહેંદ્રી શ્રી૦ ॥ ૪ માહેંદ્ર શ્રી૦ ॥ ૪ ચામુંડા
શ્રી૦ ॥ ૪ ચામુંડ શ્રી૦ ॥ ૪ મહાલક્ષ્મી શ્રી૦ ॥ ૪ મહાલક્ષ્મ શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વસંક્ષોભિણી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંક્ષોભણ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવિદ્રાવિણી શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વવિદ્રાવણ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વવશીકરણી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવશીકરણ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વોન્મોદિની શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વોન્માદન શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વમહાંકુશા શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વમાહાંકુશ શ્રી૦ ॥
૪ સર્વખેચરી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વખેચર શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વબીજા શ્રી૦ ॥
પ્. ૧૪૫બ્)
૪ સર્વબીજ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વયોનિ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વયોનિ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વત્રિખંડા શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વત્રિખંડ શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રૈલોક્યમોહનચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪
ત્રૈલોક્યમોહનચક્રસ્વામી શ્રી૦ ॥ ૪ પ્રકટયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪ પ્રકટયોગી શ્રી૦ ॥ ૪
કામાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ કામાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ બુધ્યાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪
બુધ્યાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ અહંકારાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ અહંકારાકર્ષણ શ્રી૦ ॥
૪ શબ્દાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ શબ્દાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ સ્પર્શાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪
સ્પર્શાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ રૂપાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ રૂપાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪
રસાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ રસાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ ગંધાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪
ગંધાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ ચિત્તાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ ચિત્તાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪
ધૈર્યાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ ધૈર્યાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ સ્મૃત્યાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪
સ્મૃત્યાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ નામાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ નામાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪
બીજાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ બિજાકર્ષણ શ્રી૦

ઇતિ વહ્નિચક્રે દ્વાષષ્ઠિ
રશ્મિક્રમ ન્યાસઃ ॥
તતો ઽનાહતે વાયુચક્રં કૃષ્ણવર્ણ ષટ્કોણાકારં બીજાધિષ્ઠીતં
ધ્યાત્વા તન્મધે ચતુઃપંચાશદ્દલમંડિતં કમલં વિચિત્ય
તત્કર્ણિકાયાં દેવીં ધ્યાત્વા તાં પરિતઃ પૂર્વાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન દેવી
સમાનરૂપા આત્માકર્ષિણ્યાદિ
પ્. ૧૪૬અ)
સર્વસંપત્તિપૂરણપર્યંતાઃ ચતુઃપંચાશદેવતાઃ ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪
આત્માકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ આત્માકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ અમૃતાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪
અમૃતાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ શરીરાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ શરીરાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વાશાપરિપૂરકચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાશાપરિપૂરકચક્રસ્વામી શ્રી૦
॥ ૪ ગુપ્તયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪ ગુપ્તયોગી શ્રી૦ ॥ ૪ અનંગકુસુમા શ્રી૦ ॥ ૪
અનંગકુસુમ શ્રી૦ ॥ ૪ અનંગમેખલા શ્રી૦ ॥ ૪ અનંગમેખલ શ્રી૦ ॥ ૪
અનંગમદના શ્રી૦ ॥ ૪ અનંગમદન શ્રી૦ ॥ ૪ અનંગાંકુશા શ્રી૦ ॥ ૪
અનંગાંકુશ શ્રી૦ ॥ ૪ અનંગમાલિની શ્રી૦ ॥ ૪ અનંગમાલી શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વસંક્ષોભણચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંક્ષોભણચક્રસ્વામી શ્રી૦ ॥ ૪
ગુપ્તતરયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪ ગુપ્તતરયોગી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંક્ષોભિણી શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વસંક્ષોભણ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવિદ્રાવિણી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવિદ્રાવણ શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વાકર્ષિણી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાકર્ષણ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાહ્લાદિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાહ્લાદી
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંમોહની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંમોહન શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસ્તંભિની શ્રી૦
॥ ૪ સર્વસ્તંભ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વજંભિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વજંભન શ્રી૦ ॥ ૪ શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વવશંકરી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવશંકર શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વરંજની શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વસંપત્તિપુરણી શ્રી૦ ॥ ૪
પ્. ૧૪૬બ્)
સર્વસંપત્તિપુરણ શ્રી૦ ॥ ઇતિ વાયુચક્રે ચતુઃપંચાશદ્રશ્મિન્યાસઃ ॥
અથ વિશુદ્ધિચક્રે કંઠદેશે વૃત્તાકારં સ્વછં હં બીજાધિષ્ઠિતં
આકાશમંડલં વિચિંત્ય તન્મધ્યે દ્વાસપ્તતિદલં કમલં વિભાવ્ય
તત્કર્ણિકાયાં પ્રાગ્વદ્દેવીં ધ્યાત્વા તદ્દલેષુ પ્રાગાદિપરિતઃ
સર્વમંત્રમયયાદિ કૌલિપર્યંતાઃ દ્વાસપ્તતિદેવતાઃ મૂલદેવ્યાકારાઃ
ધ્યાયન્ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪ સર્વમંત્રમયી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વમંત્રમય શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વદ્વંદ્વક્ષયંકરી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વદ્વંદ્વક્ષયંકર શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વસૌભાગ્યદાયક ચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસૌભાગ્યદાયકચક્રસ્વામી
શ્રી૦ ॥ ૪ સંપ્રદાયયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪ સંપ્રદાયયોગી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસિદ્ધિપ્રદા
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસિદ્ધિપ્રદ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંપત્પ્રદા શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંપત્પ્રદા
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસંપત્પ્રદ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વપ્રિયંકરી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વપ્રિયંકર શ્રી૦
॥ ૪ સર્વમંગલકારિણી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વમંગલકારી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વકામપ્રદા
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વકામપ્રદ શ્રી૦ ॥ સર્વદુઃખં વિમોચન શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વમૃત્યુપ્રશમની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વમૃત્યુપ્રશમન શ્રી૦ ॥ સર્વવિઘ્નનિવારિણી
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવિઘ્નનિવારણ શ્રી૦ ॥ ૪
પ્. ૧૪૭અ)
સર્વાંગસુંદરી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાંગસુંદર શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસૌભાગ્યદાયિની
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસૌભાગ્યદાયી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાર્થસાધકચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪
સવાર્થસાધકચક્રસ્વામી શ્રી૦ ॥ ૪ કુલોત્તીર્ણયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪ કુલોત્તીર્ણયોગી
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વજ્ઞા શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વજ્ઞ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વશક્તિ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વશક્ત શ્રી૦
॥ ૪ સર્વૈશ્વર્યપ્રદા શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વૈશ્વર્યપ્રદ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વજ્ઞાનમ્યી શ્રી૦ ॥
૪ સર્વજ્ઞાનમય શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવ્યાધિવિનાશિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વવ્યાધિવિનાશન
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાધારસ્વરૂપા શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાધારસ્વરૂપ શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વપાપહરા શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વપાપહર શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાનંદમયી શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વાનંદમય શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વરક્ષાસ્વરૂપિણી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વરક્ષાસ્વરૂપી
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વેપ્સિતફલપ્રદા શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વેપ્સિતફલપ્રદ શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વરક્ષાકર
ચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વરક્ષાકર ચક્રસ્વામી શ્રી૦ ॥ ૪ નિગર્ભયોગિની શ્રી૦ ॥
૪ નિગર્ભયોગી શ્રી૦ ॥ ૪ વશિની શ્રી૦ ॥ ૪ વશી શ્રી૦ ॥ ૪ કામેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪
કામેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪ મોદિની શ્રી૦ ॥ ૪ મોદી શ્રી૦ ॥ ૪ વિમલા શ્રી૦ ॥ ૪ વિમલ શ્રી૦ ॥
૪ અરુણા શ્રી૦ ॥ ૪ અરુણ શ્રી૦ ॥ ૪ જયિની શ્રી૦ ॥ ૪ જયી શ્રી૦ ॥ ૪
પ્. ૧૪૭બ્)
સર્વેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪ કૌલિની શ્રી૦ ॥ ૪ કૌલી શ્રી૦ ॥
ઇત્યાકાશચક્રે દ્વાસપ્તતિરશ્મિન્યાસઃ ॥
તતો ભ્રૂમધ્યે માનસં ચક્રબિંદુરૂપં તડિત્કોટિ સમપ્રભં ધ્યાત્વા
તત્ર ચતુઃષષ્ઠિદલમંડિતં કમલં ધ્યાત્વા તત્કર્ણિકાયાં
શ્રીપરદેવતાં પરિતસ્તદ્દલેષુ પ્રાગાદિપ્રાદક્ષિણ્યેન
તવંગસંભૂતાસ્તત્સમાકારાઃ સર્વરોગહરચક્રસ્વામિન્યાદિ
મહામહાશયાંતાઃ ચતુઃષષ્ઠિદેવતાઃ ન્યસેત્ ॥ તદ્યથા ॥
૪ સર્વરોગહરચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વરોગહરચક્રસ્વામી શ્રી૦ ॥ ૪
રહસ્યયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪ રહસ્યયોગી શ્રી૦ ॥ ૪ બાણિણી શ્રી૦ ॥ ૪ બાણી શ્રી૦ ॥ ૪
ચાપિની શ્રી૦ ॥ ૪ ચાપી શ્રી૦ ॥ ૪ પાશિની શ્રી૦ ॥ ૪ પાશી શ્રી૦ ॥ ૪ અંકુશિની શ્રી૦ ॥
૪ અંકુશી શ્રી૦ ॥ ૪ મહાકામેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪ મહાકામેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪
મહાવજ્રેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪ મહાવજ્રેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪ મહાભગમાલિની શ્રી૦ ॥ ૪
મહાભગમાલી શ્રી૦ ॥ ૪ મહાત્રિપુરસુંદરી શ્રી૦ ॥ ૪ મહાત્રિપુરસુંદર
શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસિદ્ધિપ્રદચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વસિદ્ધિપ્રદચક્રસ્વામી શ્રી૦ ॥
૪ અતિરહસ્યયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪ અતિરહસ્યયોગી શ્રી૦ ॥ ૪ શ્રીશ્રીમહાભટ્ટારિકા શ્રી૦
॥ ૪ શ્રીશ્રીમહાભટ્ટારક શ્રી૦ ॥ ૪ સર્વાંનંદમયચક્રસ્વામિની શ્રી૦ ॥ ૪
સર્વાંનંદમયચક્રસ્વામી શ્રી૦ ॥ ૪ પરાપરરહસ્યયોગિની શ્રી૦ ॥ ૪
પરાપરરહસ્યયોગી શ્રી૦ ॥
પ્. ૧૪૮અ)
૪ ત્રિપુરા શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુર શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪
ત્રિપુરસુંદરી શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરસુંદર શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરવાસિની શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરવાસી
શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરાશ્રી શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરશ્રી શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરશ્રી શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરમાલિની
શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરમાલી શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરાસિદ્ધા શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરસિદ્ધ શ્રી૦ ॥ ૪
ત્રિપુરાંબા શ્રી૦ ॥ ૪ ત્રિપુરાંબ શ્રી૦ ॥ ૪ મહાત્રિપુરસુંદરી શ્રી૦ ॥ ૪
મહાત્રિપુરસુંદર શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહામહેશ્વરી શ્રી૦ ॥ ૪
મહામહામહેશ્વર શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહારાજ્ઞી શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહારાજ શ્રી૦
॥ ૪ મહામહાશક્તિ શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહાશક્ત શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહાગુપ્તા શ્રી૦ ॥
૪ મહામહાગુપ્ત શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહાનંદા શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહાનંદ શ્રી૦
॥ ૪ મહામહાસ્કંદા શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહાસ્કંદ શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહાશયા
શ્રી૦ ॥ ૪ મહામહાશય શ્રી૦ ॥ ઇતિ આજ્ઞાયાં ચતુઃષષ્ઠિરશ્મિન્યાસઃ ॥
ઇત્થ ષષ્ઠ્યુત્તરં ત્રિશતં મયૂખજાલં વિન્યસ્ય તેષાં
સર્વેષામુપરિદ્વાદશાંતે ચ ચરણદ્વયં ન્યસેત્ ॥ તત્ર બ્રહ્મરંધ્રસ્થ
સહસ્રદલકમલકર્ણિકાંયાં શ્રીપરદેવતાં ધ્યાત્વા તસ્યામેવ
શ્રીશ્રીમન્મહાશ્રીચક્રનગરરસામ્રાજ્ઞી
પ્. ૧૪૮બ્)
રક્ત શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમ ઇતિ બ્રાહ્મરંધ્રસ્ય દક્ષિણભાગે
વિન્યસ્ય વામભાગે ૪ શ્રીશ્રીમન્મહાશ્રીચક્રનગરસમ્રાટશુક્લ
શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમ ઇતિ પાદાંબુજયુગં ન્યસેત્ ॥ ઇતિ
શ્રીશ્રીવિદ્યાસંભવષષ્ઠ્યુત્તરત્રિશતરશ્મિક્રમ ન્યાસઃ ॥
અત્ર ન્યાસે સપ્તાક્ષર્યંતે નમોંતતા ॥ માનસપૂજાયાં તુ
સપ્તાક્ષરીમાત્રમેવ અત્ર કેચિત્ ॥ ન્યાસે પ્રોક્તરશ્મીનાં તત્તન્નામચતુર્થી
નમોંતતેત્યાહુઃ ॥ યથા ગુરૂપદેશં કાર્યંમિતિ ॥ એવં રશ્મિક્રમં

