કાશ્યપપરિવર્તસૂત્ર (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 1
કાશ્યપપરિવર્ત સૂત્ર
સિદ્ધમ્ એવં મયા શ્રુતમેકસ્મિન્ સમયે ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ સ્મ । ગૃદ્ધકૂટે પર્વતે મહતા ભિક્ષુસઙ્ઘેન સાર્દ્ધમ્ અષ્ટાભિર્ભિક્ષુસહસ્રૈઃ ષોદશભિશ્ચ બોધિસત્ત્વસહસ્રૈઃ નાનાબુદ્ધક્ષેત્રસન્નિપતિતૈરેકજાતિપ્રબદ્ધૈર્યદુતાનુતરસ્યાં સમ્યક્સમ્બોધૌ ।
ક્પ્.1 તત્ર ભગવાન્ આયુષ્મન્તં મહાકાશ્યપમ્ આમન્ત્રયતિ સ્મ । કતમે ચત્વારઃ યદુત અગૌરવૌ ભવતિ ધર્મે ચ ધર્મભાણકે ચ । ધર્મ ...... ચ ભવન્તિ । ધર્માચાર્યમુષ્ટિઞ્ચ કરોતિ ધર્મકામાનઞ્ચ પુદ્ગલાનાં ધર્માન્તરાયં કરૌતિ વિચ્છન્દ ..... વિક્ષિપતિ । ન દેશયતિ । પ્રતિચ્છાદયતિ । આભિમાન્તિકશ્ચ ભવત્યાત્મોત્કર્ષી પરપંસકઃ । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો ધર્મ બોધિસત્ત્વસ્ય પ્રજ્ઞાપારિહાણાય સંવર્તતે । તત્રેદમ્ ઉચ્યતે ॥
અગૌરવો ભવતિ ચ ધર્મભાણકે ।
ધર્મેષુ માત્સર્યરતો ચ ભોતિ ।
આચાર્યમુષ્ટિઞ્ચ્છ કરોતિ ધર્મે
ધર્માર્થિ કાના ચ કરોતિ વિઘ્નમ્
વિચ્છદયન્તો વિવિધં ક્ષિપન્તો
ધર્મં ન દેશયતિ જિનપ્રશસ્તાન્
સો આત્મોત્કર્ષણિ નિત્ત્યયુક્તો
પરપંસને ચાભિરતઃ કુસિદૌ ।
ચતુરો ઇમે ધર્મા જિનેન પ્રોક્તા
પ્રજ્ઞાપ્રહાણાય જિનોર્સાનામ્
એતાં હિ ચત્વારિ જહિત્વા ધર્માશ્
ચતુરૌ પરાં ધર્મ જિનોક્ત ભાવયેત્
ક્પ્.2 ચત્વારા ઇમે કાશ્યપ ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્ય મહાપ્રજ્ઞાતાયૈઃ સંવર્તન્તે । કતમે ચત્વારઃ યદુ સગૌરવો ભવતિ ધર્મે ચ ધર્મભાણકે ચ । યથાશ્રુતાંશ્ચ ધર્માન્ યથાપર્યાપ્તાન્ પરેભ્યો વિસ્તરેણ સમ્પ્રકાશયતિ । નિરામિષેણ ચિત્તેનાપ્રતિકાઙ્ક્ષયતિ ..........
