પ્રાતિમોક્ષસૂત્ર · ભાગ 110

મહાસાંઘિકાનાં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રમ્
નમો વૈ ભગવતે વીતરાગાય ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_1. નરેન્દ્રદેવેન્દ્રસુવન્દિતેન ત્રિલોકવિદ્યુષુ વિશાલકીર્તિના ।
બુદ્ધેન લોકાનુચરેણ તાયિનામુદેશિતં પ્રાતિમોક્ષં વિદુના ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_2. તં પ્રાતિમોક્ષં ભવદુઃખમોક્ષં શ્રુત્ત્વાનુધીરાઃ સુગતસ્ય ભાષિતાં ।
ષડિન્દ્રિયં સમ્વરસમ્વૃતત્વાત્કરોન્તિ જાતીમરણસ્ય અન્તં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_3. ચિરસ્ય લબ્ધ્વા રતનાનિ ત્રીણિ બુદ્ધો યોદં માયિકાઞ્ચ શુદ્ધાં ।
દૌઃશીલવદ્યં પરિવર્જ્જયિત્વા વિશુદ્ધશીલા ભવથાપ્રમત્તાઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_4. શીલેન યુક્તો શ્રમણો તિરેતિ શીલેન યુક્તો બ્રાહ્મણો તિરેતિ ।
શીલેન યુક્તો નરદેવપૂજ્યો શીલેન યુક્તસ્ય હિ પ્રાતિમોક્ષં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_5. અનેક બુદ્ધાનુમતં વિશુદ્ધં શીલં પ્રતિષ્ઠા ધરણીવસાન્તં ।
તદાહરિષ્યામ્યહં સંઘમધ્યે હિતાય લોકસ્ય સદેવકસ્ય ॥
ઉપોદ્ઘાતઃ
પ્ર્મોસૂ(મા)_1. કિઞ્જીવિતેન તેષાં યેષામિહાકુશલમૂલજાલાનિ ।
પ્રચ્છાદયન્તે હૃદયં ગગનમિવ સમુન્નતા મેઘાઃ ॥
અતિજીવિતં ચ તેષાં યેષામિહાકુશલમૂલજાલાનિ ।
વિલયં વ્રજન્તિ ક્ષિપ્રં દિવસકરહતાન્ધકારમિવ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_2. કિં પોષધેન તેષાં યે તે સાવદ્યશીલચરિત્રાઃ ।
જરામરણપંજરગતા અમરવિતર્ક્કે હિ ખાદ્યન્તિ ॥
કાર્યં ચ પોષધેન તેષાં યે તે અનવદ્યશીલચારિત્રાઃ ।
જરામરણાન્તકરા મારિવ લયમર્દ્દનાધીરાઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_3. કિં પોષધેન તેષામલર્જ્જિનાં ભિન્નવૃત્તશીલાનાં ।
મિથ્યાજીવરતાનામમરણમિવ વદન્તાનાં ॥
કાર્યં ચ પોષધેન તેષાં લર્જ્જિનામ્ ભિન્નવૃત્તશીલાનાં ।
સમ્યજ્જીવરતાનામધ્યાશયશુદ્ધશીલાનાં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_4. કિં પોષધેન તેષાં યે તે દુઃશી લયાય કર્મ્માન્તાઃ ।
કુણપમિવ સમુદ્રતો સમુત્ક્ષિપ્તાઃ શાસ્તુઃ પ્રવચનાત્ ॥
કાર્યઞ્ચ પોષધેન તેષાં યે તે તેધાતુકે અત્ર પ્રજ્ઞિપ્તાઃ ।
આકાશે વિયં પાણિશુદ્ધાનાં વિમુક્તચિત્તાનાં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_5. કિં પોષધેન તેષાં ષડિન્દ્રિયં યે હિ અરક્ષિતં નિત્યં ।
પતિતાનાં મારાવિષયેસુ ગોચરં વર્જ્જયન્તાનાં ॥
કાર્યં ચ પોષધેન તેષાં ષડિન્દ્રિયં યે હિ સુરક્ષિતં નિત્યં ।
મુક્તાનાં શાસ્તુર્વચને જિનવચને શાસનરતાનાં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_6. કિં પોષધેન તેષાં માત્મશીલે હિ યે સ્વયં વદન્તિ ।
સબ્રહ્મચારિણશ્ચ શસ્તાદેવમનુષ્યાશ્ચ દુઃશીલાઃ ॥
કાર્યઞ્ચ પોષધેન તેષાં શીલે હિ નાસ્તિ ગાર્હ્યં ।
સર્વ્વત્ર યોયંવદ્યા વિજ્ઞાનામ્વૈ સદેવકે લોકે ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_7. કિં પોષધેન તેષાં વિરાગિતં શાસ્તુ શાસનં ।
યે હિ આસેવિતા ચ યે હિ વિપત્તીયો પઞ્ચ ચાપત્તીઃ ॥
કાર્યં ચ પોષધેન તેષાં યુક્તાનાં શાસને દશબલસ્ય ।

સંબુદ્ધસ્ય સર્વ્વદર્શિન્યો મૈત્રીપદા યે હિ પરિચીર્ણ્ણાઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_8. યેષાં ચ વસતિ હૃદયે શાસ્તા ધર્મ્મો ગણોત્તમો ।
શિક્ષા ઉદ્દેશો સમ્વાસો સંતોષો શાસ્તુનો વચનમ્ ॥
તેષામ્ પોષધો અદ્ય પરિત્યક્તાનિ યે હિ એતાનિ ।
પરિચર્યધર્મરાજન્તેષામસ્તિ અસંસ્કૃતં જ્ઞાનં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_9. શુદ્ધસ્ય વૈ સદા હસ્તઃ સદા શુદ્ધસ્ય પોષધો ।
શુદ્ધસ્ય શુચિકર્મ્મસ્ય સદાસંઘસ્ય તે એતં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_10. યાવત્સૂત્રપ્રાતિમોક્ષે સો ગણમધ્ય ન ભેષ્યતિ ।
તાવત્સ્થાસ્યતિ સદ્ધર્મો સામગ્રી ચ ગણોત્તમે ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_11. યાવદ્દુદ્દેશયિતારઃ પ્રતિપત્તારશ્ચ ધર્મરતનસ્ય ।
તાવત્સ્થાસ્યતિ સદ્ધર્મ્મો હિતાય સર્વ્વલોકસ્ય ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_12. તસ્માત્સમગ્રાઃ સહિતાઃ સગૌરવા ભવિથા ।
અન્યમન્યં પરિચરથ ધર્મરાજમધિગચ્છથ ॥
નિર્વ્વાણતા અચ્યુતસ્ય દમશોકમિતિ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_એઇન્લ્. વસ્તુ-અતિક્રાન્તાઃ સુવિહિતાઃ શુદ્ધનિપુણા અન્તસમાપન્નો ઉપનિષણ્ણાઃ ચારિત્રાઃ શલાકાગણિતા ભિક્ષુણીમાપ્રાપ્તા એત્તર્કજનાઃ । અનાગતાનામાયુષ્મન્તો ભિક્ષુણાચ્છન્દ પારિશુદ્ધિમારોચેથે । આરોચિતઞ્ચ પ્રતિવેદેથ-કો ભિક્ષુ ભિક્ષુણીનાં છન્દહારકો નાસ્તિ ચાત્ર કશ્ચિદનુપસંપન્ના નાસ્તિ ઉષ્ણિયુક્તો નાસ્તિ માતૃઘાતી નાસ્તિ પિતૃઘાતી નાસ્તિ અર્હન્તઘાતકો । નાસ્તિ સંઘભેદકો । નાસ્તિ તથાગતસ્ય દુષ્તચિત્તરુધિરો ખાદકે । નાસ્તિ ભિક્ષુણી દૂષકો । નાસ્તિ સ્તૈન્યસમ્વાસિકો । નાસ્તિ નાનાસમ્વાસિકો નાસ્તિ અસમ્વાસિકો । નાસ્તિ કાયક્રાન્તકો (?) નાસ્તિ સ્વયં સમુદ્દિકો । તદેવં સમન્વાહરન્ત ભગવતો શ્રાવકાણાં નિત્યવિશુદ્ધાનાં પરિશુદ્ધશિલાનાં । શૃણોતુ મે ભન્તે સંઘો અદ્ય સંઘસ્ય ચાતુર્દ્દશિકો વા સન્ધિપોષધો વા વિશુદ્ધિનક્ષત્રં । એત્તકં રાત્તસ્ય નિગ્ગતં । એત્તમવશિષ્ટં । કિં સંઘસ્ય પૂર્વ્વકૃત્યં । અલ્પકૃત્યો ભગવતઃ શ્રાવકો સંઘો સો ભવતિ । શૃણોતુ મે ભન્તે સંઘો અદ્ય સંઘસ્ય પાઞ્ચદશિકો પોષધો વિશુદ્ધિનક્ષત્રં યદિ સંઘસ્ય પ્રાપ્તાકાલં સંઘો ઇમસ્મિન્ પૃથિવીપ્રદેશે યવતકં ભિક્ષુસંઘેનાભિગૃહીતં સમન્તનવ્યામમાત્રં અત્રાન્તરે પાઞ્ચદશિકં પોષધં કુર્યાત્પ્રાતિમોક્ષં ચ સૂત્રમુદ્દિશેય્યા, ઓવદિકાત્રયાજ્ઞપ્તેઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_એઇન્લ્. કરિષ્યતે ભન્તે સંઘો ઇમસ્મિન્ પૃથિવીપ્રદેશે યાવતકં ભિક્ષુસંઘેનાભિગૃહીતં સમન્તન વ્યામમાત્રમત્રાન્તરે પાઞ્ચદશિકં પોષધં પ્રાતિમોક્ષં ચ સૂત્રમુદ્દિશિષ્યતિ । ક્ષમતે તં સંઘસ્ય યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતન્ધારયામિ । અભિમુખં ક્ષામતિ જરામરણં ક્ષીયતિ જીવતે પ્રિયં હાયતિ સદ્ધર્મ્મા અસ્તમેતિ । ધર્મોલ્કો નિર્વ્વાપન્તિ દેશયિતારઃ । પરીત્તા ભવન્તિ પ્રતિપત્તારઃ । ગચ્છન્તિ ક્ષણલવમુહુર્ત્તરાત્રિન્દિવસમાસાર્દ્ધમાસઋતુસમ્વત્સરાઃ । ગિરિનદીજલચપલચઞ્ચલોપમા આયુઃ । સંસ્કારામુદ્ધર્ત્તમપિ નાવતિષ્ઠન્તે । અપ્રમાદેનાયુષ્મન્તે હિ સમ્પાદયિતવ્યમ્ । તત્કસ્ય હેતોઃ । અપ્રમાદાધિગતાનાં હિ તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સમ્બુદ્ધાનાં વૈધિઃ । અપ્રમાદાધિગતો ચાનુત્તરો ઉપધિ સંક્ષપીતિ વદામ । તેનાપ્રમાદેનાયુષ્મન્તે હિ સંપાદયિતવ્યં । દશાન્વસન્ સમ્પશ્યમાનાસ્તથાગતાઽર્હન્તઃ સમ્યક્ સંબુદ્ધાઃ ॥ શ્રાવકાણામધિશીલં શિક્ષં પદં પ્રજ્ઞાપયન્તિ । પ્રતિમોક્ષ ચ સૂત્રમુદ્દિશન્તિ । કતમાન્દશ । સંય્યથીદં । સંઘસંગ્રહાય સંઘસુષ્ઠુતાય । દુર્મત્કુણ્નાં પુદ્ગલાનાન્નિગ્રહાય પેશલાનાઞ્ચ ભિક્ષુણા ફાસુ વિહારાય । અપ્રસન્નાનાં પ્રમાદાય । પ્રસન્નાનાઞ્ચ ત્રયોભાવાય દૃષ્ટધાર્મિકાણામાશ્રવાણાં નિર્ઘાતાય સમ્પરાયિકાણામાશ્રવાણામાપત્યામનનુશ્રવણતાય । યથેમં સ્યાત્પ્ર વચનં વિરક્ષિતિકં વા ભુજન્યંવિવૃતં સુપ્રકાશિતં યાવન્દેવમનુષ્યેષ્વિતિ । ઇમાન્દશાન્ચવસાન્સંપશ્યમાનાસ્તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધાઃ । શ્રાવકાણામધિશીલં શિક્ષપદં પ્રજ્ઞાપયન્તિ । પ્રતિમોક્ષઞ્ચ સુત્રમુદ્દિશન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_એઇન્લ્. પ્રાતિમોક્ષમાયુષ્માન્તો સૂત્રમુદ્દિશિષ્યામિ । તાં શૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિ કુરુત ભાષિષ્યામિ । પશ્ય વો સિયાપત્તિઃ સોઽવિષ્કરોત્તુ । અસન્તીયે આપત્તીયે તૂષ્ણી ભવિતવ્યં । તૂષ્ણીમ્ભાવેન । ખો પુનરાયુષ્મન્તો પરિશુદ્ધ ઇતિ વેદયિષ્યામિ યથા ખો પુનરાયુષ્મન્તો પ્રત્યેકં પ્રત્યેકં પૃચ્છિતસ્ય ભિક્ષુસ્ય વ્યાકરણં ભવતિ । એવમેવ મેવં રૂપાયે ભિક્ષુપર્યાયે યાવન્તૃતીયકં સમનુશ્રાવયિષ્યતિ । યો પુનભિક્ષુ એવં રૂપાયે ભિક્ષુપર્યાયે યાવન્તૃતીયકં સમનુશ્રાવિયમાણો સ્મરમાણો સન્તી માપત્તીન્નાવિષ્કરોતિ । સંપ્રજ્ઞાનં મૃષાવાદો મે ભવતિ । સંપ્રજાનમૃષાવાદો ખો પુનરાયુષ્મન્તો અન્તરાયિકો ધમ્મો ઉક્તો ભગવતા । તસ્માત્સ્મરમાણેન ભિક્ષુણ આપન્ને વિશુદ્ધિ પ્રેક્ષેણ સન્તી આપત્તી આવિષ્કર્ત્તવ્યા । આવિષ્કૃત્વા ચ મે ફાસુ ભવતિ નો અનાવિષ્કૃત્વા । નિદાનં ॥
ઇ. થે fઓઉર્ પરજિક ધર્મસ્.
ઇમે ખો પુનરાયુષ્મન્તો ચત્વારઃ પારાજિકા ધર્મા અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાર્.1. યો પુનભિક્ષુ ભિક્ષુણા શિક્ષા સામીચીસમાપન્નો શિક્ષામાપ્રત્યાખ્યાય દૌર્વ્વલ્યમનાવિષ્કૃત્વા મૈથુનં ગ્રામ્યધર્મ્મં પ્રતિષેવેય અન્તમશતો તિર્યગ્યોનિગતાયમપિ સાર્દ્ધમયં ભિક્ષુઃ પારાજિકો ભવત્યસંવાસ્યો ન લભતે ભિક્ષુ હિ સાર્દ્ધ સંવાસં ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ઇદં ભગવતા વેશાલીયં શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં પઞ્ચવર્ષાભિસંબુદ્ધેન હેમન્તે પક્ષે પઞ્ચમે દિવસે દ્વાદશમે પૂરે ભુક્તમુત્તરામુખનિષણ્ણેન દ્વ્યર્દ્ધપૌરુષાયાંચ્છાયાયાં આયુષ્મન્તં યશિકકલન્દકપુત્રમારભ્ય ઇમસ્ય ચ શિક્ષાપદસ્ય પ્રજ્ઞપ્તિર્ધર્મો યથા પ્રણિહિતસ્ય ચ યા અનુવર્તનતા અયમુચ્યતે અનુધર્મો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાર્.2. યો પુનભિક્ષૂ ગ્રામાદ્વા અરણ્યાદ્વા અદિન્નમન્યાતકં સ્તૈન્યસંસ્કારમાદિયેય યથારૂપેણાદિન્નાદાનેન જાનો ગૃહીત્વા હન્યેમ્વા વધેમ્વા પ્રવ્રાજેમ્વા હમ્ભો પુરુષ ચોરોસિ બાલોસિ મૂઢોસિ સ્તૈન્યોસીતિ વા વદેમ્ તથારૂપં ભિક્ષૂરદિન્નમાદેયમાનો અયમે ભિક્ષૂઃ પારાજિકો ભવત્યસમ્વાસ્યો ન લભતે ભિક્ષૂ હિ સાર્દ્ધસંવાસં ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ઇદં ભગવતા રાજગૃહે શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં ષડ્વર્ષાભિસમ્બુદ્ધેન હેમન્તે પક્ષે દ્વિતીવસે નવમે પશ્ચાદ્ભુક્તં પુરસ્તાન્મુખનિષણ્ણેન । અર્દ્ધતીયપૌરુષાયાં ચ્છાયાયામાયુષ્મન્તં ધનિકં કુંભકારજાતિયમારભ્ય રાજાનઞ્ચ શ્રેણીયં બિમ્બસારં પાંસુકુલિકં ચ ભિક્ષુ । ઇમસ્ય ચ શિક્ષાપદસ્ય પ્રજ્ઞપ્તિર્ધર્મો યથા પ્રણિહિતસ્ય ચ યા અનુવર્ત્તનતા અયમુચ્યતે અનુધર્મો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાર્.3. યો પુનભિક્ષુઃ સ્વહસ્તં મનુષ્યવિગ્રહં જીવિતાદ્ વ્યાપરોપેય શસ્ત્રહારકં વાસ્ય પર્યેયેય મરણાય ચૈનં સમાદાપેય મરણાવણ્ણં વાસ્ય સંવણ્ણેય હમ્ભો પુરુષ કિન્તે ઇમિના પાપકેન દુર્જ્જીવિતેન વિશ્જીવિતેન મૃતન્તે જીવિતાચ્છ્રેયો ઇતિ ચિત્તમલં ચિત્તસંકલ્પમનેકપર્યાયેણ મરણાય ચૈનં સમાદાપેય મરણવણ્ણવાસ્ય સંવણ્ણેય સો ચ પુરુષો તેનોપક્રમેણ કાલં કુર્યાન્નાન્યેન અયં પિ ભિક્ષૂઃ પારાજિકો ભવત્યસંવાસ્યો ન લભતે ભિક્ષુહિ સાર્ધસંવાસં ।