કુર્વન્સાધકે વિજિતેંદ્રિયેઃ ॥ ધનધાન્યાયુરારોગ્યભોગમોક્ષફલં ભવેત્

અથ ઋષ્યાદિકરષડંગન્યાસાન્વિધાય શિવોહમિતિ ભાવયન્ વક્ષ્યમાણ
સંક્ષોભણાદિ નવમુદ્રાઃ પાશાદિચતુર્મુદ્રાશ્ચ બધ્વા
સર્વાવયવભાવેન કામકલારૂપમાત્માનં ધ્યાત્વા
શક્ત્યુત્થાપનમુદ્રાં બધ્વા પ્રાતઃસ્મરણ પ્રોક્તપ્રકારેણ
મૂલાધારાત્કુંડલિનીં સુમુત્થાપ્ય તથૈવ ષટ્ચક્રભેદન ક્રમેણ
ધ્યાયન્નંતર્યાંગં વિધાયતેત્તેજસાપરિણતાં શ્રીપરદેવતાં
હૃદયકમલગતસિંહાસને શ્રીચક્રરાજે કામેશ્વરાં કસ્થાં
સર્વાવરણયુક્તાં ત્રિખંડા
પ્. ૧૪૯અ)
મુદ્રામુદ્રિતકરો ધ્યાયેત્ ॥
શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના ॥
કૃતે સૌભાગ્યરત્નાબ્ધૌ તરંગો ત્રયોદશઃ ॥
ઇતિ શ્રીસચ્ચિદાનંદનાથચરણારબિંદદ્વંદ્વાંતેવાશિ
શ્રીશ્રીવિદ્યાનંદનાથેન વિરચિતે સૌભાગ્યરત્નાકરે ત્રયોદશસ્તરંગઃ ॥
તતો ધ્યાનં ॥
તત્ર શ્રીવામકેશ્વરતંત્રે ॥
ઉદ્યચ્ચંદ્રોદયક્ષુબ્ધરક્તપીયુષવારિધેઃ ॥
મધ્યે હેમમયીં ભૂમિં સ્મરેન્માણિક્યમંડિતાં

તન્મધ્યે નંદનોદ્યાનં મદનોન્માદનં મહત ॥
ત્રિસાભ્યુદિતપૂર્ણેંદુજ્યોસ્નાજાલવિરાજિતં

સદાસહ વસંતેન કામશો દેવેન રક્ષિતં ॥
કદંબચૂતપુન્નાગનાગકેસર ચંપકૈઃ

બકુલૈઃ પારિજાતૈશ્ચ સર્વર્ત્તુ કુસુમોજ્વલૈઃ ॥
ઝંકારમુખરૈર્ભૃંગૈ કૂજદ્ભિઃ કોકિલૈઃ શુકૈઃ

નાનાવર્ણૈરથાન્યૈશ્ચ દ્વિજસંઘૈર્નિષેવિતં ॥
શખીકારંડહંસાદ્યૈર્નાનાપક્ષિમિંરાવૃતં

નાનાપુષ્પલતાકીર્ણૈર્મિંત્તં વૃક્ષખંડકૈઃ ॥
પર્યંતદીર્ઘિકોત્ફલ્લકમલોત્પલસંભવૈઃ

રજોભિધૂસરૈઃ સમ્યક્ સેવિતં મલયાનિલૈઃ ॥
ધ્યાત્વૈવં નંદનોદ્યાનં તતદઃ પ્રાંગણં સ્મરેત્

શુદ્ધકાંચનસંકાશં વસુધાભિરલંકૃતં ॥
પ્. ૧૪૯બ્)
પ્રાંગણં ચિંતયિત્વેસ્થં સુરસિદ્ધ નિષેવિતં

તન્મધ્યે મંડપં ધ્યાયેદ્ વ્યાપ્તબ્રહ્માણ્ડમંડલં ॥
સહસ્રાદિત્યસંકાશં ચતુરસ્રં સુશોભનં

રત્નતેજઃ પ્રભાપુંજ પિંજરીકૃત દિઽઽન્મુખં ॥
મધ્યસ્તંભવિનિર્મુક્તં કોણસ્તંભસમન્વિતં

મહામાણિક્યવૈડુર્યરત્નકાંચનભૂષિતં ॥
મુક્તાદામવિતાનાઢ્યં રત્નસોપાનમંડિતં

મંદવાયુસમાક્રાંતં ગંધધૂપતરંગિતં ॥
રત્નચામરઘંટાદિ વિમાને રુપશોભિતં

જાતીચંપકપુન્નાગકેતકી મલ્લિકાદિભિઃ ॥
રક્તોત્પલસિતાંભોજમાધવીભિઃ સુપુષ્પકૈઃ

બદ્ધાભિશ્ચિત્રમાલાભિઃ સર્વત્ર સમલંકૃતં ॥
તીર્યગૂર્ધ્વલસદ્રત્નપુતલી કોટિમંડિતં

નાનારત્નાદિભિર્દિવ્યૈર્નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા ॥
તન્મધ્યે વિપુલાં ધ્યાયેદ્વેદિકાં શતયોજનાં

સહસ્રાદિત્યસંકાશાં કોટિમાણિક્યમંડિતાં ॥
ચતુર્દ્વારસમોપેતાં માણિક્યદ્વારતોરણાં

પ્રદીપૈઃ પૂર્ણકુંભૈશ્ચ સર્વતઃ સમલંકૃતં ॥
હૈમીભિઃ પાલિકાભિશ્ચ સાંકુરાભિરલંકૃતાં

રત્નપીઠસ્થિતૈર્દિવ્યૈરાગમૈઃ પરિશોભિતાં ॥
પ્. ૧૫૦અ)
તદંતરાંતરા પ્રોદ્યન્મણિદર્પણમંગલાં

મધુરોદ્ગારવિવિધગાંધર્વસ્તોત્ર બૃંહિતાં ॥
શૃંગારરસસનદ્ધૈર્નવયૌવનલંપટૈઃ

અમરીનિકરૈર્નાનામણિભૂષણભૂષિતૈઃ ॥
વીણાવેણુમૃદંગાદિ વાદનેન ચ નૃત્યકૈઃ

પ્રીણયદ્ભિર્મહાદેવીં પરીતાં પરિતઃ સદા ॥
રત્નસિંહાસનં તસ્યા વેદ્યામધ્યે સ્મરેછુભં

વિરંચિ વિષ્ણુરુદ્રેશરુપપાદચતુષ્ટયં ॥
સદાશિવમયં સાક્ષાત્તસ્મિન્પરશિવાત્મકં

પુષ્પપર્યંકમાશ્ચર્યં તત્ર શ્રીચક્રનાયકં ॥
તન્મધ્યયોનિમધ્યસ્થે શ્રીમદોદ્યાપીઠકે

પર્યંકબંધવિલસત્સ્વસ્તિકાસનશાલિની ॥
ધ્યાયેત્પરશિવાંકસ્થાં પદ્મમધ્યોબ્જલાકૃતિં

તતો ધ્યાનં પ્રવક્ષ્યામિ ત્રિદત્રૌઃ સેવનીયકં ॥
તતઃ પદ્મનિભાં દેવી બાલાર્કકિરણારુણાં