ક્પ્.3 .................... ચ સત્ત્વાનામ્ અવર્ણાયશં કીર્ર્તિશબ્દશ્લોકનિશ્ચારણતયા । માયાશાટ્ઠ્યેન ચ પરમ્ ઉપચરતિ નાધ્યાશયે ન । એભિઃ કાશ્યપ ચતુર્ભિઃ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ય બોધિચિત્તં મુહ્યતિ । વાં તત્રેદમુચ્યતે ॥
ગુરુદાક્ષિણીયે ન કરોતિ પ્રોક્તુમ્
પરેષુ કૌકૃત્યુપસંહરન્તિ ।
બોધા ..... સ્થિત યે ચ સત્ત્વાસ્
તેષામ્ અવર્ણમ્ અયશં ભણન્તિ ।
માયાય શાઠ્યેન ચ કેતવેન
પર્......તિ ચ નાશયેન ।
ઇમે ધર્મા નિષે.... મા . અ
મોહે . ઇ ચિત્તં વર બુદ્ધબોધયેઃ
x સ્માદ્ ઇમા xxxx વમાણો
વરાગ્રબ્ . ધ્ . ય્ . સુદૂર્ . વ્ . ત્ . ત્ . ।
xxxxx નિષેવમાણ્ .
વરાગ્રબ્ . ધ્ . સ્પૃશ્ . ત્ . ઃ પ્રશા x
ક્પ્.4 ચતુર્ભિઃ કાશ્યપ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય । સર્વાસુ જાતિષુ જતમાત્રસ્ય બોધિચિત્તમ્ આમુખી ભવતિ ન ચાન્તરા ..... હ્યતિ યાવદ્ બોધિમણ્ડનિષદનાત્ । કતમૈશ્ચતુર્ભિઃ યદુત જીવિતહેતોરપિ સમ્પ્રજાન મૃષાવાદં ન ભાષતે । અન્તમશ હાસ્યપ્રેક્ષ્યમ્ અપિ । અધ્યાશયેન સર્વસત્ત્વાનામ્ અન્તિકે તિષ્ઠત્યપગતમાયાશાટ્ઠ્યતયા । સર્વબોધિસત્ત્વેષુ ચ શાસ્તૃસઞ્જ્ઞામ્ ઉત્પાદયતિ । ચતુર્દિશાં ....... ચારયતિ । યાશ્ચ સત્ત્વાન્ પરિપાચયતિ તાન્ , સર્વાન્ ઉત્તરસ્યાં સમ્યક્સમ્બોધૌ સમાદાપય ....... કયાનસ્પૃહણતયા । એભિઃ કાશ્યપ ચતુર્ભિઃ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય સર્વાસુ જાતિષુ જાતમાત્રસ્ય બોધિચિત્તમ્ આમુખિભવતિ ન ચાન્તરા મુહ્યતિ યાવદ્ બોધિમણ્ડનિષદનાત્ । તત્રેદમુચ્યતે
ન જિવિતાર્થે અનૃતં વદન્તિ
ભાષન્તિ વાચં સદા અર્થયુક્તં ।
માયાય શટ્ઠ્યે ..... ત્ય વર્જિતા
અધ્યાશયેન સદા સત્ત્વ પશ્યતિ ।
બોધાય યે પ્રસ્થિત શુદ્ધસત્ત્વા
શાસ્તેતિ તાન્ મન્યતિ બોધિસ(ત્ત્વ) ....
વર્ણં ચ તેષાં ભણતે ચતુર્દિશં
શાસ્તાર સઞ્જ્ઞાં સદુપસ્થપિત્વા 2
યાંશ્ચાપિ સત્ત્વાન્ પરિપાચયતિ
અન્નુત્તરે જ્ઞાને સમાદપેતિ
એતેષુ ધર્મેષુ પ્રતિષ્ઠિતાનાં
ચિત્તં ન બોધાય કદાચિ મુહ્યતિઃ 3 ॥
ક્પ્.5 ચતુર્ભિઃ કાશ્યપ ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્યોત્પન્નોત્પન્નામ કુશલા ધર્માઃ પર્યાદીયન્તે યૈર્ન વિવર્ધન્તિ ... ર્ધર્મૈઃ કતમૈશ્ચતુર્ભિઃ યદુત અભિમાનિકસ્ય લોકાયતનમન્ત્રપર્યેષ્ટ્યા । અશ્રુતાનામ્ અનુદ્દિષ્ટાનામ્ ચ સૂ ....... ણ એભિઃ કાશ્યપ ચતુર્ભિર્ધર્મૈઃ સમન્વાગતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્યોત્પન્નોત્પન્ના કુશલાન્ ધ ..... વિવર્ધતે કુશલૈર્ધર્મૈઃ તત્રેદમુચ્યતે
લોકાયિકમ્ એષતિ આભિમાનિકો
કુલાનિ ........
