પ્રાતિમોક્ષસૂત્ર · અધ્યાય 1

નમઃ સર્વજ્ઞાય ॥
પ્રણમ્ય પૂર્વં જગતિ પ્રધાનં દુઃખાલયોત્તીર્ણમ્ અનન્તપારમ્* ।
સર્વજ્ઞશિક્ષાપદ રત્નકોશ મ્ ઉદ્ઘાટયામ્ય્ આર્યગણસ્ય મધ્યે

ત્રૈલોક્યવિખ્યાતયશઃપતાકં સદ્ધર્મનાદોદિતસિંહનાદમ્* ।
સર્વં કષાસાદિતરત્નકોશં બ્રહ્માણ્ડચૂડામણિઘૃષ્ટપાદમ્*

કૃત્સ્નસ્યાગાધપારસ્ય બૌદ્ધસ્ય વિનયોદધેઃ ।
પ્રતિષ્ઠાહૃદયં સારં પ્રાતિમોક્ષો ઽયમ્ ઉચ્યતે

એષ સદ્ધર્મરાજસ્ય સદ્ધર્માલેખ્યસંગ્રહઃ ।
એષ ભિક્ષુવણિગ્ગ્રામઃ શિક્ષાપણ્યમહાપણઃ

એષ દૌ ઃ શીલ્યદુષ્ટાનાં વિષવિષ્કમ્ભણો ઽગદઃ ।
એષ યૌવનવિભ્રાન્ત કુમારદ્વિપદાઙ્કુશઃ

એષ સાગરગમ્ભીરસંસારોત્તરણપ્લવઃ ।
એષ ક્લેશજયો માર્ગો નૃપતેર્ અગ્ર નાયકઃ

એષ મોક્ષપુરારોહે મૂલસોપાનવત્ સ્થિતઃ ।
નિર્વૃતે મયિ યુષ્માકમ્ એષ શાસ્તેત્ય્ અભિષ્ટુતઃ

સ્વયં + + + + + ક્ષુમમક્ષમ્ ચૈવ યત્નતઃ ।
નિહતાક્ષઃ સમન્તઃ + + + + + + + + + ॥
+ + + + + + + + + + નૈભ્યત્ય્ અદીક્ષિતૈઃ ।
પ્રાતિમોક્ષઃ સદા રક્ષો ભિક્ષુભિર્ નિર્મુમુક્ષુભિઃ ॥
જિત પ્રવૃત્તે ઽપ્ય્ અહિતાય + + + + + + + ।
કૃતોપકારે ઽપ્ય્ અપકર્તુમીહતે + + + + + ॥
પ્રાતિમોક્ષસ્ય શ્રવણં દુર્લભં કલ્પકોટિભિઃ ।
ગ્રહણં ધરણં ચૈવતિપત્તિઃ સુદુર્લભા

બુદ્ધાનાં સુખમ્ ઉત્પાદઃ સુખા ધર્મસ્ય ધીષણા
સુખા સંઘસ્ય સામગ્રી શ્રમણાનાં તપઃ સુખમ્*

સુખં દર્શનમ્ આર્યાણાં સંવાસો ઽપિ સતા સુખઃ ।
અદર્શનેન બાલાનાં નિત્યમ્ એવ સુખં ભવેત્*

સુખં દૃષ્ટાઃ શીલવન્તઃ સુખં દૃષ્ટા બહુશ્રુતાઃ ।
અર્હન્તશ્ ચ સુખં દૃષ્ટા વિપ્રમુક્તપુનર્ભવાઃ

સુખા નદી સુખં તીર્થં સુખં ધર્મજિતો જતઃ ।
સુખં પ્રજ્ઞાપ્રતિલંભો હ્ય્ અસ્મિમાનક્ષયઃ સુખમ્*

સુખો હિ વાસઃ કૃતનિશ્ચયાનાં જિતેન્દ્રિયાણાં ચ બહુશ્રુતાનામ્* ।
શાન્તેષ્વ્ અરણ્યેષુ જરાં ગતાનાં વનેષુ નિર્વાપિતયૌવનાનામ્*

નિર્ગતમ્ આયુષ્મન્તો ગ્રીષ્માણાં યાવત્ તાવદ્ અવશિષ્ટમ્* । અતિક્રામતિ આયુઃ આગ તં જ રામર ણમ્* । પ્રલઙ્ઘ્યતે શાસ્તુઃ શાસનમ્ ( પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ 6 ) અપ્રમાદેન આઉષ્મદ્ભિર્ યોગઃ ક રણીયઃ । અપ્રમાદાધિગતાહિ તથાગતાનામ્ અર્હતાં સમ્યક્સંબુદ્ધાનાં બોધિર્ ઇતિ વા અ પ્ય્ એવંભાગીયાઃ કુશલા ધર્મા બોધિપક્ષ્ય્ આઃ । કિં ભગવતઃ શ્રાવક સંઘસ્ય પૂર્વકાલકરણીયમ્ અલ્પો ઽર્થો ઽલ્પકૃત્યમ્* । અના ગતાનામ્ આયુષ્મન્તશ્ છન્દપરિશુદ્ધિં ચારોચયત આરોચિતાં ચ પ્રવેદયત ।
પ્રણમ્ય શાક્યસિંહાય ભૂત્વા હ્ય્ અસ્મૈ કૃતાંજલિઃ ।
પ્રાતિમોક્ષં પ્રવક્ષ્યામિ વિનયં તચ્ છૃણોતુ નઃ

શ્રુત્વા ચ તત્ કરોત્વ્ અત્ર યથા પ્રોક્તં મહર્ષિણા ।
અણુમાત્રેષ્વ્ અવદ્યેષુ ભવતા યત્નકારિણા

યત્નાદ્ દ્રુતં સતતં યશ્ ચ ચિત્તહયં મુખવચનેષુ અનુસારયતિ ।
પ્રાતિમોક્ષખલીનમ્ અપિ સદૃશં શતકણ્ટકં તીક્ષ્ણં યેનાતિ વિધ્યતે

મહાત્મનઃ યે વચનમાત્રેણ યથાભાગાન્ ન નિવર્તન્તે ।
પુરુષતુરગાસ્ તે ખલુ ક્લેશરણજયિનો ભવિષ્યન્તિ

યેષાં તુ ખલીનમ્ ઇદં ન વિદ્યતે નાપિ અન્તઃકામં ।
તે તુ ક્લેશરણવિમથ્યતા ઉદ્દામા વિભ્રમિષ્યન્તિ

શૃણોતુ ભદન્તઃ સંઘઃ અદ્ય સંઘસ્ય પોષધઃ ચાતુર્દશિકઃ પાંચદશિકો વા ( પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ 7 ) સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘસ્ય પોષધં કુર્યાત્ પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉ દ્દેશ યેદ્ એષા જ્ઞપ્તિઃ ।
પોષધં વયમ્ આયુષ્મન્ કરિષ્યામઃ પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ ઉદ્દેશામઃ । યસ્ય સ્યા ત્ આપત્તિઃ તેન આવિ ષ્કર્તવ્યા । આપત્ત્યાં અસત્યાં તૂષ્ણીં ભવિતવ્યમ્* । તૂષ્ણીંભાવેન ચ વયમ્ આયુષ્મતઃ પરિ શુદ્ધાન્ વેદયિષ્યામઃ । યથાપિ પ્રત્યેકં પૃષ્ટસ્ય ભિક્ષોર્ વ્યાકરણં ભવતિ એવમ્ એ વં એવંરૂપા યાં ભિક્ષુ પર્ષદિ યા વત્ ત્રિર્ અપ્ય્ અનુશ્રાવણં ભવતિ । યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ એવંરૂપાયાં ભિક્ષુપર્ષદિ યાવત્ ત્રિર્ અપ્ય્ અનુશ્રાવ્યમાને સ્મ રન્ સતીમ્ આપત્તિં નાવિષ્કરોતિ સંપ્રજાનન્ મૃષાવાદો ઽસ્ય ભવતિ । સંપ્રજાનન્ મૃષાવાદઃ ખલ્વ્ આયુષ્મન્તઃ અન્તરાયિકો ધર્મ ઉક્તો ભગવતા । તસ્માત્ સ્મરતા ભિક્ષુણા આપન્નેન વિશુદ્ધાપેક્ષેણ સતી આપત્તિર્ આવિષ્કર્તવ્યા । આવિષ્કૃતેનાસ્ય ફાસુ ભવતિ નાવિષ્કૃતેન ન ભવતિ ।
ઉદ્દિષ્ટં ખલુ મયાયુષ્મન્તઃ પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશનિદાનમ્* । તત્રાયુષ્મતઃ પૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ પૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
ચત્વારઃ પારાજિકા ધર્માઃ ।
ઇમે ખલુ આયુષ્મન્તશ્ ચત્વારઃ પારાજિકા ધર્મા અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આગચ્છન્તિ ।
પાર્.1 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષૂણાં શિક્ષાસાજીવસમાપન્નઃ શિક્ષામ્ અપ્રત્યાખ્યાય શિક્ષાદૌર્બલ્યમ્ અનાવિષ્કૃત્યાબ્રહ્મચર્યં મૈથુનં ધર્મં પ્રતિસેવતે અન્તતસ્ તિર્યગ્યોનિગતયાપિ સાર્ધં, અયમ્ અપિ ભિક્ષુઃ પારાજિકો ભવત્ય્ અસંવાસ્યઃ ।
પાર્.2 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ગ્રામગતમ્ અરણ્યગતં વા પરેષાં અદત્તં સ્તેયસંખ્યાતમ્ આદદીત યદ્રૂપેણાદત્તાદાનેન રાજા વૈનં ગૃહીત્વા રાજમાત્રો વા હન્યાદ્ વા સંબધ્નીયાદ્ વા પ્રવાસયેદ્ વા એવં ચૈનં વદેત્* -- ત્વં ભોઃ પુરુષ ચૌરો ઽસિ બાલો ઽસિ સ્તેનો ઽસીત્ય્ એવંરૂપં અદત્તં ભિક્ષુઃ આદદિત, અયમ્ અપિ ભિક્ષુઃ પારાજયિકો ભવત્ય્ અસંવાસ્યઃ ।
પાર્.3 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ મનુષ્યં વા મનુષ્યવિગ્રહં વા સ્વહસ્તેન સંચિન્ત્ય જીવિતાદ્ વ્યપરોપયેત્* । શસ્ત્રં વૈનામ્ આધારયેચ્ છસ્ત્રધારકં વાસ્ય પર્યેષેત મરણાય વૈનં સમાદાપયેન્ મરણવર્ણં વાસ્યાનુસંવર્ણયેત્* । એવં ચૈનં વદેત્* -- હંભો પુરુષ કિં તવ પાપકેનાશુચિના દુર્જીવિતેન મૃતં તે ભો પુરુષ જીવિતાદ્ વ રમ્ ઇતિ ચિન્તાનુમતૈશ્ ચિત્તસંકલ્પૈર્ અનેકપર્યાયેણ મરણાય વૈનં સમાદાપયેન્ મરણવર્ણં વાસ્ય અનુસં વર્ણયેત્ સ ચ તેન કાલં કુર્યાદ્ અયમ્ અપિ ભિક્ષુઃ પારાજિકો ભવત્ય્ અસંવાસ્યઃ ।
પાર્.4 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અનભિજાનન્ન્ અપરિજાનન્ન્ અસન્તમ્ અસંવિદ્યમાનમ્ અનુત્તરમનુષ્યધર્મમ્ અલ માર્ય વિશેષા ધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં સ્પર્શવિહારતાં વા પ્રતિજાનીયાદ્ ઇદં જાનામીદં પશ્યામીતિ સ પરેણ સમયેન સમનુયુજ્યમાનો વા અસમનુયુજ્યમાનો વા આપન્નો વિશુદ્ધિં પ્રક્ષ્યૈવં વદેદ્ અજાનન્ન્ એવાહમ્ આયુ ષ્મન્તો ઽવોચં જ્ આનામીત્ય્ અ પશ્યામીતિ રિક્તં તુચ્છં મૃષાવ્યપલપનમ્ અન્યત્રાભિ માનાત્* અયમ્ અપિ ભિક્ષુઃ પારાજિકો ભવત્ય્ અસં વાસ્યઃ ।
ઉદ્દિષ્ટા મયાયુષ્મન્તશ્ ચત્વારઃ પારાજિકા ધર્મા યેષાં ભિક્ષુર્ અન્યતમાન્યતમમ્ આપત્તિમ્ અધ્યાપત્ય ન લભતે ભિક્ષુભિઃ સાર્ધં સંવાસં ભોગં વા યથાપૂર્વં ચ તથાપશ્ચાત્ પારાજિકો ભવત્ય્ અસંવાસ્યઃ ।
તત્રાહમ્ આયુષ્મન્તઃ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
પરિશુદ્ધા અત્રાયુષ્મન્તો યસ્મા ત્ તૂષ્ણી મ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
સંઘાવશેષા ધર્માઃ
ઇમે ખલ્વ્ આયુષ્મન્તસ્ ત્રયોદશ સંઘાવશેષા ધર્મા અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આગચ્છન્તિ ।
સ.1 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સંચિન્ત્ય શુક્રવિસૃષ્ટિર્ અન્યત્ર સ્વપ્નાન્તરાત્ સંઘા વશેષઃ ।
સ.2 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અવલવિપરિણતેન ચિત્તેન માતૃગ્રામેણ સાર્ધં કાય સંસર્ગં સમાપદ્યેત હસ્તગ્રહણં વા બાહુગ્રહણં વા વેણીગ્રહણં વા અન્યતમાન્યતમસ્ય વા અઙ્ગપ્રત્યઙ્ગસંસ્પર્શનં વા અઙ્ગમર્શનં સ્વીકુર્યાત્ સંઘાવશેષઃ ।
સ.3 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુ ર્ અવદલવિપરિણતેન ચિત્તેન માતૃગ્રામં દુષ્ઠુલયા પાપિકયા અસભ્યયા મૈથુનોપસંહિતયા વાચા આભાષેત યથાપિ તાં યુવા યુવતિં સંઘાવશેષઃ ।
સ.4 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અવદલવિપરિણતેન ચિત્તેન માતૃગ્રામસ્ય પુરસ્તાદ્ આત્મનઃ કાયપરિ ચર્યાયા સંવર્ણયેદ્ એતદ્ અગ્રં માતૃસ્વસઃ પરિ ચર્યાણાં યદુત માદૃશં ભિક્ષું શીલવન્તં કલ્યાણ ધર્માણં બ્રહ્મચારિણ મ્ અનેન ધર્મેણ પરિચરેદ્ યદુત મૈથુનોપસંહિતેન સંઘાવશેષઃ ।
સ.5 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સંચ રિત્રં સમાપદ્યેત સ્ત્રિયં વા પુરુષમતેન પુરુષં વા સ્ત્રીમતેન જાયાત્વેન વા જા રિત્વેન વા અન્તતસ્ ત ત્ક્ષણિકાયામ્ અપિ સંઘાવશેષઃ ।
સ.6 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સ્વયં યાચિતા ભિક્ષુણા કુટિં કારયિત્વા અસ્વા મિકામ્ આત્મોદ્દેશિકાં પ્રામાણિકા કુટિઃ કારયિતવ્યા । તત્રેદં કુટ્યાઃ પ્રમાણં દૈર્ઘ્યેણ દ્વાદશ વિતસ્તયઃ સુગતવિતસ્ત્યા તીર્યક્ સપ્તાન્તરતઃ । તેન ભિક્ષુણા ભિક્ષવો ઽભિનેતવ્યાઃ વાસ્તુદર્શનાય । અભિનીતૈર્ ભિક્ષુભિર્ વાસ્તુ દ્રષ્ટવ્યમ્ અનારમ્ભં સપરિક્રમમ્* । સારમ્ભે ચેદ્ ભિક્ષુર્ વાસ્તુન્ય્ અપરાક્રમે સ્વયં યાચિતાં કુટિં કારયેદ્ અસ્વામિકામ્ આત્મોદ્દેશકાં ભિક્ષૂંશ્ ચ નાભિનયેદ્ વાસ્તુ દર્શનાય અનભિનીતૈર્ ભિક્ષુભિઃ અદર્શિતવાસ્તુનિ પ્રમાણં વાતિક્રમેત્ સંઘાવશેષઃ ।
સ.7 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) મહલ્લકં પુનર્ ભિક્ષુઃ વિહારં કારય માનાઃ સ સ્વામિકં સંઘોદ્દેશકં તેન ભિક્ષુણા ભિક્ષવો ઽભિહિતવ્યા વાસ્તુદર્શનાય । અતઃ અભિની તૈર્ ભિક્ષુભિર્ વાસ્તુ દ્રષ્ટવમ્ અનારંભં સપરિક્રમમ્* । સારંભે ચેદ્ ભિક્ષુર્ વાસ્તુન્ય્ અપરિક્રમે મહન્તં વિહારં કારયિત્વા યત્ સસ્વામિકં સંઘોદ્દેશકં ભિક્ષૂંશ્ ચ નાભિનયેદ્ વાસ્તુદર્શનાય સંઘા વશેષઃ ।
સ.8 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ દ્વિષ્ટોદ્દેશાદ્ અપ્રતીતઃ શુદ્ધં ભિક્ષું અમૂલકેન પારાજિકેન ધર્મેણાનુધ્વંસ યેદ્ અપ્ય્ એવૈનં બ્રહ્મચર્યાચ્ ચ્યાવયેયમ્ ઇતિ તસ્ય ચ અપરેણ સમયેન સમ નુયુજ્યમાનો વા અસમનુયુજ્યમાનો વા અમૂલકમ્ એવ સ્વાધિકરણં ભવેદ્ ભિક્ષુશ્ ચ દ્વેષે પ્રતિષ્ઠેદ્ દ્વેષેણાવોચ મ્ ઇતિ સંઘાવશેષઃ ।