જપાકુસુમસંકાશાં દાડિમી કુસુમોપમાં ॥
પદ્મરાગપ્રતીકાશાં કુંકુમોદક સન્નિભાં

સ્ફુરન્મુકુટમાણિક્ય કિકિણીજાલમંડિતાં ॥
કાલાલિકુલસંકાશકુટિલાલકપલ્લવાં

પ્રત્યગ્રારુણસંકાશ વદનાંભોજમંડલાં ॥
કિંચિદર્દ્ધેદુ કુટિલલલાટમૃદુપટ્ટિકાં

પ્. ૧૫૦બ્)
પિનાકધનુષાકાર ભ્રૂલતાં પરમેશ્વરીં ॥
આનંદમુદિતોલ્લોલલીલાંદોલિતલોચનાં

સ્ફુરન્મયૂખસંઘાતવિલસદ્ધેમકુંડલાં ॥
સુગંડમંડલાભોગજિતેંદ્વમૃતમંડલાં

વિશ્વકર્માદિનિર્માણસૂત્રસુસ્પષ્ટનાસિકાં ॥
તામ્રવિદ્રુમબિંબાભ રક્તોષ્ઠી અમૃતોપમાં

દાડિમીબીજવજ્રાભ દંતપંક્તિવિરાજિતાં ॥
સ્મિતમાધુર્ય વિજિતમાધુર્યરસસાગરાં

અનૌપમ્યગુણોપેત ચિબુકોદેશશોભિતાં ॥
કંબુગ્રીવાં મહાદેવીં મૃણાલલલિતૈર્ભુજૈઃ

મણિકંકણકેયૂર ભારખિન્નૈઃ પ્રશોભિતાં ॥
રક્તોત્પલદલાકાર રક્તસુકુમાર કરાંબુજાં

કરાંબુજનખજ્યોતિર્વિતાનિતનભસ્તલાં ॥
મુક્તાહારલતોપેત સમુન્નતપયોધરાં

ત્રિવલી વલનાયુક્ત મધ્યદેશ સુશોભિતાં ॥
લાવણ્યસરિદાવર્ત્તીકારનાભિવિભૂષિતાં

અનર્ઘ્યરત્નઘટિતકાંચીયુતનિતંબિની ॥
નિતંબબિંબદ્વિરદરોમરાજિવરાંકુશાં

કદલી લલિતસ્તંબસુકુમારોતમીશ્વરીં ॥
લાવણ્યકદલીતુલ્ય જંઘાયુગુલમંડિતાં

ગૂઢગુલ્ફપદદ્વંદ્વપ્રપદાજિતાકછપાં ॥
પ્. ૧૫૧અ)
બ્રહ્મવિષ્ણુશિરોરત્નનિઘૃષ્ઠચરણાંબુજાં

તનુ દીર્ઘાંગુલીભાસ્વન્નખચંદ્રવિરાજિતાં ॥
શીતાંશુશકાશસતકાંતિસંતાનહાસિની

લૌહિત્યજિતસિંદૂર જપાદાડિમરાગિણીં ॥
રક્તવસ્ત્રપરીધાનાં પાશાંકુશકરોદ્યતાં

રક્તપુષ્પનિવિષ્ટાં ચ રક્તાભરણમંડિતાં ॥
ચતુર્ભુજાં ત્રિનેત્રાં ચ પંચબાણધનુધરાં

કર્પૂરશાકલોન્મિશ્રતાંબૂલાપૂરિતાનનાં ॥
મહામૃગમદોદામકુંકુમારુણવિગ્રહાં

સર્વશૃંગારવેષાઢ્યાં સર્વાલંકારભૂષિતાં ॥
જગદાહ્લાદજનનીં જગદ્રંજનકારિણી

જગદાકર્ષણકરી જગત્કારણરૂપિણીં ॥
સર્વમંત્રમયીં દેવીં સર્વસૌભાગ્યસુંદરીં

ઇતિ સ્વૈક્યેન ધ્યાત્વા મૂલવિદ્યયા સ્વશિરસિપુષ્પાંજલિ દત્વા
પુનર્હૃદયકમલે યથોક્તરૂપાં ભગવતીં સાંગા વરણાં ધ્યાત્વા
વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ પીઠપૂજાદિપૂર્વકં સાંગા સાવરણાં દેવીં
માનસૈરુપચારૈઃ સંપૂજ્ય નૈવેદ્યં દત્વા ભોજનાવસરેત વૈશ્વદેવં
કુર્યાત્ ॥
પ્. ૧૫૧બ્)
તત્ર મૂલાધારે આત્માંતરાત્માપરમાત્મજ્ઞાનાત્મેત્યાત્મચતુષ્ટયં
કૢપ્તં ચતુરસ્રં કુંડલ્યગ્નિસમુજ્વલં કુંડં ધ્યાત્વા તત્ર
શ્રીપરદેવતાં ધ્યાત્વા તન્મુખે મૂલવિદ્યાંતે આહં તાં જુહોમિ સ્વાહા ॥
ઇત્યાદિ અહંતાં સપ્તકૈશૂન્ય કામક્રોધલોભમોહમદમાત્સર્યાણિ
સુષુમ્ણાસ્રુગ્યુક્તમનઃસ્રુવેણ પ્રત્યેકં હુત્વા પુનઃ હૃદયકમલે
ભુક્તવતીં દેવીં ધ્યાત્વા ઉત્તરાપોતાનાદિ
સર્વોપચારૈરારાધ્યમૂલવિદ્યાં યથાશક્તિં જપિત્વા
પ્રાણાયામાદિપૂર્વકં વક્ષ્યમાણવિધિના જપં સમર્પ્ય શ્રીગુરું
પ્રણમ્ય સ્વદેહં ગંધાદિભિરલંકૃત્ય અર્ઘ્યાદિપાત્ર સ્થાપનં કુર્યાત્ ॥
તત્ર સ્વવામાગ્રે વક્ષ્યમાણવિશેષાર્ઘમંડલવન્મંડવિરચ્ય તથૈવ
સંપૂજ્ય તત્ર વક્ષ્યમાણવિધિના પ્રક્ષાલિતમાધારં સંસ્થાપ્યત
તથૈવ સંપૂજ્ય સુવર્ણાદિરચિતં કજશધૂપવાસિતં હું હું
બ્રહ્માંડ ચષકાય સ્વાહેતિ વામકરેણ પ્રક્ષાલિતં ઐં સંદીપનિ
જ્વાલામાલિની હ્રીં ઇતિ સંદીપની વિદ્યયા યોનિમુદ્રયા સંદીપિતં
કવચેનાવગુંઠિતં ઓં નમઃ । હ્રીં નમઃ । હ્રં ક્ષ્રું નમઃ । હં નમઃ । સઃ
નમઃ ।
પ્. ૧૫૨અ)
ઇતિ વિન્યસ્ત પંચમંત્રં ૪ શ્રીમહાત્રિપુરસુંદર્યાઃ મહાકલશં
સ્થાપયામીતિ તત્ર કલશં સંસ્થાપ્યત્ તત્ર
વક્ષ્યમાણવિશેષાર્ઘપાત્રવત્પૂર્યકલાંતં પ્રપૂજ્ય તત્ર વક્ષ્યમાણ
વિધિનૈવ કર્પૂરાદિ સુવાસિતા પર્યુષિત પારિસ્રુતપયંઃ સમાપૂર્ય
તત્રાબ્જાદિકં નિક્ષિપ્ય તન્મધ્યે વિશેષાર્ઘો વક્ષ્યમાણં મંડલં
વિભાવ્ય વક્ષ્યમાણવિધિના સોમકલાંતં સંપૂજ્ય તચ્ચતુરસ્રં પરિતઃ ૪
હૃ સૂ ખ ફ્રેં પથિક દેવતાભ્યો હૂં ફટ્ સ્વાહા નમઃ । ૪ હસખફ્રેં
આચંડાલિની હ્રં ફટ્ સ્વાહા નમઃ । હસખફ્રેં ક્રોધચંડાલિનિ હું
ફટ્ સ્વાહા નમઃ । ૪ હસખફ્રેં દૃષ્ટિચંડાલિની હું ફટ્ સ્વાહા નમઃ ॥
૪ હસખફ્રેં સ્પર્શ ચં૦ । ૪ હસખફ્રેં સૃષ્ટિ ચં૦ । ૪ હસખફ્રેં ઘટ
ચં૦ । ૪ હસખફ્રેં તપનવેધ ચં૦ । ૪ હસખફ્રેં નિર્દય ચં૦ । ૪
હસખફ્રેં સર્વજનદૃષ્ટિસ્પર્શદોષ ચં૦ । ૪ હસખફ્રેં પશુપાશા ચં૦
। ઇતિ સ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેણ સંપૂજયેદિતિ દશદોષાંન્નિરસ્ય ॥ ૪ કાં કીં
કૂં કૈં કૌં કઃ વિકારશોષિણિ અસ્ય વિકારાન્ હનહન સ્વાહા ઇતિ હેતુ
મધ્યે સંપૂજ્ય ॥
સ્વાદિષ્ટયાદિભિઃ પૂર્વં ઋગ્ભિઃ પંચભિરાયતઃ ॥
વિષ્ણુર્યોનિં ત્રયેણૈવ ત્રિભિષ્ટ્વાદિ ત્રયેણ ચં ॥
પ્. ૧૫૨બ્)
ઇમં મે ચ ઇતિ દ્વાભ્યાં તામંદેત્યેકયા તથા ॥
શ્રીણામેકેતિ ચૈકેન શુત્રશાપં વિમોચયેત્ ॥
ઇતિ કુલાર્ણવ વચનાત્ ॥
ઉક્તં પંચદશમંત્રૈઃ સકૃત્સત્કૃદભિમંત્રયેત્ ॥ મંત્રા ઋગ્વેદે યથા ॥
સ્વાદિષ્ઠયામદિષ્ઠયા પવસ્વ સોમધારયા ॥ ઇંદ્રાય પાતવે સુતઃ ॥ ઇત્યાદિ
ઇદોત્વેન આશસઃ ॥ ઇત્યંતં વર્ગં પઠિત્વા ॥ વિષ્ણુર્યોનિકલ્પયતુ
ત્વષ્ટારૂપાણિ પિંશતુ ॥
અસિંચતુપ્રજાપતિર્ધાતા ગર્ભં દદ્યાતુ તે ॥
ગર્ભં ધેહિસિની વાલિ ગર્ભં ધેહિ સરસ્વતિ ॥
ગર્ભં તે અશ્વિનૌ દેવા વાધત્તાં પુષ્કર સ્રજા ॥
હિરણ્મયી અરણી યન્નિંર્યથતો અશ્વિના ॥
તં તે ગર્ભં હવામહે દશમે માસિ સૂતવ