બુદ્ધૌરસા દ્વિષતે ચ બોધિસત્ત્વાંસ્
તેષામ્ અવર્ણં ભણતે સમન્તાત્ ।
નોદ્દિષ્ટતો ચાપિ શ્રુતા ...
... ક્ષિપિતા ઇમિ જિનેન પ્રોક્તાત્ ।
તમેહિ ધર્મેહિ સમન્વિતસ્ય
કુશલેષુ ધર્મેષુ ન વૃદ્ધિરસ્તિ ।
તસ્માદ્ ..... ત બોધિસત્ત્વો
દુરાન્ વિજહ્યાચ્ચતુરો પિ ધર્માન્ ।
ઇમા નિષેવન્ત સુદૂરિ બોધયે
નભં વ ભૂમીય સુદૂરદૂરં .....
ક્પ્.6 ચતુર્ભિઃ કાશ્યપ ધર્મૈઃ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વઃ અપરિહાણધર્મા ભવતિ વિશેષગામિતયૈ કતમૈશ્ચતુર્ભિઃ સુશ્રુતં પર્યેષ્ટિ ન દુશ્રુતં । યદુત ષટ્પારમિતાબોધિસત્ત્વપિટકપર્યેષ્ત્ શ્વસદૃશશ્ચ ભવતિ નિર્માણતયા સર્વસત્ત્વેષુ ધર્મલાભસન્તુષ્ટ ચ ભવતિ । સર્વમિથ્યાજીવપરિવર્જિતઃ આર્યવંશસન્તુષ્ટ્..... તાય ચાપત્યા ન પરાંશ્ચોદયતિ । ન ચ દોશાન્તરસ્ખલિતગવેષી ભવતિ । યેષ્ચાસ્ય બુદ્ધિર્ન ગાહતે તત્ર તથાગતમ્ એવ સાક્ષીતિ કૃત્વા ન પ્રતિક્ષિપતિ ॥ તથાગત એવ જાનાતિ નાહં ........ધિર્નાનાધિમુક્તિકાનાં સત્ત્વાનાં યથાધિમુક્તિકતયા ધર્મદેશના પ્રવર્તતે । એભિઃ કાશ્યપ ચતુર્ભિર્ધર્મૈઃ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વઃ અપરિહાણધર્મ ભવતિ વિશેષગમિતાયૈ । તત્રેદમુચ્યતે
નિત્યં ચ સો.. યુક્તો
ઉપાયકૌશલ્યથ બોધિપીટકે ॥
નિર્માનતાયાશ્ચ શ્વચિત્તસાદૃશો
સર્વે ચ સત્ત્વેષુ નિ ......
તુષ્ટશ્ચ લાભેન સદ્ધાર્મિકેન
આજિવશુદ્ધો સ્થિત આર્યવંશે ।
પરં ચ નાપત્તિષુ ચોદયન્તો
સ્ખલિત....... ન ગવેષમાનો 2
ન ગાહતે યત્ર ચ બુદ્ધિરસ્ય
તથાગતં સાક્ષિકરોતિ તત્ર ।
નાહં પ્રજાનામિ જિનો પ્રજા......