સ.9 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ દ્વિષ્ટોદ્દેશાદ્ અપ્રતીતઃ શુદ્ધં ભિક્ષું અન્યસ્ય વા અન્યથાભાગીયસ્ય અધિકરણસ્ય કઞ્ચિદ્ એવ લેશમાત્રં ધર્મમ્ ઉપાદાય પારાજિકેન ધર્મેણ અનુધ્વંસયેદ્ અપ્ય્ એવૈનં બ્રહ્મચર્યાચ્ ચ્યાવયેયમ્ ઇતિ તસ્ય ચ અપરેણ સમયેન સમનુયુ જ્યમાનસ્ય વા સમનુયુજ્યમાનસ્ય વા અન્યભાગીયં તદ્ અધિકરણં ભવતિ કશ્ચિદ્ એવ લેશોદ્દેશમાત્રો ધર્મ ઉપાત્તો ભવતિ ભિક્ષુશ્ ચ દ્વેષે પ્રતિષ્ઠેદ્ દ્વેષાદ્ અવોચમ્ ઇતિ સંઘાવશેષઃ ।
સ.10 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સમગ્રસ્ય સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રમેદ્ ભેદકરણસંવર્તનીયં ચાધિકરણં સમાધાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠેત્ સ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુભિર્ ઇદં સ્યાદ્ વચનીયઃ -- મા ત્વમ્ આયુષ્મન્ સમગ્રસ્ય સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રમેદ્ ભેદકરણસંવર્તનીયં ચાધિકરણં સમાધાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠ । સમેત્વ્ આયુષ્મન્ સાર્ધં સંઘેન સમગ્રો સંઘસહિતઃ સંમોદમાનો ઽવિવદમાનઃ એકાગ્રધર્મોદ્દેશઃ એકક્ષીરોદકીભૂતઃ શાસ્તુ દર્શયમાનઃ સુખં સ્પર્શં વિહારં તુ નિશૃજ ત્વમ્ આયુષ્મન્* ઇદમ્ એવંરૂપં સંઘભેદકરણં વસ્તુ । એવં ચેત્ સ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુભિર્ ઉચ્યમાનસ્ તથૈવ વસ્તુ સમાદાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠેત્* શુદ્ધસ્ તુ પ્રતિ નિઃસૃજે દ્ ઇત્ય્ એવં કુશલં ન ચ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યઃ સમનુશાસિતવ્યઃ તસ્ય વસ્તુનઃ પ્રતિનિઃસર્ગાય દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયુજ્યમાનઃ સમનુશિષ્યમાનસ્ તદ્ વસ્તુ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેત્ સંઘા વશેષઃ ।
સ.11 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) તસ્ય ખલુ ભિક્ષોર્ ભિક્ષવઃ સ્યુર્ સહાય કાઃ વ્યગ્રવાદિનઃ એકો વા દ્વૌ વા સંબહુલા વા તે તાન્ ભિક્ષૂન્ એવં વદેયુઃ -- મા યૂયમ્ આયુષ્મન્તઃ તં ભિક્ષું કલ્યાણં વા પાપકં વા કિંચિદ્ વદત તત્ કસ્માદ્ ધેતોર્ ધર્મવાદી આયુષ્મન્તો ભિક્ષુર્ વિનયવાદી ચ સો ઽસ્માકં ચૈષશ્ છન્દં ચ રુચિઞ્ ચાદાય તુ વ્યાહરતિ । જાનંશ્ ચ સ ભિક્ષુર્ ભાષતે નાજાનન્ યચ્ ચાસ્ય ભિક્ષોઃ રોચતે ચ ક્ષમતે ચ અસ્માકમ્ અપિ રોચતે ચ ક્ષમતે ચ ઇતિ । તે ભિક્ષવો ભિક્ષુભિર્ એવં સ્યુર્ વચનીયા -- માયુષ્મન્ત એવં વદન્તુ ન ચ સ ભિક્ષુર્ ધર્મવાદી ન વિનયવાદી અધર્મં ચૈષો ઽવિનયં ચાસ્માકં છન્દં રુચિઞ્ ચાદાય તુ વ્યાહરતિ નાજાનંશ્ ચ સ ભિક્ષુર્ ભાષતે જાનંશ્ ચ યચ્ ચાસ્ય બિક્ષોઃ રોચતે ચ ક્ષમતે ચ તવાયુષ્મતો ઽપિ સંઘભેદઃ ન રોચતે માયુષ્મતામ્ અપિ સંઘભેદો રોચતે સમેત્વ્ આયુષ્મન્તઃ સંઘેન સમગ્રો હિ સંઘો સંમોદમાનો અવિવદમાનો એકાગ્રધર્મોદ્દેશઃ એકક્ષીરોદકીભૂતઃ શાસ્તુ દર્શયમાનઃ સુખં સ્પર્શં વિહરન્તુ । તિષ્ઠ મા ત્વમ્ આયુષ્મન્ સંઘભેદાય નિઃસૃજ ઇમામ્ એવંરૂપાં સંઘભેદકરાં કથામ્* । એવં તે ભિક્ષવો ભિક્ષુભિઃ દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યાઃ સમનુશાસિતવ્યાસ્ તસ્ય વસ્તુનઃ પ્રતિનિઃસર્ગાય દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યાઃ સમનુશાસિતવ્યાઃ પ્રતિનિઃસૃજેયુઃ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેયુઃ સંઘાવશેષઃ ।
સ.12 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સંબહુલા ભિક્ષવઃ અન્યતમં ગ્રામં વા નિગમં વા ઉપનિઃશ્રિત્ય વિહરેયુસ્ તે ચ સ્યુઃ કુલદૂષકાઃ પાપસમાચારાઃ તેષાં ચ કુલાનિ દુષ્ટાનિ દૃશ્યેરન્ વા શ્રૂયેરન્ વા પ્રજ્ઞાયેરન્ વા । તે ભિક્ષવઃ ભિક્ષુભિર્ એવં સ્યુર્ વચનીયાઃ -- આયુષ્મન્તઃ કુલદૂષકાઃ પાપસમાચારાઃ યુષ્માકં કુલાનિ દુષ્ટાનિ દૃશ્યન્તે ઽપિ શ્રૂયન્તે ઽપિ પ્રજ્ઞાયન્તે ઽપિ યુષ્માકં ચ તે પાપસમાચારા દૃશ્યન્તે ઽપિ શ્રૂયન્તે ઽપિ પ્રજ્ઞાયન્તે ઽપિ પ્રક્રમધ્વં આયુષ્મન્તઃ યૂયં અસ્માદ્ આવાસાદ્ અલં યુષ્માકં ઇહ વાસેનેતિ । એવં ચેત્ તે ભિક્ષવસ્ તાન્ ભિક્ષૂન્ વદેયુઃ -- છન્દગામિન આયુષ્મન્તઃ ભિક્ષવ દ્વેષગામિનો મોહગામિનો ભયગામિનશ્ ચ એવંરૂપાયાઃ આપત્ત્યાઃ એકત્ય ભિક્ષૂન્ પ્રવાસયન્ત્ય્ એકત્ય ભિક્ષૂન્ ન પ્રવાસયન્તીતિ । તત્ર ભિક્ષવઃ એવં સ્યુર્ વચનીયાઃ -- મા આયુષ્મન્ત એવં વદત । એકત્ય ભિક્ષવશ્ છન્દગામિનો દ્વેષગામિનો મોહગામિનો ભયગામિનશ્ ચ એવંરૂપાયાઃ આપત્ત્યાઃ એકત્ય ભિક્ષૂન્ પ્રવાસયન્ત્ય્ એકત્ય ભિક્ષૂન્ ન પ્રવાસયન્તીતિ । તત્ કસ્માદ્ ધેતોઃ । નેમે ભિક્ષવશ્ છન્દગામિનો દ્વેષગામિનો મોહગામિનો ભયગામિનશ્ ચ આયુષ્મન્ત ખલુ કુલદૂષકાઃ પાપસમાચારાઃ યુષ્માકં કુલાનિ દુષ્ટાનિ દૃશ્યન્તે ઽપિ શ્રૂયન્તે ઽપિ પાપકાશ્ ચ યુષ્માકં સમાચારા દૃશ્યન્તે ઽપિ શ્રૂયન્તે ઽપિ પ્રજ્ઞાયન્તે ઽપિ । ભિક્ષવ આયુષ્મન્તશ્ છન્દગામિનો દ્વેષગામિનો મોહગામિનો ભયગામિનશ્ ચ -- નિઃસૃજત ઇમામ્ એવંરૂપાં કથામ્* । તે ભિક્ષવઃ ભિક્ષુભિર્ એવં ભાસિતવ્યાઃ -- એવં ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેયુઃ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેયુઃ દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યાઃ સમનુશાસિતવ્યાસ્ તસ્ય પ્રતિનિઃસર્ગાય દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યાઃ સમનુશાસિતવ્યાઃ પ્રતિનિઃસૃજેયુઃ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેયુઃ સંઘાવશેષઃ ।
સ.13 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષુર્ ઇહ કશ્ચિદ્ દુર્વાચ્યસ્વભાવો ભવતિ ઉદ્દેશ્યપર્યાપન્નૈઃ શિક્ષાપદૈઃ સુગતસૂત્રપર્યાપન્નૈઃ ભિક્ષુભિઃ સહધર્મેણ સહવિનયેનોચ્યમાન આત્માનમ્ અવચનીયં કરોતિ -- મા મામ્ આયુષ્મન્તઃ યૂયં કિંચિદ્ વદત કલ્યાણમ્ અકલ્યાણં વા અહમ્ અપિ આયુષ્મતઃ ન કિંચિદ્ વક્ષ્યામિ કલ્યાણમ્ અકલ્યાણં વા વિરમન્તુ આયુષ્મન્તઃ મમ વચનાદ્ અહમ્ અપિ વિરંસ્યામિ યુષ્માકં વચનાદ્ ઇતિ । સ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુભિર્ એવં સ્યાદ્ વચનીયો -- આયુષ્મન્ ઉદ્દેશ્યપર્યાપન્નૈઃ શિક્ષાપદૈઃ સુગતસૂત્રપર્યાપન્નૈઃ ભિક્ષુભિઃ સહધર્મેણ સહવિનયેનોચ્યમાન આત્માનમ્ ત્વં અવચનીયં કરોષિ આયુષ્મન્ વચનીયમ્ એવ આત્માનં કરોતુ આયુષ્મન્તમ્ ભિક્ષવો સહધર્મેણ સહવિનયેન વદન્તુ આયુષ્માન્ અપિ ભિક્ષૂન્ સહધર્મેણ સહવિનયેન વદતુ એવં સંબદ્ધા હિ તસ્ય ભગવતઃ તથાગતસ્ય અર્હતો સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પરિષદ્ યદ્ ઇદં અન્યોન્યવચનીયાદ્ અન્યોન્યાપત્તિવ્યુત્થાપનાદ્ ઇતિ માયુષ્મન્ આત્માનં અવચનીયં કરોતુ । સ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુભિર્ એવં ભાસિતવ્યઃ -- એવં ચેદ્ તદ્ વસ્તુ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યઃ સમનુશાસિતવ્યસ્ તસ્ય પ્રતિનિઃસર્ગાય દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યઃ સમનુશાસિતવ્યઃ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ તદ્ વસ્તુ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેત્ સંઘાવશેષઃ ।
ઉદ્દિષ્ટા મયાયુષ્મન્તસ્ ત્રયોદશ સંઘાવશેષા ધર્માઃ । નવ પ્રથમાપત્તયશ્ ચત્વારો યાવત્તૃતીયકા યેષાં ભિક્ષુર્ અન્યતમાન્યતમં ધર્મમ્ આપન્નો યાવત્કાલં જાનન્ પ્રતિછાદયતિ તાવત્કાલં તેન અકામતઃ પર્યુષિતવ્યમ્* । અકામતઃ પર્યુષિતપરિવાસેન ભિક્ષુણા ઉત્તરિષડ્રાત્રં સંઘમાનત્વં ચર્તવ્યં ભવતિ । ચીર્ણમાનત્તો ભિક્ષુર્ આવર્હણપ્રતિબદ્ધઃ કૃતાનુધર્મઃ ભિક્ષુસંઘસ્ય આરાધિતચિત્તો યત્ર સ્યાદ્ વિંશતિગણો ભિક્ષુ સંઘસ્ય ત ત્ર ચ સો ભિક્ષુર્ આવર્હિતવ્યઃ । એકેનાપિ ચેદ્ ઊનો વિંશતિગણો ભિક્ષુસંઘસ્ તં ભિક્ષુમ્ આવર્હેત્ સ ચ ભિક્ષુર્ અનાવ્રીડસ્ તે ચ ભિક્ષવો ગાર્હ્યાઃ તત્ર સમયઃ ।

