લઘુયમસ્મૃતિ · શ્લોક 81 -99

વર્ષે વર્ષે તુ કુર્વીત માતાપિત્રોસ્ તુ સત્કૃતિમ્ ।
અદૈવં ભોજયેચ્ છ્રાદ્ધં પિણ્ડમ્ એકં તુ નિર્વપેત્ ॥

નિત્યં નૈમિત્તિકં કામ્યં વૃદ્ધિશ્રાદ્ધમ્ અથાપરમ્ ।
પાર્વણં ચેતિ વિજ્ઞેયં શ્રાદ્ધં પઞ્ચવિધં બુધૈઃ ॥

ગ્રહોપરાગે સંક્રાન્તૌ પર્વોત્સવમહાલયે ।
નિર્વપેત્ ત્રીન્ નરઃ પિણ્ડાન્ એકમ્ એવ મૃતે ઽહનિ ॥

અનૂઢા ન પૃથક્ કન્યા પિણ્ડે ગોત્રે ચ સૂતકે ।
પાણિગ્રહણમન્ત્રાભ્યાં સ્વગોત્રાદ્ ભ્રશ્યતે તતઃ ॥

યેન યેન તુ વર્ણેન યા કન્યા પરિણીયતે ।
તત્ સમં સૂતકં યાતિ તથા પિણ્ડોદકે ઽપિ ચ ॥

વિવાહે ચૈવ સંવૃત્તે ચતુર્થે ઽહનિ રાત્રિષુ ।
એકત્વં સા વ્રજેદ્ ભર્તુઃ પિણ્ડે ગોત્રે ચ સૂતકે ॥

પ્રથમે ઽહ્નિ દ્વિતીયે વા તૃતીયે વા ચતુર્થકે ।
અસ્થિ સંચયનં કાર્યં બન્ધુભિર્ હિતબુદ્ધિભિઃ ॥

ચતુર્થે પઞ્ચમે ચૈવ સપ્તમે નવમે તથા ।
અસ્થિસંચયનં પ્રોક્તં વર્ણાનામ્ અનુપૂર્વશઃ ॥

એકાદશાહે પ્રેતસ્ય યસ્ય ચોત્સૃજ્યતે વૃષઃ ।
મુચ્યતે પ્રેતલોકાત્ સ સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥

ગઙ્ગા તોયેષુ યસ્યાસ્થિ પ્લવતે શુભકર્મણઃ ।
ન તસ્ય પુનર્ આવૃત્તિર્ બ્રહ્મલોકાત્ કથઞ્ચન ॥

યાવદસ્થિ મનુષ્યાણાં ગઙ્ગાતોયેષુ તિષ્ઠતિ ।
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥

નાભિમાત્રે જલે સ્થિત્વા હૃદયેનાનુચિન્તયેત્ ।
આગચ્છન્તુ મે પિતરો ગૃહ્ણન્ત્વ્ એતાઞ્ જલાઞ્જલીન્ ॥

હસ્તૌ કૃત્વા સુસંયુક્તૌ પૂરયિત્વા જલેન ચ ।
ગોશૃઙ્ગમાટ્રમ્ ઉદ્ધૃત્ય જલમધ્યે જલં ક્ષિપેત્ ॥

આકાશે ચ ક્ષિપેદ્ વારિ વારિસ્થો દક્ષિણામુખઃ ।
પિતૄણાં સ્થાનમ્ આકાશં દક્ષિણા દિક્ તથૈવ ચ ॥

આપો દેવગણાઃ પ્રોક્તા આપઃ પિતૃગણાસ્ તથા ।
તસ્માદ્ અપ્સુ જલં દેયં પિતૄણાં હિતમ્ ઇચ્છતા ॥

દિવા સૂર્યાંશુભિસ્ તપ્તં રાત્રૌ નક્ષત્રમારુતૈઃ ।
સંધ્યયોર્ અપ્ય્ ઉભાભ્યાં ચ પવિત્રં સર્વદા જલમ્ ॥

સ્વભાવયુક્તમ્ અવ્યાપ્તમ્ અમેધ્યેન સદા શુચિ ।
ભાણ્ડસ્થં ધરણીસ્થં વા પવિત્રં સર્વદા જલમ્ ॥

દેવતાનાં પિતૄણાં ચ જલે દદ્યાજ્ જલાઞ્જલીન્ ।
અસંસ્કૃતપ્રમીતાનાં સ્થલે દદ્યાજ્ જલાઞ્જલીન્ ॥

શ્રાદ્ધે હવનકાલે ચ દદ્યાદ્ એકેન પાણિના ।
ઉભાભ્યાં તર્પણે દદ્યાદ્ ઇતિ ધર્મો વ્યવસ્થિતઃ ॥