અનન્ત બોધિ સુગતેન ભાષિતા 3
ઇમા તુ ધર્માશ્ચતુરો વિદિત્વા
ન હાપયે જાતુ વિશેષમ્ ઉત્તમમ્ ।
ઇમેષુ ધર્મેષુ પ્રતિષ્ઠિતસ્ય
ન દુર્લભા બોધિ જિનપ્રશસ્તાન્ ॥
ક્પ્.7 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ કુટિલાશ્ચિત્તોત્પાદાસ્તેન બોધિસત્ત્વેન પરિવર્જિતવ્યાઃ કતમેશ્ચત્વારર્યદુત કાઙ્ક્ષા વિમતિર્વિચિકિત્સા સર્વબુદ્ધધર્મેષુ । માનમદમ્રક્ષક્રોધવ્યાપાદાઃ સર્વસત્ત્વેષુ ઇર્ષ્યામાત્સર્યં પરલાભેષુ અવર્ણાયશોકીર્તિશબ્દશ્લોકનિશ્ચારણતયા...... ઇમે કાશ્યપ ચત્વારઃ કુટિલાશ્ચિત્તોત્પાદાસ્તે બોધિસત્ત્વેન પરિવર્જિતવ્યાઃ તત્રેદમુચ્યતે
ધર્મેષુ કાઙ્ક્ષાં વિમતિં ચ કુર્વતિ
સત્ત્વેષુ માનમ્ અથ ક્રોધં સેવતિ ।
માત્સર્યમ્ ઇર્ષ્યા પરલાભ કુર્વતે
જિને પ્રસાદં ચ ન ........
અકીર્ત્યવર્ણમ્ અયશં ચ ચારયી
સો બોધિસત્ત્વેષુ સદા અવિદ્વાત્ ।
ચત્વારિ ચિત્તા કુટિલા વિવર્જયે ......
...... પક્ષં સદા બોધિસત્ત્વઃ 2 ॥
ક્પ્.8 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ ઋજુકસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય ઋજુકલક્ષણાનિ ભવન્તિ કતમાનિ ચત્વારિર્યદુત આપત્તિઆપન્નો ન પ્રચ્છાદાયતાચષ્ટે વિવૃણોતિ નિષ્પર્યુત્થાનો ભવતિ । યેન સત્યવચનેન રાજપારિહાણિર્વા ધનાપારિહાણિર્વા કાયજીવિતાન્તરાયો ભવેત્ તત્ સત્યવચનં ન વિગૂહતિ નાન્યેનાન્યં પ્રતિ નિસૃત્ય વાચા ભાષતે । સર્વપરોપક્રમેષુ ચાક્રોશપરિભાષણકુંસનપંસન્તાડન તર્જનવધબન્ધનાપરાધેષ્વાત્માપરાધી ભવતિ । કર્મવિપાકપ્રતિસરણો ન પરેષાં કુપ્યતિ ના નુશયં વહતિ । સ શ્રદ્ધાપ્રતિષ્ઠિતશ્ચ ભવતિ । સર્વાશ્રદ્ધેયાનપિ બુદ્ધધર્મા શ્રદ્દધાતિ આશયશુદ્ધતામ્ ઉપાદાય । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો ઋજુકસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય ઋજુકલક્ષણાનિ ભવન્તિ । તત્રેદમુચ્યતે
આપત્તિમ્ આપન્ન ન ચ્છાદયન્તિ
કથેન્તિ વિવરન્તિ ચ એતિ દોષાત્ ।
ધનરાજ્યહેતો ન ચ જીવિ xx
xx વદન્તે વિદદીયસઞ્જ્ઞામ્ ।
આક્રોશનાકુન્સનપંસનાસુ
વધેષુ બન્ધેષ્વવરોધનેષુ ।
આત્માપરાધી ન પરે x કુપ્યતે
કર્મસ્વકો નાનુશયં વહન્તોઃ 2
સ શ્રદ્દધાતિ સુગાતાન બોધિં
શ્રદ્ધાસ્થિતો આશયિશુદ્ધિયુક્તો