યત્રાહં આયુષ્મતઃ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
પરિશુદ્ધા અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવૈતદ્ ધારયામિ ।
ઇઇઇ. દ્વાવ્ અનિયતૌ ધર્મૌ ।
ઇમૌ ખલુ આયુષ્મન્તૌ દ્વૌ અનિયતૌ ધર્મૌ અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આગચ્છતઃ ।
અનિય્.1 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ માતૃગ્રામેણ સાર્ધમ્ એક એકિકયા રહસિ પ્રતિચ્છન્ને આસને નિષદ્યાં કલ્પયેદ્ અલં કામયિતુમ્* । સચેચ્ છ્રાદ્ધેયવચનોપાસિકા ત્રયાણાં ધર્માણામ્ અન્યતમાન્યતમધર્મેણ વદેત્ પારાજિકેન વા સંઘાદિશેષેણ વા પાયન્તિકેન વા નિષદ્યાં ભિક્ષુઃ પ્રતિ જાનમાનઃ ત્રયાણાં ધર્માણામ્ અન્યતમાન્યતમેન ધર્મેણ કારયિતવ્યઃ પારાજિકેન વા સંઘાવશેષેણ વા પાયન્તિકેન વા યેન યેન વા પુનઃ શ્રાદ્ધેયવચનોપાસિકા તં ભિક્ષું ધર્મેણ વદેત્ તેન તેન ધર્મેણ સ ભિક્ષુઃ કારયિતવ્યો ઽયં ધર્મો ઽનિયતઃ ।
અનિય્.2 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ માતૃગ્રામેણ સાર્ધમ્ એક એકિકયા રહસિ પ્રતિચ્છન્ને આસને નિષદ્યાં કલ્પયેન્ નાલં કામયિતુમ્* । સચેચ્ છ્રાદ્ધેયવચનોપાસિકા દ્વયોર્ ધર્મયોઃ અન્યતમાન્યતમધર્મેણ વદેત્ સંઘાવશેષેણ વા પાયન્તિકેન વા નિષદ્યાં ભિક્ષુઃ પ્રતિજાનતો દ્વયોર્ ધર્મયોઃ સંઘાવશેષેણ વા પાયન્તિકેન વા યેન યેન વા પુનઃ શ્રાદ્ધેયવચનોપાસિકા તં ભિક્ષું ધર્મેણ વદેત્ તેન તેન ધર્મેણ સ ભિક્ષુઃ કારયિતવ્યો ઽયમ્ અપિ ધર્મો ઽનિયતઃ ।
ઉદ્દિષ્ટા મે આયુષ્મન્તઃ દ્વાવ્ અનિયતૌ ધર્મૌ । તત્રાહમ્ આયુષ્મતઃ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
પરિશુદ્ધા અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
ત્રિંશન્ નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ધર્માઃ
ઇમે ખલુ આયુષ્મન્તસ્ ત્રિંશન્ નૈસર્ગિકાઃ પાયન્તિકા ધર્મા અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આગચ્છન્તિ ।
ન્પ્.1 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નિષ્ઠિતચીવરેણ ભિક્ષુણા ઉદ્ધૃતે કઠિને દશાહપરમં અતિરેકચીવરમ્ અવિકલ્પિતં ધારયિતવ્યં તતઃ ઉત્તરિ ધારયેન્ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.2 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નિષ્ઠિતચીવરો ભિક્ષુઃ ઉદ્ધૃતકઠિને એકરાત્રમ્ અપિ ચેત્ ત્રયાણાં ચીવરાણામ્ અન્યતમાન્યતમસ્ય ચીવરાદ્ બહિઃસીમાં વિપ્રવસેદ્ અન્યત્ર સંઘસંમત્યા [હ્સ્.: સંઘસંવૃત્ત્યા] નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.3 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નિષ્ઠિતચીવરસ્ય ભિક્ષોર્ ઉદ્ધૃતે કઠિને ઉત્પત્ય અકાલચીવરમ્ આકાંક્ષિના તેન ભિક્ષુણા તચ્ ચીવરં પ્રતિગૃહીતવ્યં પ્રતિગૃહ્ય સચેત્ પરિપૂર્યતે ક્ષિપ્રમ્ એવ કૃત્વા ધારયિતવ્યમ્* । નો ચેત્ પરિપૂર્યતે માસપરમં તેન ભિક્ષુણા તચ્ ચીવરમ્ ઉપનિક્ષિપ્તવ્યં સત્યાં ચીવરપ્રત્યાશાયામ્ ઊનસ્ય વા પરિપૂરયેત્ તતઃ ઉત્તરિ ઉપનિક્ષિપેન્ નૈસર્ગિક પાયન્તિકા ।
ન્પ્.4 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અજ્ઞાતિકયા ભિક્ષુણ્યા પુરાણચીવરં ધાવયેદ્ રંજયેદ્ આકોટયેદ્ વા નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.5 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અજ્ઞાતિકયા ભિક્ષુણ્યા સન્તિકાચ્ ચીવરં પ્રતિગૃહ્ણીયાદ્ અન્યત્ર પરિવર્તકાન્ નૈસર્ગિકપાતયન્તિકા ।
ન્પ્.6 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અજ્ઞાતિગૃહપતિં ગૃહપતિપત્નીં વોપસંક્રમ્ય ચીવરં વિજ્ઞાપયેદ્ અન્યત્ર સમયાન્ નૈસર્ગિકપાયન્તિકા । તત્રાયં સમય આચ્છિન્નચીવરો ભિક્ષુર્ ભવતિ નષ્ટચીવરો દગ્ધચીવરો ઊઢચીવરો હૃતચીવરો ઽયં તત્ર સમયઃ ।
ન્પ્.7 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) આચ્છિન્નચીવરેણ ભિક્ષુણા નષ્ટચીવરેણ દગ્ધચીવરેણ ઊઢચીવરેણ હૃતચીવરેણાજ્ઞાતિગૃહપતિના ગૃહપતિપત્નીં ચીવરં વિજ્ઞાપયિતવ્યઃ તં ચેચ્ છ્રાદ્ધો બ્રાહ્મણો ગૃહપતિર્ વાત્યર્થં સંબહુલૈશ્ ચીવરૈઃ પ્રવારયેદ્ આકાંક્ષતા તેન ભિક્ષુણા સાન્તરોત્તર પરમં તસ્માચ્ ચીવરં પ્રતિ ગૃહીતવ્યં તત ઉત્તરિ પ્રતિગૃહ્ણીયાન્ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.8 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષું ખલૂદ્દિશ્યાજ્ઞાતિના ગૃહપતિના ગૃહપતિપત્ન્યા વા ચીવરચેતનકાનિ પ્રત્યુપસ્થાપિતાનિ સ્યુઃ એભિર્ અહં ચીવરચેતનકૈર્ એ વંરૂપં ચૈવંરૂપં ચ ચીવરં ચેતયિત્વા એવંનામા ભિક્ષુર્ ઉપસંક્રમિષ્યતિ તમ્ આચ્છાદયિષ્યામિ ચીવરેણ કાલે કલ્પિકેનેતિ । તત્ર ચૈકો ભિક્ષુઃ પૂર્વમ્ અપ્રવારિતઃ સન્ કંચિદ્ એવ વિકલ્પં પ્રતિપદ્ય તમ્ અજ્ઞાતિં ગૃહપતિં ગૃહપતિપત્નીં વોપસંક્રમ્યૈવં વદેદ્ યાનિ તાનિ આયુષ્મતા મા મ્ ઉદ્દિશ્ય ચીવરચેતનકાનિ પ્રત્યુપસ્થાપિતાનિ સાધ્યાયુષ્મંસ્ તે ચીવરચેતનકૈર્ એવંરૂપં ચૈવંરૂપં ચ ચીવરં ચેતયિત્વા આચ્છાદયે ઽહં ચીવરેણ કાલેન કલ્પિકેનેતિ । અભિનિષ્પન્ને ચીવરે નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.9 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષું ખલૂદ્દિશ્યાજ્ઞાતિના ગૃહપતિના ગૃહપતિપત્ન્યા ચ
પ્રત્યેકપ્રત્યેકાનિ ચીવરચેતનકાનિ પ્રત્યુપસ્થાપિતાનિ સ્યુઃ । એભિર્ આવાં પ્રત્યેકપ્રત્યેકૈઃ ચીવરચેતનકૈર્ એવંરૂપં ચૈવંરૂપં ચ પ્રત્યેકપ્રત્યેકં ચીવરં ચેતયિત્વા એવંનામા ભિક્ષુર્ ઉપસંક્રમિષ્યતિ તમ્ આચ્છાદયિષ્યાવઃ । પ્રત્યેકપ્રત્યેકાભ્યાં ચીવરચેતનકાભ્યાં કાલે કલ્પિકાભ્યામ્ ઇતિ । તત્ર ચેત્ સ ભિક્ષુઃ પૂર્વમ્ અપ્રવારિતઃ સન્ કંચિદ્ એવ વિકલ્પમ્ આપત્ય તમ્ અજ્ઞાતિગૃહપતિં ગૃહપતિપત્નીં વોપસંક્રમ્યૈવં વદેદ્ યાનિ તાન્ય્ આયુષ્મત્યાત્માન્ ઉદ્દિશ્ય પ્રત્યેકપ્રત્યેકાનિ ચીવરચેતનકાનિ પ્રત્યુપસ્થાપિતાનિ । સાધ્યાયુષ્મતૌ તૌ પ્રત્યેકપ્રત્યેકૈશ્ ચીવરચેતનકૈર્ એવંરૂપં ચૈવંરૂપં ચ ચીવરં ચેતયિત્વા આચ્છાદયતામ્ ઉભાવ્ અપિ ભૂત્વા એકૈકેન ચીવરેણ કાલે કલ્પિકેન કલ્યાણકામતામ્ ઉપાદાયાભિનિષ્પન્ને ચીવરે નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।