ત્રિભિષ્ટ્વં દેવસવિતુર્વર્ષિષ્ઠૈસોમધામભિઃ । અગ્ને દક્ષૈઃ પુની હિનઃ ।
પુનંતુ માં દેવજનાઃ પુનં તુ વસવો ધિયા ॥
વિશ્વે દેવાઃ પુનીત મા જાતવેદઃ પુનીહિ મા ॥
પ્રપ્યાય સ્વપ્રસ્યંદસ્વસોમવિશ્વેભિરં શુભિઃ । દેવેભ્યઃ ત્તમં હવિઃ ॥
ઇમં મે ગંગે યમુને સરસ્વતિ શુતુદ્રિ સ્તોમં સચતાપરુષ્ણ્યા ॥
અસિક્ન્યમરુદ્દૃધે વિતસ્તયાર્જીકીયે શ્રુણુહ્યાસુષોમયા ॥
સિતાસિતે સરિતે યત્ર સંગથે તત્રાપ્લુતાસો દિવમુત્પતંતિ ॥
પ્. ૧૫૩અ)
યે વૈ તન્વ ૧ વિસૃજંતિ ધીરાસ્તેજનાસો અમૃતત્વં ભજંતે ॥
તા મંદસાનામનુષોદુરોણ આધત્તંરયીં સહવીરં ચ ચસ્યવે ॥
કૃતં તીર્થં સુપ્રપાણં શુભસ્યતી સ્થાણું પથેષ્ઠામવદુર્મતિં
હતં

શ્રોણામેક ઉદકં ગામવાજતિ માંસમેકઃ પિંશતિ સુનયા ભૃતં ॥
આ નિમ્રુચઃ શકદેકો અપાભરત્ કિંસ્વિત્ પુત્રેભ્યઃ પિતરા ઉપાવતુ ॥
ઇત્યભિમંત્ર્ય ૪ હ્વાં હ્વીં હ્વૂ હ્વૈ હ્વૌ હ્વઃ મૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતેશ્વરી
અમૃતવર્ષિણિ અમૃતસ્વરૂપિણિ અમૃતં સ્રાવયશુક્રશાપાત્સુધાં મોચય
મોચય મોચિકાયૈ નમઃ । ઓં જૂં સઃ સ્વાહા ઇતિ વિદ્યયા અષ્ટવારં
અભિમંત્ર્ય ૪ સિદ્ધાયૈ નમઃ । ૪ રક્તાયૈ નમઃ । ૪ શુક્લાયૈ૦ । ૪ ઉત્પલાયૈ૦ । ઇતિ
ચતુરસ્તસ્ય ચતુર્દિક્ષુ પ્રાદક્ષિણ્યેન સ્વાગ્રાદિતઃ સંપૂજ્ય તન્મધ્યે
ત્રિકોણં વિશેષાર્ઘે વક્ષ્યમાણરૂપં વિભાવ્ય ૪ હસક્ષમલવરયૂં
આનંદભૈરવાય વૌષટ્ ॥ આનંદભૈરવ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ
તર્પયામિ નમઃ ॥ એવં સર્વત્ર ૪ હસક્ષમલવરયૂં સુરાનંદે ભૈરવાય
વૌષટ્ સુરાનંદનાથ શ્રી૦ । ૪ સહક્ષમલવરયીં સુરાનંદભૈરવ્યૈ
વષટ્ સુરાનંદભૈરવી શ્રી૦ ॥ ૪ હસક્ષમલવરયૂં
પ્. ૧૫૩બ્)
અમૃતાનંદભૈરવાયે વૌષટ્ અમૃતભૈરવ શ્રી૦ । ૪ સહક્ષમલવરયીં
અમૃતભૈરવ્યૈ વટ્ અમૃતભૈરવી શ્રી૦ ॥ ૪ હસક્ષમલવરયૂં
તરુણાનંદભૈરવાય વૌષટ્ તરુણાનંદભૈરવ શ્રી૦ । ૪
સહક્ષમલવરયીં તરણાનંદભૈરવ્યૈ વટ્ તરણાનંદભૈરવી શ્રી૦ ॥ ૪
હસક્ષમલવરયૂં ઉન્મતાનંદભૈરવાય વૌષટ્ ઉન્મતાનંદભૈરવ
શ્રી૦ ૪ સહક્ષમલવરયીં ઉન્મત્તાનંદભૈરવ્યૈ વટ્ ઉન્મત્તાનંદભૈરવી
શ્રી૦ । ૪ હસક્ષમલવરયૂં જ્ઞાનાંનંદભૈરવાય વૌષટ્
જ્ઞાનાનંદભૈરવ શ્રી૦ । ૪ સહક્ષમલરયીં
જ્ઞાનાનંદજ્ઞાનાનંદભૈરવ્યૈ વષટ્ જ્ઞાનાનંદભૈરવી શ્રી૦ । ૪
હસક્ષમલવરયૂં મુક્ત્યાનંદભૈરવાય વૌષટ્ મુક્ત્યાનંદભૈરવ
શ્રી૦ । ૪ સહક્ષમલરયીં મુક્ત્યાનંદભૈરવ્યૈ વષટ્ મુક્ત્યાનંદભૈરવી
શ્રી૦ । ૪ હસક્ષમલવરયૂં પરમાનંદભૈરવાય વૌષટ્
પરમાનંદભૈરવ શ્રી૦ । ૪ સહક્ષમલવરયીં પરમાનંદભૈરવ્યૈ
વષટ્ પરમાનંદભૈરવી શ્રી૦ । ૪ હસક્ષમલવરયૂં
કાલભૈરવાનંદાય વૌષટ્ કાલભૈરવાનંદ શ્રી૦ । ૪ સહક્ષમલવરયીં
કાલભૈરવ્યૈ વષટ્ કાલભૈરવી પાદુકા પૂ૦ તર્પ૦ નમઃ । ઇતિ ભૈરવમિથુન
નવકં મધ્યે અષ્ટદિક્ષુ ચ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય મૂલવિદ્યયા
પ્. ૧૫૪અ)
વિક્ષણમુદ્રયા સંવીક્ષ્ય અસ્રમંત્રેણ પ્રોક્ષ્ય અસ્રમંત્રેણ કુશૈસ્ત્રિઃ
સંતાડયકવચમંત્રેણ અભ્યુક્ષ્ય આઘ્રાય વામનાસારંધ્રેણ પ્રવિશ્ય
બ્રહ્મરંધ્રં ગત્વા તત્રસ્થ ચિચ્ચંદ્રમંડલમધ્યગત
પરમામૃતવારિધૌ મિલિત્વા તન્મયેન રાજદંતવિવરાન્નેત્રમાર્ગેણ
વિનિર્ગતં જલં વિભાવ્યસંરોધનમુદ્રયા સંરુધ્યકવચમંત્રેણ
અવગુંઠનમુદ્રયા અવગુંઠ્ય વમિતિ ધેનુમુદ્રયા અમૃતીકૃત્ય
પરમીકરણમુદ્રયા પરમામૃતીકૃત્ય તત્ર દેવીં ધ્યાત્વા
ગંધપુષ્પાદિભિઃ સંપૂજ્ય મૂલવિદ્યામષ્ટવારમભિમંત્ર્ય ૪ નમો
ભગવતી ગ્રાસે (મહે)શ્વરિ વારુણી જલમૂર્ત્તય ઊર્ધ્વબિંદુગ્રાહિણિ
મહાલક્ષ્મીશ્વરી પરમધામ્નિ પરમાકાશભાસુરિ સોમસૂર્યાગ્નિભક્ષણિ
આગછ વિશ વિશ સ્વભોગદ્રવ્યં ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ સ્વાહા । ઇતિ તત્કલશાદ્બિંદું
વામાંગુષ્ઠાનામિકાભ્યાં ધૃતદ્વિતીયખંડે નાદાયોર્ધ્વમુત્ક્ષિપ્યેત્
તતઃ કલશવદનં પાત્રાંતરેણ આછાદદ્ય ઉદ્ધરણપાત્રમાદાય
વામકરે નિધાય ૪ અમોઘાયૈ નમઃ ॥ ૪ સૂક્ષ્માયૈ નમઃ ॥ ૪ આનંદાયૈ
નમઃ । ૪ શાંત્યૈ નમઃ । ઇતિ શક્તિચતુષ્ટયં કરસ્થમાત્રોપરિસંપૂજ્ય
કુંભસ્યાછાદનપાત્રસ્યોપરિસ્થાપયેદિતિ
પ્. ૧૫૪બ્)
કલશસ્થાપનં । વિધાય તતઃ કલશદક્ષિણભાગે શુદ્ધોદકેન
ચતુરસ્રવૃત્તત્રિકોણાત્મકં મંડલં ચંદનાલિપ્તભૂમૌ
વહન્નાસાકારોર્ધ્વપુટાભ્યાં કરાભ્યાં ત્રિતારમુચ્ચરન્ નિર્માય પ્રણવ
ત્રિતારાદિ નમોંત્તયા મૂલવિદ્યયા ત્રિકોણમધ્યં સંપૂજ્ય કૂટત્રયેણ
ત્રિષુ કોણેષુ સ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન સંપૂજ્ય ચતુરસ્રે અગ્નીશ નિર્-ઋતિ
વાયુકોણેષુ હૃદયાદ્યંગ ચતુષ્ટયં મધ્યે નેત્રં
પ્રાગાદિચતુર્દિક્ષ્વસ્ત્રમિતિ ષડંગમંત્રૈઃ સંપૂજ્ય તત્ર મૂલેન
ક્ષાલિતમાધારં સંસ્થાપ્ય ૪ પ્રથમકુટમુચ્ચાર્ય મં વહ્નિમંડલાય
ધર્મપ્રદદશકલાત્મને શ્રીપરદેવતાયાઃ સામાન્યાર્ઘાધારાય નમ ઇતિ
સંપૂજ્ય તત્ર વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ વહ્નેર્દશકલાઃ પૂજયિત્વા તત્રાસ્ત્રેણ
ક્ષાલિતં શંખં નિધાય ૪ દ્વિતીયકૂટં અર્કમણ્ડલાયાર્થપ્રદ
દ્વાદશકલાત્મને શ્રીપરદેવતાયાઃ સામાન્યાર્ઘ્ય પાત્રાય નમ ઇતિ
સંપૂજ્ય તત્ર વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ સૂર્યસ્ય દ્વાદશકલાઃ
સંપૂજ્યગંધાદિ સુવાસિતશુદ્ધતોયેન પ્રણવત્રિતારમૂલવિદ્યાંતે વિલોમ
માતૃકામુચ્ચરન્ તત્પાત્રમાપૂર્ય
પ્. ૧૫૫અ)
૪ તૃતીયકૂટં ઓં ઉં સોમમંડલાય કામપ્રદ ષોડશકલાત્મને
પરદેવતાયાઃ સામાન્યાર્ઘામૃતાય નમઃ ॥ ઇતિ જલં સંપૂજ્ય તત્ર
વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ સોમસ્ય ષોડશકલાઃ સંપૂજ્ય તત્ર
પ્રાગ્વત્સવિતૃમંડલાત્તીર્થમાવાહ્ય કલશામૃતબિંદું દત્વા તત્ર મૂલેન
ગંધ * ષ્પાદિકં નિક્ષિપ્ય પ્રાગ્વત્ ષડંગૈઃ સંપૂજ્ય ૪
હસક્ષમલવરયૂં સહક્ષમલવરયીં ઇતિ નવાત્મકમિથુનમંત્રેણ
ત્રિરભિમંત્ર્ય હ્સૌં વરણાય નમઃ । શૌં વારુણિ દેવ્યૈ નમ ઇતિ
વરુણમિથુનમંત્રે ચ ત્રિરભિમંત્ર્ય મૂલેનાષ્ટધાભિમંત્ર્ય
ધેનુયોનિમુદ્રે પ્રદર્શયેદિતિ સામાન્યાર્ઘં વિધાય તત્સમીપે
સામાન્યાર્ઘ જલેન યક્ષકર્દમાદિ ગંધમિશ્રિતેન ભુમિં વિલિખ્ય તત્ર
વહછ્વાસોર્ધ્યપુટ હસ્તાભ્યાં ચતુરસ્ર વૃત્ત ષટ્કોણાત્મં મંડલં
વિધાય તન્મંડલં શંખમુદ્રામુદ્રિત વામકરેણ અવષ્ટભ્ય તન્મધ્ય
ત્રિકોણમધ્યે સબિંદુતુર્ય સ્વરરૂપાં કામકલાં વિલિખ્ય ૪
શ્રીપરદેવતાયાઃ વિશેષાર્ઘાધારમંડલાય નમઃ । ઇતિ મંડલં
સંપૂજ્ય ૪ નમોંત મૂલેન ત્રિકોણમધ્યં સંપૂજ્ય ત્રિકોણાગ્રકોણે ૪
પ્. ૧૫૫બ્)
પ્રથમકૂટં નમઃ । વામે ૪ દ્વિતીયં નમઃ । દક્ષિણે ૪ તૃતીયં નમઃ । ઇતિ
ત્રિકોણં પ્રાદક્ષિણ્યેન સંપૂજ્ય ષટ્કોણેષુ પ્રાદક્ષિણ્યેન સ્વાગ્રમારભ્ય
મૂલકૂટ ત્રયસ્ય દ્વિરાવૃત્યા પૂજ્યયિત્વા ચતુરસ્રે પ્રાગ્વત્ ષડંગાનિ
સંપૂજ્ય ચતુરસ્રે સ્વાગ્રાદિ ચતુર્દિક્ષુમધ્યે ચ પ્રાદક્ષિણ્યેન ૪ ગ્લૂં
ગગનરત્નાય નમઃ । ૪ સ્લૂં સ્વર્ગરત્નાય નમઃ । ૪ મ્લૂં મર્ત્યરત્નાય
નમઃ । ૪ પ્લૂં પાતાલરત્નાય નમઃ । ૪ ન્લૂં નાગરત્નાય નમઃ । ઇતિ
પંચરત્નાનિ સંપૂજ્ય પુનઃ ષટ્કોણેષુ સ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ન્યાસોક્ત
સુધાર્ણવાસનાય નમઃ પોતાંબુજાસનાય નમઃ । આત્માસનાય૦ ।
સર્વચક્રાસનાય૦ । સર્વમંત્રાસના૦ । સાધ્યસિદ્ધાસનાય૦ । ૫ સંપૂજ્ય
ચતુરસ્રવૃત્ત ષટ્કોણ ત્રિકોણેષુ ૪ કામરૂપપીઠા નમઃ । ૪
જાલંધરપીઠાય નમઃ । ૪ પૂર્ણગિરિપીઠાય નમઃ । ૪ ઉડ્યાણપીઠાય
નમઃ । ઇતિ પીઠચતુષ્ટયં સંપૂજ્ય ।
શાંભવદીક્ષાવાંશ્ચેત્ ચતુરસ્રે સ્વાગ્રાદિ ચતુર્દિક્ષુમધ્યે ચ
પંચપ્રણવપુટિતૈઃ પ્રણવપંચકૈઃ પૂજયેત્ । તદ્યથા ॥ ઐં હ્રિં શ્રીં
હ્સ્ફ્રેં હ્સૌઃ ઐં હ્સૌં હ્સ્ફેં શ્રીં હ્રીં ઐં નમઃ ॥ એવં ૫ હ્રીં ૫ નમઃ
૫ શ્રીં ૫ નમઃ ૫ હ્સ્ફેં ૫ નમઃ હ્સૌંઃ ૫ નમઃ ॥ ઇતિ સંપૂજયેત । તતઃ ૪
મૂલં સર્વશક્તિમયી શ્રીપરદેવતાયાઃ
પીઠચતુષ્ટયાત્મકાર્ઘમંડલાય નમઃ ।
પ્. ૧૫૬અ)
ઇતિ સમસ્તમંડલં સંપૂજ્ય તત્ર મૂલેન ક્ષાલિતમાધારં ગૃહીત્વા ૪
શ્રીપરદેવતાયા વિશેષાર્ઘાઘારંસ્થાપયામીતિ મંડલોપરિસંસ્થાપ્ય ૪
પ્રથમકૂટમુચ્ચાર્ય મં વહ્નિમંડલાય ધર્મપ્રદ દશકલાત્મને
શ્રીપરદેવતાયા વિષાર્ઘપાત્રાધારાય નમઃ ॥ ઇત્યાધારં સંપૂજ્ય
તદુપરિસ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન વહ્નેર્દશકલાઃ સમાવાહ્યતાસાં
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કુર્યાત્ ॥
તત્ર પૂર્વોક્ત પ્રાણપ્રાણપ્રતિષ્ઠા મંત્રે મમ પદસ્થાને ધુમ્રાર્ચિરાદિ
નામિતિ પદં નિક્ષિપ્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠામંત્રં ધારં સ્પૃશન્ પઠેદિતિ
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાવિધાય ૪ યં ધુમ્રાર્ચિષે નમઃ । ૪ રં ઉષ્માયૈ નમઃ ।
૪ લં જ્વલિન્યૈ૦ । ૪ વં જ્વાલિન્યૈ૦ । ૪ શં વિસ્ફુલિંગિન્યૈ૦ । ૪ ષં સુશ્રિયૈ ન૦ ।
૪ સં સુરૂપાયૈ૦ । ૪ હં કપિલાયૈ૦ । ૪ લં હવ્યવાહાયૈ૦ । ૪ ક્ષં
કવ્યવાહાયૈ નમઃ ॥ ઇતિ તાઃ સંપૂજ્ય સ્વર્ણાદિ રચિતં

