મેઘદૂત · શ્લોક 21-40

નીપં દૃષ્ટ્વા હરિતકપિશં કેસરૈર્ અર્ધરૂઢૈર્ આવિર્ભૂતપ્રથમમુકુલાઃ કન્દલીશ્ ચાનુકચ્છમ્
દગ્ધારણ્યેષ્વ્ અધિકસુરભિં ગન્ધમ્ આઘ્રાય ચોર્વ્યાઃ સારઙ્ગાસ્ તે જલલવમુચઃ સૂચયિષ્યન્તિ માર્ગમ્ ॥

ઉત્પશ્યામિ દ્રુતમ્ અપિ સખે મત્પ્રિયાર્થં યિયાસોઃ કાલક્ષેપં કકુભસુરભૌ પર્વતે પર્વતે તે
શુક્લાપાઙ્ગૈઃ સજલનયનૈઃ સ્વાગતીકૃત્ય કેકાઃ પ્રત્યુદ્યાતઃ કથમ્ અપિ ભવાન્ ગન્તુમ્ આશુ વ્યવસ્યેત્ ॥

પાણ્ડુચ્છાયોપવનવૃતયઃ કેતકૈઃ સૂચિભિન્નૈર્ નીડારમ્ભૈર્ ગૃહબલિભુજામ્ આકુલગ્રામચૈત્યાઃ
ત્વય્ય્ આસન્ને પરિણતફલશ્યામજમ્બૂવનાન્તાઃ સંપત્સ્યન્તે કતિપયદિનસ્થાયિહંસા દશાર્ણાઃ ॥

તેષાં દિક્ષુ પ્રથિતવિદિશાલક્ષણાં રાજધાનીં ગત્વા સદ્યઃ ફલમ્ અપિ મહત્ કામુકત્વસ્ય લબ્ધા
તીરોપાન્તસ્તનિતસુભગં પાસ્યસિ સ્વાદુ યત્ તત્ સભ્રૂભઙ્ગં મુખમ્ ઇવ પયો વેત્રવત્યાશ્ ચલોર્મિ ॥

નીચૈરાખ્યં ગિરિમ્ અધિવસેસ્ તત્ર વિશ્રામહેતોસ્ ત્વત્સમ્પર્કાત્ પુલકિતમ્ ઇવ પ્રૌઢપુષ્પૈઃ કદમ્બૈઃ
યઃ પણ્યસ્ત્રીરતિપરિમલોદ્ગારિભિર્ નાગરાણામ્ ઉદ્દામાનિ પ્રથયતિ શિલાવેશ્મભિર્ યૌવનાનિ ॥

વિશ્રાન્તઃ સન્ વ્રજ વનનદીતીરજાતાનિ સિઞ્ચન્ન્ ઉદ્યાનાનાં નવજલકણૈર્ યૂથિકાજાલકાનિ
ગણ્ડસ્વેદાપનયનરુજાક્લાન્તકર્ણોત્પલાનાં છાયાદાનાત્ ક્ષણપરિચિતઃ પુષ્પલાવીમુખાનામ્ ॥

વક્રઃ પન્થા યદ્ અપિ ભવતઃ પ્રસ્થિતસ્યોત્તરાશાં સૌધોત્સઙ્ગપ્રણયવિમુખો મા સ્મ ભૂર્ ઉજ્જયિન્યાઃ
વિદ્યુદ્દામસ્ફુરિતચકિતૈસ્ તત્ર પૌરાઙ્ગનાનાં લોલાપાઙ્ગૈર્ યદિ ન રમસે લોચનૈર્ વઞ્ચિતો ઽસિ ॥

વીચિક્ષોભસ્તનિતવિહગશ્રેણિકાઞ્ચીગુણાયાઃ સંસર્પન્ત્યાઃ સ્ખલિતસુભગં દર્શિતાવર્તનાભેઃ
નિર્વિન્ધ્યાયાઃ પથિ ભવ રસાભ્યન્તરઃ સંનિપત્ય સ્ત્રીણામ્ આદ્યં પ્રણયવચનં વિભ્રમો હિ પ્રિયેષુ ॥

વેણીભૂતપ્રતનુસલિલા તામ્ અતીતસ્ય સિન્ધુઃ પાણ્ડુચ્છાયા તટરુહતરુભ્રંશિભિર્ જીર્ણપર્ણૈઃ
સૌભાગ્યં તે સુભગ વિરહાવસ્થયા વ્યઞ્જયન્તી કાર્શ્યં યેન ત્યજતિ વિધિના સ ત્વયૈવોપપાદ્યઃ ॥

પ્રાપ્યાવન્તીન્ ઉદયનકથાકોવિદગ્રામવૃદ્ધાન્ પૂર્વોદ્દિષ્ટામ્ અનુસર પુરીં શ્રીવિશાલાં વિશાલામ્
સ્વલ્પીભૂતે સુચરિતફલે સ્વર્ગિણાં ગાં ગતાનાં શેષૈઃ પુણ્યૈર્ હૃતમ્ ઇવ દિવઃ કાન્તિમત્ ખણ્ડમ્ એકમ્ ॥