ન્પ્.10 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષું ખલૂ દ્દિશ્ય રાજ્ઞા વા રાજમાત્રેણ વા બ્રાહ્મણેન વા ગૃહપતિના વા નૈગમેન વા જાનપદેન વા ધનિના વા શ્રેષ્ઠિના વા સાર્થવાહેન વા દૂતસ્ય હસ્તે ચીવરચેતનકાનિ અનુપ્રેષિતાનિ સ્યુઃ । અથ સ દૂતસ્ તાનિ ચેતનકાનિ આદાય યેન સ ભિક્ષુસ્ તેનોપસંક્રામેદ્ ઉપસંક્રમ્ય તં ભિક્ષુમ્ એવં વદેદ્ યત્ ખલ્વ્ આર્ય જાનીયાત્ ત્વામ્ ઉદ્દિશ્ય રાજ્ઞા વા રાજમાત્રેણ વા બ્રાહ્મણેન વા ગૃહપતિના વા નૈગમેન વા જાનપદેન વા ધનિના વા શ્રેષ્ઠિના વા સાર્થવાહેન વા ચીવરચેતનકેન વાનુપ્રેષિતાન્ય્ આર્યં પ્રતિગૃહ્ણાત્વ્ અનુકમ્પામ્ ઉપાદાય । તેન ભિક્ષુણા સ દૂત ઇદં સ્યાદ્ વચનીયઃ -- ગચ્છાયુષ્મન્ દૂત ભિક્ષૂણાં ચીવરચેતનકાનિ પત્યન્તે પરિગૃહીતું । ચીવરં તુ વયં લબ્ધ્વા પ્રતિગૃહ્ણીમઃ કાલે કલ્પિકં । સ દૂતસ્ તં ભિક્ષુમ્ એવં વદેદ્ અસ્તિ કશ્ચિદ્ આર્યાણાં વૈય્યાવૃત્યકરો ય આર્યાણાં વૈય્યાવૃત્યં પ્રત્યનુભવતીતિ । ચીવરાર્થિકેન ભિક્ષુણા વૈય્યાવૃત્યકરો વ્યપદેષ્ટવ્ય આરામિકો વા ઉપાસકો વા એતે દૂત ભિક્ષૂણાં વૈય્યાવૃત્યકરા એતે ભિક્ષૂણાં વૈય્યાવૃત્યં પ્રત્યનુભવન્તીતિ । અથ સ દૂતસ્ તાનિ ચીવરચેતનકાન્ય્ આદાય યેન સ વૈય્યાવૃત્યકરસ્ તેનોપસંક્રામેત્* । ઉપસંક્રમ્ય તં વૈય્યાવૃત્યકરમ્ એવં વદેત્* । ખલ્વ્ આયુષ્મન્ વૈય્યાવૃત્યકર જાનીયા એભિસ્ તં ચીવરચેતનકૈર્ એવંરૂપમ્ ચૈવંરૂપં ચ ચીવરં ચેતયિત્વા એવંનામા ભિક્ષુર્ ઉપસંક્રમિષ્યતિ તમ્ આચ્છાદયેથા ચીવરેણ કાલે કલ્પિતેનેતિ । અથ સ દૂતસ્ તં વૈય્યાવૃત્યકરં સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ સમનુયુજ્ય સમનુશિષ્ય યેન સ ભિક્ષુસ્ તેન સંક્રામેત્* । ઉપસંક્રમ્ય તં ભિક્ષુમ્ એવં વદેદ્ યો ઽસાવ્ આર્યેણ વૈય્યાવૃત્યકરો વ્યપદિષ્ટઃ સમનુશિષ્ટઃ સમયેન તમ્ ઉપસંક્રામેથા આચ્છાદયિષ્યતિ સ સત્વાં ચીવરેણ કાલે કલ્પિતેનેતિ । ચીવરાર્થિકેન ભિક્ષુણા વૈય્યાવૃત્યકર ઉપસંક્રમ્ય દ્વિસ્ ત્રિશ્ ચોદયિતવ્યઃ સ્મારયિતવ્યો ઽર્થિકો ઽસ્મ્ય્ આયુષ્મન્ વૈય્યાવૃત્યકર ચીવરેણાર્થિકો ઽસ્મ્ય્ આયુષ્મન્ વૈય્યાવૃત્યકર ચીવરેણેતિ । દ્વિસ્ ત્રિશ્ ચોદયતઃ સ્મારયતઃ સચેત્ તચ્ ચીવરમ્ અભિનિષ્પદ્યતે ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેદ્ અભિનિષ્પદ્યેત ચતુષ્પંચષટ્કૃત્વઃ પરં તૂષ્ણીમ્ ઉદ્દેશે સ્થાતવ્યં ચતુષ્પંચષટ્કૃત્વા પરં તૂષ્ણહીમ્ ઉદ્દેશે સ્થિતસ્ય સચેત્ તચ્ ચીવરમ્ અભિનિષ્પદ્યેત ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેદ્ અભિનિષ્પદ્યેત ન ઉત્તરિ ધ્યાયચ્છેચ્ ચીવરસ્યાભિનિવર્તયે અભિષ્પન્ને ચીવરે નૈસર્ગિકપાયન્તિકા । નો ચેદ્ અભિનિષ્પદ્યેત યસ્યા દિશસ્ તાનિ ચીવરચેતનકાન્ય્ આનીતાનિ તત્ર સ્વયં વા ગન્તવ્યમ્ આપ્તો વા દૂતો ઽનુપ્રેષિતવ્યઃ યાનિ તાન્ય્ આયુષ્મદ્ભિર્ એવંનામાનં ભિક્ષુમ્ ઉદ્દિશ્ય ચીવરચેતનકાન્ય્ અનુપ્રેષિતાનિ ન તાનિ તસ્ય ભિક્ષોઃ કંચિદ્ અર્થં સ્ફરન્તિ પ્રજાનાત્વ્ આયુષ્મન્તઃ સ્વમ્ અર્થં મા વો ઽર્થઃ પ્રણશ્યત્વ્ ઇત્ય્ અયં તત્ર સામયઃ ।
ન્પ્.11 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ નવં કૌશેયસંસ્તરં કારયેન્ નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.12 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ શુદ્ધકાલકાનામ્ એડકરોમ્નાં નવં સંસ્તરં કારયેન્ નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.13 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નવં ભિક્ષુણા સંસ્તરં કારયતા દ્વૌ ભાગૌ શુદ્ધકાલકાનામ્ એડકરોમ્નામ્ આદાતવ્યૌ તૃતીયો ઽવદાતાનાં ચતુર્થો ગોચરિકાણામ્ અનાદાય ચેદ્ ભિક્ષુર્ દ્વૌ ભાગૌ શુદ્ધકાલકાનામ્ એડકરોમ્નાં તૃતીયો ઽવદાતાનાં ચતુર્થો ગોચરિકાણાં નવં સંસ્તરં કારયેન્ નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.14 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નવં ભિક્ષુણા સંસ્તરં કારયતા અકામં ષડ્ વર્ષાણિ કૃત્વા ધારયિતવ્યમ્* । અર્વાક્ ચેદ્ ભિક્ષુઃ ષણ્ણાં વર્ષાણાં તં પુરાણસંસ્તરં નિ ઃ સૃજ્ય વા અનિ ઃ સૃજ્ય વા અન્યં નવં સંસ્તરં કારયેદ્ અન્યત્ર સંઘસંમત્યા [સંઘસંવૃત્યા] નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.15 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નવં ભિક્ષુ ણા નિષદનં કારયિતા પુરાણનિષદનસામન્તકાત્ સુગતવિતસ્તિર્ આદાતવ્યા નવસ્ય દુર્વર્ણીકરણાય । અનાદાય ચેદ્ ભિક્ષુઃ પુરાણનિષદનસામન્તકાત્ સુગતવિતસ્તિં નવસ્ય દુર્વર્ણીકરણાય નવં નિષદનં પરિભુંજીત નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.16 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષોઃ ખલ્વ્ અધ્વપ્રતિપન્નસ્યોત્પદ્યેરન્ન્ એડકરોમાણ્ય્ આકાંક્ષતા તેન ભિક્ષુણા પ્રતિગૃહીતવ્યાનિ પ્રતિગૃહ્ય યાવત્ ત્રિયોજનપરમં સ્વયં હર્તવ્યાન્ય્ અસતિ હારકે તત ઉત્તરિ પારેન્ નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.17 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અજ્ઞાતિકયા ભિક્ષુણ્યા એડકરોમાણિ ધાવયેદ્ રંજયેદ્ વિવટેદ્ વિવટાપયેદ્ વા નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ।
ન્પ્.18 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સ્વહસ્તં જાતરૂપરજતમ્ ઉદ્ગૃહ્ણીયાદ્ ઉદ્ગ્રાહનસત્વા નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.19 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ નાનાપ્રકારં રૂપિકવ્યવહારં સમાપદ્યેત નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.20 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ નાનાપ્રકારં ક્રયવિક્રયં સમાપદ્યેત નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.21 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) દશાહપરમં ભિક્ષુણા અતિરેકપાત્રં ધારયિતવ્યં તત ઉત્તરં પરિધારયેન્ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.22 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ઊનપંચબન્ધનેન પાત્રેણ પારિભોગિકેનાન્યં નવં પાત્રં પર્યેષેત । કલ્યાણ કામતામ્ ઉપાદાયાભિનિષ્પન્ને પાત્રે નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા । તેન ભિક્ષુણા તત્ પાત્રં ભિક્ષુપર્ષદ્ય્ ઉપનિ ઃસૃષ્ટવ્યઃ યઃ તસ્યાં ભિક્ષુપર્ષદિ પાત્રપર્યન્તો ભવતિ । તત્ તસ્ય ભિક્ષોર્ અનુપ્રદાતવ્યમ્ ઇદં તે ભિક્ષોઃ પાત્રં વાધિષ્ઠાતવ્યં ન વિકારયિતવ્યં સચેન્ મન્દં મન્દં પરિભોક્તવ્યં યાવદ્ ભેદનપર્યન્તમ્ ઉપાદાય ઇત્ય્ અયં તત્ર સમયઃ ।
ન્પ્.23 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સ્વયં યાચિતેન સૂત્રેણાજ્ઞાતિના તન્તુવાયેન ચીવરં વાયેયમ્ ઇતિ નિષ્પન્ને ચીવરે નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.24 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષું ખલૂદ્દિશ્યાજ્ઞાતિઃ ગૃહપતિર્ વા ગૃહપતિપત્ની વાજ્ઞાતિતન્તુવાયેન ચીવરં વાયયેત્ તત્ર ચેત્ સ ભિક્ષુઃ પૂર્વમ્ અપ્રવારિતઃ સન્ કંચિદ્ એવ વિકલ્પમ્ આપદ્ય તમ્ અજ્ઞાતિં તન્તુવાયમ્ ઉપસંક્રમ્યૈવં વદેત્* । યત્ ખલ્વ્ આયુષ્માંસ્ તન્તુવાય જાનીયા ઇદં ચીવરમ્ અસ્માન્ ઉદ્દિશ્ય ઊયતે સાધ્વ્ આયુષ્મંસ્ તન્તુવાય ઇદં ચીવરં સુ વિસ્તૃ તં ચ કુરુ સુવિલિખિતં ચ સુવિતક્ષિતં ચ સ્વાકોટિતં ચાપ્ય્ એવ વયમ્ આયુષ્મતે તન્તુવાયાય કાંચિદ્ એવ માત્રમ્ ઉપસંહરિષ્યામો યદુત પિણ્ડપાતં વા પિણ્ડપાતમાત્રં વા પિણ્ડપાતસંબલં વા ચીવરસ્યાભિનિષ્પત્તયે અભિનિષ્પન્ને ચીવરે નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.25 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષોશ્ ચીવરં દત્વા તતઃ પશ્ચાદ્ અભિષિક્તઃ કુપિતશ્ ચણ્ડીભૂતો નાત્મમના આચ્છિન્દ્યાદ્ આચ્છેદયેદ્ વા એવં ચૈનં વદેદ્ આનય ભિક્ષો ચીવરં ન તે ભૂયો દદામીતિ । તેન ભિક્ષુણા તચ્ ચીવરં તચ્ ચ શેષમ્ ઉપનિઃસૃષ્ટવ્યં ભુક્તસ્ય ચ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।