પાત્રમસ્ત્રેણપ્રક્ષાલ્ય શ્રીપરદેવતાયાવિશેષાર્ઘપાત્રં
સંસ્થાપયામીતિ તત્ર સંસ્થાપ્ય ૪ દ્વિતીયકૂટમુચ્ચાર્ય અં
અર્કમંડલાયાર્થ પ્રદ દ્વાદશકલાત્મને શ્રીપરદેવતાયાઃ વિશેષાર્ઘ
પાત્રાય નમ ઇતિ પાત્રમધ્યે
પ્. ૧૫૬બ્)
સંપૂજ્ય તત્ર પૂર્વોક્તં મંડલં વિભાવ્ય પૂર્વવત્પંચરત્નાનિ
સંપૂજ્ય તથૈવ પંચપ્રણવૈરભ્યર્ચ્ય તત્ર સૂર્યસ્ય દ્વાદશકલાઃ
સમાવાહ્ય પ્રાગ્વત્તન્નામ પુરઃસરં તાસાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય
વૃત્તાકારેણ પ્રાદક્ષિપ્યેન તાઃ પૂજયેત્ ॥ તદ્યથા ॥ ૪ કં ભં તપિન્યૈ
નમઃ ॥ ૪ ખં બં તાપિન્યૈ૦ । ૪ ગં ફં ધૂમ્રાયૈ૦ । ૪ છં પં
મરિચ્યૈ૦ । ૪ ઽઽનં નં જ્વાલિન્યૈ૦ । ૪ ચં ધં રુવ્યૈ૦ । ૪ છં દં
સુષુમ્ણાયૈ૦ । ૪ જં ષં ભોગદાયૈ૦ । ૪ ઝં તં વિશ્વાયૈ૦ । ૪ ઞં ણં
બોધિન્યૈ૦ । ૪ ટં ઢં ધારિણ્યૈ૦ । ૪ ઠં ડં ક્ષમાયૈ૦ ॥ ઇતિ સંપૂજ્ય
કલશસ્થં જલં ઉદ્ધરણપાત્રેણોધૃત્ય મૂલવિદ્યાંતે
વિલોમમાતૃકામુચ્ચાર્ય તત્પાત્રમાપૂર્ય તત્રાપિ અબ્જાદિકં નિક્ષિપ્ય ઐં ઇતિ
અંગુષ્ઠાનામિકાભ્યાં પુષ્પેણ તત્પાત્રસ્થં જલમાલોડ્ય તત્પુષ્પં
નિરસ્ય ક્લીમિતિ ચંદનાગુરુકર્પૂરચોરકુંકુમરોચના જડામાંસી
શિલારસાત્મકગંધાષ્ટકપંકલોલિતં ચંદનાદિ પંકલોલિતં વા
પુષ્પં નિક્ષિપ્યસૌરિતિગાલિનિમુદ્રયા નિરીક્ષ્ય ૪ તૃતીય કૂટં ઉં
સોમમંડલાય કામપ્રદષોડશકલાત્મને શ્રીપરદેવતાયા
વિશેષાર્ઘામૃતાય નમઃ । ઇતિ પાત્રસ્થ હેતુમધ્યે
પ્. ૧૫૭અ)
સંપૂજ્ય તત્ર પૂર્વોક્તં મંડલં વિભાવ્ય પૂર્વવત્ પંચરત્નાંતં
સંપૂજ્ય શાંભવદીક્ષાયુક્તસ્થૈસ્તથૈવ પંચપ્રણવૈઃ પૂજયેત્ ॥
તતસ્તત્ર સોમસ્ય ષોડશકલાસમાવાહ્ય પ્રાગ્વતન્નામ પુરઃસરં તાસાં
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય વૃત્તાકારેણ સ્વાગ્રાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન તાઃ પૂજયેત્
॥ તદ્યથા ૪ અં અમૃતાયૈ નમઃ । ૪ આં માનદાયૈ૦ । ૪ ઇં પૂષાયૈ૦ । ૪ ઈં
તુષ્ટ્યૈ૦ । ૪ ઉં પુષ્પ્યૈ ન૦ । ૪ ઊં રત્યૈ નમ૦ । ૪ ઋં ધૃત્યૈ૦ । ૪ ૠં શશિન્યૈ૦
। ૪ ૡં ચંદ્રિકાયૈ૦ । ૪ ૡં કાંત્યૈ૦ । ૪ એં જ્યોત્સ્નાયૈ૦ । ૪ ઐં શ્રિયૈ૦ । ૪ ઓં
પ્રીત્યૈ૦ । ૪ ઔં અંગદાયૈ૦ । ૪ અં પૂર્ણાયૈ ન૦ । ૪ અઃ પૂર્ણામૃતાયૈ૦ । ઇતિ
સંપૂજ્ય પૂર્વપૂજિતમંદલમધ્યત્રિકોણમકથાદિ ત્રિરેખં વિભાવ્યે
તત્કોણત્રયે મુલવિદ્યાયાઃ કૂટત્રયં મધ્યસ્ય બિંદૌ કામકલાં
તત્પાર્શ્વયોઃ સબિંદુંહક્ષૌ તત્પૃષ્ઠે લકારં તત્પાર્શ્વેયોર્હંસવર્ણૌ
વિભાવ્યપુષ્પાક્ષતગર્ભિતાં યોનિમુદ્રાબધ્વા ગુરુપદિષ્ટપ્રકારેણ
મુલાધારાત્કુંડલિનીમુત્થાપ્ય ષટ્ચ્ક્રભેદનક્રમેણ સુષુમ્ણાવર્ત્મના
બ્રહ્મરંધ્રસ્થ ચિચ્ચંદ્રમંડલં નીત્વા તત્ર સ્થિત પરમશિવે સંયોજ્ય
તયોઃ શિવશક્ત્યૌઃ સામરસ્ય સુખાનુભવગલિતામૃતધારાં
પ્. ૧૫૭બ્)
સંચિત્ય રાજદંતવિવરાન્તયનવર્ત્મના નિઃસૃતાં યોનિમુદ્રોલ્લસિતેન
કરેણાનીય ૪ મૂલવિદ્યાંતે
બ્રહ્માંડખંડસંભૂતમશેષરસસંભૃતં ॥
આપૂરિતં મહાપાત્રં પીયૂષરસમાવહે