દીર્ઘીકુર્વન્ પટુ મદકલં કૂજિતં સારસાનાં પ્રત્યૂષેષુ સ્ફુટિતકમલામોદમૈત્રીકષાયઃ
યત્ર સ્ત્રીણાં હરતિ સુરતગ્લાનિમ્ અઙ્ગાનુકૂલઃ સિપ્રાવાતઃ પ્રિયતમ ઇવ પ્રાર્થનાચાટુકારઃ ॥

જાલોદ્ગીર્ણૈર્ ઉપચિતવપુઃ કેશસંસ્કારધૂપૈર્ બન્ધુપ્રીત્યા ભવનશિખિભિર્ દત્તનૃત્તોપહારઃ
હર્મ્યેષ્વ્ અસ્યાઃ કુસુમસુરભિષ્વ્ અધ્વખિન્નાન્તરાત્મા નીત્વા રાત્રિં લલિતવનિતાપાદરાગાઙ્કિતેષુ ॥

ભર્તુઃ કણ્ઠચ્છવિર્ ઇતિ ગણૈઃ સાદરં વીક્ષ્યમાણઃ પુણ્યં યાયાસ્ ત્રિભુવનગુરોર્ ધામ ચણ્ડેશ્વરસ્ય
ધૂતોદ્યાનં કુવલયરજોગન્ધિભિર્ ગન્ધવત્યાસ્ તોયક્રીડાનિરતયુવતિસ્નાનતિક્તૈર્ મરુદ્ભિઃ ॥

અપ્ય્ અન્યસ્મિઞ્ જલધર મહાકાલમ્ આસાદ્ય કાલે સ્થાતવ્યં તે નયનવિષયં યાવદ્ અત્યેતિ ભાનુઃ
કુર્વન્ સંધ્યાબલિપટહતાં શૂલિનઃ શ્લાઘનીયામ્ આમન્દ્રાણાં ફલમ્ અવિકલં લપ્સ્યસે ગર્જિતાનામ્ ॥

પાદન્યાસક્વણિતરશનાસ્ તત્ર લીલાવધૂતૈ રત્નચ્છાયારચિતવલિભિશ્ ચામરૈઃ ક્લાન્તહસ્તાઃ
વેશ્યાસ્ ત્વત્તો નખપદસુખાન્ પ્રાપ્ય વર્ષાગ્રબિન્દૂન્ આમોક્ષ્યન્તે ત્વયિ મધુકરશ્રેણિદીર્ઘાન્ કટાક્ષાન્ ॥

પશ્ચાદ્ ઉચ્ચૈર્ભુજતરુવનં મણ્ડલેનાભિલીનઃ સાંધ્યં તેજઃ પ્રતિનવજપાપુષ્પરક્તં દધાનઃ
નૃત્તારમ્ભે હર પશુપતેર્ આર્દ્રનાગાજિનેચ્છાં શાન્તોદ્વેગસ્તિમિતનયનં દૃષ્ટભક્તિર્ ભવાન્યા ॥

ગચ્છન્તીનાં રમણવસતિં યોષિતાં તત્ર નક્તં રુદ્ધાલોકે નરપતિપથે સૂચિભેદ્યૈસ્ તમોભિઃ
સૌદામન્યા કનકનિકષસ્નિગ્ધયા દર્શયોર્વીં તોયોત્સર્ગસ્તનિતમુખરો મા સ્મ ભૂર્ વિક્લવાસ્ તાઃ ॥

તાં કસ્યાં ચિદ્ ભવનવલભૌ સુપ્તપારાવતાયાં નીત્વા રાત્રિં ચિરવિલસનાત્ ખિન્નવિદ્યુત્કલત્રઃ
દૃષ્ટે સૂર્યે પુનર્ અપિ ભવાન્ વાહયેદ્ અધ્વશેષં મન્દાયન્તે ન ખલુ સુહૃદામ્ અભ્યુપેતાર્થકૃત્યાઃ ॥

તસ્મિન્ કાલે નયનસલિલં યોષિતાં ખણ્ડિતાનાં શાન્તિં નેયં પ્રણયિભિર્ અતો વર્ત્મ ભાનોસ્ ત્યજાશુ
પ્રાલેયાસ્રં કમલવદનાત્ સો ઽપિ હર્તું નલિન્યાઃ પ્રત્યાવૃત્તસ્ ત્વયિ કરરુધિ સ્યાદ્ અનલ્પાભ્યસૂયઃ ॥

ગમ્ભીરાયાઃ પયસિ સરિતશ્ ચેતસીવ પ્રસન્ને છાયાત્માપિ પ્રકૃતિસુભગો લપ્સ્યતે તે પ્રવેશમ્
તસ્માદ્ અસ્યાઃ કુમુદવિશદાન્ય્ અર્હસિ ત્વં ન ધૈર્યાન્ મોઘીકર્તું ચટુલશફરોદ્વર્તનપ્રેક્ષિતાનિ ॥