ન્પ્.26 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) દશાહમ્ આગતાયાં કાર્તિક્યાં પૌર્ણમાસ્યાં ભિક્ષોર્ ઉત્પદ્યેતાત્યયકચીવરમ્ આકાંક્ષતા તેન ભિક્ષુણા પ્રતિગૃહીતવ્યં પ્રતિગૃહ્ય યાવચ્ ચીવરદાનકાલસમયાદ્ ધારયિતવ્યં તત ઉત્તરં ધારયેન્ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.27 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષવઃ ખલુ સંબહુલાઃ આરણ્યકેષુ શયનાસનેષુ ન વર્ષકા ભવન્તિ સાશઙ્કસંમતેષુ નાનાભ યસંમતેષુ સપ્રતિભયભૈરવસંમતેષુ આકાંક્ષતા આરણ્યકેન ભિક્ષુણા ત્રયાણાં ચીવરાણામ્ અન્યતમાન્યતમં ચીવરમ્ અન્તર્ગૃહે ઉપનિક્ષિપ્તવ્યં સ્યાત્ ખલ્વ્ આરણ્યકસ્ય ભિક્ષોસ્ તદ્રૂપપ્રત્યયો બહિઃસીમાં ગ ન્તું ષડ્રા ત્રપરમમ્ આરણ્યકેન ભિક્ષુણા તસ્માચ્ ચીવરાદ્ બહિઃસીમાં વિપ્રવસ્તવ્યં તત ઉત્તરિ વિપ્રવસેન્ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.28 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) માસ્યઃ શેષો ગ્રીષ્માણાં ભિક્ષુણા વર્ષાશાટીચીવરં પર્યેષિતવ્યમ્ અર્ધમાસાવશિષ્ટા કૃત્વા ધારયિતવ્યમ્* । અર્વાક્ ચેદ્ ભિક્ષુઃ શેષો ગ્રીષ્માણાં વર્ષાશાટીચીવરં પર્યેષેત ઊર્ધ્વમ્ અર્ધમાસાવશિષ્ટા વર્ષાઃ કૃત્વા ધારયેન્ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.29 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સાંઘિકં લાભં પરિણતમ્ આત્મનઃ પૌદ્ગલિકં પરિણામયેન્ નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ન્પ્.30 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યાનિ તાનિ ભગવતા ગ્લાનાનાં ભિક્ષૂણાં સાંપ્રેયાણિ પ્રતિસેવનીયાનિ ભૈષજ્યાન્ય્ આખ્યાતાનિ તદ્યથા સર્પિસ્ તૈલં મધુ ફાણિતં તાન્ય્ આકાંક્ષતા ગ્લાનેન ભિક્ષુણા સપ્તાહપરમં સ્વયમ્ અધિષ્ઠાય સંનિધિકારપરિ ભો ગેન પરિભોક્તવ્યાનિ તત ઉત્તરિ પરિભુંજીત નૈસર્ગિકા પાયન્તિકા ।
ઉદ્દિષ્ટા મે આયુષ્મન્તસ્ ત્રિંશન્ નૈસર્ગિકપાયન્તિકા ધર્માઃ । તત્રાહમ્ આયુષ્મન્તઃ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ પરિપૃચ્છામિ -- કશ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
પરિશુદ્ધા અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
નવતિઃ પાયન્તિકા ધર્માઃ
ઇમે ખલ્વ્ આયુષ્મન્તઃ નવતિઃ પાયન્તિકા ધર્મા અન્વ ર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આગચ્છન્તિ ।
પાય્.1 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સંપ્રજાનન્ મૃષાવાદાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.2 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ઊનમનુષ્યવાદાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.3 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષુપૈશુન્યાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.4 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સમગ્રેણ સંઘેન યથાધર્મમ્ અધિકરણમ્ ઉપનિક્ષિપ્તં પુનઃ કર્મણઃ ખોટયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.5 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ માતૃગ્રામસ્યોત્તરિ ષટ્પંચિકયા વાચા ધર્મં દેશયેદ્ અન્યત્ર વિજ્ઞપુ રુષાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.6 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અનુપસંપન્નાય પુદ્ગલાય પદશો ધર્મં વાચયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.7 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અનુપસંપન્નાય પુદ્ગલાય દુષ્ઠુલાપત્તિમ્ આરોચયેદ્ અન્યત્ર સંઘસંમત્યાન્ [સંઘસંવૃત્યા] પાયન્તિકા ।
પાય્.8 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અનુપસંપન્નાય પુદ્ગલાયોત્તરંમનુષ્યધર્મમ્ આરોચયેદ્ ભૂતાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.9 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ પૂર્વં સમનુજ્ઞો ભૂત્વા તતઃ પશ્ચાદ્ એવં વદેદ્ યથા સંસ્તુતિકયાયુષ્મન્તઃ સાંઘિકં લાભં પરિણતમ્ આત્મનઃ પૌદ્ગલિકં પરિણામયન્તીતિ પાયન્તિકા ।
પાય્.10 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશે ઉદ્દિશ્યમાને એવં વદેત્ કિં પુનર્ એભિર્ આયુષ્મન્તઃ ક્ષુદ્રાનુક્ષુદ્રૈઃ શિક્ષાપદૈર્ અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશૈર્ ઉચ્ચાર્યમાનૈર્ યાનિ ભિક્ષૂણાં કૌકૃત્યાય સંવર્તન્તે આલેખાય વિલેખાય વિલેઠાય વિપ્રતિસારાયેતિ શિક્ષા પદ વિલંઘનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.11 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) બીજગ્રામભૂતગ્રામપાતનપાતાપનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.12 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) અવધ્યાનક્ષિપણાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.13 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) આજ્ઞાવિહેઠનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.14 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સાંઘિકં મંચં વા પીઠં વા વૃષિકો વા બિંબોપધાનચતુરશ્રકં વા અભ્યવકાશે ઉપનિક્ષિપ્યોપરિક્ષિપ્ય વા અનુદ્ધૃતાનુદ્ધૃત્ય વા તતો વિપ્રક્રામેત્ સન્તં ભિક્ષુમ્ અનવલોક્યાન્યત્ર તદ્રૂપાત્ પ્રત્યયાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.15 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સાંઘિકે વિહારે તૃણસંસ્તરં વા પર્ણસંસ્તરં વા સંસ્તીર્ય વા સંસ્તાર્ય વા અનુદ્ધૃત્યાનુદ્ધાર્ય વા તતો વિપ્રક્રામેત્ સન્તં ભિક્ષુમ્ અનવલોક્યાન્યત્ર તદ્રૂપાત્ પ્રત્યયાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.16 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અભિષક્તઃ કુપિતશ્ ચણ્ડીભૂતો ઽનાત્તમના સાંઘિકાદ્ વિહારાદ્ ભિક્ષું નિષ્કર્ષેન્ નિષ્કાર્ષાપયેદ્ વા અન્યત્ર તદ્રૂપાત્ પ્રત્યયાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.17 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સાંઘિકે વિહારે પૂર્વોપગતાનાં ભિક્ષૂણાં તતઃ પશ્ચાદ્ આગત્યાનુપ્રસ્કન્દ્યાસને નિષદ્યાં શય્યાં વા કલ્પયેદ્ યસ્ય સંબાધો ભવિષ્યતિ સ વિપ્રક્રમિષ્યતીતિ ઇત્ય્ એવ પ્રત્યયં કૃત્વા પાયન્તિકા ।
પાય્.18 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સાંઘિકે વિહારે ઉપરિવિહાયસિકૃતાયાં કુટિકાયામ્ આહાર્યપાદકે મંચે વા પીઠે વા સહસા બલેનાભિપદેદ્ વાભિનિપદ્યેત વા પાયન્તિકા ।
પાય્.19 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સપ્રાણકેનોદકેન તૃણં વા ગોમયં વા મૃત્તિકાં વા સિઞ્ચેત્ સિઞ્ચયેદ્ વા પાયન્તિકા ।
પાય્.20 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) મહાન્તં ભિક્ષુણા વિહારં કારયિત્વા યાવદ્ દ્વારકોશાર્ગલસ્થાનાદ્ આલોકસંજ્ઞિના ભૂમિપરિકર્મોપાદાય દ્વૌ વા ત્રયો વા છેદનપર્યાયાઃ સહરિતાઃ અધિષ્ઠાતવ્યાઃ તત ઉત્તરિ અધિતિષ્ઠેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.21 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અસંમતઃ સંઘેન ભિક્ષુણીર્ અવવદેત્ તદ્રૂપધર્મસમન્વાગમાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.22 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સંમતશ્ ચાપિ ભિક્ષુર્ સંઘેન યાવત્ સૂર્યાસ્તગમનકાલસમયાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.23 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુમ્ એવં વદેદ્ આમિષકિંચિથેતોર્ ભિક્ષવો ભિક્ષુણીર્ અવદન્તીતિ પાયન્તિકા ।
પાય્.24 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અજ્ઞાતિકાયૈ ભિક્ષુણ્યૈ ચીવરં દદ્યાદ્ અન્યત્ર પરિવર્તકાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.25 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અજ્ઞાતિકાયા ભિક્ષુણ્યાશ્ ચીવરં કુર્યાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.26 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુણીસાર્થેણ સાર્ધમ્ અધ્વાનમાર્ગં પ્રતિપદ્યેત અતો ગ્રામાન્તરમ્ અપિ પાયન્તિકા । તત્રાયં સમયઃ સાર્થગમનીયો માર્ગો ભવતિ સાશઙ્કસંમતઃ સભયસંમતઃ સપ્રતિભયભૈરવસંમતો ઽયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્.27 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુણીસાર્થેણ સાર્ધં સંવિધાય એકનાવમ્ અભિરોહેદ્ ઊર્ધ્વગામિનીં વા અધોગામિનીં વાન્યત્ર તીર્યક્પારસન્તરણાત્ પાતયન્તિકા ।
પાય્.28 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ માતૃગ્રામેન સાર્ધમ્ એક એકયા રહસિ પ્રતિચ્છન્ને આસને નિષદ્યાં કલ્પયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.29 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુણ્યા સાર્ધમ્ એક એકિકયા રહસિ પ્રતિચ્છન્ને તિષ્ઠેત્ પાયન્તિકા ।

પાય્.30 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ ભિક્ષુણીપરિપાચિતં પિણ્ડપાતં પરિભુંજીતાન્યત્ર પૂર્વં ગૃહિસમારંભાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.31 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) પરંપરભોજનાદ્ અન્યત્ર સમયાત્ પાયન્તિકા । તત્રાયં સમયો ગ્લાનસમયઃ કર્મસમયઃ અધ્વાનમાર્ગ સમયઃ ચીવરદાનકાલસમયઃ ।
પાય્.32 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) એકાવસથોષિતેન ભિક્ષુણા અગ્લાનેનૈકપિણ્ડપાતઃ પરિભોક્તવ્યસ્ તતઃ ઉત્તરિ પરિભુંજીત પાયન્તિકા ।
પાય્.33 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષવઃ ખલુ સંબહુલાઃ કુલાનિ સંક્રામેયુસ્ તાંશ્ ચેચ્ છ્રાદ્ધા બ્રાહ્મણગૃહપતયસ્ ત્વ્ અર્થં પ્રવારયેયુર્ મણ્ડૈશ્ ચાપૂપૈશ્ ચાકાંક્ષિભિસ્ તૈર્ ભિક્ષુભિર્ દ્વૌ ત્રયો વા પાત્રપૂરાઃ પ્રતિગ્રહીતવ્યાઃ તત ઉત્તરિ પ્રતિ ગૃહ્ણીયુઃ પાયન્તિકા । દ્વૌ ત્રીન્ વા પાત્રપૂરાન્ પ્રતિગૃહ્ય તૈર્ ભિક્ષુભિર્ બહિરારામં ગત્વા સન્તો ભિક્ષવઃ સંવિભક્તવ્યા આત્મના ચ પરિભોક્તવ્યમ્ અયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્.34 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભુક્તવાન્ પ્રવારિતઃ અકૃતાતિરિક્તં ખાદનીયભોજનીયં ખાદેદ્ ભુઞ્જીત વા પાયન્તિકા ।
પાય્.35 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ ભિક્ષું ભુક્તવન્તં અકૃતાતિરિક્તે ખા દનીય ભોજનીયેનેત્યર્થં પ્રવારયેદ્ ઇદમ્ આયુષ્મન્ ખાદ ઇદં ભુંક્ષ્વ ઇત્ય્ આસ્વાદનપ્રેક્ષી કશ્ચિદ્ એષ ભિક્ષુર્ આસ્વાદિતો ભવિષ્યતિ ઇત્ય્ એતદ્ એવ પ્રત્યયં કૃત્વા પાયન્તિકા ।
પાય્.36 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ગણ ભોજના દ્ અન્યત્ર સમયાત્ પાયન્તિકા । તત્રાયં સમયઃ ગ્લાનસમયઃ કર્મસમયો ઽધ્વાનમાર્ગ સમયો નાવાધિરોહણં મહાસમાજઃ શ્રમણભક્તસમયો ઽયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્.37 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુ ર્ અકાલે ખાદનીયભોજનીયં ખાદેદ્ ભુઞ્જીત વા પાયન્તિકા ।
પાય્.38 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સંનિહિતં ખાદનીયભોજનીયં ખાદેદ્ ભુઞ્જીત વા પાયન્તિકા ।
પાય્.39 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અદત્તં મુખદ્વારા હારમ્ આહરેદ્ અન્યત્રોદકદન્તકાષ્ઠાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.40 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યાનિ તાનિ ભગવતા ભિક્ષૂણાં પ્રણીતભોજનાન્ય્ અખ્યાતાનિ તદ્યથા ક્ષીરં દધિ નવનીતં મત્સ્યો માંસં વલ્લૂરી યઃ પુન ર્ ભિક્ષુઃ એવંરૂપાણિ પ્રણીતભોજનાનિ આત્માર્થમ્ અગ્લાનઃ પરકુલેભ્યો વિજ્ઞાપ્ય ખાદેદ્ ભુઞ્જીતા વા પાયન્તિકા ।
પાય્.41 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સપ્રાણકમ્ ઉદકં પરિભુઞ્જીત પાયન્તિકા ।
પાય્.42 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સભોજને કુલે અનુપ્રસ્કન્દ્યાસને નિષદ્યાં કલ્પયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.43 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ સભોજને કુલે પ્રતિચ્છન્ને તિષ્ઠેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.44 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અચેલકાય વા અચેલિકા યૈ વા પરિવ્રાજકાય વા સ્વહસ્તં ખાદનીયભોજનીયં દદ્યાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.45 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ઉદ્યુક્તાં સેનાં દર્શનાયોપસંક્રામેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.46 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સ્યાદ્ ભિક્ષો સ્ તદ્રૂપઃ પ્રત્યયઃ ઉદ્યુક્તાં સેનાં દર્શનાય ઉપસંક્રમિતું દ્વિરાત્રપરમં તેન ભિક્ષુણા તસ્યાં સેનાયાં વિપ્રવસ્તવ્યં તત ઉત્તરિ વિપ્ર વસેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.47 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) દ્વિરાત્રપરમ મ્ અપિ ચેદ્ ભિક્ષુસ્ તસ્યાં સેનાયાં વિપ્રવસાં ઉદ્યૂષિકાં વા ગચ્છેદ્ ધ્વજાગ્રં વા બલાગ્રં વા સેનાવ્યૂહમ્ અનીકદર્શનં વા પ્રત્યનુભવેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.48 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ કુપિતશ્ ચણ્ડીભૂતો ઽનાત્તમના ભિક્ષોઃ પ્રહારં દદ્યાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.49 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અભિષક્તઃ કુપિતશ્ ચણ્ડીભૂતો ઽનાત્તમના ભિક્ષોઃ પ્રહારમ્ ઉપ દર્શયેત્* અન્તતસ્ તલશક્તિક્ અમ્ અપિ પાયન્તિકા ।
પાય્.50 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ ભિક્ષોઃ દુષ્ઠુલામ્ આપત્તિં પ્રતિચ્છાદયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.51 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુમ્ એવં વદેદ્ એહ્ય્ આયુષ્મન્ કુલાન્ય્ ઉપસંક્રમાવસ્ તત્ર તે દાપયિષ્યામિ ખાદનીયભોજ નીયં યાવદાપ્તં । સ તસ્ય દાપયિત્વા પ્રણીતં ખાદનીયભોજનીયં યાવદાપ્તં તતઃ પશ્ચાદ્ એવં વદેદ્ ગચ્છ ત્વમ્ આયુષ્મન્ ન મમ ત્વયા સાર્ધં સ્પર્શો ઽપિ તુ એકાકિન એવ મે સ્પર્શો ભવતિ કથાયાં વા નિષદ્યાયાં વા ઇત્ય્ ઉદ્યોજનપ્રેક્ષી કશ્ચિદ્ એષ ભિક્ષુર્ ઉદ્યોજિતો ભવિષ્યતીત્ય્ એતદ્ એવ પ્રત્યયં કૃત્વા પાયન્તિકા ।
પાય્.52 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુન ર્ ભિક્ષુર્ આત્માર્થમ્ અગ્લાનો વિતપનપ્રેક્ષી જ્યોતિઃ સમવધવ્યાત્ સમવધાપયેદ્ વા પાયન્તિકા ।
પાય્.53 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ધાર્મિકસંઘકરણીયે ભિક્ષોશ્ છન્દં દત્વા પશ્ચાદ્ અભિષક્તઃ કુપિતશ્ ચણ્ડીભૂતો નાત્તમના ક્ષેપધર્મમ્ આપદ્યેત । આહર ભિક્ષોશ્ છન્દં ન તે દદામીતિ પાયન્તિકા ।
પાય્.54 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અનુપસંપન્નેન પુદ્ગલેન સાર્ધં દ્વિરાત્રાદ્ ઊર્ધ્વં સહાગાર શય્યાં કલ્પયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.55 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ એવં વદેત્ તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ યથા યે અન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા તે પ્રતિસેવ્યમાના નાલમ્ અન્તરાયાયેતિ । સો ભિક્ષુર્ ભિક્ષુભિ ર્ ઇદં સ્યાદ્ વચનીયો મા ત્વમ્ આયુષ્મન્ન્ એવં વોચસ્ તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ યથા યે અન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા તે ચ પ્રતિસેવ્યમાના નાલમ્ અન્તરાયાય ઇતિ । મા ભગવન્તમ્ અભ્યાચક્ષુઃ ન સાધુ ભવતિ ભગવતો ઽભ્યાખ્યાનં ન ચ પુનર્ ભગવાન્ એવમ્ આહ અનેકપર્યાયેણ આયુષ્મન્ન્ અન્તરાયિકા ધર્માઃ સન્તઃ અન્તરાયિકા એવોક્તા ભગવતા તે ચ પ્રતિસેવ્યમાના અલમ્ અન્તરાયાયેતિ નિ ઃ સૃજ ત્વમ્ આયુષ્મન્ન્ એવંરૂપં પાપકં દૃષ્ટિગતં । સો ભિક્ષુર્ ભિક્ષુભિર્ ઉચ્યમાનસ્ તદ્ વસ્તુ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યઃ સમનુશાસિતવ્યસ્ તસ્ય પ્રતિનિઃસર્ગાય દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયુજ્યમાનઃ સમનુશિષ્યમાનસ્ તદ્ વસ્તુ પ્રતિનિ ઃ સૃજેદ્ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.56 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનંસ્ તથાવાદિનં પુદ્ગલમ્ અકૃતાનુધર્માણમ્ અપ્રતિનિ ઃ સૃષ્ટે તસ્મિન્ પાપકે દૃષ્ટિગતે આલા પયેત્ સંલપેત્ તેન સાર્ધં સંવસેત્ સંભુંજીત સહાગારશય્યામ્ અપિ કલ્પયેત્ પાયન્તિકા ।