ઐં પ્લું ઝ્રૌં જૂં સઃ અમૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતેશ્વરી અમૃતવર્ષિણી અમૃતં
સ્રાવય સ્રાવય સ્વાહા ઇતિ તસ્મિન્નર્ઘામૃતે પુષ્પાક્ષતપ્રક્ષેપેણ
તદમૃતધારાં સંયોજ્યવમિતિ ધેનુમુદ્રાં પ્રદર્શ્ય ઓં હ્રીં હં સઃ
સોહં સ્વાહા ઇત્યાત્માષ્ટાક્ષરં મંત્રેણત્રિરભિમંત્ર્ય પુનરુચ્ચાર્ય
આત્મશક્તિ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિતિ હેતુમધ્યે સંપૂજ્ય પુનઃ પ્રણવેન
ત્રિરભિમંત્ર્ય પુનઃ પ્રણવમુચ્ચાર્ય પરં નિષ્ક શાંભવી શ્રી૦ । ઇતિ
હેતુમધ્યે સંપૂજ્ય પુનઃ હં સઃ ઇતિ મંત્રેણ ત્રિરભિમંત્ર્ય હં સઃ
અજપાશક્તિ શ્રી૦ । ઇતિ સંપૂજ્યમાતૃકયા પ્રત્યક્ષરં બિંદુરહિતયા
ત્રિરભિમંત્ર્ય પુનસ્તામુચ્ચાર્ય માતૃકા સરસ્વતી શ્રી૦ । ઇતિ હેતુ મધ્યે
સંપૂજ્ય મૂલતાર્તીયકૂટેન દશધાભિમવ્યપુનસ્તાર્તીય કૂટમુચ્ચાર્ય
ત્રિપુરામૃતેશ્વરી શ્રી૦ । ઇતિ હેતુમધ્ય સંપૂજ્ય । ૪ હસહક્ષમલવરયૂં
સહક્ષમલવરયીં ઇત્યાનંદભૈરવમિથુનવિદ્યાભ્યાં ત્રિરભિમંત્ર્ય
હસક્ષમલવરયૂં આનંદભૈરવાય વૌષટ્
પ્. ૧૫૮અ)
આનંદભૈરવ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ તર્પયામી નમ ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય ૪
સહક્ષમલવરયીં સુધાદેવ્યૈ વટ્ સુધાદેવી શ્રી૦ । ઇતિ ત્રિઃ સંપૂજ્ય
સંતર્પ્ય હ્સૌં વરુણાય નમઃ । શૌં વરુણા દેવ્યૈ નમઃ । ઇતિ
વરુણમિથુનવિદ્યાભ્યાં ત્રિરભિમંત્ર્ય ૪ પુનઃ પૃથગુચ્ચાર્ય વરુણ શ્રી૦ ।
વારુણીદેવી શ્રીપાદુકાં પૂજયામીતિ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય તતો બાલયા
વક્ષમાણનિત્યા ષોડશમંત્રૈશ્ચ સકૃત્સકૃદભિમંત્ર્ય । તદ્દિન નિત્યા
વિદ્યયા તત્તિથિ નિત્યાવિદ્યયા ચ પૃથક્ ત્રિસ્ત્રિરભિમંત્ર્ય પરાપ્રાસાદ
પ્રાસાદપરમંત્રાભ્યાં ઉર્ધ્વામ્નાય દિક્ષિતશ્ચેત્ હ્સૌંઃ શૌંઃ ઇતિ
મંત્રાભ્યાં ત્રિરભિમંત્ર્ય તતશ્ચરણદિંદીક્ષીતશ્ચેત્ ચરણકુલયોગિની
વિદ્યાભ્યાં ત્રિસ્ત્રિરભિમંત્ર્ય તતઃ સૌઃ ઇત્યનુતરપરાવિદ્યયાદીક્ષિતશ્ચેત્
તયા ત્રિરભિમંત્ર્ય પૂર્ણાભિષિક્તશ્ચેત્ કામકલાવિદ્યયા
ત્રિરભિમંત્ર્ય ષડન્વય શાંભવદીક્ષા યુક્તશ્ચેત્
તદ્વિદ્યાભિસ્ત્રિસ્ત્રિરભિમંત્ર્યતતે વિક્ષ્યમાણ પાંચભૌતિક
મંત્રૈસ્ત્રિસ્ત્રિરભિમંત્ર્ય સૃષ્ટ્યાદિ દશકલા હેતુમધ્યે સમાવાહ્ય
પ્રાગ્વતન્નામપુરઃસરં તાસાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય ઓં હં સઃ
શુચિ ષદ્વસુરંતરિક્ષ
પ્. ૧૫૮બ્)
સદ્ધોતાં વેદિષદતિથિર્દુરોણસત્ ॥ નૃષદ્વરસદૃતસવ્યોમસદજ્બાગોજા ઋતજા
અદ્રિજા ઋતં બૃહત્ ॥ અનયા ઋચા સકૃદભિમંત્ર્યપુનરુચ્ચાર્ય બ્રહ્મણે નમ ઇતિ
હેતુમધ્યે સંપૂજ્યકં સૃષ્ટ્યૈ નમ ઇત્યાદિ પ્રાગુક્તકલા
માતૃકાન્યાસોક્તપ્રકારેણ કચવર્ગકલાઃ સંપૂજ્ય તતઃ ટતવર્ગોત્થ જરાદિ
દશકલાઃ સમાવાહ્ય પ્રાગ્વત્ તાસાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય ॥
પ્રતદ્વિષ્ણુસ્તવતે વીર્યેણ મૃગો ન ભીમઃ કુચરોગિરિષ્ઠાઃ ॥ યસ્યોરુષુ ત્રિષુ
વિક્રમણેષ્વધિક્ષિયંતિ ભુવનાનિ વિશ્વા ॥ અનયા ઋચા સકૃદભિમંત્ર્ય
પુનરુચ્ચાર્ય વિષ્ણુવે નમ ઇતિ સંપૂજ્ય ટં જરાયૈ નમ ઇત્યાદિતાઃ સંપૂજ્ય
પયવર્ગોત્થ કલાસ્તીક્ષ્ણાદ્યાઃ સમાવાહ્ય ॥ પ્રાગ્વત્ તાસાં
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય ॥
ત્ર્યંબકં યજામહે સુગંધિપુષ્ટિવર્દ્ધનં ॥
ઉર્વારુકમિવ બંધનાન્મૃત્યોમૃક્ષીય મામૃતાત્ ॥
ઇત્યભિમંત્ર્ય પુનરુચ્ચાર્ય રુદ્રાય નમ ઇતિ સંપૂજ્ય પં તીક્ષ્ણાયૈ નમ
ઇત્યાદિભિઃ સંપૂજ્ય પુનઃ ષકારાદિ ક્ષકારાંત પંચવર્ણોત્થાઃ પીતાદિ
પંચકલાઃ સમાવાહ્ય પ્રાગ્વત્ તાસાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય
ગાયત્ર્યાભિમંત્ર્ય પુનરુચ્ચાર્ય ઇશ્વરાય નમ ઇતિ સંપૂજ્ય ષં પીતાયૈ
નમ
પ્. ૧૫૯અ)
ઇત્યાદિતાઃ સંપૂજ્ય તતઃ સ્વરોત્થાનિ નિવૃત્યાદિ ષોડશકલાઃ સમાવાહ્ય
પ્રાગ્વત્ તાસાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં વિધાય ॥ વિષ્ણુર્યોનિં કલ્પયસ્વિતિ
મંત્રસ્ય ત્વષ્ટા ગર્ભકર્તા ઋષિઃ અનુષ્ટૂપ્છંદઃ શ્રીવિષ્ણુર્દેવતા
શ્રીસદાશિ * પૂજાર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥ વિષ્ણુર્યોનિં કલ્પયતુ ત્વત્વષ્ટારૂપાણિ
પિંશત્ ॥ આસિંચતુ પ્રજાપતિર્ધાતા ગર્ભં દધાતુ તે ॥ ઇત્યભિમંત્ર્ય
પુનરુચ્ચાર્ય સદાશિવાય નમ ઇતિ હેતુમધ્યે સકૃત્સંપૂજ્ય અં નિવૃત્યૈ નમ
ઇત્યાદિતાઃ સંપૂજ્ય માતૃકયા દ્વિરભિમંત્ર્ય પુનરભિમંત્ર્ય માતૃકા
સરસ્વતી શ્રી૦ ઇતિ સંપૂજ્ય ॥
ઐં અખંડૈ કરસાનંદકરે પરસુધાત્મનિ ॥
સ્વછંદસ્ફુરણામત્ર નિધે હ્યકુલરૂપિણિ ॥
ઇત્યનેન ત્રિરભિમંત્ર્ય ॥
ક્લીં અકુલસ્થામૃતાકારે સિદ્ધિજ્ઞાનકરે પરે ॥
અમૃતત્વં નિધે હ્યસ્મિન્ વસ્તુનિ ક્લિન્નરૂપિણિ