ઇદં ભગવતા વેશાલીયં શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં ષડ્વર્ષોઽભિસંમ્બુદ્ધેન હેમન્તે પક્ષે તૃતીયે દિવસે દશમે પશ્ચાદ્ ભુક્તં પુરસ્તાભિમુખાનિષણ્ણેન અર્દ્ધતૃતીયેન પૌરુષાયાંચ્છાયાયાં સમ્બહુલાન ગિલાનોપસ્થાપકાન્ ભિક્ષૂનારભ્ય મૃગદણ્ડિકં ચ પરિવ્રજકમિમસ્ય ચ શિક્ષાપદસ્ય પ્રજ્ઞપ્તિર્દ્ધર્મો યથા પ્રણિહિતસ્ય ચ યા અનુવર્ત્તનતા અયમુચ્યતે અનુધર્મો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાર્.4. યો પુનભિક્ષુરનભિજાનનુપરિજાનન્નાત્મોપનાયિકમુત્તરિ મનુષ્ય [ધર્મં] ઇત્ । અયં પિ ભિક્ષૂઃ ધર્મ્મમલમાર્યજ્ઞાનદશનં વિશેષાધિશેષાધિગમ પ્રતિજાનેય ઇતિ જાનામિ ઇતિ પશ્યામીતિ । સો તદપરેણ સમયેન સમનુગ્રાહિયમાણો, વા અ[સ] મનુગ્રાહિયમાણો વા આપન્નો વિશુદ્ધિપ્રોક્ષો એવમવચિ । અજાનન્નેવાહમાયુષ્મન્તો અવચિ જાનામિ । અયં પિ પશ્યામીતિ ઇતિ તુચ્છં મૃષાવિલાપમન્યત્રાભિમાનાત્ । અયં પિ ભિક્ષૂઃ પારાજિકો ભવત્યસંવાસ્યો ન લભતે ભિક્ષૂહિ સાર્દ્ધંસં [વાસં] ।
ઇદં ભગવતા શ્રાવસ્તીયં શિક્ષાપદં પ્રજ્ઞપ્તં ષડ્વર્ષાભિસંબુદ્ધેન હેમન્તે પક્ષે ચતુથ્થે દિવસે ત્રયોદશમે પૂરે ભુક્તં ઉત્તરામુ ખનિષણ્ણેન અર્દ્ધન્થ પૌરુષાયાંચ્છાયાયાં સમ્બહુલાન્ ગ્રામવાસિકા ભિક્ષુનારભ્ય આભિમાનિકં ચ ભિક્ષુ ઇમસ્ય ચ શિક્ષાપદસ્ય પ્રજ્ઞપ્તિર્દ્ધર્મો યથાપ્રણિહિતસ્ય ચ યા અનુવર્ત્તનતા અયમુચ્યતે અનુધર્મો ।
ઉદ્યાનં ॥ [1] મૈથુનં [2] અદિન્નાદાનં [3] વધો મનુષ્યવિગ્રહં [4] સ્યાત્કૃતેન ચોત્તરિમનુષ્યધર્મ પ્રતિજાનતીતિ ॥
ઉદ્દિષ્તાઃ ॥ ખો પુનરાયુષ્મનો ચત્વારઃ પારાજિકા ધર્માઃ । યેષાં ભિક્ષુરિતોન્યતરામાપત્તિમાપદ્યેત્વા પારાજિકો ભવત્યસમ્વાસ્યો ન લભતે હિ ભિક્ષુહિ સાર્દ્ધસંવાસં । યથાપૂર્વ્વે તથા પશ્ચાદ્યથાપશ્ચાત્તથા પૂર્વ્વે પારાજિકો ભવત્યસમ્વાસ્યો ન લભતે ભિક્ષુ હિ [સાર્ધં] સંવાસં । તત્રાયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । દ્વિતીયં પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાસ્તૃતીયં પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ પરિશુદ્ધાત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવ મેતં ધારયામિ ।
ઇઇ. થે થિર્તેએન્ સમ્ઘતિસેસ ધર્મસ્.
ઇમે પુનરાયુષ્મન્તો ત્રયોદશ સંઘાતિશેષા ધર્મા અન્વદ્ધર્માસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્ધેશમાગચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.1. સંચેતનિકા યે શુક્રસ્ય વિશૃષ્તીયે અન્યત્ર સ્વપ્નાન્તરેં સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.2. યો પુનભિક્ષુ ઓતીણ્ણા વિપરિણતેન ચિત્તેન માતૃગ્રામેણ સાર્દ્ધં કાયસંસંગ્ગં સમાપદ્યેય સંયથીદં હસ્તગ્રહણં વા વેણીગ્રહણમ્વા અન્યતરાન્યતરસ્ય વા પુનરઙ્ગજાતસ્ય પ્રામોદ્ય શપરાસોપિણં શાદિયેય સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.3. યો પુનભિક્ષુ ઓતીણ્ણા વિપરીતેન ચિત્તેન માતૃગ્રામં દુસ્થૂલાય વાચાય ઓભાષેય પાપિકાય મૈથુનાય સંવીતાય સંયથીદં યુવાં યુવાં યુવતીતિ સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.4. યો પુનભિક્ષુ ઓતીણ્ણો વિપરિણતેન ચિત્તેન માતૃગ્રામસ્ય અન્તિકે આત્મિકાયે પરિચર્યાયે વણ્ણં ભાષેય એતદગ્રં ભગિનિ પરિચર્યાણાં યા માદૃશં શ્રમણં શીલવન્તં કલ્યાણધર્મં બ્રહ્મચારિં એતેન ધર્મેણ ઉપસ્થિહેય પરિચરેય યદુત મૈથુનોપસંહિતેનેતિ સંઘાતિશેષો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.5. યો પુનભિક્ષુઃ સંચરિત્રં સમાપદ્યેય સ્ત્રિયાયે વા પુરુષસ્યોપસંહરેય પુરુષ્યસ્ય વા સતં સ્ત્રિયાયે ઉપસંહરેય જાયત્તનેન વા જાર્ત્તનેન વા અન્તમસતો ભિક્ષુણિ કાયામપિ સંઘાતિશેષો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.6. સ્વયં ચાયિકાય ભિક્ષુણા કુટી કારાપયમાણેન અસ્વાભિકાત્મોદ્દેશિકાં કુટીકારાપયિતવ્યા । તત્રેદં પ્રમાણં દીર્ધસો દ્વાદશવિતસ્તીયો સુગતવિતસ્તિના । તિર્યક સપ્તાન્તરં ભિક્ષુ ચાનોનાભિનેતવ્યા વસ્તુદેશનાય તે હિ ભિક્ષુ હિ વસ્તુ દેશયિતવ્યં । અનારમ્ભાં સપરિક્રમણં સારમ્ભે ચે ભિક્ષુ વસ્તુસ્મિન્નપરિક્રમણે સ્વયં યાચિકાય કુટીં કારાપેયં । અસ્વાભિકામાત્મોદ્દેશિકં ભિક્ષુસ્તાનાભિનેય વસ્તુદેસનાય । પ્રમાણં વા અતિક્રમેય અદેશિતે વસ્તુસ્મિન્નપરિક્રમણે સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.7. મહાલકં ભિક્ષુણા વિહારં [કારા] પથમાણેન સસ્વામિકકાત્મોદ્દેશિકં ભિક્ષુવાનેનાભિનેતવ્યા વસ્તુદેશનાય તે હિ ભિક્ષૂ હિ વસ્તુ દેશયિતવ્યં । અનારમ્ભઃ સપરિક્રમણં સારમ્ભે ચે ભિક્ષૂં વસ્તુસ્મિન્નપરિક્રમણં મહલ્લકં વિહારં કારાપેય સસ્વામિકમાત્મોદ્દેશિકં ભિક્ષુન્વા નાભિનેય વસ્તુદેશના ય અદેશિતે વસ્તુસ્મિન્નપરિક્રમણે સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.8. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષુસ્ય દુષ્તો દોષાત્કુપિતો અનાત્તમનો શુદ્ધં ભિક્ષૂમનાપતિકમમૂલકેન પારાજિકેન ધર્મેણ અનુધ્વંસેય અપ્પેવ નામ ઇમં ભિક્ષૂં બ્રહ્મચર્યાતો ચ્યાવેયન્તિ । સો તદપરેણ સમયેન સમનુગ્રાહિયમાણો વા અસમનુગ્રાહિયમાણો વા અમૂલકમેવ તમધિકરણં ભવતિ । અમૂલકસ્ય ચ અધિકરણસ્ય ચ અધર્મો ઉપાદિન્નો ભવતિ । ભિક્ષુ ચ દોષે પ્રતિષ્ઠિહતિ । દોષાદવચામીતિ સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.9. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષુસ્ય દુષ્તો દોષાત્કુપિતો અનાત્તમનો અન્યભાગીયસ્યાધિકરણસ્ય કિઞ્ચિદેવ લેસામાત્રકં ધર્મમુપાદાય અપરાજિકં ભિક્ષૂં પરાજિકેણ ધર્મેણ અનુધ્વંસેય અપ્પેવ નામ ઇમં ભિક્ષું બ્રહ્મચર્યાતો ચ્યાવેયન્તિ । સો તદપરેણ સમયેન સમનુગ્રાહિયમાણો વા અસમનુગ્રાહિયમાણો વા અન્યભાગીયમેવ તમધિકરણં ભવતિ । અન્યભાગીયસ્ય ચાધિકરણસ્ય કેચિ [દેવ] લેસામાત્રકો ધર્મો ઉપાદિન્નો ભવતિ । ભિક્ષુ ચ દોષે પ્રતિષ્ઠહતિ દોષાદવચામીતિ સંઘાતિશેષો ।

પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.10. યો પુનભિક્ષુઃ સમગ્રસ્ય સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રમેય ભેદનસમ્વર્ત્તનીયમ્વાઽધિકરણં । સમાદાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠેય સો ભિક્ષુ ભિક્ષુહિ એવમસ્ય વચનીયો મા આયુષ્મન્ સમગ્રસ્ય સંઘસ્ય ભેદાય પરાક્રમેહિ । ભેદન સમ્વર્ત્તનીયમ્વા અધિકરણં સમાદાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠાહિ । સમેત્ત આયુષ્માન્સાર્દ્ધં સંઘેન સમગ્રોહિ સંઘો સહિતો સમ્મોદમાનો અવિવદમાનો એકુદ્દેશો ક્ષીરોદકી ભૂતો શાસ્તુઃ શાસનં દીપયમાનો સુખં ચ ફાસુઞ્ચ વિહરતિ । એવં ચ સ ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ વુચ્યમાનો તં વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેય ઇત્યેતં કુશલં । સો ચ પ્રતિનિસ્સરેય સો ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિતવ્યો સમનુભાષિતવ્યો તસ્ય વસ્તુસ્ય પ્રતિનિસ્સગ્ગાય યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિયમાણો વા સમનુભાષિયમાણો વા । તં વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેય ઇત્યેતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિસ્સરેય તમેવ વસ્તુસમાદાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠેય સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.11. તસ્ય ખો પુનભિક્ષુસ્ય ભિક્ષુસહાયકા ભોન્તિ । એકો વા દ્વૌ વા ત્રયો વા સમ્બહુલા વા વગવાદકા અનુવત્તકાઃ સમનુષ્યાઃ સંઘભેદાય તે ભિક્ષૂ તાન્ભિક્ષૂનેવં વદેય્ય મા આયુષ્મન્તો એતં ભિક્ષું કિઞ્ચિદ્વદથ । કલ્યાણં વા પાપકમ્વા । ધર્મ્મવાદી ચૈષો ભિક્ષૂ વિનયવાદી ચૈષો ભિક્ષૂ અસ્માકં ચૈષો ભિક્ષૂચ્છન્દઞ્ચ રૂચિઞ્ચ સમાદાય પ્રગૃહ્ય વ્યવહરતિ । ય ચૈતસ્ય ભિક્ષૂસ્ય ક્ષમતે ચ રોચતે ચ અસ્માકમપિ તં ક્ષમતે ચ રોચતે ચ જાનન્ ચૈષો ભિક્ષુ ભાષતે નો અજાનન્ । તે ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ એવમસ્ય વચનીયા માયુષ્મન્તો એવં વદથ ન એષો ભિક્ષૂ ધર્મવાદી ન એષો ભિક્ષૂ વિનયવાદી અધર્મવાદી ચૈષો ભિક્ષૂ અવિનયવાદી ચૈષો ભિક્ષૂ અજાનન્ ચૈષો ભિક્ષૂ ભાષતે નો જાનન્ । મા આયુષ્મન્તો સંઘભેદં રોચેન્ત સંઘસામગ્રીમેવાયુષ્મન્તો રોચન્ત । સમેન્ત આયુષ્મન્તો સાર્ધં સંઘેન સમગ્રો હિ સંઘો સહિતો સમ્મોદમાનો અવિવદમાનો એકુદ્દેશો ક્ષીરોદકી ભૂતો શાસ્તુઃ શાસનં દીપયમાનો સુખં ચ ફાસું ચ વિહરતિ । એવઞ્ચ તે ભિક્ષુ ભિક્ષુહિ વુચ્યમાનાસ્તમ્વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેઅ ઇત્યેતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિસ્સરેઅ તે ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિતવ્યાઃ સમનુભાષિતવ્યાઃ । તસ્ય વસ્તુસ્ય પ્રતિનિસ્સગ્ગાય યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિયમાણા વા સમનુભાષિયમાણા વા તમ્વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેઅ ઇતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિસ્સરેંસુ તમેવ ચ વસ્તું સમાદાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠેય સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ.12. ભિક્ષુઃ ખો પુનદૂર્વ્વચકજાતીયો ભોતિ સો ઉદ્દેશપર્યાપન્ને હિ શિક્ષાપદે હિ ભિક્ષુ હિ શિક્ષાયાં સહધર્મેણ સહવિનયેન વુચ્ય માનો આત્માનમવચનીયં કરોતિ । સો એવમાહ । મા માં આયુષ્મન્તો કિઞ્ચિદ્વદથ કલ્યાણં વા પાપકં વા । અહમપ્યાયુષ્મન્તાનાં ન કિઞ્ચિદ્ પ્રચ્છોમિ । કલ્યાણં વા પાપકં વા વિરમન્વાયુષ્મન્તો મમ વચનાય । સો ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ એવમસ્ય વચનીયો મા આયુષ્મન્નુદ્દેશપર્યાપન્ને હિ શિક્ષાપદે હિ ભિક્ષૂ હિ શિક્ષાયાં સહધર્મેણ સહ વિનયેન વુચ્યમાનો આત્માનમવચનીયં કરો હિ વચનીયમ્ વાયુષ્માનાત્માનં કરોત્તુ ભિક્ષુ પિ આયુષ્મન્તમ્વક્ષન્તિ શિક્ષાયાં સહધર્મેણ સહવિન [યેન] આયુષ્માનપિ ભિક્ષૂન્વદન્તુ શિક્ષયા સહધર્મેણ સહવિનયેન । એવં સમ્વદ્ધા ખો પુનસ્તસ્ય ભગવતો તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધસ્ય યથા યદિદમસ્ય મન્યસ્ય વચનીયા અન્યો ન્યાપત્તિ વ્યુત્થાપનીયા । એવં ચ સો ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ વુચ્યમાનો તં વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેય ઇત્યેતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિસ્સરેય સો ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિતવ્યો સમનુભાષિતવ્યો તસ્ય વસ્તુસ્ય પ્રતિનિસ્સગ્ગાય યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિયમાણો વાભિવસ્તું પ્રતિનિસ્સરેય ઇત્યેતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિસ્સરેય તમેવ વસ્તું સમાદાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠેય સંઘાતિશેષો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ. ભિક્ષુ ખો પુનરન્યતરં ગ્રામમ્વા નગરમ્વા નિગમમ્વા ઉપનિશ્રાય વિહરન્તિ । કુલદૂષકાઃ પાપસમાચારાસ્તેષાન્તે પાપકાઃ સમાચારા દૃશ્યન્તે ચ શ્રૂયન્તે ચ કુલાન્યપિ દુષ્તાનિ દૃશ્યન્તે ચ શ્રૂયન્તે ચ કુલદૂષકાશ્ચ પુનર્ભવન્તિ । પાપસમાચારાઃ તે ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ એવમસ્ય વ ચનીયાઃ । આયુષ્મન્તાનાં ખલુ પાપકાઃ સમાચારાઃ દૃશ્યન્તે ચ શ્રૂયન્તે ચ કુલાન્યપિ દુષ્તાનિ દૃશ્યન્તે ચ શ્રૂયન્તે ચ । કુલદૂષકાશ્ચ પુનરાયુષ્મન્તઃ પાપસમાચારાઃ પ્રક્રમન્વાયુષ્મન્તો ઇમસ્માદાવાસાદલમ્વા ઇહ વાસેનેતિ । એવં ચ તે ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ વુચ્યમાનાસ્તે ભિક્ષૂ તાન્ભિક્ષુને વદેઅ ચ્છન્દગામી ચાયુષ્માન્તો સંઘો દોષગામી ચાયુષ્મન્તો સંઘો મોહગામી ચાયુષ્મન્તો સંઘો ભયગામી ચાયુષ્મન્તો સંઘો સંઘો ચ તાહિ તાદૃશિકાહિ આપત્તીહિ । એકત્યાન્ ભિક્ષૂન્ પ્રવ્રાજેતિ એકત્યાન્ભિક્ષુન્ન પ્રવ્રાજેતિ તે ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ એવંમસ્ય વચનીયાઃ । મા આયુષ્મન્તો એવં વદ ન ચ ભિક્ષૂ ન સંઘો ચ્છન્દગામી । ન સંઘો દોષગામી ન સંઘો મોહગામી । ન સંઘો ભયગામી । ન ચ સંઘો તાહિ તાદૃશિકાહિ આપત્તીહિ । એકત્યાન્ભિક્ષૂન્ પ્રવ્રાજેતિ એકત્યાન્ભિક્ષૂન્ન પ્રવ્રાજેતિ । આયુષ્મન્તાનામેવ ખલમાપકઃ સમાચારા દૃશ્યન્તે ચ શ્રૂયન્તે ચ કુલાન્યપિ દુષ્તાનિ દૃશ્યન્તે ચ શ્રૂયન્તે ચ કુલદૂષકાશ્ચ પુનરાયુષ્મન્તઃ ગ્રામસમાચારાઃ પ્રક્રમન્વાયુષ્મન્તો ઇમસ્માદાવાસાદલમ્વા ઇહ વાસેનેતિ એવં ચ ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ વુચ્યમાનાભિવસ્તુપ્રતિનિસ્સરેઅ ઇત્યેતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિસ્સરેઅ તે ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિતવ્યા સમનુભાષિતવ્યાસ્તસ્ય વસ્તુસ્ય પ્રતિનિસ્સગ્ગાય યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિયમાણા વા સમનુભાષિયમાણા વા તં વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેઅ ઇત્યેતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિસ્સરેઅ ઇમે ચ વસ્તું સમાદાય પ્રગૃહ્ય તિષ્ઠેઅ સંઘાતિશેષો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ॥ ઉદ્દાનં ॥ [1] સંચેતનિકા [2] હસ્તગ્રહો [3] ઓભાષો [4] પરિચર્યાવ્વણનં [[5] સંચરિત્રં [6-7] કુટીવિહારોદ્વે ચા દૂતેન સંઘસ્ય ચ [10] ભેદાયોપક્રામતિ તસ્ય [11] ચાનુવર્ત્તકાઃ [12] દુર્વ્વચકો [13] કુલદૂષકાશ્ચ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ॥ ઉદ્દિષ્તાઃ ॥ ખો પુનરાયુષ્મન્તો ત્રયોદશસંઘાતિશેષો ધર્માસ્તત્ર નવ પ્રથમાપત્તિકાશ્ચત્વારો યાવન્તૃતીયકા યેષાં ભિક્ષુ અન્યતરામાપત્તિમાપતિત્વા યાવન્તકં જાનન્[પ્રતિ] ચ્છાદેતિ તાવન્તકં તેન ભિક્ષુણા અકામપરિવાસં પરિવસિતવ્યં । પરિવુત્થ પરિવાસેન ભિક્ષુણા ઉત્તરિં ષડાહં ભિક્ષુસંઘે માનત્વં ચરિતવ્યં । ચિણ્ણમાનત્વે ભિક્ષૂઃ કૃતાનુધર્મો આહૂયન પ્રતિવેદ્યેય અસ્યા વિંશતિગણો ભિક્ષૂ સંઘો તત્ર સો ભિક્ષુ આમ્રેયિતવ્યો । એક ભિક્ષુણાપિ વોદૂનો વિંશતિગણો ભિક્ષુસંઘો તં ભિક્ષુમામ્રેય સો ચ ભિક્ષૂ અનાભૃતો તે ચ ભિક્ષૂ ગાર્હ્યાઃ ઇયમત્ર સામીચી ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ તત્રાયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ દ્વિતીયં પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ તૃતીયમપિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ પરિશુદ્ધા અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતં ધારયામિ ।
ઇઇઇ. થે ત્wઓ અનિયત ધર્મસ્

પ્ર્મોસૂ(મા)_અનિય્.ઇમે ખો પુનરાયુષ્મન્તો દુવે અનિયતા ધર્મા અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અનિય્.1. યો પુનભિક્ષુ માતુગ્રામેણ સાર્દ્ધં પ્રતિચ્છન્નાસને અલઙ્કર્માણીયે એકોયરહો નિષદ્યાં કલ્પેય તમેન શ્રદ્ધેય વચસા ઉપાસિકા દૃષ્ટ્વા ત્રયાણાં ધર્માણાં મન્યતરાન્યતરેણ ધર્મેણ વાદેય પારાજિ કેન વા સંઘાતિશેષેણ વા પાચત્તિકેન વા નિષદ્યો ભિક્ષુઃ પ્રતિજાનામાનો ત્રયાણાં ધર્માણામન્યતરાન્યતરેણ ધર્મેણ કારાપયિતવ્યો પારાજિકેન વા સંઘાતિશેષેણ વા પાચત્તિકેન વા યેન યેન વા પુનરસ્ય શ્રેદ્દેય વચસા ઉપાસિકા દૃષ્ટ્વા ધર્મેણ વદેય તેન સો ભિક્ષૂ ધર્મેણ કારાપયિતવ્યો અયં ધર્મો અનિયતો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અનિય્.2. નાહૈવ ખો પુનઃ પ્રતિચ્છન્નાસનમ્ભવતિ । નાલંકર્મણીયં અલં ખો પુન માતૃગ્રામં દુસ્થૂલાય વાચાય ઓભાસિતું । પાપિકાય મૈથુનોપસંહિતાય તથારૂપેચ ભિક્ષૂ આસને માતૃગ્રામેણ સાર્દ્ધંમેકો એકાય રહો નિષદ્યાં કલ્પેય તમેનં શ્રદ્ધેય વચસા ઉપાસિકા દૃષ્ટ્વાદ્વિન્નાન્ધર્માણાં મન્યતરાન્યતરેણ ધર્મેણ વદેય સંઘાતિશેષેણ વા ॥ પાચત્તિ કેન વા નિષદ્યાસ્ભિક્ષુઃ પ્રતિજાનમાનો દ્વિન્નાન્ધર્માણામન્યતરાન્તરેણ ધર્મેણ કારાપયિતવ્યો । સંઘાતિશેષેણ વા । પાચત્તિકેન વા । યેન યેન વા પુનરસ્ય શ્રદ્ધેય વચસા ઉપાસિકા દૃષ્ટ્વા ધર્મેણ વદેય તેન તેન સો ભિક્ષૂ ધર્મેણ કારાપયિતવ્યો અયં પિ ધર્મો અનિયતો ॥
ઉદ્યાનં ॥ [1] પ્રતિચ્છન્નાસનં[2] રહોનિષઘાઞ્ચ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_અનિય્.ઉદ્દિષ્તાઃ ॥ ખો પુનરાયુષ્મન્તો દુવે અનિયતા ધર્મા સ્તત્રાયુષ્મન્તો પ્રચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ દ્વિતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાસ્તુતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ પરિશુદ્ધાઃ અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતં ધારયામિ ॥
ઇવ્. થે થિર્ત્ય્ નિહ્સર્ગિક પચત્તિક ધર્મસ્.
ઇમે ખો પુનરાયુષ્મન્તો ત્રિંશન્નિસ્સર્ગિંક પાચત્તિકા ધર્મા અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.1. કૃતચીવરે હિ ભિક્ષૂ હિ ઉદ્ધૃતસ્મિન્કઠિને દશાહપરમં ભિક્ષુણા અતિરેકચીવરન્ધારયિતવ્યં । તદુત્તરિન્ધારેય નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકં ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.2. કૃતચીવરે હિ ભિક્ષૂ હિ ઉદ્ધૃતસ્મિન્કઠિને એકરાત્રં પિ ચેત્ભિક્ષુ ત્રયાણાં ચીવરાણાં મન્યતરાન્યતરેણ વિપ્રવસેય અન્યત્ર સંઘસમુતીયે નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.3. કૃતચીવરે ભિક્ષુ હિ ઉદ્ધૃતસ્મિન્કઠિને ઉત્પદ્યેય ભિક્ષુસ્ય અકાલચીવરમાકાંક્ષમાણેન ભિક્ષુણા પ્રતિગૃહ્ણિતવ્યં પ્રતિગૃહ્ણીત્વા ક્ષિપ્ર મેવ તં ચીવરં કારાપયિતવ્યં । કારાપયતો ચ તસ્ય ભિક્ષૂસ્ય તં ચીવરં ન પરિપૂરેય માસ પરમન્તેન ભિક્ષુણા તં ચીવરં નિક્ષિપિતવ્યં । ઊનસ્ય પારિપૂરીયે સન્તીયે પ્રત્યાશાયે તદુત્તરિન્નિક્ષિપેય સન્તીયે વા અ સન્તીયે વા પ્રત્યાશાયે નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.4. યો પુનભિક્ષૂરન્યાતિકાયે ભિક્ષુણીયે ચીવરં પ્રતિગૃહ્ણેય અન્યત્ર પરિવર્ત્તકેન નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.5. યો પુનભિક્ષુરન્યાતિકાયે ભિક્ષુણીયે પુરાણચીવરધોવાયેય વા રંજસ્યેય વા આકોથોપેય વા નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.6. યો પુનભિક્ષુરન્યાતકં ગૃહપતિં વા ગૃહપતિપુત્રં વા ચીવરં યાચેય અન્યત્રસમયે નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
તત્રાયં સમયો અચ્છિન્નચીવરો ભિક્ષૂં ભવતિ । અયમત્રસમયો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.7. અચ્છિન્નચીવરેણ ભિક્ષુણા ક્ષમતે અન્યાતકં ગૃહપતિમ્વા ગૃહપતિપુત્રં વા ચીવરં યાચિતું । તમેનમભિભાષ્તો સમ્મતો સંબહુલે હિ ચીવરે હિ પ્રવારેય તથા પ્રવારિતેન ભિક્ષુણા સન્તરોત્તરપરમં ચીવરં સાદયિતવ્યં તદુત્તરિં સાદિયેય નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.8. ભિક્ષું ખો પુનરુદ્દિશ્ય અન્યતરેષાં દ્વિન્નાં ગૃહિપતિકાનાં ચીવરે ચેતાપનાન્યઃ અન્યાનિ ઉપસંસ્કૃતાનિ ભવન્તિ પ્રતિસંચેતયિતાનિ ઇમે હિ વયં ચીવરચેતાપને હિ ચિવરં ચેતાપયિત્વા ઇત્થન્નામં ભિક્ષું ચીવરેણાચ્છાદયિષ્યામઃ । તત્ર ચ ભિક્ષુઃ પૂર્વ્વે અપ્રવારિતો ઉપસંક્રમિત્વા વિકલ્પમાપદ્યેય સાધુ ખો પુન યૂયં માયુષ્મન્તો ઇમે હિ ચીવરચેતાપને હિ ચીવરં ચેતાપયિત્વા ઇત્થં નામં ભિક્ષું ચીવરેણાચ્છાદેથ । એવંરૂપેણ ચ ઉભૌ પિ સહિતૌ એકેન કલ્યાણકામતામુપાદાય પ્રતિનિષ્પન્ને ચીવરે નિસર્ગ્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.9. ભિક્ષું ખો પુનરુદ્દિશ્ય અન્યતરેષાં દ્વિન્નાં ગૃહપતિકસ્ય ગૃહપતિનીયે ચ પ્રત્યેક ચીવરચેતાપનાનિ પ્રતિસંસ્કૃતાનિ ભવન્તિ પ્રતિસંચેતાપિતાનિ ઇમે હિ વયં પ્રત્યેક ચીવરચેતાપને હિ પ્રત્યેકં પ્રત્યેકં ચીવરં ચેતાપયિત્વા ઇત્થં નામં ભિક્ષું પ્રત્યેકં પ્રત્યેકં ચીવરેણાચ્છાદયિસ્યામઃ । તત્ર ચ ભિક્ષુઃ પૂર્વ્વ અપ્રવારિતો ઉપસંક્રમિત્વા વિકલ્પમાપદ્યેય સાધુ ખો પુનસ્તમાયુષ્મન્ ત્વં ચ ભગિનિ ઇમે હિ પ્રત્યેક ચીવર ચેતાપનેહિ પ્રત્યેકં ચીવરં ચેતાપયિત્વા ઇત્યં નામં ભિં પ્રત્યેકં ચીવરેણાચ્છાદેથ । એવં રૂપેણ વા એવં રૂપેણ વા ઉભૌ પિ સહિતૌ । એકેન કલ્યાણકામતામુપાદાય પ્રતિનિષ્પન્ને ચીવરે નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥

પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.10. ભિક્ષુ ખો પુનરુદ્દિશ્ય અન્યતરો રાજા વા રાજભોગ્યો વા દૂતેન ચીવરચે તાપનાનિ પ્રેષેય સો ભિક્ષુસ્તેનોપસંક્રમિત્વા તં ભિક્ષુમેવં વદેય ઇમાનિ ખલ્વાર્યમુદ્દિશ્ય ઇત્થન્નામેન રાજ્ઞા ચ રાજભોજ્યેન વા દૂતેન ચીવરચેતાપનાનિ પ્રેષિતાનિ તાનિ આર્યો પ્રતિગૃહ્ણાતુ । તેન ભિક્ષુણા સો દૂતો એવમસ્ય વચનીયો ન ખો પુનરાયુષ્મન્ ક્ષમતે ભિક્ષુસ્ય ચીવરે ચેતાપનાનિ પ્રતિગૃહ્ણીતું । ચીવરન્તુ વયં પ્રતિગૃહ્ણામઃ કાલેન સમયેન કલ્પિકં દીયમાનં । એવમુક્તો સો દૂતો તં ભિક્ષુમેવ વાદયન્તિ । પુનરાર્ય કેચિદ્ભિક્ષુણાં વૈયાપૃત્યઙ્કરોતિ । આકાંક્ષામણે ન ભિક્ષુણા સન્તા વૈયાપૃત્યંકરં વ્યપદિશિતવ્યાઃ । આરામિકા વા એતે આયુષ્મન્ ભિક્ષુણા વૈયાપૃત્યંકરાયે ભિક્ષુણાં વૈયાપૃત્યં કરોન્તિ । એવમુક્તો સો દૂતો યેન વૈયાપ્રત્યંકરાસ્તેનોપસંક્રમિત્વા તન્વૈયાપ્રત્યંકરાનેવં વદેય સાધુ ખો પુન યૂયમાયુષ્મન્તો વૈયાપ્રત્યંકરા ઇમે હિ ચીવરચેતાપને હિ ચીવરં ચેતાપયિત્વા ઇત્થં નામ ભિક્ષું ચીવરેણાચ્છાદેથ । કાલેન સમયેન કલ્પિકેનાનવદ્યેન સો ચ દૂતો તાન્વૈયાપૃત્યંકરાન્ સંજ્ઞાપયિત્વા યેન સો ભિક્ષુસ્તેનોપસંક્રમિત્વા ભિક્ષૂમેવ વદેય યે ખલુ આર્યેણ વૈયાપૃત્યંકરા વ્યપદિષ્ટાસ્તે મયા સંજ્ઞાપ્તાસ્તામુપસંક્રમેયામિ આચ્છાદયિષ્યન્તિ । તે ચીવરેણ કાલેન સમયેન કલ્પિકેનાનવદ્યો ન આકાંક્ષમાણેન ભિક્ષુણા ચીવરાન્વિકેન તે વૈયાપૃત્યકરાસ્તેનોપસંક્રમિત્વા તે વૈયાપૃત્યંકરાઃ । સકૃત દ્વિત્થિખુત્તો ત્રિત્થુખુતો યાચયિતવ્યા વિજ્ઞપયિતવ્યાઃ । અથો આયુષ્મન્તો ભિક્ષુસ્ય ચીવરેણ ભિસકૃત દ્વિક્ખુત્તો ત્રિક્ખુત્તો ચોદયન્તો વિજ્ઞાપયન્તો તં ચીવરમભિનિષ્પાદેય ઇત્યેતત્કુશલન્નોચેદભિનિષ્પાદેય ચતુક્ખુત્તો પઞ્ચખુત્તો ષડ્ખુત્તો પરમન્તેન ભિક્ષુણા તૂષ્ણીં ભૂતેન ઉદ્દેશે સ્થાતવ્યં । ચતુક્ખુત્તો પઞ્ચક્ખુત્તો ષડ્ક્ખત્તો પરમં તૂષ્ણીભૂતો ઉદ્દેશે તિષ્ઠન્તો તં ચીવરમભિનિષ્પાદેય ઇત્યેતત્કુશલં નોચેદભિનિષ્પાદેય તં દુત્તયન્તો વાચ્યાયમન્તો વાતં ચીવરમભિનિષ્પાદેય અભિનિષ્પન્ને ચીવરે નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ । નો ચેદભિનિષ્પદેય યેન સેતાનિ રાજ્ઞા વા રાજભોગ્યેન વા ઇતેન ચીવરચેતાપનાનિ પ્રેષિતાનિ । તત્ર તેન ભિક્ષુણા સ્વયં વાગન્ત વ્યં । ઇતો વા પ્રતિરૂપો પ્રેષયિતવ્યો યાનિ ખ આયુષ્મન્ત હિ ઇત્થં નામં ભિક્ષૂમુદ્દિશ્ય ઇતેન ચીવરચેતાપનાનિ પ્રેષિતાનિ ન ખ તાનિ તસ્ય ભિક્ષુસ્ય કિઞ્ચિદથ્થમ્કરોન્તિ । યુઞ્જન્તે યઃ યથૈનં સકં ધર્મ્મા સો વિપ્રણધિશિષ્યતીતિ ઇયમનુસામીચી ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.ઉદ્દાનં ॥ [1] દશાહં [2] વિપ્રવાસો [3] અકાલે ચ [4] પ્રતિગ્રહો [5] ધોવના [6] યાચના [7-8] ચિરવરસાન્તરોત્તરં દ્વે ચ [9] વિકલ્પેન [10] રાજા ચ । પ્રથમો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.11. યો પુનભિક્ષુઃ શુદ્ધકાણકાનામેડકલોમાનાંન્નવં સન્થતં કારાપેય નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.12. નવં સન્થતં ભિક્ષુણા કારાપયમાણેનશુદ્ધકાણકાનામેડકલોમાનાં દ્વે ભાગા આદયિતવ્યાસ્તૃતીયો ઓદાતિકાનાં ચતુત્થો ગોચરિકાણાં તદુત્તરિમાદિયેય નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.13. યો પુનભિક્ષૂઃ કૌશેય મિશ્રાણામેડક લોમાનાન્નવં સન્થતં કારાપેય નિસર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.14. નવં સન્થતં ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન પ્રકામં ષડ્વર્ષાણિ ધારયિતવ્યં । તતો ચ ભિક્ષુઃ પ્રત્યોત્તરેણ પુરાણે સન્થતં વિસર્જ્જયિત્વા વા અવિસર્જ્જયિત્વા વા અન્યન્નવસન્થતં કારાપેય કલ્યાણકામતામુપાદેય અન્યત્ર સમુતીયે નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.15. નવં સન્થતં નિષીદનં ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન, તતો પુરાણસન્થતાતો સમન્તાત્સુગતવિતસ્તિના ભાગો આદયિતવ્યો નવસ્ય દુવ્વણ્ણીકરણાથ તતો ચ ભિક્ષુરનાદાય નવસંત્થતં નિષીદનં કારાપેય નિસર્ગ્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.16. ભિક્ષુસ્ય ખો પુનરધ્યાનમાગ્ગે પ્રતિપન્નસ્ય ઉત્પદ્યેઅ એડકલોમાનિ આકાંક્ષમાણેન ભિક્ષુણા પ્રતિગૃહ્ણિતવ્યં હ્ણિપ્રતિગૃત્વા સામં ત્રિયોજનપરમં હર્ત્તવ્યમન્તે અન્યસ્મિહારકે તદુત્તરિં હારેયમન્તે વા અમન્તે વા અન્યસ્મિહારકે નિસર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.17. યો પુન ભિક્ષુરન્યાતિકાયે ભિક્ષુણીયે એડકલોમાનિ ધોવાયેય વા રંજાયેય વા । વિજટાપયેદ્ વા નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.18. યો પુનભિક્ષુઃ સ્વહસ્તં જાતરૂપરજતમુદ્ગૃહ્ણયેય વા ઉદ્ગૃહ્ણાયેય અન્તમસતો ઇહ નિક્ષિપેહીતિ વા વદેય । ઉપનિક્ષિપ્તં વા સાદિયેય નિઃસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.19. યો પુનભિક્ષુરનેકવિધં ક્રય વિક્રયં વ્યવહારં સમાપદ્યેય સંય્યથીદં ઇમં ક્રિણ ઇતો ક્રિણ એત્તક સેત્તકે ક્રીણાહીતિ વા વદેય નિઃસર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.20. યો પુનભિક્ષુરનેકવિધં જાતરૂપરજતવિકૃતિવ્યવહારં સમાપદ્યેય નિઃસર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.ઉદ્દાનં । [11-12] શુદ્ધકાલકાનાં દ્વે ભાગા [13] કૈશેયમિશ્ર [14] ષડ્વર્ષાણિ [15] નિષીદનં [16] અધ્વાનમાગો [17] વિજટાપેય [18] સ્વહસ્તં [19] ક્રયવિક્રય [20] વિકૃતિવ્યવહારેણ ॥ દ્વિતીયો વગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.21. દશાહપરમં ભિક્ષુણા અતિરેકપાત્રં ધારયિતવ્યં તદુત્તરિં ધારેય નિઃસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.22. યો પુનભિક્ષૂ ઉનપઞ્ચવન્ધનવદ્ધેન પાત્રેણ અન્યં નવં પાત્રં પર્યાયેય ઇમાતામુપાદાય । તેન ભિક્ષુણા તં પાત્રં ભિક્ષૂપર્યાયે નિઃસરિતવ્યં । યો તહિ ભિક્ષૂ પર્યાયે પાત્રપર્યન્તો ભવતિ । સો તસ્ય ભિક્ષુસ્ય અનુપ્રદાતવ્યો । એવં તે આયુષ્માન્પાત્રો ભારયિતવ્યો યાવદ્ભેદન [નિસ્સર્ગિક] પાચત્તિકમ્ ।

પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.23. યાનિ ખો પુનરિમાનિ ગિલાનપ્રતિપેષણીયાનિ ભૈષજાનિ ભવન્તિ । સંય્યથીદં સપિસ્તૈલમધુફાણિતં । એવં રૂપાણિ ગિલાનેન ભિક્ષુણામકૃત્યાભિગૃહીતાનિ ક્ષમતે । સપ્તાહં સન્નિધિકારં પરિભુજિતં । સન્તશેષન્નિસ્સરિતવ્યં । તદુત્તરિતવ્યં તદુત્તરિં ખાદેય વા ભુંજેય વા સન્તશેષન્ન નિસ્સરેય નિઃસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.24. યો પુનભિક્ષુભિક્ષુસ્ય ચીવરં દત્ત્વા યથાદુષ્તો દોષાત્કુપિતો અનાદમાનો આચ્છાન્દેય વા આચ્છાન્દાપેય વા આહર[તિ] ભિક્ષુચીવરં ન તે દદેમીતિ વા વદેય નિઃસર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.25. માસો શેષો ગ્રીષ્માણોમિતિ ભિક્ષુણા વર્ષાશાટિકા ચીવરપર્યેષિતવ્યં અર્દ્ધમાસો અવશિષ્ટોતિ કૃત્વા મુષિતવ્યમ્ ॥ તતો ચ ભિક્ષુઃ પ્રત્યાંતરેણ વર્ષાશાટિકા ચીવરં પર્યેપેય કૃત્વા વાસ્તાયેય નિઃ સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.26. યો પુનભિક્ષૂઃ સ્વયં યાચિકાય સૂત્રન્તન્તુવાયેન ચીવરં ધુનાયેય નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.27. ભિક્ષૂં ખો પુનરુદ્ધિશ્ય અન્યતરો ગૃહપતિર્વ્વા ગૃહપતિપુત્રો વા તન્તુવાયેન ચીવરં ધુનાયેય તે એવ ભિક્ષૂઃ પૂવ્વે અપ્રવારિતો ઉપસંક્રમિત્વા વિકલ્પમાપદ્યેય સાધુ ખો પુનસ્તમાયુષ્મન્નિમં ચીવરમાયતં ચ કરોહિ વિસ્તૃતં ચ કરોહિ સુવુત્તં ચ કરોહિ । સુતચ્છિતં ચ કરોહિ સુવિલિખિતં ચ કરોહિ । અપ્પેવ નામ વયં પિ તવકિઞ્ચિદેવ માત્રામુપસંહરેમ । માષકમ્વા । માષકાર્દ્ધમ્વા પિણ્ડપાત્રમ્વા પિણ્ડપાત્રાહિમ્વા । તત્ર ચ સો ભિક્ષુરેવં વદિત્વા ન કિઞ્ચિદેવમાત્રામુપસંહરેય । માષકમ્વા । માષકાર્દ્ધમ્વા । પિણ્ડપાત્રમ્વા પિણ્ડપાત્રાહિમ્વા । અભિનિષ્પન્ને ચીવરે નિસર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.28. દશાહાનાગતં ખો પુનત્રેમાસં કાર્તિકી પૌણ્ણમાસી ઉત્પદ્યેય ભિક્ષૂસ્ય આત્યાયિકં ચીવરમત્યાયિકં મન્યમાનો ન ભિક્ષુણા પ્રતિગૃહ્ણિતવ્યં । પ્રતિગૃહ્ણિત્વા યાવન્ચીવરદાનકાલસમયં નિક્ષિપિતવ્યં । તદુત્તરિં નિક્ષિપેય નિસર્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.29. ઉપવર્ષ ખો પુનઃ ત્રેમાસં કાર્તિકી પૌણ્ણમાસી ભિક્ષુચારણ્યકે શયનાસને વિહરન્તિ । સમયે સપ્રતિભયે । સશંક સમ્મતે । આકાંક્ષમાણેન ભિક્ષુણા ત્રયાણાં ચીવરાણામન્યતરાન્યતરં ચીવરં મન્તરગૃહે નિક્ષિપિતવ્યં । સ્યાત્તસ્યા ભિક્ષૂસ્ય કોચિદેવ પ્રત્યયો તસ્માચ્ચીવરાદ્વિપ્રવાસાય ષડાહપરમન્તેન ભિક્ષુણા તસ્માચ્ચીવરાદ્વિપ્રવસિતવ્યં । તદુત્તરિં વિપ્રવસેય અન્યત્ર દીઘીસમુતેયે નિસ્સર્ગ્ગિક પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.30. યો પુનભિક્ષૂ જાનન્ સાંધિકાં લાભં સંઘે પરિણતમાત્મનો પરિણામેય નિસ્સર્ગિક પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.ઉદ્દાનં । [21] પાત્ર [22] બન્ધનં [23] ભૈષજ્ઞ [24] માચ્છેદો [25] વર્ષાશાષ્ટિકા [26-27] તન્તુવાયેન દ્વે [28] દશાહાનાગત [29] મુપવર્ષ [30] પરિણામનેન તૃતીયો વગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_ન્પ્.ઉદ્દિષ્તાઃ । ખો પુનઃ રાયુષ્મન્તો ત્રિંશન્નિઃસર્ગ્ગિક પાચત્તિકા ધર્મ્માસ્તત્રાયુષ્મન્તો પૃચ્છામિકચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ દ્વિતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । તૃતિયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । પરિશુદ્ધાત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતં ધારયામિ ।
વ્. થે નિનેત્ય્-ત્wઓ પચત્તિક ધર્મસ્.
ઇમે ખો પુનરાયુષ્મન્તો દ્વાનવતિં શુદ્ધપાચત્તિકા ધર્મા અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.1. સંપ્રજાનમૃષાવાદે પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.2. ઓમૃષ્યવાદે પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.3. ભિક્ષુપિશુન્યે પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.4. યો પુનભિક્ષૂ જાનં સંઘસ્યાઘોકરણાનિ । ધર્મ્મેણ વિનયેન વિહિતાનિ વ્યુપશાન્તાનિ પુનઃ કર્મ્માય ઉખોટેય ઇદં પુનઃ કર્મ્મકર્ત્તવ્યં ભવિષ્યતીતિ એતદેવ પ્રત્યયં કૃત્વા અનન્યમિમન્તસ્ય ભિક્ષૂસ્ય ઉખોટનં પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.5. યો પુનભિક્ષુરકલ્પિયકારો માતૃગ્રામસ્ય ધર્મદેશેય ઉત્તરિચ્છહિ પઞ્ચાહિ વાચાહિ અન્યત્ર વિજ્ઞપુરુષ પુદ્ગલેન પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.6. યો પુનભિક્ષૂરનુપસંપન્નં પુદ્ગલં પદશો ધર્મ્મવાચેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.7. યો પુનભિક્ષુરનુપસંપન્નસ્ય પુદ્ગલસ્ય સન્તિકે આત્મોપનાયિકમુત્તરિમનુષ્યધર્મ્મમલમાર્યજ્ઞાનદલનં દ્વિશેષાધિગમમ્પ્રતિજાનેય ઇતિ જાનામિ ઇતિ પશ્યામીતિ ભૂમિ તસ્મિં પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.8. યો પુનભિક્ષૂર્જ્જાનન્ ભિક્ષૂસ્ય દૂથૂલ્લામાપત્તિમનુપસંપન્નસ્ય પુદ્ગલસ્ય સન્તિકે આરોચેય અન્યત્ર કૃતયે પ્રકાશનાસમ્મુતીયે પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.9. યો પુનભિક્ષુર્જ્ઞાનસાંધિકે લાભે ભાજીયમાને પૂર્વ્વે સમનુજો ભૂત્વા પશ્ચાત્ખિયા ધર્મ્મમાપદ્યેય યથાસંસ્તુતમેવાયુષ્મન્તો યાનં સાંધિકં લાભં સંઘે પરિણતં પુદ્ગલો પુદ્ગલસ્ય પરિણામયતીતિ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.10. યો પુનભિક્ષૂરન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દિશ્યમાને એવં વદેય કિં પુનરાયુષ્મન્તો ઇમે હિ ક્ષુદ્રાશ્ચ ક્ષૂદ્રે હિ શિક્ષાપદે હિ ઉદ્દિષ્તે હિ યાવદેવ ભિક્ષુણાં કૌકૃત્યાય વિઘાતાય વિલેખાય સંવર્ત્તતીતિ શિક્ષાવિગર્હણપાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.ઉદ્દાનમ્ । [1] મૃષા [2] ઓમૃષ્ય [3] પેશુન્ય [4] ઉખોટન [5] ધર્મ્મેદેશના [6] પદશો [7] વિશેષણ [8] મારોચના [9] યથાસંસ્તુત [10] વિગર્હણેન । પ્રથમો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.11. બીજગ્રામભૂતગ્રામ પાતાપનકે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.12. અન્યવાદ વિહિંસનકે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.13. ઓધ્યાયન ક્ષીયનકે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.14. યો પુનભિક્ષૂઃ સાંધિકે ભિક્ષુવિહારે અદ્યવકાશે મઞ્ચમ્વા પીઠમ્વા વિશિકરંમ્વા ચતુરગ્રકં વા કુચ્ચમ્વા બિમ્બોહનમ્વા પ્રજ્ઞાયેયત્વા વા । પ્રજ્ઞાયાયત્વા વા તતો પ્રક્રમન્તો ન ઉદ્વરેય વા ન ઉદ્વરાયેય વા અનામન્ત્રયિત્વા વા પ્રક્રમેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.15. યો પુનભિક્ષૂઃ સાંધિકે ભિક્ષુવિહારે અન્તોશય્યાં પ્રજ્ઞાયેત્વા પ્રજ્ઞયાયેત્વા [વા] । તતો પ્રક્રમન્તો ન ઉદ્વરેય વા ન ઉદ્વરાયેય વા અનામન્ત્રયિત્વા વા પ્રક્રમેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.16. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષૂસ્ય દુષ્તો દુષાન્કુપિતો અનાત્તમનો સાંધિકા ભિક્ષુવિહારા ભિક્ષૂન્નિકઢેય વા નિકઢ્ઢાયેઅ વા અન્તમસતો નિહિ ભિક્ષૂતિ વા વાદેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.17. યો પુનભિક્ષુ સાંધિકે ભિક્ષૂવિહારે જાનન્ભિક્ષૂણાં પૂર્વ્વપ્રજ્ઞપ્તા હિ શય્યાં હિ પશ્ચાદગત્વા મધ્યે શય્યાં પ્રજ્ઞાયેય યસ્યોદ્વહિષ્યતિ સો પ્રક્રમિષ્યતીતિ એતદેવ પ્રત્યયં કૃત્વા અનન્યમિમં તસ્ય ભિક્ષૂસ્ય ઉદ્વાહન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.18. યો પુનભિક્ષૂઃ સાંધિકે ભિક્ષૂવિહારોપરિ વૈહાયસં કુટિકાયે આહત્ય પાદકે મંચે વા પીઠે વા અભિનિષીદેય વા અભિનિપદ્યેય વા પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.19. યો પુનભિક્ષૂજ્જાનન્સપ્રાણકેનોદકેન તૃણં વા મૃત્તિકાં વા સિંચેય વા સિંચાયેય વા પાચત્તિકમ્ ॥

પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.20. મહલ્લકં ભિક્ષુણા વિહારં છાદાપયમાનેન યાવદ્વારકોષા અગલપ્રતિષ્ઠાન માલોકસન્ધિપરિકર્મ્મમુપાદાય દ્વે વા ત્રયો વા ચ્છાદનપર્યાયા અધિષ્ઠિહિતવ્યાઃ । અલ્પહરિતે સ્થિતેન તદુત્તરિં અધિષ્ઠિહેય અલ્પહરિતે સ્થિતોપિ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.ઉદ્દાનં [11] બીજં [12] અન્યવાદં [13] ઉધ્યાયનં [14] મઞ્ચ [15] સય્યા [16] નિકટ્ટનં [17] પૂર્વ્વોપગતં [18] વૈહાયસં [19] ઉદક [20] ચ્છાદનેન ॥ દ્વિતીયોવગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.21. યો પુનભિક્ષૂ અસમ્મતો ભિક્ષુણીમોવદેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.22. સમ્મતોવાપિ ભિક્ષૂઃ ભિક્ષૂણીમોવદેય વિકાલે અસ્તંગતે સૂયે અનૂહતે અરુણે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.23. યો પુનભિક્ષૂ ઓવાદપ્રેક્ષો ભિક્ષુણી ઉપાશ્રયમુપસંક્રામેય સન્તં ભિક્ષૂમનામન્ત્રયિત્વા અન્યત્ર સમયે પાચત્તિકમ્ ॥
તત્રાયં સમયો ગિલાનાભિક્ષુણી ઓવદિતવ્યાઃ અનુશાસિતવ્યાઃ ભવતિ અયમત્રસમયો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.24. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષુમૈવં વદેય આમિષહેતો આયુષ્મન્ભિક્ષૂ ભિક્ષૂણીં ઓવદતીતિ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.25. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષૂણીય સાર્ધમેકો એકાએરહો નિષદ્યાં કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ॥

પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.26. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષૂણીયસાર્ધં સંવિધાય અધ્વાનમાગં પ્રતિપદ્યેય અન્તમસતો ગ્રામાન્તરં પિ અન્યત્રસમયે પાચત્તિકમ્ ॥ તત્રાયં સમયો માગો ભવતિ । સભયો સપ્રતિભયો સાસંકસમ્મંતો અયમત્ર સમયો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.27. યો પુનભિક્ષુ ભિક્ષુણીયસાર્ધં સંવિધાય એકનાવાં અભિરુહેય ઉર્દ્ધગામિનીમ્વા અધોગામિનીમ્વા અન્યત્ર તિર્યાત્તરણાય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.28. યો પુનભિક્ષૂ અન્યાતિકાયે ભિક્ષુણીયે ચીવરં દદ્યાદન્યત્ર પતુન્તકેન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.29. યો પુનભિક્ષુરન્યાતિકાયે ભિક્ષુણીયે ચીવરં સીવેય વા સીવાયેય વા પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.30. યો પુનભિક્ષૂર્જાનન્ભિક્ષુણી પરિપાચિતં પિન્ડપાત્રં પરિભુંજેય અન્યત્ર પૂર્વ્વેગૃહી સમારમ્ભે પાચત્તિકમ્ ॥
ઉદ્યાનં ॥ [21] અસમ્મતો [22] સમ્મતોરપિ [23] ઓવાદો [24] આમિષં [25] નિષદ્યાચ [26] અધ્વાનમાર્ગો [27] નાવા ચ [28] દેતિ । [29] સીવેતિ [30] પરિપાચનેન ॥ તૃતીયો વર્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.31. એકાહપરમં ભિક્ષુણા અગિલાનેન અવસથપિન્ડપાત્રો પરિભુંઞ્જિતવ્યા તદુત્તરિં પરિભુંજ્યે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.32. પરમ્પરાભોજને અન્યત્ર સમયે પાચત્તિકમ્ ।
તત્રાયં સમયો । ગિલાનસમયો ચીવરદાનકાલસમયો અયમત્ર સમયો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.33. યો પુનભિક્ષુર્ભુઞ્જાવીપ્રવારિતો ઉત્થિતો આસનાતો અનતિરિક્તં કૃતં ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા ખાદેય વા ભુંઞ્જેય વા પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.34. યો પુનભિક્ષુજાનન્ભિક્ષૂ ભુક્તાવિપ્રવારિતમુત્થિતમાસનાતો આસાદનાપ્રેક્ષો અનતિરિક્તકૃતેન ખાદનીયેન વા ભોજનીયેન વા ઉપનિમન્ત્રેય એહિ ભિક્ષુ ખાદાર્હં ભુંજાહીતિ વા વદેય ભુક્તસ્મિં પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.35. યો પુનભિક્ષૂરદિન્નમપ્રતિગ્રાહિતં મુખદ્વારિકમાહારમાહારેય અન્યત્રોદક દન્તપોણે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.36. વિકાલાભોજને પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.37. સન્નિધેકાર ભોજને પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.38. ભિક્ષું ખો પુનઃ કૂલે હિ ઉપસંક્રાન્તં પ્રવારેત્સુપૂવેહિ વા મન્થે હિ વા તથા પ્રવારિતેન ભિક્ષુણા યાવન્ત્રિપાત્રપૂરપરમં તતો પ્રતિગૃહ્ણિતવ્યં । પ્રતિગૃહ્ણિત્વા વહિર્દ્વાનીહરિતવ્યં વહિર્દ્વાનીહરિત્વા અગિલાનકે હિ ભિક્ષૂ હિ સાર્ધં સમ્વિભજિત્વા ખાદિતવ્યં ભુંજિતવ્યં તદુત્તરિં પ્રતિગૃહ્ણિત્વા વહિર્દ્વાનીહરિત્વા અગિલાનકે હિ ભિક્ષૂ હિ સાર્દ્ધં સમ્વિભજિત્વા વા અસંવિભજિત્વા વા ખાદેવ વા ભુંજેય વા પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.39. યાનિ ખો પુનરિમાનિ પ્રણીતસમ્મતાનિ ભોજનાનિ ભવન્તિ સંય્યથીદં સર્પિસ્તિલં મધુફાણિતં દુગ્ધં દધિ મત્સ્યં માસં યો પુનભિક્ષૂરેવં રૂપાણિ પ્રણીતસમ્મતાનિ ભોજનાનિ આત્માત્વાય અગિલાનો કૂલે હિ વિજ્ઞેપેત્વા વા વિજ્ઞાપયેત્વા વા ખાદેય વા ભુંજેય પાચત્તિંકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.40. ગણભોજને અન્યત્રસમયે પાચત્તિકં ।
તત્રાયં સમયો ગિલાનસમયો ચીવરદાનકાલસમયો અધ્વાનગમનસમયો નાવાભિરોહણસમયો મહાસમયો શ્રવણભુક્તં અયમત્રસમયો ।
ઉદ્યાનં । [31] આવસથો [32] પરમ્પરા [33] પ્રવારણા [34] આસદના [35] અદિન્નં [36] વિકાલં [37] સંનિધિં [38] મન્થાં [39] વિજ્ઞપ્તિઃ [40] ગણભોજનેન ॥ ચતુર્થો વર્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.41. યો પુનર્ભિક્ષુરાત્માર્થાય અગિલાનો ક્ષોભિસ્મિન્વિતાપના પ્રોક્તો । તૃણં વા કાષ્ઠં વા ગોમયં વા સકલિકાંવા ઓષમ્વા સંકારમ્વા આદપહેય વા આદહાયેય વા અન્યત્ર સમયે પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.42. યો પુનર્ભિક્ષુરનુપસંપન્નેન પુદ્ગલેન સાર્દ્ધં ઉત્તરિ દ્વિરાત્રં ત્રિરાત્રં વા સહગારશય્યાં કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.43. યો પુનર્ભિક્ષુર્ભિક્ષૂણાં કર્મણાચ્છન્દન્દત્વા પશ્ચાદ્દુષ્ટો દોષાન્કુપિતો અનાત્તમનો એવં વદેય અદિન્નં મે ચ્છન્દો દુર્દ્દિન્નો મે ચ્છન્દો અકૃતાન્યેતાનિ કર્માણિ દુષ્કૃતાન્યેતાનિ કર્માણિ નાહમે તેષાં કર્મણાચ્છન્દં દેમીતિ વદેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.44. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષૂમેવં વદેય એહિ ત્વં માયુષ્માન્ગ્રામં પિન્ડાય પ્રવિશિષ્યામઃ । અહઞ્ચ તે તત્ર કિઞ્ચિદાપયિષ્યં । સો તત્ર તસ્ય કિઞ્ચિદાપયિત્વા વા અદાપયિત્વા વા પશ્ચાદુદ્યોજનં પ્રક્ષો એવં વદેય ગચ્છ ત્વમાયુષ્મન્નમે ત્વયા સાર્ધં ફાસુ ભવતિ કથાય વા નિષદ્યાય વા । એકસ્યૈ ચ મમ ફાસુ ભવતિ । કથાય વા નિષદ્યાય વા એતદેવ પ્રત્યેયં કૃત્વા અનન્યમિમન્તસ્ય ભિક્ષુસ્ય ઉદ્યોજન પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.45. યો પુનભિક્ષુ ભિક્ષૂનેવં વદેય તથાહમાયુષ્માન્તો ભગવતા ધર્મ્મન્દેશિતમાજાનામિ યથા યે ઇમે અન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા તાન્પ્રતિસેવતો વા નાલમન્તરાયાય । સો ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ એવમસ્ય વચનીયો મા આયુષ્મન્નેવમ્વદ મા ભગવન્તમ્ આચક્ષ । અસતા બુદ્ધ્યાહી તેન અન્તરાયિકા એવમાયુષ્મ ન્ધર્માઃ સમાના અન્તરાયિકા ધર્મા ઉક્તા ભગવતા અલઞ્ચ પુનસ્તાન્ પ્રતિસેવતો અન્તરાયાય । એવં ચ સો ભિક્ષુ ભિક્ષુહિ વુચ્યમાનો તં વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેય ઇત્યેતં કુશલાન્નો ચ પ્રતિનિસ્સરેય । સો ભિક્ષુ ભિક્ષુહિ યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિતવ્યો સમનુભાષિતવ્યો તસ્ય વસ્તુસ્ય પ્રતિનિસ્સગાય યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિયમાણો વા સમનુભાષિયમાણો વા તં વસ્તું પ્રતિનિસ્સરેય ઇત્યેતં કુશલં નો ચ પ્રતિનિઃસરેય સો ભિક્ષૂઃ સમગ્રેણ સંઘેન ઉક્ષિપિતવ્યો ઇમં તસ્ય ભિક્ષુસ્ય ઉક્ષેપણ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.46. યો પુન ભિક્ષુર્જાનન્ભિક્ષુ તથા ઉક્ષિપ્તં સમગ્રેણ સંઘેન ધર્મેણ વિનયેન યથાવાદિં તથા કારિતાં પાપિકાં દૃષ્ટિં અપ્રતિનિસ્સરણં તં અકૃતાનુધર્મ્મં સભુંજેય વા સંવસેય વા સહગારશય્યામ્વા કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ।

પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.47. શ્રમણુદ્દેશોપિ ચેદેવં વદેયં ત થાહમાયુષ્માન્તો ભગવતા ધર્મદેશિતમાજાનામિ યથા યે ઇમે અન્તરાયિકા કામા ઉક્તા ભગવતા તાન્પ્રતિસેવતો નાલમન્તરાયાય સો શ્રમણુદ્દેશો ભિક્ષૂહિ એવમસ્ય વચનીયો મા આયુષ્મન્ શ્રમણુદ્દેશ એવમ્વદ મા ભગવન્તમસ્યાચક્ષ અસતાદુદ્ગૃહીતેન અન્તરાયિકા એવાયુષ્મન્શ્રમણુદ્દેશકામાઃ । સમાના અન્તરાયિકાઃ કામા ઉક્તા ભગવતા અલં ચ પુનસ્તાન્પ્રતિસેવતો અન્તરાયાય । એવઞ્ચ સો શ્રમણુદ્દેશો ભિક્ષૂ હિ વુચ્યમાનો તં વસ્તુ પ્રતિનિઃસરેય ઇત્યેતં કુશલન્નો ચ પ્રતિનિસ્સરેયસ્તો શ્રમણુદ્દેશો ભિક્ષૂહિ યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિતવ્યો સમનુભાષિતવ્યો તસ્ય વસ્તુસ્ય પ્રતિનિઃસ્સગાય યાવન્તૃતીયકં સમનુગ્રાહિયમાણો વા સમનુભાષિયમાણો વા તં વસ્તું પ્રતિનિઃસરેય ઇત્યેતં કુશલન્નો ચ પ્રતિનિઃસરેયઃ સો શ્રમણુદ્દેશો ભિક્ષૂ હિ નાશયિતવ્યો અદ્યદગ્રેણ તે આયુષ્મન્ શ્રમણુદ્દેશ ન ચૈવ સો ભગવાનસ્તથાગતો(?)ર્હન્સમ્યક્ સંબુદ્ધે શાસ્તાવ્યપદિશિતવ્યો યં પિ ચ દાનિ લભસિ ભિક્ષૂર્હિ સાર્ધં દ્વિરાત્રં વા ત્રિરાત્રમ્વા સહગારશય્યાં સાયિતે અદ્યદગ્રેણ નાસ્તિ ગચ્છનસ્ય ચલ પ્રપલાહિ । યો પુનભિક્ષૂ જાનન્તથાર્મશિતં શ્રમણુદ્દેશં યથાવાદીન્તથા કારિતાં પાપિકાં દૃષ્ટિમપ્રતિનિઃસરન્તં અકૃતાનુધર્મ્મ ઉપસ્થાયે વા ઉપલાયેય વા સંભુંજેય વા સંવસેય વા સહગારશય્યાં વા કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.48. નવચીવરલાભિના ભિક્ષુણા ત્રયાણામ્દુવર્ણીકરણાનામન્યતરાન્યતરં દુર્વ્વણ્ણીકરણસાદયિતવ્યં । નીલમ્વા કર્દમમ્વા કાલશ્યામન્વા તતો ચ ભિક્ષૂરનાદાય નવં ચીવરપરિભુંજેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.49. યો પુનર્ભિક્ષૂરન્યત્ર અધ્યારામે વા અધ્યાવસથે વા । રતનમ્વા રતનસંમતમ્વા ઉદ્ગૃહ્ણાય વા ઉદ્ગૃહ્ણાયેય વા પાચત્તિકમ્ । આકાંક્ષમાણેન ભિક્ષુણા રતનમ્વા રતનસમ્મતમ્વા । અધ્યારામે વા અધ્યાવસથે વા ઉદ્ગૃહ્ણીતવ્યં વા ઉદ્ગૃહ્ણાયયિતવ્યં વા યસ્ય ભવિષ્યતિ સો હરિષ્યતીતિ એતદેવપ્રત્યયં કૃત્વા અનન્યમિયમત્રસામીચી ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.50. અન્વર્દ્ધમાસં સ્નાનમુક્તં ભગવતા અન્યત્રસમયે પાચત્તિકમ્ ।
તત્રાયં સમયો દ્વ્યર્દ્ધો માસો શેષે ગ્રીષ્માણામ્વર્ષાણાં ચ પુરિમો માસો ઇત્યેતે અર્ધાતીય માસઃ પરિદાહકાલસમયો અધ્વાનગમનકાલસમયો ગિલાનસમયો કર્મસમયો વાતસમયો વૃષ્ટિસમયો અયમત્રસમયોઃ ।
ઉદ્યાનમ્ ॥ [41] ક્ષોભિઃ [42] સહગાર [43] ચ્છન્દમ્ [44] ઉદ્યોજના [45-46-47] ત્રયોઽન્તરાયિકા [48] અકૃતકલ્પમ્ [49] રતનં [50] સ્નાનેન ॥ પઞ્ચમો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.51. યો પુનભિક્ષુ જાનિઅ પ્રાણકમુદકં પરિભુંજેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.52. યો પુનભિક્ષૂ અવેલક સ્ય વા અવેલિકાય વા પરિવ્રાજકસ્ય વા પરિવ્રાજકાયે વા સ્વહસ્તં ખાદનીયમ્વા ભોજનીયમ્વા દદ્યાત્પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.53. યો પુનભિક્ષૂ જાનન્તં ભોજનીયે કુલે અનુપખજ્જાસને નિષદ્યાં કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.54. યો પુનભિક્ષુ જનિઅ ભોજનીયે કુલે પ્રતિચ્છન્નાસને નિષદ્યાં કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.55. યો પુનભિક્ષુરુદ્યક્તાં સે નામ્દર્શનાય ગચ્છેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.56. સ્યાત્તસ્ય ભિક્ષુસ્ય ક્વચિદેવ પ્રત્યયોસનાયાઙ્ગમનાય દ્વિ[રા] ત્રમ્વા ત્રિરાત્રમ્વા તેન ભિક્ષુણાસેનાયાં વસિતવ્યં તદુચરીં વસેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.57. તત્રાપિ ચ ભિક્ષુ દ્વિરાત્રમ્વા ત્રિરાત્રમ્વા સેનાયાં વસમાનો આયૂહિકમ્વા નિયૂહિકંમ્વા અનેક વ્યૂહમ્વા ધ્વજામ્વા શીર્ષમ્વા દર્શનાય ગચ્છેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.58. યો પુનભિક્ષુ ભિક્ષું પ્રહરેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.59. યો પુનભિક્ષુ ભિક્ષુસ્ય તલશક્તિકામાવર્જેય પાચત્તિકમ્ ॥

પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.60. યો પુનર્ભિક્ષુ જાનન્ ભિક્ષૂસ્ય દુસ્થૂલામાપત્તિં કૃતમવ્યાચીણ્ણાં ચ્છાદેય સો ન પરેષામારોચેય કિન્તિ સેમાપરે જાનન્નેતિ અવદ્ય પ્રતિચ્છાદને પાચત્તિકમ્ ।
ઉદ્યાનં ॥ [51] સપ્રાણકમ્ [52] અવેલકો [53] અનુપખજ્જં । [54] પ્રતિછન્નાસનં [55-56-57] સેનાયાં [58] પ્રહરતિ [59] તલશક્તિકા [60] પ્રતિચ્છાદનેન ॥ ષષ્ઠો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.61. યો પુનભિક્ષુ સંચિન્ત્ય તિર્યગ્યોનિગતં પ્રાણિનં જીવિતાદ્ વ્યપરોપેય પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.62. યો પુનભિક્ષુ ભિક્ષુસ્ય સંચિન્ત્ય કૌકૃત્યમુપસંહરેય કિન્તિસ મુહૂર્ત્તમ્પિ અફાસુ ભવેદિતિ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.63. યો પુનર્ભિક્ષૂ ભિક્ષૂસ્ય વા ભિક્ષુણીયે વા શ્રામણેરસ્યે વા શ્રામણેરીયે વા શિક્ષમાણાયે વા ચીવરમ્દત્વા અપ્રત્યુદ્ધરેય પરિભુંજેય અપ્રત્યુદ્ધારપરિભોગે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.64. યો પુનર્ભિક્ષૂ ભિક્ષૂસ્ય પાત્રિં વા ચીવરં વા નિષીદનં વા સૂચીવિગ્રહમ્વા અપનિહેયમ્વા અપનિહાયેય વા અન્તમસતો હાસ્યાઞ્ચાપિ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.65. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષૂં ભીષેય પાચત્તિકમ્
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.66. ઉદકે હસ્તસમ્મર્દનાત્ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.67. અઙ્ગલિપ્રચોદનાત્ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.68. યો પુનભિક્ષૂ માતૃગ્રામેણ સાર્દ્ધં સંવિધાય અધ્વાનમાર્ગં પ્રતિપદ્યેત્ અન્તમસતો ગ્રામાન્તરં પિ પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.69. યો પુનર્ભિક્ષૂ માતૃગ્રામેણ સાર્દ્ધં સહગારશય્યાં કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.70. યો પુનર્ભિક્ષૂ માતૃગ્રામેણ સાર્દ્ધં એકો એકાયરહો નિષદ્યાં કલ્પેય પાચત્તિકમ્ ॥
ઉદ્યાનમ્ । [61] સંચિન્ત્ય [62] કૌકૃત્ય [63] મપ્રત્યુદ્ધરિત્ય [64] કાપનિહેય [65] ભિષેય [66] ઉદકે [67] અંગુલી [68] સંવિધાય [69] સહગાર [70] નિષદ્યાય ॥ સપ્તમો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.71. યો પુનર્ભિક્ષૂ જાનન્તં ઉનવિંશતિવર્ષં પુદ્ગલં ભિક્ષુ ઉપસંપાદેય સો ચ પુદ્ગલો અનુપસંપન્નો તે ચ ભિક્ષૂ ગાર્હ્યાં ઇમંસ્તથા ભિક્ષુણાગર્હણં પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.72. યો પુનર્ભિક્ષૂ જાનન્સ્તૈન્યસાર્ધેન સાર્ધં સંવિધાય અધ્વાનમાર્ગં પ્રતિપદ્યેય અન્તમસતો ગ્રામાન્તરં પિ પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.73. યો પુનર્ભિક્ષૂ સ્વહસ્તપૃથ્વીમ્ ખનેય વા ખનાયેય વા અન્તમસતો ઇહ ખનેહીતિ એવં વદેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.74. ચાતુર્માસિકં ભિક્ષુણા પ્રત્યેક પ્રવારણા સાદયિતવ્યા તદુત્તરિં સાદિયેય અન્યત્ર પુનઃ પ્રવારણાયે અન્યત્ર યાવજ્જીવિકાયે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.75. યો પુનર્ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ એવં વુચ્યમાનો ઇમે હિ તે આયુષ્મન્ પઞ્ચ હિ આપત્તિકાયે અનધ્યાવાચાય શિક્ષા કરણીયેતિ । સો ભિક્ષૂ તાં ભિક્ષુનેવં વદેય ન યાવદહમાયુષ્મન્તાનાં વચનેન શિક્ષિષ્યં યાવદહં ન દ્રક્ષ્યામિ સ્વવિરાન્ભિક્ષૂન્ સૂત્રધરાન્ વિનયધરાન્ માતૃકાધરાન્ મધ્યમાન્ભિક્ષૂન્ સૂત્રધરાન્વિનયધરાન્ માતૃકાધરાન્ નવકાન્ભિક્ષૂ સૂત્રધરાન્ વિનયધરાન્ માતૃકાધરાન્નતાંસ્તાવદહમુપસંક્રમ્ય પરિપૃષ્ઠિષ્યં પરિપ્રશ્ની કરિષ્યન્તિ પાચત્તિકમ્ ॥ શિક્ષ્યકામેન ભિક્ષુણા આજ્ઞાતવ્યમુપલક્ષિતવ્યમુપધારયિતવ્યમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.76. સુરામૈરેય મદ્યપાનં પાપચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.77. ભિક્ષુનાદર્યે પાચત્તિકમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.78. યો પુનર્ભિક્ષૂ ભિક્ષૂ હિ કલહજાતે હિ ભન્ડન જાતે હિ વિગ્રહવિવાદાપન્ને હિ વિહરન્તે હિ ઉપશ્રોત્રસ્થાને તિષ્ઠેય યં એતે વદિષ્યન્તિ તં શ્રુત્વા ઉપસંહરિષ્યામીતિ । એતદેવ પ્રત્યયં કૃત્વા અનન્યમિમન્તસ્ય ભિક્ષૂસ્ય ઉપશ્રોત્રસ્થાને પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.79. યો પુનભિક્ષૂઃ સંઘે વિનિશ્ચયકથા હિ વર્ત્તમાના હિ ઉત્થાયાસનાત્પ્રક્રમેય સન્તં ભિક્ષૂમનામન્ત્રયિત્વા અન્યત્ર તથારૂપે અત્યાયિકે કરણીયે પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.80. યો પુનભિક્ષૂ આરણ્યકે શય્યાસને વિહરન્તો વિકાલે ગ્રામં પ્રવિશેય સન્તં ભિક્ષૂમનામન્ત્રયિત્વા અન્યત્ર તથારૂપે અત્યાયિકે કરણીયે પાચત્તિકમ્ ॥
ઉદ્દાનં ॥ [71] ઊનવિંશતિ [72] સ્તૈન્યસાર્ધં [73] પૃથિવી [74] પ્રવારણા [75] ન શિક્ષિષ્યં [76] મદ્યપાન [77] મનાદર્યં [78] મુપશ્રોત્ર [79] વિનિશ્ચય [80] આરણ્યકેન ॥ અષ્ટમો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.81. યો પુન ભિક્ષૂ સભક્તો સમાનો પૂવે ભક્તં પશ્ચાદ્ભક્તં વા કુલેષુ ચારિત્રમાપદ્યેય સન્તં ભિક્ષુમનામન્ત્રયિત્વા અન્યત્ર સમયે પાચત્તિકમ્ ॥
તત્રાયમ્ સમયો ચીવરદાનકાલસમયો અયમત્રસમયો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.82. યો પુનભિક્ષૂ રાજ્ઞાઃ ક્ષત્રિયસ્ય મૂર્ધા અભિષિક્તસ્ય જનપદસ્થામવીર્યપ્રાપ્રસ્ય અન્તઃપુરં પ્રવિશેયાનિષ્ક્રાન્તે રાજાને અનિષ્ક્રાન્તે અન્તઃપુરે અનિગ્ગતે હિ રતને હિ અન્તમસતો ઇન્દ્રકીલમ્પિ અતિક્રમેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.83. યો પુનભિક્ષૂ દન્તમયમ્વા અસ્થિમયમ્વા શૃઙ્ગમયમ્વા સુવણ્ણમયમ્વા રૂપ્યમયમ્વા રતનમયમ્વા સૂચીવિગ્રહં કારાપેય ભેદન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.84. મઞ્ચમ્વા પીઠમ્વા ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન સુગતાષ્ટાઙ્ગુલપ્રમાણાઃ પાદકાઃ કારાપયિતવ્યાઃ । અન્યત્રાટ્ટનીયે તદુત્તરિં કારાપેય ચ્છેદન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.85. યો પુનભિક્ષૂ તૂલ સંસ્તૃતે મંચે વા પીઠે વા અભિનિષીદેય વા અભિપદ્યેય વા ઉદ્દાલ ન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.86. નિષીદનં ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન પ્રામાણિકં કારાપયિતવ્યમ્ । તત્રેદં પ્રમાણં દીર્ઘશો દ્વે વિતસ્તીયો સુગતવિતસ્તિના તિર્યગ્ ર્દ્ધમન્યત્ર દશવિતસ્તિ કં તદુત્તરિં કારાપેય ચ્છેદન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.87. કન્ડુમપ્રતિચ્છાદનં ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન પ્રામાણિકં કારાપયિતવ્યં । તત્રેદં પ્રમાણં દીર્ઘશો ચત્વારિ વિતસ્તીયો સુગતવિતસ્તિના તિર્યગ્દ્વે તદુત્તરિં કારાપેય ચ્છેદનપાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.88. વર્ષાશાષ્ટિકા ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન પ્રામાણિકા કારાપયિતવ્યા તત્રેદં પ્રમાણં દીર્ઘશો ષડ્વિતસ્તીયો સુગતવિતસ્તિના તિર્યગ્ ર્દ્ધતીયં । તદુત્તરિં કારાપેય ચ્છેદન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.89. યો પુનભિક્ષૂ સુગતચીવરપ્રમાણં ચીવરં કારાપેય કિઞ્ચિતસ્ય ભગવતે તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્ સંબુદ્ધસ્ય સુગતસ્ય સુગતચીવરપ્રમાણં દિર્ઘશો નવ વિતસ્તીયો સુગતવિતસ્તિના તિર્યક ષડ્ ઇદન્તસ્ય ભગવતો તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્ સંબુદ્ધસ્ય સુગતસ્ય સુગતચીવરપ્રમાણં તતો વા પુનરુત્તરિં કારાપેય ચ્છેદન પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.90. યો પુનભિક્ષૂ ભિક્ષૂસ્ય દુસ્તો દોષાન્કુપિતો અનાત્તનો અમુલકેન સંઘાતિશેષેણ ધર્મ્મેણાનુધ્વંસેય પાચત્તિકમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.91. યો પુનભિક્ષૂ જાનન્ સાંધિકં લાભં સંઘે પરિણતં પુદ્ગલો પુદ્ગલસ્ય પરિણામેય પાચત્તિકમ્ ॥