પાય્.57 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) શ્રમણોદ્દેશશ્ ચાપ્ય્ એવં વદેત્ તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ યથા યે અન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા તે ચ પ્રતિસેવ્યમાના નાલમ્ અન્તરાયાયેતિ । સ શ્રમણોદ્દેશો ભિક્ષુભિર્ ઇદં સ્યાદ્ વચનીયો મા ત્વમ્ આયુષ્મન્ શ્રમણોદ્દેશ એવં વોચઃ તથાહં ભગવતો ધર્મં દેશિતમ્ આજાનામિ યથા યે અન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા તે ચ પ્રતિસેવ્યમાના નાલમ્ અન્તરાયાયેતિ । મા ભગવન્તમ્ અભ્યાચક્ષુઃ ન સાધુ ભવ તિ ભગવતો ઽભ્યાખ્યાનં ન ચ પુનર્ ભગવાન્ એવાહ અનેકપર્યાયેણ શ્ર મણોદ્દેશ અન્તરાયિકા ધમાઃ સન્તઃ અન્તરાયિકા એવોક્તા ભગવતા તે ચ પ્રતિસેવ્યમાના અલમ્ અન્તરાયાયેતિ । નિઃસૃજ ત્વમ્* શ્રમણોદ્દેશ એવંરૂપં દૃષ્ટિગતમ્* । સ શ્રમણોદ્દેશો ભિક્ષુભિર્ ઉચ્યમાનસ્ તદ્ વસ્તુ ચેત્ પ્રતિનિ ઃ સૃજેદ્ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયોક્તવ્યઃ સમનુશાસિતવ્યસ્ તસ્ય વસ્તુનઃ પ્રતિનિઃસર્ગાય દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ સમનુયુજ્યમાનઃ સમનુશિષ્યમાનસ્ તદ્ વસ્તુ પ્રતિનિઃસૃજેદ્ ઇત્ય્ એવં કુશલં નો ચેત્ પ્રતિનિઃસૃજેત્ સ શ્રમણોદ્દેશો ભિક્ષુભિર્ ઇદં સ્યાદ્ વચનીયો ઽદ્યાગ્રેણાયુષ્મન્ શ્રમણોદ્દેશ નાસૌ ભગવાંસ્ તથાગતઃ અર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધઃ શાસ્તા । એવંરૂપસ્યાન્યતમાન્યત્મસ્ય બ્રહ્મચારિણઃ પૃષ્ટતઃ મા સમનુબધાન યાવદ્ અપ્ય્ અન્યે શ્રમણોદ્દેશાઃ લભન્તે ભિક્ષુભિઃ સાર્ધં દ્વિરાત્રપરમં સહાગારશય્યાં સાપિ તે અદ્યાગ્રેણ નાસ્તિ ચર ચરેણ મોહપુરુષ નશ્યતિ । યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ જાનન્ તથાનાશિતં શ્રમણોદ્દેશમ્ ઉપસ્થાપયેદ્ વા ઉપલાલયેદ્ વા તેન વા સાર્ધં સહાગારશય્યાં કલ્પયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.58 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નવં ખલુ ભિક્ષુણા ચીવરં પ્રતિલભ્ય ત્રયાણાં દુર્વર્ણીકરણાનામ્ અન્યતમાન્યતમઃ નીલો વા લોહિતો વા પીતો વા દુર્વર્ણીકરણાય આદાતવ્યો ઽનાદાય ચેદ્ ભિક્ષુસ્ ત્રયાણાં દુર્વર્ણીકરણાનામ્ અન્યતમાન્યતમં દુર્વણીકરણં નીલં વા લોહિતં વા પીતં વા નવં ચીવરં પરિભુંજીત પાયન્તિકા ।
પાય્.59 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુ રત્નં વા રત્નસંમતં વા સ્વહસ્તેન ઉદ્ગૃહ્ણીયાદ્ ઉદ્ગ્રાહયેદ્ વાન્યત્રાધ્યારામગતાદ્ વાધ્યાવાસગતાદ્ વા પાયન્તિકા । ભિક્ષુણાધ્યારામગતં વાધ્યાવાસગતં વા રત્નં રત્નસંમતં વા ઉદ્ગ્રહીતવ્યં યસ્યેદં ભવિષ્યતિ સો હરિષ્યતિ ઇત્ય્ એવં મનસિકૃત્વા । અયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્.60 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભગવતા દેશિતમ્ અન્વર્ધમાસં સ્નાયાદ્ અન્યત્ર સમયાત્ તદતિક્રમાત્ પાયન્તિકા । અયં તત્ર સમયઃ -- અધ્યર્ધો માસઃ શેષો ગ્રીષ્માણાં પૂર્વો માસો વર્ષાણાં ઇત્ય્ એતે અર્ધતૃતીયમાસા ઉષ્ણસમયો ઽવશિષ્ટં ગ્લાનસમયઃ કર્મસમયો વૃષ્ટિસમયો વાતવૃષ્ટિસમયો ઽયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્.61 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સંચિન્ત્ય તીર્યગ્યોનિગતં પ્રાણિનં જીવિતાદ્ વ્યપરોપયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.62 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સંચિન્ત્ય કચ્ચિદ્ અસ્ય ભિક્ષોર્ મુહૂર્તમ્ અપિ તાવદ્ અફાષં સ્પર્શં ભવેદ્ એતદ્ એવ પ્રત્યયં કૃત્વા ભિક્ષોઃ કૌકૃત્યમ્ ઉપસંહરેત્ પાતયન્તિકા ।
પાય્.63 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) અઙ્ગુલિપ્રતોદનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.64 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ઉદકહર્ષણાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.65 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ માતૃગ્રામેણ સાર્ધં સહાગારશય્યાં કલ્પયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.66 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષું ભીષયેદ્ ભીષાપયેદ્ વાન્તતો હાસ્યપ્રેક્ષ્યમ્ અપિ પાયન્તિકા ।
પાય્.67 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષોર્ વા ભિક્ષુણ્યા વા શિક્ષમાણાયા વા શ્રામણેરસ્ય વા શ્રામણેરિકાયા વા પાત્રં વા ચીવરં વા ઉપાનહં વા સૂચીઘરં વા કાયબન્ધનં વાન્યતમાન્યતમં વા જીવિતપરિષ્કારમ્ ઉપનિદધ્યાદ્ ઉપનિધાપયેત્ તદ્રૂપપ્રત્યયાદ્ અન્યત્ર પાયન્તિકા ।
પાય્.68 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષોશ્ ચીવરમ્ વિકલ્ય તતઃ પશ્ચાદ્ અપ્રત્યુદ્ધાર્ય પરિભુંજીત પાયન્તિકા ।
પાય્.69 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ કુપિતો ઽનાત્તમના પરિશુદ્ધં અનાપત્તિકં ભિક્ષું અમૂલકેન સંઘાવશેષેણ ધર્મેણાનુધ્વંસયેત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.70 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અપુરુષયા સ્ત્રિયા સાર્ધં સંવિધાયાધ્વમાર્ગં પ્રતિપદ્યેતાન્તતો ગ્રામાન્તરમ્ અપિ પાયન્તિકા ।
પાય્.71 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સ્તેયસાર્થેન સાર્ધં સંવિધાયાધ્વમાર્ગં પ્રતિપદ્યેતાન્તતો ગ્રામાન્તરમ્ અપિ પાયન્તિકા ।
પાય્.72 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ઊનવિંશવર્ષં પુદ્ગલં ભિક્ષુભાવાયોપસંપાદયેત પાયન્તિકા । સ ચ પુદ્ગલો ઽનુપસંપન્નસ્ તે ચ ભિક્ષવો ગર્હ્યા અયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્.73 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સ્વહસ્તેન પૃથિવીં ખન્યાત્ ખાનયેદ્ વા પાયન્તિકા ।
પાય્.74 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ચાતુર્માસિકપ્રવારણા ભિક્ષુણા સ્વીકર્તવ્યા તતોત્તરં પાયન્તિકા । પ્રત્યેકપ્રવારણાયા પુનઃ પુનઃ પ્રવારણાયાઃ કાલિકપ્રવારણાયા નિત્યપ્રવારણાયા અન્યત્ર અયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્.75 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષુભિર્ આયુષ્મતા ત્વયા શિક્ષાયાં શિક્ષિતવ્યમ્ ઇતિ ઉચ્યમાન એવં વદેન્ નાહં તવ બાલસ્ય મૂઢસ્ય દુષ્પ્રજ્ઞસ્ય વચનાનિ શિક્ષિષ્યામિ યાવન્ નાહં ભિક્ષૂન્ પ્રક્ષ્યામિ સૂત્રધરાન્ વિનયધરાન્ માતૃકધરાન્ ઇતિ પાયન્તિકા । સર્વજ્ઞતાકામેન ભિક્ષુણા શિક્ષાયાં શિક્ષિતવ્યં ભિક્ષવઃ પ્રષ્ટવ્યાઃ સૂત્રધરા વિનયધરા માતૃકધરા અયં તત્ર સમયઃ ।
પાય્ 76 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ ભિક્ષૂણાં કલહજાતાનાં ભણ્ડનજાતાનાં ભેદગૃહીતાનાં વિવાદમ્ આપન્નાનાં તૂષ્ણીમ્ ઉપશ્રુતિકસ્ તિષ્ઠેદ્ યદ્ એતે ભિક્ષવો વક્ષ્યન્તિ તદ્ અહં ધારયિષ્યામીત્ય્ એતદ્ એવ પ્રત્યયં કૃત્વા પાયન્તિકા ।
પાય્.77 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સંઘે ધર્મિકાયાં વિનિશ્ચયકથાયાં વર્તમાનાયાં આસનાત્ તૂષ્ણીમ્ ઉત્થાય પ્રક્રામેત્ સન્તં ભિક્ષુમ્ અનવપૃચ્છ્યાન્યત્ર તદ્રૂપપ્રત્યયાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.78 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) અનાદરવૃત્તાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.79 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સુરામૈરેયમદ્યપાનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.80 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અકાલે ગ્રામં પ્રવિશેત્ સન્તં ભિક્ષુમ્ અનવપૃચ્છ્ય અન્યત્ર તદ્રૂપાત્ પ્રત્યયાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.81 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સભક્તઃ કુલે નિમન્ત્રિતઃ પૂર્વભક્તં પશ્ચાદ્ભક્તં કુલેષુ ચારિત્રમ્ આપદ્યેત સન્તં કુલં અપ્રતિસંવેદિતો ઽન્યત્ર તદ્રૂપાત્ પ્રત્યયાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.82 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અનિર્ગતાયાં રજન્યામ્ અનુદ્ગતે ઽરુણે અનિર્હૃતેષુ રત્નેષુ રત્નસંમતેષુ વા રાજ્ઞઃ ક્ષત્રિયસ્ય મૂર્ધાભિષિક્તસ્ય ઇન્દ્રકીલં વા ઇન્દ્રકીલસામન્તકં વા સમતિક્રનેદ્ અન્યત્ર તદ્રૂપાત્ પ્રત્યયાત્ પાયન્તિકા ।