ઋજુકલક્ષણા હ્યેતિ જિનેન પ્રોક્તા
વરાગ્રસત્ત્વેન નિષેવિતવ્યાઃ 3 ॥
ક્પ્.9 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વ ખડુઙ્કાઃ કતમે ચત્વારઃ શ્રુતોદ્ધતધર્મવિહારી ચ ભવતિ ન ચ પ્રતિપદ્યતે । ધર્માનુધર્મપ્રતિપત્તિમ્ અનુશાસને નુદ્ધતધર્મવિહારી ચ ભવતિ । ન ચ શુશ્રૂષત્યાચાર્યોપાધ્યાયાનાં । શ્રદ્ધાદેયં વિનિપાતયતિ ચ્યુત પ્રતિજ્ઞશ્ચ શ્રદ્ધાદેયાં પરિભુઙ્ક્તે । દાન્તાજાનેયપ્રાપિતાંશ્ચ બોધિસત્ત્વાં દૃષ્ટ્વા અગોરવો ભવતિ માનગ્રાહી । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વાખડુઙ્કાઃ તત્રેદમુચ્યતે
શ્રુતેન ઓદ્ધત્યવિહારિ ભોતિ ન ચોદ્ધતો ગચ્છતિ આનુશાસનિં ।
સો ઉદ્ધતો સેવતિ સર્વધર્માન્ શુશ્રૂષતે ન ચ આર્યાં કથઞ્ચિત્ ।
ચ્યુતપ્રતિજ્ઞો પરિભુઞ્જતે સદા શ્રદ્ધાય દિન્નાનિ સુભોજનાનિ ।
આજન્યપ્રાપ્તાનપિ બોધિસત્ત્વાન્ પશ્યિત્વા નો ગૌરવતા કરોતિ । 2
માનં ચ સો બૃંહયતે ખડુઙ્કો નિર્માણ તો સેવતિ બોધિસત્ત્વાન્
એતે ખડુઙ્કા સુગતેન પ્રોક્તા જીનાત્મજાસ્તે પરિવર્જનીયાત્ 3 ॥
ક્પ્.10 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ આજાનેયા બોધિસત્ત્વાઃ કતમે ચત્વારઃ સુશ્રુતં શ્રુણોતિ તત્ર ચ પ્રતિપદ્યતે । અર્થપ્રતિસરણશ્ચ ભવતિ ન વ્યઞ્જનપ્રતિસરણઃ પ્રદક્ષિણગ્રાહી ભવત્યવવાદાનુશાસને । સુવચઃ સુકૃતકર્મકારી ચ ભવતિ । ગુરુશુશ્રૂષનિર્યાતઃ આજાનેયભોજનાનિ ચ પરિભૂઙ્ક્તે । અચ્યુતશીલસમાધિર્દાન્તાજાનેયપ્રાપ્તશ્ચ બોધિસત્ત્વાં દૃષ્ટ્વા સગૌરવો ભવતિ સપ્રતીશઃ તન્નિમ્નઃ તત્પ્રવણઃ તત્પ્રાગ્ભારઃ તદ્ગુણપ્રતિકાઙ્ક્ષી । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો આજાનેયા બોધિસત્ત્વા તત્રેદમ્ ઉચ્યતે 10 ॥
શ્રુણોતિ યં સુશ્રુતતં કરોતિ
ધર્માર્થસારો પ્રતિપત્તિસુસ્થિતઃ
પ્રદક્ષિણં ગૃહ્ણતિ આનુશાસનીં
સુવચો ગુરુ સેવતિ ધર્મકામ ।
શીલે સમાધૌ ચ સદા પ્રતિષ્ઠિતો ।
સુભોજનં ભુઞ્જતિ શીલસંવૃતઃ
સગૌરવો ભવતિ ચ સપ્રદેશો
તન્નિમ્ન તત્પ્રોણુ ગુણાભિકાઙ્ક્ષિ 2
આજન્યપ્રાપ્તાશ્ચ જિનોરસા યે
પ્રેમેણ તાં પશ્યતિ નિત્યકાલમ્ ।
ચત્વાર એતન્ સુગતો x દિષ્ટા
આજન્યપ્રાપ્તા સુગતસ્ય પુત્રાઃ 3 ॥