ઇતિ ચ ત્રિરભિમંત્ર્ય સૌઃ ત્વદ્રૂપેણૈકરસ્ય ત્વં દવાર્ઘ્યે તત્સ્વરૂપિણિ ॥
ભૂત્વા પરામૃતાકારામયિ ચ સ્ફુરણં કુરુ ॥ ઇતિ ચ ત્રિરભિમંત્ર્ય ॥ ઐં પ્લું
જૂં સઃ અમૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતેશ્વરી અમૃતવર્ષિણી અમૃતં સ્રાવય સ્રાવય
સ્વાહા ॥ ઇતિ અમૃતેશ્વરી
પ્. ૧૫૯બ્)
વિદ્યયા ચતુર્વારમભિમંત્ર્ય । પુનસ્તામુચ્ચાર્ય અમૃતેશ્વરી શ્રી૦ । ઇતિ
સકૃત્સંપૂજ્ય તતઃ ઐં વદ વદ વાગ્વાદિનિ ઐં ક્લીં ક્લિન્ને ક્લેદિનિ ક્લેદય
મહાક્ષોભં કુરુ કુરુ ક્લી સૌઃ મોક્ષં કુરુ કુરુ સૌઃ હ્સૌઃ ॥ ઇતિ દીપની
વિદ્યયા પંચવારમભિમંત્ર્ય તતસ્તત્ર મૂલવિદ્યામષ્ટધા જપિત્વા
તન્મધ્યે ચતુરસ્રં પશ્ચિમદ્વારં વિચિંત્ય તદ્વારપાર્શ્વયોઃ
કુલબટુકનાથ તદ્વલ્લભાં વા શ્રી૦ ॥ કુલગણપતિનાથ તદ્વલ્લભાં વા
શ્રી૦ ॥ ઇતિ દક્ષિણવામયોઃ સંપૂજ્ય તદંતઃ પ્રાગ્વત્ ષડાસનાનિ સંપૂજ્ય
તન્મધ્યત્રિકોણમધ્યસ્થ બિંદુમધ્યે કામકલાયાં
વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ દેવીમાવાહ્ય ધ્યાત્વા ષડંગન્યાસયોગેન
સકલીકૃત્ય ગંધાદિભિઃ સંપૂજ્ય વક્ષ્યમાણ વિધિના દેવ્યંગે
લયાંગં સંપૂજ્ય તિથિ
નિત્યાષોડશનિત્યાગુરુપંક્તિત્રયં ષડંગયુવતીશ્ચ સંપૂજ્ય
વક્ષ્યમાણ સમષ્ટિ યોગિની મંત્રેણ ત્રિઃ સકૃદ્વા પુષ્પાંજલિં દત્વા
ધૂપદીપૌ નિવેદ્ય યોનિ ધેનુ મહાયોગિનિ ત્રિશિખાપદ્મસંક્ષોભ
દ્રાવણાકર્ષવશ્યોન્માદમહાંકુશ ખેચરી બીજયોનિ
પાશાંકુશધનુર્બાણાખ્યા અષ્ટાદશમુદ્રાઃ પ્રદર્શ નમસ્કાર
મુદ્રયા પ્રણમેત્ ॥
પ્. ૧૬૦અ)
અત્ર એતાવત્ કતુમશક્તશ્ચેત્ અભિમંત્રણ પૂજનયોરન્યતમં કુર્યાત્ । તત્રાપિ
અસક્તશ્ચેત્ આત્માષ્ટાક્ષરપૂજાં તં કૃત્વા આનંદભૈરવમિથુનં
સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય સૃષ્ટ્યાદિ કલાપૂજામારભ્ય શેષં
પ્રાગ્વત્સમાપયેદિતિ ॥
વિશેષાર્ઘસ્થપનવિધિઃ ॥
તતસ્તત્પરતસ્તેનૈવ વિધિના શ્રીપાત્રાખ્યં પાત્રાંતરં સ્થાપયેત્ તેન
મૂલદેવ્યતિરિક્તાવરણદેવતાસ્તર્પયેત્ ॥ પૂજાસમર્પ્યાદિકં
મૂલદેવ્યાસ્તર્પણં ચ વિશેષાર્ઘેણૈવ ॥ તત્ર અનંગકુસુમાદિ
પર્યંતમાવરણ ત્રયં પૂજા સમર્પણમર્ઘદાનં ચ સામાન્યાર્ઘ
જલૈરેવ કુર્યાત્ ॥ ઇતિ શ્રીપાત્રસ્થાપનવિધિઃ ।
તતસ્તદનુક્રમેણૈવ તદધઃ પંક્યાકારેણ પાદ્યાચમનીય
મધુપર્કાર્થં પાત્રત્રયં સામાન્યાર્ઘવિધિનૈવ સ્થાપયેત્ ॥
તદશક્તૌ ત્રિકોણમંડલ ત્રયે સાધારં પ્રાત્ર ત્રયં નિધાય તત્ર પાત્ર
દ્વયં શુદ્ધજલેનાપૂર્ય તૃતીયં મધુપર્કદ્રવેણાપૂર્ય તેષુ
વિશેષાર્ઘજલં કિંચિદત્વા મૂલવિદ્યયા પૃથક્ પૃથક્ અષ્ટવાર
અભિમંત્રયેત્ ॥ મધુપર્કે તુ કાશ્યપાત્રં પ્રશસ્તં ॥ તામ્રવર્જમન્યતરં
પ્. ૧૬૦બ્)
વા પાત્રાંતરેણાછાદિતં કુર્યાત્ ॥
ગંધપુષ્પાક્ષતકુશાગ્રતિલસર્ષપદૂર્વાઃ સામાન્યાર્ઘે નિક્ષિપેત્ ॥
પાદ્યપાત્રે શ્યામાકતંદુલદૂર્વાકમુલાપરાજિતાપુષ્પોશીરરોચનાખ્ય
દ્રવ્યાષ્ટકં નિક્ષિપેત્ ॥ આચમનીય પાત્રે જાતીફલલવંગકં કોલચૂર્ણાનિ
નિક્ષિપેત્ ॥ ઉક્ત દ્રવ્યાલાભે તત્તદ્વસ્તુ ભાવનયા તદુલન્નિક્ષિપેત્ ॥
મધુપર્કપાત્રે દધિમધુઘૃતાનિ નિક્ષિપ્યુવિશેષાર્ઘ બિંદુના સંસ્કુર્યાત્ ॥
દધ્યાદ્યલાભે જનેનૈવ તદ્ભાવનયા પૂરયેત્ ॥
તતઃ સ્વદક્ષિણાગ્રે પાદ્યાદિ પાત્રવિધાનેનૈવ પુનરાચમનીય પાત્રં
પ્રોક્ષણી પાત્રં ચ સ્થાપયેત્ ॥ અત્રાપ્યશક્તૌ પાદ્યાદિ ત્રયમેકસ્મિન્નેવ
પાત્રે દદ્યાત્ ॥
તતઃ ગુરુમુખાદવગત વિનિયોગ વિધૌ પાત્ર ચતુષ્ટયં સામાન્યાર્ઘ
વિધિના પ્રોક્ષણીપાત્રાત્ પરતઃ સ્થાપયેત્ ॥ તેષાં નામાનિ તુ ગુરુપાત્રં
શક્તિપાત્રં બટૂકપાત્રં આત્મપાત્રં ચેતિ । ગુરુપાદુકા વિદ્યયા
ગુરુપાત્રં । બાલવિદ્યયા શક્તિપાત્રં ॥ બટૂકપાત્રં તન્મંત્રેણ
આત્મપાત્રમાત્માષ્ટાક્ષરમંત્રેણ ચેતિ તત્તન્મંત્રે
તતત્પાત્રમષ્ટધાભિમંત્રયેત્ । તતઃ પ્રોક્ષણીપાત્રોદકેન
પ્. ૧૬૧અ)
પાત્રાંતરોદ્ધૃતેન ઓં ઐં હ્રીં શ્રીં ઐં પ્રથમકૂટમુચ્ચાર્ય
આત્મતત્વાત્મને નમઃ । ૪ ક્લીં દ્વિતીયં વિદ્યાતત્વાત્મને નમઃ ॥ ૪ સૌઃ
તૃતીયં શિવતત્વાત્મને નમઃ । તતઃ ૪ ઐં ક્લીં સૌઃ સમસ્તમુચ્ચાર્ય
સર્વતત્વાત્મને નમઃ ॥ ઇતિ સ્વાત્માનં પ્રોક્ષ્ય પુનર્મુલેન યાગભૂમિં
યાગોપકરણાનિ ચ શ્રીચક્રં પ્રોક્ષ્યસવં વસ્તુષુ ધેનુમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્
॥ ઇતિ અર્ઘ્યાદિ સ્થાપનવિધિઃ ॥
અત્ર શ્રીપાત્રસ્થાપનાશક્તૌ વિશેષાર્ઘેણૈવ પ્રોક્ત પૂજાદિકં કુર્યાદિતિ ॥
અથાત્મપૂજા ॥
તત્ર સ્વપુરતસ્ત્રિકોણમંડલે સાધ્યારં પાત્રં સંસ્થાપ્ય
કલશોદકેનાપૂર્ય વિશેષાર્ઘબિંદું દત્વા સ્વદેહં ચંદનાદિ
રક્તોપચારૈરલંકૃત્યાત્માનમિષ્ટદેવતારૂપં ધ્યાયન્ ગુરુગણપતિ
પરદેવતાઃ પ્રણમ્ય મૂલાધારાદિ બ્રહ્મરંધ્રાંતં બિસતંતું
તનીયંસી ચંદ્રકોટિ પ્રભાદ્રવાં કુંડલીનીં મનોલય પર્યંતં
ધ્યાત્વા પરમાનંદનિર્ભરસ્તદાત્મકત્વેન મૂલવિદ્યામપિ મૂલાદિ
બ્રહ્મરંધ્રાંતં તેજોમયીં વિભાવ્ય તત્તેજસાપરિતં
સ્વેષ્ટદેવતારૂપં સ્વદેહં ભાવયન્નાત્મપૂજાં કુર્યાત્ । (તતસ્તત્ર
સોમસ્ય ષોડશકલાસમાવાહ્ય પ્રાગ્વતન્નામપુરઃસરં તાસાં પ્રાણ) ॥
પ્. ૧૬૧બ્)
તદ્યથા ॥
તત્ર પ્રાગુક્ત યોગપીઠન્યાસ પ્રકરણોક્ત પ્રકારેણ સ્વદેહં સિંહાસનત્વેન
પરિકલ્પ્ય પ્રથમં શિરસિ પ્રણવ ત્રિતારાઢ્યાં શ્રીગુરુપાદુકા
વિદ્યામુચ્ચાર્ય શ્રી-અમુકાનંદનાથ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ તર્પયામિ
નમ ઇતિ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય મૂલાધારે ગં ગણપતિ શ્રીપાદુકાં પૂ૦ ॥ ત૦
। નમ ઇતિ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય પ્રાગુક્ત યોગપીઠન્યાસક્રમેણ
મંડૂકાદ્યાન્મૂલાધારાદિન્ તત્સ્થાનેષુ પ્રણવ ત્રિતાર ચતુર્થ્યં
તતત્તન્નામભિર્નમોંતૈઃ સિંહાસનાં તં સંપૂજ્ય દક્ષિણાં
સવામાં સવામોરુ દક્ષિણોરુ સર્વાંગેષુ વક્ષ્યમાણ પંચપ્રેતાસનં
સંપૂજ્ય દક્ષિણાંસાદિ સ્થાનેષુ ધર્માદિ ચતુષ્ટયં મુખાદિ સ્થાનેષુ
અધર્માદિ ચતુષ્ટયં ચ તથૈવ સંપૂજ્ય પુનર્હૃદય કમલ એવ માયા વિદ્યે
સંપૂજ્ય મધ્યે પંચદશફણાન્વિતમનંતં ધ્યાત્વા
તન્મધ્યફણાયામષ્ટદલકમલં કામેશ્વરી પીઠં ધ્યાત્વા
નંતપદ્માદિ પરતત્વાંતં સંપૂજ્ય તત્કેસરેષુ પ્રાગાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ૪
મોહિની શ્રી૦ । ૪ ક્ષોભિણી શ્રી૦ । ૪ વશિની શ્રી૦ । ૪ સ્તંભિની શ્રી૦ । ૪ આકર્ષણી
શ્રી૦ । ૪ દ્રાવણી શ્રી૦ । ૪ આહ્લાદની શ્રી૦ ।
પ્. ૧૬૨અ)
૪ ક્લિન્ના શ્રી૦ । ૪ ઇતિ સંપૂજ્ય મધ્યે ૪ ક્લેદિની શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ ઇતિ
સંપૂજ્ય ક્લીં સર્વશક્તિ કમલાસનાય નમ ઇતિ યોગપીઠત્વેન પુષ્પાંજલિના
સમસ્તં દેહં સંપૂજ્ય તન્મધ્યકર્ણિકાયાં શ્રીચક્રં વિભાવ્ય ૪
સમસ્તપ્રકટેત્યાદિ યોગિની સમષ્ટિ વિદ્યયા ત્રિઃ સમસ્તં દેહં સંપૂજ્ય
પ્રાગુક્ત યોગપીઠન્યાસક્રમેણ ષડાસન પર્યંતં પ્રાક્ ન્યસ્તસ્થાનેષુ
સંપૂજ્ય દક્ષિણાં સપૃષ્ઠદક્ષ કર્ણપૃષ્ઠદક્ષ શંખદક્ષ
લલાટદક્ષ નેત્રદક્ષ નાસાપુટદક્ષ ચુબુકહૃદય ત્રિકોણ તન્મધ્યેષુ ૪
નાદશક્તિ શ્રી૦ । ૪ બિંદુશક્તિ શ્રી૦ । ૪ કલાશક્તિ શ્રી૦ । ૪ જ્યેષ્ઠાશક્તિ શ્રી૦ । ૪
રૌદ્રીશક્તિ શ્રી૦ । ૪ વામાશક્તિ શ્રી૦ । ૪ વિષઘ્નિશક્તિ શ્રી૦ । ૪ દૂતશક્તિ શ્રી૦ ।
૪ સર્વાં નંદાશક્તિ શ્રી૦ । ઇતિ સંપૂજ્ય ॥
અં કં ૩૬ ઇત્યાદિ શિવશક્તિ સદાશિવેત્યાદિ ન્યાસોક્ત સમષ્ટિ પીઠમંત્રેણ
સર્વાંગં સંપૂજ્ય હૃદયકમલે યથોક્તરૂપાં ભગવતીં ધ્યાયન્
તત્તેજસા વ્યાપ્તં સ્વદેહં શ્રીભગવતીરૂપં વિચિંત્ય મૂલમુચ્ચાર્ય
શ્રીમહાત્રિપુરસુંદરી શ્રીપા૦ । ત૦ । નમ
પ્. ૧૬૨બ્)
ઇતિ શિરસિ ત્રિઃપુષ્પાંજલિભિઃ સંપૂજ્ય પુરઃસ્થાપિત પાત્રોદબિંદુંભિઃ
સંતર્પ્ય પુનઃ પ્રાગ્વન્મુલેન શિરોહૃદયગુહ્યપાદદ્વય સર્વાંગેષુ
પંચપુષ્પાંજલિભિઃ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય હૃદય ત્રિકોણે શિરસ્ત્રિકોણે વા
વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ લયાંગતિથિ નિત્યાષોડશ નિત્યાગુરુપંક્તિ
ત્રય ષડંગયુવતીસ્તત્તત્સ્થાનેષુ વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ સંપૂજ્ય

