પાદાર્થધર્મસંગ્રહ · શ્લોક 9.5-304

યથા.પઙ્કાખ્યાયામ્.પૃથિવ્યામ્.।
વેગાપેક્ષો.યઃ.સમ્યોગવિશેષા.વિભાગહેતોર્.એકસ્ય.કર્મણઃ.કારણમ્.સો.ઽભિઘાતઃ.।
તસ્માદ્.અપિ.ચતુર્ષુ.મહાભૂતેષુ.કર્મ.ભવતિ.યથા.પાષાણાદિષુ.નિષ્ઠુરે.વસ્તુન્ય્.અભિપતિતેષુ.તથા.પાદાદિભિર્.નુદ્યમાનાયામ્.અભિહન્યમાનાયામ્.વા.પઙ્કાખ્યાયામ્.પૃથિવ્યામ્.યઃ.સમ્યોગો.નોદનાભિઘાતયોર્.અન્યતરાપેક્ષ.ઉભયાપેક્ષો.વા.સ.સમ્યુક્તસમ્યોગઃ.તસ્માદ્.અપિ.પૃથિવ્યાદિષુ.કર્મ.ભવતિ.।
યે.ચ.પ્રદેશા.ન.નુદ્યન્તે.નાપ્ય્.અભિહન્યન્તે.તેષ્વ્.અપિ.કર્મ.જાયતે.।
પૃથિવ્યુદકયોર્.ગુરુત્વવિધારકસમ્યોગપ્રયત્નવેગાભાવે.સતિ.ગુરુત્વાદ્.યદ્.અધોગમનમ્.તત્.પતનમ્.।
યથા.મુસલશરીરાદિષૂક્તમ્.।
તત્રાદ્યમ્.ગુરુત્વાદ્.દ્વિતીયાદીનિ.તુ.ગુરુત્વસંસ્કારાભ્યામ્.॥