નિર્વાણમઞ્જરી · અધ્યાય 1

અહં નામરો નૈવ મર્ત્યો ન દૈત્યો
ન ગન્ધર્વયક્ષઃ પિશાચપ્રભેદઃ ।
પુમાન્નૈવ ન સ્ત્રી તથા નૈવ ષણ્ડઃ
પ્રકૃષ્ટપ્રકાશસ્વરૂપઃ શિવોઽહમ્

અહં નૈવ બાલો યુવા નૈવ વૃદ્ધો
ન વર્ણી ન ચ બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થઃ ।
વનસ્થોઽપિ નાહં ન સંન્યસ્તધર્મા
જગજ્જન્મનાશૈકહેતુઃ શિવોઽહમ્

અહં નૈવ મેયસ્તિરોભૂતમાયા
તથૈવેક્ષિતું માં પૃથઙ્નાસ્ત્યુપાયઃ ।
સમાશ્લિષ્ટકાયત્રયો અપ્યદ્વિતીયઃ
સદાતીન્દ્રિયઃ સર્વરૂપઃ શિવોઽહમ્

અહં નૈવ મન્તા ન ગન્તા ન વક્તા
ન કર્તા ન ભોક્તા ન મુક્તાશ્રમસ્થઃ ।
યથાહં મનોવૃત્તિભેદસ્વરૂપ-
સ્તથા સર્વવૃત્તિપ્રદીપઃ શિવોઽહમ્

ન મે લોકયાત્રાપ્રવાહપ્રવૃત્તિ-
ર્ન મે બન્ધબુદ્ધ્યા દુરીહાનિવૃત્તિઃ ।
પ્રવૃત્તિર્નિવૃત્ત્યાસ્ય ચિત્તસ્ય વૃત્તિ-
ર્યતસ્તન્વહં તત્સ્વરૂપઃ શિવોઽહમ્

નિદાનં યદજ્ઞાનકાર્યસ્ય કાર્યં
વિના યસ્ય સત્ત્વં સ્વતો નૈવ ભાતિ ।
યદાદ્યન્તમધ્યાન્તરાલાન્તરાલ-
પ્રકાશાત્મકં સ્યાત્તદેવાહમસ્મિ

યતોઽહં ન બુદ્ધિર્ન મે કાર્યસિદ્ધિ-
ર્યતો નાહમઙ્ગં ન મે લિઙ્ગભઙ્ગમ્ ।
હૃદાકાશવર્તી ગતાઙ્ગત્રયાર્તિઃ
સદા સચ્ચિદાનન્દમૂર્તિઃ શિવોઽહમ્

યદાસીદ્વિલાસાદ્વિકારં જગદ્ય-
દ્વિકારાશ્રયં નાદ્વિતીયત્વતઃ સ્યાત્ ।
મનોબુદ્ધિચિત્તાહમાકારવૃત્તિ-
પ્રવૃત્તિર્યતઃ સ્યાત્તદેવાહમસ્મિ

યદન્તર્બહિર્વ્યાપકં નિત્યશુદ્ધં
યદેકં સદા સચ્ચિદાનન્દકન્દમ્ ।
યતઃ સ્થૂલસૂક્ષ્મપ્રપઞ્ચસ્ય ભાનં
યતસ્તત્પ્રસૂતિસ્તદેવાહમસ્મિ

યદર્કેન્દુવિદ્યુત્પ્રભાજાલમાલા-
વિલાસાસ્પદં યત્સ્વભેદાદિશૂન્યમ્ ।
સમસ્તં જગદ્યસ્ય પાદાત્મકં સ્યા-
દ્યતઃ શક્તિભાનં તદેવાહમસ્મિ

યતઃ કાલમૃત્યુર્બિભેતિ પ્રકામં
યતશ્ચિત્તબુદ્ધીન્દ્રિયાણાં વિલાસઃ ।
હરિબ્રહ્મરુદ્રેન્દ્રચન્દ્રાદિનામ-
પ્રકાશો યતઃ સ્યાત્તદેવાહમસ્મિ

યદાકાશવત્સર્વગં શાન્તરૂપં
પરં જ્યોતિરાકારશૂન્યં વરેણ્યમ્ ।
યદાદ્યન્તશૂન્યં પરં શઙ્કરાખ્યં
યદન્તર્વિભાવ્યં તદેવાહમસ્મિ

ઇતિ શ્રીમત્પરમહંસપરિવ્રાજકાચાર્યસ્ય
શ્રીગોવિન્દભગવત્પૂજ્યપાદશિષ્યસ્ય
શ્રીમચ્છ્ઙ્કરભગવત્પાદ કૃતૌ
નિર્વાણમઞ્જરી સંપૂર્ણા