પ્ર્મોસૂ(મા)_પાચ્.92. યો પુનભિક્ષૂરન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દિશ્યમાને એવં વદેય અદ્ય પુનરહં જાનામિ ઇદાનીં પુનરહં જાનામિ અયમ્પિ ધર્મો સૂત્રાગતો સૂત્રપર્યાપન્નો અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છતિ યાવદહન્નજાનામિ તાવન્નાસ્તીથં મક્ષમાપત્તિર્જાનેઅ ચ તે ભિક્ષૂ તં ભિક્ષૂમ્ સકૃત્દ્વિત્થિક્ખુત્તો ત્રિક્ખુત્તો આગતપૂર્વ્વં પિ સન્નિધપૂર્વ્વં પિ કઃ પુનર્વ્વાદો બહુશો નાસ્તિ ખો પુનસ્તસ્ય ભિક્ષૂસ્ય અજ્ઞાનેન મુક્તિઃ । અથ ઇયાંપિ ચ સો ભિક્ષૂરાપત્તિમાપન્નો તુ ક્ષિપ્રમેવ યથાધર્મ્મં યથાવિનયં કારાપયિતવ્યો ઉત્તરિં સંમોહમાપાદયિતવ્યો તસ્ય તે આયુષ્મન્ લાભાદુર્લબ્ધાયસ્ત્વં અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રતિમોક્ષો ઉદ્દિશ્યમાનેનાસ્થીકૃત્વા ન મનસિ કૃત્વા ન સર્વ્વચેતસા સમન્વાહૃત્ય અવહિતશ્રોતો સન્કૃત્ય ધર્મશૃણોષીતિ ઇમન્તસ્ય ભિક્ષૂસ્ય સમ્મોહનયા પાચત્તિકમ્ ॥
ઉદ્દાનમ્ ॥ [81] સભક્તો [82] રાજ્ઞો [83] સૂચીગૃહં [84] મઞ્ચ [85] તૂલ [86] નિષીદનં [87] કન્ડુ [88] વર્ષાશાષ્ટિકા [89] સુગતચીવર [90] મભ્યાખ્યાનં [91] પરિણામન [92] મજ્ઞાનકેન ॥ નવમો વગ્ગઃ ॥
વગ્ગાણામુદ્દાનં [1] મૃષા [2] બીજં [3] અસમ્મતો [4] એકાહપરમો [5] ક્ષોભિ [6] સપ્રાણકં [7] સઞ્ચિન્ત્ય [8] ઉનવિંશતિ [9] સભક્તકેન ॥ નવમઃ ઉદ્દિષ્ટાઃ ॥
ખો પુનરાયુષ્મન્તો દ્વાનવતિ શુદ્ધપાચત્તિકા ધર્મ્માસ્તત્રાયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધા દ્વિતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । તૃતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ પરિશુદ્ધા અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીં મેવમેતન્ધારયામિ ।

વિ. થે fઓઉર્ પ્રતિદેસનિય ધર્મસ્.
ઇમે ખો પુનરાયુષ્મન્તો ચત્વારઃ પાતિદેશનિકા ધર્મા અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પ્રતિદ્.1. યો પુનભિક્ષુ આરણ્યકે શયનાસને વિહરન્તો પૂર્વ્વે અપ્રતિસમ્વેદિતં વહિદ્વા અપ્રતિગૃહીતમન્તેવાસ વસ્તુસ્મિન્નગિલાનો સ્વહસ્તં ખાદનીયમ્વા ભોજનીયમ્વા પ્રતિગૃહ્ણિત્વા ખાદેય વા ભુઞ્જેય વા ભુક્તાવિના તેન ભિક્ષુણા પ્રતિદેશયિતવ્યં । અસંપ્રેયમ્મે આયુષ્મન્ ગાર્હ્યમ્પ્રાતિદેશનિકં ધર્મ્મમાપન્નો તં ધર્મપ્રતિદેશયામિ અયં ધર્મ્મો પ્રાતિદેશનિકો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પ્રતિદ્.2. યો પુનભિક્ષુરન્યાતિકાયે ભિક્ષુણીયે અન્તરગૃહં પ્રવિષ્તાયે અગિલાનો સ્વહસ્તં ખાદનીયં વા ભોજનીયમ્વા પ્રતિગૃહ્ણિત્વા ખાદે ય વા ભુઞ્જેય વા ભુક્તા વિના તેન ભિક્ષુણા પ્રતિદેશયિતવ્યં । અસંપ્રેયમ્મે આયુષ્મન્ ગાર્હ્યમ્પ્રતિદેશનિકં ધર્મ્મમાપન્નો તં ધર્મ્મં પ્રતિદેશયામિ । અયં પિ ધર્મ્મો પ્રાતિદેશનિકો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_પ્રતિદ્.3. ભિક્ષુ ખો પુનરન્તરગૃહે નિમન્ત્રિતકાન્મુઞ્જન્તિ તત્ર ચ ભિક્ષુણી વિશ્વાસમાનરૂપાસ્થિતા ભવતિ સો એવમાહ ઇહ ઓદનં દેહિ ઇહ સૂપં દેહિ ઇહ વ્યઞ્જનં દેહીતિ વદેય સર્વેહિ તે ભિક્ષૂ હિ સા ભિક્ષૂણી એવમસ્ય વચનીયા । આગમય તાવત્ત્વં ભગિનિ યાવદ્ભિક્ષૂ ભુઞ્જન્તીતિ એકભિક્ષૂ પિ ચ તાં ભિક્ષુણીન્નેવં વદેય । આગમય તાવત્ત્વં ભગિનિ યાવદ્ભિક્ષૂ ભુઞ્જન્તીતિ ભુક્તાવીહિ તે હિ ભિક્ષુ હિ પ્રતિદેશયિતવ્યં । અસંપ્રેયમ્મે આયુષ્મન્ ગાર્હ્યમ્પ્રતિદેશનિકં ધર્મમાપન્નો તં ધર્મં પ્રતિદેશયામિ । અયમ્પિ ધર્મ્મો પ્રતિદેશનિકો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_પ્રતિદ્.4. યાનિ ખો પુનરિમાનિ શિક્ષસમ્મતા નિ કુલાનિ ભવન્તિ । તત્ર ચ ભિક્ષૂઃ પૂર્વ્વે અપ્રવારિતો ઉપસંક્રમિત્વા સ્વહસ્તં ખાદનીયં વા ભોજનીયં વા પ્રતિગૃહ્ણિત્વા ખાદેય વા ભુંજેય વા ભુક્તાવિના તેન ભિક્ષુણા પ્રતિદેશયિતવ્યં । અસંપ્રેયમ્મે આયુષ્મન્ ગાર્હ્યં પ્રતિદેશનિકં ધર્મમાપન્નો તં ધર્મં પ્રતિદેશયામિ । અયં પિ ધર્મો પ્રતિદેશનિકો ॥
ઉદ્દાનમ્ ॥ [1] આરણ્યક [2] મન્તરગૃહે [3] ભિક્ષૂ ચ નિમન્ત્રિતકાઃ [4] શૈક્ષસમ્મતેન ચત્વારઃ ઉદ્દિષ્ટાઃ ॥
ખો પુનરાયુષ્મન્તો ચત્વારઃ પ્રાતિદેશનિકા ધર્માસ્તત્રાયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । દ્વિતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ તૃતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ પરિશુદ્ધાઃ અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતં ધારયામિ ।
વિઇ. થે સિxત્ય્-સેવેન્ સૈક્સ ધર્મસ્.
ઇમે ખો પુનરાયુષ્મનો સાતિરેક પઞ્ચાષડ્ શિક્ષાધર્મ્મા અન્વર્દ્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગ ચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.1. પરિમણ્ડલન્નિવસનં નિવાસયિષ્યામીતિ શિક્ષા કરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.2. પરિમણ્ડલં ચીવરં પ્રાવરિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.3. સ્વસંવૃતો અન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.4. ન ઉક્ષિપ્તક્ષૂરન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.5. અલ્પશબ્દો અન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.6. ન ઉઝગ્ગીકાય અન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.7. ન ઓગુણ્ઠિકાય અન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.8. ન ઉક્ષિપ્તિકાય અન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.9. ન ઉક્કુટ્ટિકાય અન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.10. ન ખમ્ભકૃતો અન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.11. ન કાયપ્રચાલકમન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.12. ન શીર્ષપ્રચાલકમન્તરગૃહમુપસં ક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.13. ન બાહુવિક્ષેપકમન્તરગૃહમુપસંક્રમિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
ઉદ્દાનમ્ [1] નિવસનં [2] પ્રાવરણં [3] સુસંવૃતો [4] ચક્ષૂઃ [5] શબ્દ [6] નોઝગ્ગીકા [7] ન ઓગુણ્ઠિકા [8] નોક્ષિપ્તિકા [9] ન ઉક્કુટ્ટિકા [10] ન ખમ્ભ [11] ન કાય [12] ન શીર્ષ [13] ન બાહુકેન । પ્રથમો વગ્ગઃ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.14. સુસંવૃતો અન્તરગૃહે નિષીદિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.15. ન ઉક્ષિપ્તચક્ષૂ અન્તરગૃહે નિષીદિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.16. અલ્પશબ્દો અન્તરગૃહે નિષીદિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.17. ન ઉઝગ્ગીકાય અન્તરગૃહે નિષીદિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.18. ન ઓગુણ્ઠિકાય અન્તરગૃહે નિષીદિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.19. ન ઉક્ષિપ્તિકાય અન્તરગૃહે નિષીદિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.20. ન ઓસક્તિકાય અન્તરગૃહે નિષીદિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.21. ન પલ્લત્થિકાય અન્તરગૃહે નિષી દિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.22. ન ખમ્ભકૃતો અન્તરગૃહે નિષીદિશ્યામીતિ શિ[ક્ષા] કરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.23. ન અન્તરગૃહે નિષણ્ણો હસ્તં કોકૃત્યમ્વા પાદકૌકૃત્યમ્વા કરિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
ઉદ્દાનં ॥ [14] સુસંવૃતો [15] ચક્ષુઃ [16] શબ્દ [17] નોઝગ્ગિકા [18] ન ઓગુણ્ઠિકા [19] નોક્ષિપ્તિકા [20] નોશક્તિકા [21] ન પલ્લત્થિકા [22] ન ખમ્ભ [23] ન હસ્તપાદકૌકૃત્યેન । દ્વિતીયો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.24. સત્કૃત્ય પિણ્ડપાત્રં પ્રતિગૃહ્ણિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.25. સમસૂપં પિણ્ડપાત્રં પરિભુઞ્જિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.26. ન સ્તૂપકારકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુઞ્જિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.27. નાવકીર્ણ્ણકારકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.28. નાવગણ્ડકારકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।

પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.29. ન જિહ્વા નિચારકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.30. નાતિ મહમ્તે હિ કવડે હિ પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.31. નાનાગતેકવડે મુખદ્વારં વિવરિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.32. ન કવડોત્ક્ષેપકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.33. ન કવડચ્છેદકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.34. ન સકવડેન મુખેન વાચ ભાષિષ્યમીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
ઉદ્દાનં ॥ [24] સત્કૃત્ય [25] સમસૂપ [26] ન સૂપ [27] નાવકીણ્ણ [28] નાવગન્ડ [29] ન જિહ્વા [30] નાતિમહાન્તં [31] નાનાગતં [32] ન કવડોત્ક્ષેપક [33] ન કવડચ્છેદક [34] ન સકવડેન મુખેન વાચં ॥ તૃતીયો વગ્ગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.35. ન પાત્રં નિર્લ્લેહકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.36. ન હસ્તનિર્લ્લેહકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.37. નાંગુંલિલ્લેહકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.38. ન ચુચ્ચૂકારં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.39. ન સુરુસુરુકારં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.40. ન શુલુશુલુકારકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.41. ન હસ્તનિર્દ્ધૂનકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુઞ્જિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.42. ન સિત્થાવકારકં પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.43. નાતિવેલાપરસ્ય પાત્રન્નિધ્યાયિષ્યામિ ઓધ્યાયનકર્મતામુપાદાયેતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.44. પાત્રસંજ્ઞીપિણ્ડપાત્રં પરિદૃશ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.45. ન અગિલાનો ઓદનમ્વા સૂપમ્વા વ્યઞ્જનમ્વા આત્માત્વાય કુલે હિ વિજ્ઞાપેત્વા વા વિજ્ઞાપાયેત્વા વા પિણ્ડપાત્રં પરિભુંજિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.46. નદિન્નદિન્નાનિષ્ઠં જનાનિ ઓદનેન પ્રચ્છાદયિષ્યામિ । ભૂયો આગમનકર્મતામુપાદાયેતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.47. ન સસિથામ્યાનોદકં પૃથિવ્યાન્નિષિઞ્ચિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.48. ન સશિત્થેન પાણિના પાનીયસ્થાલકં પ્રતિગૃહ્ણિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
ઉદ્દાનમ્ । [35-36-37] ત્રયો નિર્લ્લેહાઃ । [28] ચુચુ [39] સુરુસુરુ [40] ન શુલુશુલુ [41] ન હસ્ત [42] ન સિત્થ [43] ન ઓધ્યાયન [44] પાત્રસંજ્ઞી [45] ર્વિજ્ઞપ્તિ [46] ચ્છાદયતિ [47] પાત્રોદક [48] સસિત્થેન ॥ ચતુથો વગઃ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.49. ન થિતો નિષણ્ણસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મ્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.50. ન નિષણ્ણો નિષદ્યસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.51. ન નીચાસને નિષણ્ણો ઉચ્ચાસને નિષણ્ણો અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.52. ન ઉપાનહારૂઢસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.53. ન પાદુકારૂઢસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.54. ન ઓગુણ્ઠિકાકૃતસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.55. ન સંમુખાવેષ્ઠિતસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.56. ન ઓસક્તિકાય નિષણ્ણસ્યાગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.57. ન પલ્લત્થિકાય નિષણ્ણસ્ય અગિલાન સ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
ઉદ્દાનમ્ ॥ [49] ન થિતો [50] ન નિષણ્ણો [51] ઉચ્ચાસન [52] ઉપાનહ [53] પાદુકા [54] ઓગુણ્ઠિકા [55] ન સન્મુખ [56] ન ઓસત્તિકા [57] ન પલ્લત્થિકાય । પઞ્ચમો વગઃ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.58. ન શસ્ત્રપાણસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મદેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.59. નાયુધપાણિસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.60. ન દણ્ડપાણિસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.61. ન છત્રપાણિસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.62. ન ઉત્પથેન ગચ્છન્તો પથેન ગચ્છન્તસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.63. ન પૃષ્ઠતો ગચ્છન્તો પુરતો ગચ્છન્તસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.64. ન પાદેન ગચ્છન્તો યાનેન ગચ્છન્તસ્ય અગિલાનસ્ય ધર્મન્દેશયિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.65. ન હરિતે તૃણે ઉચ્છારં વા પ્રશ્રાવં વા ખેડ્ડં વાસિંહાણં વા અગિલાનો કરિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।

પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.66. ન ઉદકે ઉચ્ચારં વા પ્રશ્રાવં વા ખેડ્ડં વા સિંહાણકં વા અગિલાનો કરિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_શૈ.67. ન સ્થિતો ઉચ્ચારમ્વા પ્રશ્રાવમ્વા અગિલાનો કરિષ્યામીતિ શિક્ષાકરણીયા ।
ઉદ્દાનમ્ ॥ [58-59] ન શસ્ત્રાયુધ [60] દણ્ડ [61] ચ્છત્ર [62] ઉત્પથ [63] પૃષ્ઠતો [64] યાનં [65] હરિતં[66] ઉદક [67] સ્થિતેન । ષષ્ઠો વર્ગઃ ॥
ઉદ્દિષ્તાઃ ખો પુનરાયુષ્મન્તો સાતિરેકપઞ્ચાશત શૈક્ષાધર્માઃ । તત્રાયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । દ્વિતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । તૃતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । પરિશુદ્ધાઃ અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતન્ધારયામિ ।
વિઇઇ. થે સેવેન્ અધિકરન સમથ ધર્મસ્.
ઇમે ખો પુનરાયુષ્મન્તો સપ્ત અધિકરણસમથાધર્મા અન્વર્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છન્તિ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અશ્.1. યે ઉત્પન્નોત્પન્નાનામધિકરણાનાં શમથાય વ્યપશમથાય સન્વકૃતે । સંય્યથીદં સંમુખવિનયો શમથો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અશ્.2. સ્મૃતિવિનયો શમથો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અશ્.3. અમૂઢવિનયો શમથો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અશ્.4. પ્રતિજ્ઞાકારકો શમથો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અશ્.5. તસ્ય પાપેયસિકો શમથો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અશ્.6. યો ભૂયસિકો શમથો ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_અશ્.7. તૃણપ્રસ્તારકો ચ શમથો । સપ્તમો ।
ઉદ્દિષ્તાઃ ખો પુનરાયુષ્મન્તો સપ્ત અધિકરણસમથાધર્મા સૂત્રા યુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । દ્વિતીયં પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । તૃતીયં પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । પરિશુદ્ધાઃ અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતં ધારયામિ ।
ઇમે ખો પુનરાયુષ્મન્તો દુવે ધર્માઃ । ધર્મો અનુધર્મશુ અન્વર્ધમાસં સૂત્રે પ્રાતિમોક્ષે ઉદ્દેશમાગચ્છન્તિ ।
તત્ર ધર્મો નામ યમુભયતો વિનયો । અનુધર્મો નામ યા અત્ર પ્રતિપત્તિઃ ॥
ઉદ્દિષ્તાઃ ખો પુનરાયુષ્મન્તો દુવે ધર્માઃ । ધર્મો અનુધર્મશુ તેત્રાયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । દ્વિતીયં પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ તૃતીયમ્પિ આયુષ્મન્તો પૃચ્છામિ કચ્ચિત્થ પરિશુદ્ધાઃ । પરિશુદ્ધાઃ અત્રાયુષ્મન્તો યસ્માત્તૂષ્ણીમેવમેતં ધારયામિ ।
ઉદ્દિષ્ટં । ખો પુનરાયુષ્મન્તો પ્રાતિમોક્ષસ્ય વસ્તુ । ઉદ્દિષ્ટં નિદાનં । ઉદ્દિષ્ટાશ્ચત્વારઃ પાચત્તિકા ધર્માઃ । ઉદ્દિષ્તા ત્રયોદશસંઘાતિશેષાઃ ધર્માઃ । ઉદ્દિષ્તાઃ દુવે અનિયતા ધર્માઃ । ઉદ્દિષ્ટા ત્રિંશન્નિસર્ગિકપાચત્તિકા ધર્માઃ । ઉદ્દિષ્તા દ્વાનવતિ શુદ્ધ પચત્તિકા ધર્માઃ । ઉદ્દિષ્તાઃ ચત્વારઃ પ્રાતિદેશનિકા ધર્માઃ । ઉદ્દિષ્તાઃ સાતિરેકપશ્ચાષડ્ શૈક્ષા ધર્માઃ । ઉદ્દિષ્તાસ્સપ્તધિકરણશમથાધર્માઃ । ઉદ્દિષ્તા દુવે ધર્માઃ । ધર્મો અનુધર્મશુ । એતકોયં પુનસ્તસ્ય ભગવતો તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્ સંબુદ્ધસ્ય ધર્મવિનયો પ્રાતિમોક્ષસૂત્રાગતો સૂત્રપર્યાપન્નો યો વા અન્યોપિ કશ્ચિદ્ધર્મસ્ય અનુધર્મો તત્ર સમગ્રે હિ સર્વ્વે હિ સહિતે હિ સંમોદમાને હિ અવિવદમાને હિ એકોદ્દેશે હિ ક્ષીરોદકી કૃતેહિ શાસ્તુઃ શાસનં દીપયમાને હિ । સુખઞ્ચ ફાસુઞ્ચ વિહરન્તે હિ અનધ્યાવાચાય શિક્ષાકરણીયા ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.1. ક્ષાન્તિઃ પરમન્તપો તિતિક્ષા નિર્વ્વાણં પરમં વદન્તિ બુદ્ધાઃ ।
નહિ પ્રવ્રજિતઃ પરોપઘાતી શ્રવણો ભોતિ પરાન્વિહેઠયન્તઃ ।
ઇદમ્તસ્ય ભગવતો વિપશ્ચિતસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્વ અચિરાભિસંબુદ્ધસ્ય નિરર્બ્બુદે ભિક્ષુસંઘે સંક્ષિપ્તેન પ્રાતિમોક્ષં સુભાષિતમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.2. આરોપવાદી અપરોપઘાતી પ્રતિમોક્ષે ચ સમ્વરે માત્રજ્ઞતા ચ । ભુક્તિસ્મિં પ્રાન્તઞ્ચ શયનાસનં અધિચિત્તે ચાયોગો એતં બુદ્ધાનુશાસનં ॥
ઇદં તસ્ય ભગવતો શૈક્ષિસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય અચિરાભિસંબુદ્ધસ્ય નિરર્બ્બુદે ભિક્ષુસંઘે સંક્ષિપ્તેન પ્રાતિમોક્ષં સુભાષિતમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.3. અધિચેતસિ મા પ્રમાદ્યતે મુનિનો મૌનપદેષુશિક્ષતઃ ।
શોકાઃ ન ભવન્તિ તાયિનો ઉપશાન્તસ્ય સદાસ્મૃતીમતઃ ॥
ઇદં તસ્ય ભગવતે વિશ્વભુવસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્ સંબુદ્ધસ્ય નિરર્બ્બુદે ભિક્ષુસંઘે સંક્ષિપ્તેન પ્રતિમોક્ષં સુભાષિતં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.4. સર્વ્વ પાપસ્યાકરણં કુશલસ્યોપસંપદા ।
સુચિત્તે પર્યોદમનં એતદ્ બુદ્ધાનુશાસનમ્ ॥
ઇદન્તસ્ય ભગવતો ક્રુક્રુચ્છન્દસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્ સંબુદ્ધસ્ય અચિરાભિસંબુદ્ધસ્ય નિરર્બ્બુદે ભિક્ષુસંઘે સંક્ષિપ્તેન પ્રતિમોક્ષં સુભાષિતં ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.5. યથાહિ ભ્રમરો પુષ્પમ્વણ્ણગન્ધગહેણ્યં
પરૈતિ રસમાદાય એવં ગ્રામે મુનિશ્ચરેત્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.6. ન પરેષાં વિલોમાનિ ન પરેષાં કૃતાકૃતમ્ ।
આત્મનસ્તુ સમીક્ષેત્ કૃતાન્યકૃતાનિ ચ ॥
ઇદન્તસ્ય ભગવતો કોનાકમુનિસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય અચિરાભિસંબુદ્ધસ્ય નિરર્બ્બુદે ભિક્ષુસંઘે સંક્ષિપ્તેન પ્રતિમોક્ષં સુભાષિતમ્ ।
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.7. નાસ્તિ ધ્યાનમપ્રજ્ઞસ્ય પ્રજ્ઞાનાસ્તિ અધ્યાયતો ।
યસ્ય ધ્યાનઞ્ચ પ્રજ્ઞા ચ સ વૈ નિર્વાણસ્ય અન્તિકે ॥
તત્રાયમાદિ ભવતિ । ઇહ પ્રજ્ઞસ્ય ભિક્ષુણો ઇન્દ્રિયૈગુપ્તિઃ સંજ્ઞપ્તિઃ પ્રાતિમોક્ષે ચ સંવરો ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.8. નિત્યં ભજેત્ કલ્યાણં શુદ્ધાજીવમતન્દ્રિતં ।
પ્રતિસંસ્તરવત્તિ ચ અચારકુશલોસિ યા ॥
તતઃ પ્રામોદ્ય બહુલો ભિક્ષુર્નિર્વાણસ્યેવ અન્તિકે ॥

ઇદં તસ્ય ભગવતઃ કાશ્યપસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય અચિરાભિસંબુદ્ધસ્ય નિરર્બ્બુદે ભિક્ષુસંઘે સંક્ષિપ્તેન પ્રાતિમોક્ષં સુભાષિતમ્ ॥
પ્ર્મોસૂ(મા)_સ્છ્લુßવ્.9. ચક્ષુષા સંવરઃ સાધુઃ સાધુઃ શ્રોત્રેણ સંવરઃ ।
ઘ્રાણેન સંવરઃ સાધુઃ સાધુજિહ્વાય સંવરઃ ।
કાયેન સંવરઃ સાધુ મનસા સાધુ સંવરઃ ।
સર્વત્ર સંવૃતો ભિક્ષુઃ સર્વદુઃખાત્પ્રમુચ્યતે ॥
ઇદન્તસ્ય ભગવતઃ શાક્યમુનેઃ શાક્યાધિરાજસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધસ્ય અચિરાભિસંબુદ્ધસ્ય નિરર્બ્બુદે ભિક્ષુસંઘે સંક્ષિપ્તેન પ્રતિમોક્ષં સુભાષિતમ્ ।
એતાનિ પ્રતિમોક્ષાણિ સંબુદ્ધાનાં શિરીમતાં । કિર્તીતાઃ ...................................................મં.......................................
[1] વિપશ્વી આનાયવદ્યઞ્ચ [2] શિખી પ્રકાશયતિ અધિચિત્તઞ્ચ [3] વિશ્વભુઃ । અકરણઞ્ચ પાપાનાં [4] ક્રુક્રુચ્છન્દઃ । દુર્યાઞ્ચ [5] કોનાકમુનિઃ । [6] ધ્યાનાનિ ચ કાશ્યપો પ્રકાશયતિ [7] સંવરં શાક્યમુનેઃ । એતે સપ્તદશબલા । મહાપ્રજ્ઞા અમિતબુદ્ધી સપ્તાનાં સમ્યક્ સંબુદ્ધાનાં....ના....શ્યા....ધિપતીનાં ધર્માખ્યાનાનિ ઉક્તાનિ । ઉદ્દિસ્તં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રં । કૃતં સંઘેન યો ચ ધ....આર્યાઃ....પાલયન્તુ । સમાપ્તં । પ્રાતિમોક્ષસૂત્રં આર્યમહાસાંઘિકાનાં લોકોત્તરવાદિનાં માધ્યાદ્દેશિકાનાં પાઠિ.... । યે ધર્મહેતુપ્રભવા તં પિ તથાગતો અવદત્તેષાઞ્ચ યોનિરોધં એવં વાદી મહાશ્રવણઃ । યે ધર્મ્મો યં પ્રવરમહાયાન પયિશ્ય શાક્યભિક્ષુલોક .... ।
શાક્યભિક્ષુ શ્રીવિજયભદ્રલિખિતમિદમ્ ॥