પાય્.83 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રે ઉદ્દિશ્યમાને એવં વદેદ્ ઇદાનીમ્ અહં જાનામિ આયુષ્મન્તો ઽયમ્ અપિ કિલ ધર્મઃ સૂત્રગતઃ સૂત્રપર્યાયાપન્નોદ્દેશ્યમ્ આગચ્છતીતિ તત્રાયુષ્મન્તં ચેદ્ ભિક્ષવો જાનીયુઃ નિષણ્ણપૂર્વં આયુષ્મતા દ્વિત્રિકૃત્વં પોષધે કઃ પુનર્ વાદો ભૂય ઇતિ આયુષ્મતો અજ્ઞાનતઃ ન મુક્તિઃ યત આપત્તિમ્ આપન્નઃ તતો યથાધર્મં કારયિતવ્ય ઉત્તરં ચ કૌકૃત્યમ્ આરોપયિતવ્યં -- આયુષ્મન્ તે અલાભો ઽલબ્ધઃ દુર્લબ્ધો ન સુલબ્ધો યત્ ત્વં અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દિશ્યમાને ન સત્કૃત્ય શૃણોષિ ન ગુરુકરોષિ નાર્થિકરોષિ ન મનસિકરોષિ એકાગ્રચિત્તેનાવહિતશ્રોત્રેણ ન શૃણોષિ સર્વચિત્તસંકલ્પૈર્ અપિ ન શૃણોષિ । આયુષ્મન્ તત્ર કૌકૃત્યાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.84 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અસ્થિમયં વા વિષાણમયં વા સૂચિઘરં કારયેત્ તદ્ ભેદનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.85 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ભિક્ષુણા સંઘસ્ય પીઠં વા મઞ્ચં કારયતા સુગતાષ્ટાઙ્ગુલિપ્રમાણાઃ પાદાઃ કારયિતવ્યા અન્યત્ર અધસ્તાત્* અટન્યાસ્ તત ઉત્તરં કારયેચ્ છેદનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.86 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુસ્ તૂલસંસ્તૃતં પીઠં વા મઞ્ચં અવનહેદ્ અવનાહયેદ્ વા ઉદ્દલનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.87 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નિષીદનં ભિક્ષુણા કારયતા પ્રામાણિકં કારયિતવ્યં તત્રેદં પ્રમાણં -- દીર્ઘતો વિતસ્ત્રી દ્વે સુગતવિતસ્ત્યાસ્ તીર્યક્ સાર્ધવિતસ્તિર્ દશાનાઞ્ ચ વિતસ્તિસ્ તત ઉત્તરં કારયેદ્ ભેદનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.88 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) કણ્ડુપ્રતિચ્છાદનં ભિક્ષુણા કારયતા પ્રામાણિકં કારયિતવ્યં તત્રેદં પ્રમાણં -- દીર્ઘતશ્ ચતસ્રો વિતસ્તયઃ સુગતવિતસ્ત્યસ્ તિર્યગ્ દ્વે તત ઉત્તરં કારયેચ્ છેદનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.89 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) વર્ષાશાટીચીવરં ભિક્ષુણા કારયતા પ્રામાણિકં કારયિતવ્યં તત્રેદં પ્રમાણં -- દીર્ઘતઃ ષટ્ વિતસ્તયઃ સુગતવિતસ્ત્યસ્ તિર્યક્ સાર્ધે દ્વે તત ઉત્તરં કારયેચ્ છેદનાત્ પાયન્તિકા ।
પાય્.90 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુઃ સુગતચીવરપ્રમાણં ચીવરં કારયેદ્ ઉત્તરં વા સુગતચીવરાત્ પાયન્તિકા । તત્રેદં સુગતચીવરપ્રમાણં દીર્ઘતો નવ વિતસ્તયઃ તિર્યક્ ષડ્ વિતસ્તયઃ ઇદં સુગતચીવરપ્રમાણમ્* ।
પય્.સ્છ્લ્. ઉદ્દિષ્ટા મયાયુષ્મન્તો નવતિઃ પાયન્તિકા ધર્માઃ । તત્રાહમ્ આયુષ્મન્તઃ પૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
પરિશુદ્ધા અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્ તુષ્ણીમ્ એવાહં ધારયામિ ।
ચત્વારઃ પ્રતિદેશનીયા ધર્માઃ ।
ઇમે ખલ્વ્ આયુષ્મન્તશ્ ચત્વારઃ પ્રતિદેશનીયા ધર્મા અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આગચ્છન્તિ ।
પ્રતિદ્.1 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યઃ પુનર્ ભિક્ષુર્ અન્તગૃહં પિણ્ડાય ચરન્ત્યા અજ્ઞાત્યા ભિક્ષુણ્યાઃ સન્તિકાત્ સહસ્તં ખાદનીયભોજનીયં પ્રતિગૃહ્ય ખાદેદ્ વા ભુઞ્જીત વા તેન ભિક્ષુણા બહિરારામં ગત્વા ભિક્ષોર્ અન્તિકે પ્રતિદેશયિતવ્યમ્ ગર્હ્યમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સ્થાનમ્ આપન્નો ઽસાત્મ્યં પ્રતિદેશનીયં તં ધર્મં પ્રતિદેશયામીતિ અયમ્ અપિ ધર્મઃ પ્રતિદેશનીયઃ ।
પ્રતિદ્.2 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સંબહુલા ભિક્ષવઃ કુલેષુ નિમન્ત્રિતા ભુંજીરન્ તત્ર ચેદ્ ભિક્ષુણી વ્યપદેશમાના સ્થિતા સ્યાદ્ ઇહ ભોજનીયં દત્ત ઓદનં દત્ત સૂપં દત્તેતિ સા ભિક્ષુણી ભિક્ષુભિર્ એવં સ્યાદ્ વચનીયા આગમયસ્વ ભગિનિ મુહૂર્તં યાવદ્ ભિક્ષવો ભુંજતે । એકેનાપિ ભિક્ષુણા ચેત્ તાં ભિક્ષુણીમ્ અપસારયિતું ન વચનીયં સર્વૈર્ ભિક્ષુભિઃ બહિરારામં ગત્વા ભિક્ષૂણામ્ અન્તિકે પ્રતિદેશિતવ્યં ગર્હ્ય મ્ આયુષ્મન્તઃ સ્થાનમ્ આપન્ના અસાત્મ્યં પ્રતિદેશનીયં તં ધર્મં પ્રતિદેશયામ ઇતિ અયમ્ અપિ ધર્મઃ પ્રતિદેશનીયઃ ।
પ્રતિદ્.3 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યાનિ તાનિ કુલાનિ શિક્ષાસંવૃતિસંમતાનિ યઃ પુનર્ ભિક્ષુસ્ તદ્રૂપેષુ સંઘસ્ય શૈક્ષેષુ કુલેષુ શિક્ષાસંવૃતિસંમતેષુ પૂર્વમ્ અપ્રવારિતસ્ય ખાદનીયભોજનીયં પ્રતિગૃહ્ય ખાદેદ્ ભુઞ્જીત વા તેન ભિક્ષુણા બહિરારામં ગત્વા ભિક્ષૂણામ્ અન્તિકે પ્રતિદેશનીયં તત્ સ્થાનમ્ આપન્નો ઽસાત્મ્યં પ્રતિદેશનીયં તં ધર્મં પ્રતિદેશયામીતિ અયમ્ અપિ ધર્મઃ પ્રતિદેશનીયઃ ।
પ્રતિદ્.4 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યાનિ તાનિ કાનિ શયનાસનાનિ સાશંકસંમતાનિ સભયસંમતાનિ સપ્રતિભયભૈરવસંમતાનિ યઃ પુનર્ ભિક્ષુસ્ તદ્રૂપેષુ સંઘસ્યારણ્યકેષુ શયનેષુ સાશંકસંમતેષુ સભયસંમતેષુ સપ્રતિભયભૈરવસંમતેષુ પૂર્વમ્ અપ્રતિસંવિદ્યતે વને બહિરારામસ્ય ખાદનીયભોજનીયં ખાદેદ્ ભુંજીત વા તેન ભિક્ષુણા ભિક્ષૂણામ્ અન્તિકે પ્રતિદેશયિતવ્યં ગર્હ્યમ્ અસ્મ્ય્ આયુષ્મન્તઃ સ્થાનમ્ આપન્નો ઽસાત્મ્યં પ્રતિદેશનીયં તં ધર્મં પ્રતિદેશયામીતિ અયમ્ અપિ ધર્મઃ પ્રતિદેશનીયઃ ।
ઉદ્દિષ્ટા મયાયુષ્મન્તશ્ ચત્વારઃ પ્રતિદેશનીયા ધર્માઃ । તત્રાહમ્ આયુષ્મન્તઃ પરિપૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
પરિશુદ્ધા આયુષ્મન્તો યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ।
સંબહુલાઃ શૈક્ષા ધર્માઃ ।
ઇમે ખલ્વ્ આયુષ્મન્તઃ સંબહુલાઃ શૈક્ષા ધર્મા અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આ ગચ્છન્તિ ।
શૈ.1 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) પરિમણ્ડલં નિવાસનં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.2 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાત્યુત્કૃષ્ટં નિવાસનં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.3 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાત્યવકૃષ્ટં નિવાસનં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.4 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન હસ્તિશુણ્ડકં નિવાસનં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.5 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન તાલ પત્રં નિવાસનં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.6 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન કુલ્માષપિણ્ડકં નિવાસનં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.7 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન નાગશીર્ષકં નિવાસનં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.8 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) પરિમણ્ડલં ચીવરં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.9 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાત્યુત્કૃષ્ટં ચીવરં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.10 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાત્યુપકૃષ્ટં ચીવરં નિવાસયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.11 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સુસંવૃતા અન્તર્ગૃહે ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.12 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સુપ્રતિચ્છન્ના અન્તર્ગૃહે ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.13 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) અલ્પશબ્દા અન્તર્ગૃહે ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.14 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) અનુત્ક્ષિપ્તચક્ષુષો ઽન્તર્ગૃહે ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.15 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) યુગમાત્રદર્શિનો ઽન્તર્ગૃહે ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.16 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોદ્ગુણ્ઠિકા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.17 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોત્કૃષ્ટિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.18 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોત્સક્તિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।