ક્પ્.11 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્વસ્ખલિતાનિ । કતમાનિ ચત્વારિ અપરિપાચિતેષુ સત્વેષુ વિશ્વાસો બોધિસત્ત્વસ્ય સ્ખલિતં । અભાજનીભૂતે સત્ત્વેષૂદારબુદ્ધધર્મસમ્પ્રકાશનતા બોધિસત્ત્વસ્ય સ્ખલિતમ્ ઉદારાધિમુક્તિકેષુ સત્ત્વેષુ હીનયાનસમ્પ્રકાશના બોધિસત્ત્વસ્ય સ્ખલિતં સમ્યક્પ્રત્યુપસ્થિતેષુ સત્ત્વેષુ શીલવત્સુ કલ્યાણધર્મપ્રતિ માનના દુઃશીલપાપધર્મસઙ્ગ્રહો બોધિસત્ત્વસ્ય સ્ખલિ x ઇમા કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વસ્ખલિતાનિ । તત્રેદમુચ્યતે
ન વિશ્વસેયાપરિપાચિતેષુ અભાજને ધર્મ ઉદાર નો ભણે ।
ઉદારધર્મેષુ ન હીનયાને પ્રકાશયે જાતુ સ બોધિસત્ત્વો ।
સમ્યક્સ્થિતાં શીલગુણોપપેતાન્ કલ્યાણધર્મા ન વિમાનયેત ।
દુઃશીલસત્ત્વા ન પરિગ્રહેયા પાપં ચ ધર્માન્ પરિવર્જયેતઃ
સ્ખલિતાનિ ચત્વારિ ઇમાનિ જ્ઞાત્વા વિવર્જયેદ્દૂરત બોધિસત્ત્વાઃ
ઇમા નિષેવં તુ ન બોધિ બુદ્ધ્યતે તસ્માદ્ વિવર્જેદ્ ઇમિ ધર્મ પણ્ડિતઃ 3 ॥
ક્પ્.12 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વમાર્ગાઃ કતમે ચત્વારઃ સમચિત્તતા સર્વસત્ત્વેષુ । બુદ્ધજ્ઞાનસમાદાપનતા સર્વસત્ત્વેષુ સમધર્મદેશના સર્વસત્ત્વેષુ સમ્યક્પ્રયોગતા સર્વસત્ત્વેષુ । 4 ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વમાર્ગાઃ તત્રેદમ્ ઇદમુચ્યતે 12 ॥
સમચિત્ત સત્ત્વેષુ ભત નિત્યં સમાદપેયાદિહ બુદ્ધયાને ।
ધર્માં ચ દેશેતા જિનપ્રશસ્તં સર્વેષુ સત્ત્વેષુ પ્રસન્નચિત્તો ।
સમ્યક્પ્રયુક્તા પ્રતિપત્તિસુસ્થિતો સર્વેષુ સત્ત્વેષુ સમં ચરેત ।
માર્ગાન્ ઇમાંશ્ચતુર જિનપ્રશસ્તાં જિનોરસા સદ તં ભાવયન્તિ
ક્પ્.13 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્ય કુમિત્રાણિ કુસહાયાસ્તે બોધિસત્ત્વેન પરિવર્જયિતવ્યા । કતમાનિ ચત્વારિ । શ્રાવકયાનીયો ભિક્ષુ આત્મહિતાય પ્રતિપન્નઃ પ્રત્યેકબુદ્ધયાનીયો ઽલ્પાર્થો ઽલ્પકૃત્યઃ લોકાયતિકો વિચિત્રમન્ત્રપ્રતિભાનઃ યં ચ પુદ્ગલં સેવમાન તતો લોકામિષસઙ્ગ્રહો ભવતિ ન ધર્મસઙ્ગ્રહઃ ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વસ્ય કુમિત્રાણિ કુસહાયાસ્ તે બોધિસત્ત્વેન પરિવર્જયિતવ્યાઃ તત્રેદમુચ્યતે ॥
યે શ્રાવકા આત્મહિતાય યુક્તા યોગં ચ યે પ્રવ્રજિતાશ્ચરન્તિ ।
પ્રત્યેકબુદ્ધાપિ ચ યે ઽલ્પકૃત્યા અલ્પાર્થસંસર્ગા વિવર્જયન્તિ ।