સંતર્પ્ય હૃદય ત્રિકોણ પૂજાયાં સંહાર શ્રીચક્રોક્તન્યાસપ્રકારેણ
નવાવરણશક્તિઃ પૂજયેત્ ॥ શિરસ્ત્રિકોણ પૂજાચેત્ સૃષ્ટિ શ્રીચક્રન્યાસક્રમેણ
નવાવરણશક્તીશ્ચક્રેશ્વરીશ્ચ પૂજયિત્વા તર્પયેત્ ॥ એતાવત્
કર્તુમશક્તૌ ષડંગયુવતીપૂજાંતે સમસ્તપ્રકટેત્યાદિ સમષ્ટિ વિદ્યયા
ત્રિઃ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય ચતુઃસમયચતુરામ્નાય ષટ્ દર્શનદેવતાશ્ચ
વક્ષ્યમાણ શ્રીચક્રપૂજાક્રમેણ પૂજયેત્ ॥ ઉર્ધ્વામ્નાય
દીક્ષિતશ્ચેન્મહાષાઢાન્યાસોક્તરૂપં સ્વાત્માનં ધ્યાત્વા તદ્વિદ્યયા
વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ ત્રિઃસંપૂજ્ય શક્તશ્ચેન્માહાષોઢોક્ત
દેવતાસ્તન્યાસસ્થાનેષ્વેવ સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય શિરસિ પરાપાદસ્ય ગુરુપંક્તિ
ત્રયં પૂજયેત્ ॥
પ્. ૧૬૩અ)
તતશ્ચરણદિક્ષિતશ્ચેત્ પ્રાગુક્તચરણાદિ વિદ્યાભિસ્તન્યાસસ્થાનેષુ સંપૂજ્ય
તર્પયેત્ ॥
તતઃ પૂર્ણાભિષિક્તશ્ચેદ્વક્ષ્યમાણપ્રકારેણ
શિરસિકામકલાપારંપર્યેણ સંપૂજ્ય સંતર્પ્યશાંવદીક્ષાયુક્તશ્ચેત્
તન્મિથુનષટ્કં તદ્ગુરુક્રમં તદ્રશ્મિક્રમં ચ પ્રાગુક્તન્યાસસ્થાનેષુ
સંપૂજ્ય તર્પયેત્ । અત્ર સર્વત્રાત્મપૂજાયાં વિસ્તારાશક્તૌ
તત્તન્મૂલદેવતાસ્તત્તદ્ગુરુક્રમં ચ સંપૂજ્ય સંતર્પયેદિતિ સંક્ષેપઃ ॥
તતઃ પૂર્વવત્ પુષ્પાંજલિ પંચકં સ્વદેહે સમસ્તકાદિષુ પ્રાગુક્તસ્થાનેષુ
વિધાયધૂપદીપૌ નિદેદ્ય અંતર્હવનં કુર્યાત્ ॥
તત્ર મૂલાધારે ત્ર્યસ્રં કુંડં વિભાવ્ય તન્મધ્યસ્થ કાલાગ્નિમેવ
કામાગ્નિં વાસનારૂપે સાધન પ્રજ્વલિતં પ્રાણાદિ પંચવાયુભિઃ
સંરાંક્ષિતં કુંડલિનીરૂપ પરદેવતાધિષ્ઠિતં ચિદગ્નિમંડલં
વિભાવ્ય પ્રણવ ત્રિતારાદિ મૂલવિદ્યાંતે ધર્માધર્મ હવિ દીપ્તે આત્માગ્નૌ
મનસા સ્રુચ । સુષુમ્ણાવર્ત્મના નિત્યમક્ષ વૃત્તિર્જુહોમ્યહં ઇદં જુહોમિ
સ્વાહા ॥ ઇતિ પુણ્યપાપકૃત્યાકૃત્ય સંકલ્પવિકલ્પ ધર્માત્મકં હવિઃ
સપ્તકં સપ્તાહુત્યા હુત્વા
પ્. ૧૬૩બ્)
તતઃ પ્રણવત્રિતારાદિ મૂલવિદ્યાંતે પ્રકાશામર્શ
હસ્તાભ્યામવલંવ્યોન્મની સુચં । ધર્માધર્મકલાસ્તેહં પૂર્ણવહ્નૌ
જુહોમ્યહં અધર્મં જુહોમિ સ્વાહેતિ પૂર્ણાહુતિ હુત્વા નિરસ્તનિખિલપ્રપંચો
નિષ્કલબ્રહ્મરૂપઃ સાધકઃ કિયત્ ક્ષણ તિષ્ઠેત્ ॥
તતો દેવીરૂપમાત્માનં ધ્યાત્વા શ્રીગુરુપાદુકાં પ્રણમ્ય શિરસિ
અન્નપૂર્ણાં ધ્યાત્વા તન્મંત્રેણ વક્ષ્યમાણ પૂજાપ્રકારેણ તાં
સંપૂજ્ય સંતર્પ્ય પૂજાશિષ્ટં તત્પાત્રસ્થમુદકં ગુરુપાદુકા
મૂલવિદ્યાભ્યાં કુંડલ્યાત્મક શ્રીપરદેવતા મુખે જુહોમીતિ ધિયા
પ્રાશ્ય શ્રીપરદેવતારૂપમાત્માનં ધ્યાયન્પ્રાણાયામ । ઋષ્યાદિ
કરષડંગં ન્યાસપૂર્વકં મૂલવિદ્યામષ્ટોત્તરશતવારં જપિત્વા
પુનઃ પ્રાણાયામપૂર્વકં જપં સમર્પ્ય સ્તુત્વા પ્રણમેદિતિ આત્મપૂજા ॥
॥ શ્રીવિદ્યાનંદનાથેન શિવયોઃ પ્રિયસૂનુના ॥
સ્રોતઃ