શૈ.19 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન વ્યસ્તિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.20 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પર્યસ્તિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.21 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોલમ્બિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.22 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોટ્ટમ્બિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.23 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોત્કુટકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.24 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન નિકટોત્કુટકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.25 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સ્કમ્ભાકૃતા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.26 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન કાયપ્રચાલકં અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.27 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન બાહુપ્રચાલકં અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.28 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન શીર્ષપ્રચાલકં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા । ।
શૈ.29 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાંસોત્ફતિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.30 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન હસ્તસંલગ્નિકયા અન્તર્ગૃહં ગમિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.31 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાનુજ્ઞાતા અન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.32 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાપ્રતિવેક્ષ્યાસનં અન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.33 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સર્વકાયં સમવધાયાન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.34 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પાદે પાદમ્ આધાયાન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.35 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન ગુલ્ફે ગુલ્ફમ્ આધાયાન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.36 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સક્થનિ સક્થિ આધાયાન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.37 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સંક્ષિપ્ય પાદૌ અન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.38 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન વિક્ષિપ્ય પાદૌ અન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.39 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન વ્યતઙ્ગિકયા અન્તર્ગૃહે આસને નિષત્સ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.40 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સત્કૃત્ય પિણ્ડપાતં પ્રતિગ્રહીષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.41 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સમતીર્થિકં પિણ્ડપાતં પ્રતિગ્રહીષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.42 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સમસૂપિકં પિણ્ડપાતં પ્રતિગ્રહીષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.43 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સાવદાનં પિણ્ડપાતં પ્રતિગ્રહીષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.44 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન અનાગતે ખાદનીયભોજનીયે પાત્રમ્ ઉપનામયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.45 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોદનેન સૂપિકં પ્રતિચ્છાદયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.46 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સૂપિકેન વા ઓદનં ભૂયસ્કામતામ્ ઉપાદાય ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.47 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોપરિ ખાદનીયભોજનીયસ્ય પાત્રં ધારયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.48 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સત્કૃત્ય પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.49 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાતિખુણ્ડકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.50 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાતિમહાન્તં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.51 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) પરિમણ્ડલં આલોપમ્ આલોપયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.52 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન અનાગતે આલોપે મુખદ્વારં વિવરિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.53 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સાલોપેન મુખેન વાચં પ્રવ્યાહરિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.54 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન ચુચ્ચત્કારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.55 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નશુશશુત્કારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.56 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન થુત્યુત્કારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.57 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન ફુફ્ફુફ્કારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.58 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન જિહ્વાનિશ્ચારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.59 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સિક્થપૃથક્કારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.60 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાવરણકારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.61 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન ગલ્લાપહારકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.62 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન જિહ્વાસ્ફોટકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.63 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન કવલચ્છેદકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.64 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન હસ્તાવલેહકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.65 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પાત્રાવલેહકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.66 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન હસ્તસંધૂનકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.67 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પાત્રસંધૂનકં પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.68 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સ્તૂપાકૃતિમ્ અવગૃહ્ય પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.69 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાવધ્યાનપ્રેક્ષિણો ઽન્તરિકસ્ય ભિક્ષોઃ પાત્રમ્ અવલોકયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.70 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સામિષેણ પાણિના ઉદકસ્થાલકં ગ્રહીષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.71 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સામિષેણોદકેનાન્તરિકં ભિક્ષું સેક્ષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.72 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન સામિષમ્ ઉદકમ્ અન્તર્ગૃહે છોરયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.73 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પાત્રેણ વિઘસંશ્ છોરયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.74 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) અનાસ્તીર્ણે પૃથિવીપ્રદેશે પાત્રં સ્થાપયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.75 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન તટે ન પ્રપાતે ન પ્રાગ્ભારે પાત્રં સ્થાપયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.76 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોત્થિતાઃ પાત્રં નિર્માદયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.77 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન તટે ન પ્રપાતે ન પ્રાગ્ભારે પાત્રં નિર્માદયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.78 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન નદ્યાઃ કાર્યકારિણ્યા પ્રતિસ્રોતઃ પાત્રોદકં ગ્રહીષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.79 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન ઉત્થિતા નિષણ્ણાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.80 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન નિષણ્ણા નિપણ્ણાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.81 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન નીચતરકે આસને નિષણ્ણા ઉચ્ચતરકે આસને નિષણ્ણાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.82 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પૃષ્ઠતો ગચ્છન્તઃ પુરતો ગચ્છતે અગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।

શૈ.83 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોન્માર્ગેણ ગચ્છન્તો માર્ગેણ ગચ્છતે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.84 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોદ્ગુણ્ઠિકાકૃતાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.85 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોત્કૃષ્ટિકાકૃતાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.86 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોત્સક્તિકાકૃતાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.87 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન વ્યસ્તિકાકૃતાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.88 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પર્યસ્તિકાકૃતાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.89 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નોષ્ણીષશિરસે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.90 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન ખોલાશિરસે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.91 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન મૌલિશિરસે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.92 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન માલાશિરસે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.93 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન વેષ્ટિતશિરસે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.94 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન હસ્ત્યારૂઢાય આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.95 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન અશ્વારૂઢાય આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.96 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન શિવિકારૂઢાય આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.97 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન યાનારુઢાય આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.98 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન પાદુકારૂઢાય આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.99 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન દણ્ડપાણયે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.100 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન છત્રપાણયે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.101 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન શસ્ત્રપાણયે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.102 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) ન ખડ્ગપાણયે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.103 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાયુધપાણયે આગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.104 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) સંનદ્ધાયાગ્લાનાય ધર્મં દેશયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.105 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાગ્લાના ઉત્થિતા ઉચ્ચારપ્રસ્રાવં કરિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.106 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાગ્લાનાઃ ઉદકે ઉચ્ચારપ્રસ્રાવં ખેટં સિંઘાણકં વાન્તં વિરિક્તં છોરયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.107 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાગ્લાના સહરિતે પૃથિવીપ્રદેશે ઉચ્ચારપ્રસ્રાવં ખેટં સિંઘાણકં વાન્તં વિરિક્તં છોરયિષ્યામ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
શૈ.108 (પ્ર્મોસૂ_મૂ-બનેર્જેએ) નાસાધિકપૌરુષં વૃક્ષમ્ અધિરોક્ષ્યામો ઽન્યત્રાપદ ઇતિ શિક્ષા કરણીયા ।
ઉદ્દિષ્ટા મે આયુષ્મન્તઃ સંબહુલાઃ શૈક્ષા ધર્માઃ । તત્રાહમ્ આયુષ્મતઃ પરિપૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્દાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ પરિપૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
પરિશુદ્ધા આયુષ્મન્તો યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ॥
સપ્ત અધિકરણશમથા ધર્માઃ
ઇમે ખલ્વ્ આયુષ્મન્તઃ સપ્તાધિકરણશમથાઃ ધર્મા અન્વર્ધમાસં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશમ્ આગચ્છન્તિ ।
સંમુખવિનયાર્હાય સંમુખવિનયં દાસ્યામઃ । સ્મૃતિવિનયાર્હાય સ્મૃતિવિનયં દાસ્યામઃ । અમૂઢવિનયાર્હાય અમૂઢવિનયં દાસ્યામઃ । યદ્ભૂયેષિયાર્હાય યદ્ભૂયેષિયં દાસ્યામઃ । તત્સ્વભાવેષિયાર્હાય તત્સ્વભાવેષિયં દાસ્યામઃ । તૃણપ્રસ્તારકાર્હાય તૃણપ્રસ્તારકં દાસ્યામઃ । પ્રતિજ્ઞાકારકાર્હાય પ્રતિજ્ઞાં દાસ્યામઃ ।
ઉત્પન્નોત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાન્ય્ એભિઃ સપ્તભિર્ અધિકરણશમથૈર્ ધર્મૈર્ દાપયિષ્યામઃ શમયિષ્યામો વ્યુપશમયિષ્યામો ધર્મવિનયે શાસ્તુઃ શાસને ।
ઉદ્દિષ્ટા મે આયુષ્મન્તઃ સપ્તાધિકરણશમથા ધર્માઃ ।
તત્રાહમ્ આયુષ્મતઃ પરિપૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ
દ્વિર્ અપિ ત્રિર્ અપિ પરિપૃચ્છામિ -- કચ્ચિત્ સ્થાત્ર પરિશુદ્ધાઃ ।
પરિશુદ્ધા આયુષ્મન્તો યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્ એવમ્ એવાહં ધારયામિ ।
fઓર્ થે પ્રોસે અન્દ્ વેર્સેસ્ સેએ ક્લૌસ્ ત્. સ્છ્મિદ્ત્: દેર્ સ્છ્લુßતેઇલ્ દેસ્ પ્રાતિમોક્ષસૂત્ર દેર્ સર્વાસ્તિવાદિન્સ્, તેxત્ ઇન્ સન્સ્ક્રિત્ ઉન્દ્ તોછરિસ્છ્ અ વેર્ગ્લિછેન્ મિત્ દેન્ પરલ્લેલ્વેર્સિઓનેન્ અન્દેરેર્ સ્છુલેન્, ઔf ગ્રુન્દ્ વોન્ તુર્fઅન્-હન્દ્સ્છ્રિfતેન્ હ્ર્સ્ગ્., ગ્öત્તિન્ગેન્ 1989 (સન્સ્ક્રિત્તેxતે ઔસ્ દેન્ તુર્fઅન્fઉન્દેન્, 13).
ઉદ્દિષ્ટં મે આયુષ્મન્તઃ પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશસ્ય નિદાનં ॥ ઉદ્દિષ્ટાશ્ ચત્વારઃ પારાજિકા ધર્માસ્ ત્રયોદશ સંઘાવશેષા ધર્મા દ્વાવ્ અનિયતૌ ધર્મૌ । ત્રિંશન્ નૈઃસર્ગિકપાયન્તિકા ધર્માઃ નવતિ પાયન્તિકા ધર્માશ્ ચત્વારઃ પ્રતિદેશનીયા ધર્માઃ સંબહુલા શૈક્ષા ધર્માઃ સપ્તાધિકરણશમથા ધર્મા એતાવ ત્ તસ્ય ભગવતસ્ તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સૂત્રગતં સૂત્રપર્યાપન્નમ્ ઇતિ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ આગચ્છેદ્ ધર્મસ્યાનુધર્મઃ તત્ર સહિતૈઃ સમગ્રૈઃ સંમોદમાનૈર્ અવિવદમાનૈસ્ તીવ્રશ્ ચેતસ આરક્ષાસ્મૃત્યપ્રમાદે યોગઃ કરણીયઃ ॥ ॥
ક્ષાન્તિઃ પરમં તપસ્ તિતિક્ષા નિર્વાણં પરમં વદન્તિ બુદ્ધાઃ ।
ન હિ પ્રવ્રજિતઃ પરોપતાપી શ્રમણો ભવતિ પરાન્ વિહેઠયાનઃ ॥ 1
ચક્ષુષ્માન્ વિષમાણીવ વિદ્યમાને પરાક્રમે ।
પણ્ડિતો જીવલોકે ઽસ્મિન્ પાપાનિ પરિવર્જયેત્ ॥ 2
અનોપવાદી નોપઘાતી પ્રાતિમોક્ષે ચ સંવરઃ {બ્: અનુપવાદો ઽનુપઘાતઃ} ।
માત્રજ્ઞતા ચ ભક્તે ઽસ્મિન્ પ્રાન્તં ચ શયનાસનમ્*
અધિચિત્તે સમાયોગ એતદ્ બુદ્ધાનુશાસનમ્* ॥ 3
યથાપિ ભ્રમરઃ પુષ્પાદ્ વર્ણગન્ધાવ્ અહેઠયન્* [યથા હિ] ।
ડયતે રસમ્ આદાય એવં ગ્રામે મુનિશ્ ચરેત્* ॥ 4
ન પરેષાં વિલોમાનિ ન પરેષાં કૃતાકૃતમ્* ।
આત્મનસ્ તુ સમીક્ષેત સમાનિ વિષમાણિ ચ ॥ 5
અધિચેતસિ મા પ્રમાદ્યતો મુનિનો મૌનપદેષુ શિક્ષતઃ {બ્:પ્રામોદ્યતો; મૌનિપદેષુ} ।
શોકા ન ભવન્તિ તાયિન ઉપશાન્તસ્ય સદા સ્મૃતિમતઃ ॥ 6
દદતઃ પુણ્યં પ્રવર્ધતે વૈરં સંયમતો ન ચીયતે ।
કુશલી પ્રજહાતિ પાપકં ક્લેશાનાં ક્ષયતસ્ તુ નિર્વૃતિઃ {બ્: ક્ષયિતસ્} ॥ 7
સર્વપાપસ્યાકરણં કુશલસ્યોપસંપદા ।
સ્વચિત્તપરિદમનમ્ એતદ્ બુદ્ધાનુશાસનમ્* ॥ 8
કાયેન સંવરઃ સાધુ સાધુ વાચાથ સંવરઃ {બ્: વાચા ચ} ।
મનસા સંવરઃ સાધુ સાધુ સર્વત્ર સંવરઃ ।
સર્વત્ર સંવૃતો ભિક્ષુઃ સર્વદુઃખાત્ પ્રમુચ્યતે ॥ 9
વાચાનુરક્ષી મનસા સુસંવૃતઃ કાયેન ચૈવાકુશલં ન કુર્યાત્* ।
એતાંસ્ ત્રીન્ કર્મપથાન્ વિશોધ્ય નારાગયેન્ માર્ગમ્ ઋષિપ્રવેદિતમ્* ॥ 10
બુદ્ધો વિપશ્યી ચ શિખી ચ વિશ્વભુ ક્રકુત્સુન્દઃ કનકમુનિશ્ ચ કાશ્યપઃ {બ્: ક્રકુત્સન્દઃ} ।
અનુત્તરઃ શાક્યમુનિશ્ ચ ગૌતમો દેવાતિદેવો નરદમ્યસારથિઃ ॥ 11
સપ્તાનાં બુદ્ધવીરાણાં લોકનાથાગ્રતાયિનાં ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષો ઽયં વિસ્તરેણ યશસ્વિનામ્* ॥ 12
અસ્મિન્ સગૌરવા બુદ્ધા બુદ્ધાનાં શ્રાવકાશ્ ચ યે ।

અસ્મિન્ સગૌરવા ભૂત્વા પ્રાપ્નુમધ્વમ્ અસંસ્કૃતમ્* {બ્: પ્રાપ્તમધ્વમ્} ॥ 13
આરભધ્વં નિષ્ક્રામત યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ।
ધુનીત મૃત્યુનઃ સૈન્યં નડાગારમ્ ઇવ કુઞ્જરઃ ॥ 14
યો હ્ય્ અસ્મિન્ ધર્મવિનયે અપ્રમત્તશ્ ચરિષ્યતિ ।
પ્રહાય જાતિસંસારં દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥ 15
અન્યોન્યં શીલગુપ્ત્યર્હં શાસનસ્ય ચ વૃદ્ધયે ।
ઉદ્દિષ્ટઃ પ્રાતિમોક્ષો ઽયં કૃતઃ સંઘેન પોષધઃ ॥ 16
યસ્યાર્થે સૂત્રમ્ ઉદ્દિષ્ટં યસ્યાર્થે પોષધઃ કૃતઃ ।
તચ્ છીલમ્ અનુરક્ષધ્વં બાલાગ્રં ચમરો યથા ॥ 17
પ્રાતિમોક્ષસમુદ્દેશાદ્ યત્ પુણ્યં સમુપાર્જિતં ।
અશેષસ્ તેન લોકો ઽયં મૌનીન્દ્રં પદમ્ આપ્નુયાત્