લોકાયતં યે ચ પઃહન્તિ બાલા વિગ્રાહિકા યત્ર કથોપદિષ્ટા ।
યં સેવમાનામિષસઙ્ગ્રહો ભવેદ્ ભવેન્ ન ધર્મસ્ય ચ સઙ્ગ્રહો યહિમ્ 2 ।
તાન્ બોધિસત્ત્વાશ્ચતુરો પ્રહાય કલ્યાણમિત્રાશ્ચતુરો ભજન્તિ ।
એતે કુમિત્રા કુસહાયયુક્તા જિનેન દૂરાત્ પરિવર્જનીયા । 3 ॥
ક્પ્.14 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતકલ્યાણમિત્રાણિ । કતમાનિ ચત્વારિ । યાચનકો બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતકલ્યાણમિત્રં બોધિમાર્ગોપસ્તમ્ભાય સંવર્તતે ધર્મભાણકો બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતકલ્યાણમિત્રં શ્રુતપ્રજ્ઞોપસ્તમ્ભાય સંવર્તતે । પ્રવ્રજ્યાસમાદપકો બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતકલ્યાણમિત્ર સર્વકુશલમૂલોપસ્તમ્ભાય । સંવર્તતે । બુદ્ધા ભગવન્તો બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતકલ્યાણમિત્ર સર્વબુદ્ધધર્મોપસ્તમ્ભાય સંવર્તતે । ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતકલ્યાણમિત્રાણિ તત્રેદમુચ્યતે
કલ્યાણમિત્રં સ ચ દાયકાનાં પ્રતિગ્રાહકો બોધિપરિગ્રહાય ।
ધર્માર્થવાદી શ્રુતપ્રજ્ઞકરી કલ્યાણમિત્રં સુગતેન પ્રોક્તં ।
પ્રવ્રજ્ય યે ચાપિ સમાદપેન્તિ તે મિત્રમૂલં સુગતસ્ય વુક્તાઃ
બુદ્ધશ્ચ મિત્રં સુગતાત્મજાનાં સમ્બુદ્ધમાર્ગસ્યુપસ્તમ્ભનાયઃ
એતે હિ ચત્વારિ જિનપ્રશસ્તા કલ્યાણમિત્રા સુગતાત્મજાનાં ।
એત નિષેવ x સદાપ્રમન્તા પ્રાપ્નોતિ બોધિ સુગતોપદિષ્ટા । 3 ॥
ક્પ્.15 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વપ્રતિરૂપ.... કતમે ચત્વાર । લાભસત્કારાર્થિકો ભવતિ ન ધર્માર્થિકાઃ કીર્તિશબ્દશ્લોકાર્થિકો ભવતિ ન ગુણાર્થિકઃ આત્મસુખાર્થિકો ભવતિ ન સત્ત્વદુઃખા પનયનાર્થિકાઃ પર્ષદ્ગુણાર્થિકો ભવતિ ન વિવેકાર્થિકઃ ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વપ્રતિરૂપકાઃ તત્રેદમુચ્યતે
લાભાર્થિકો ભવતિ ન ધર્મકામો કીર્ત્યર્થિકો ન્નેવ ગુણૈભિરર્થિકઃ
ન સત્ત્વદુઃખાપનયેન ચાર્થિકો યો ચાત્મનો નિત્ય સુખ્.....ર્થિકઃ
પર્ષદ્ગુણાર્થી ન વિવેકકામો સુખે પ્રસક્તો ન ગુણેષુ સક્તો ।
ચત્વાર એતે પ્રતિરૂપકોક્તાઃ બોધિસત્ત્વાન્ પરિવર્જનીયા 2 ॥
ક્પ્.16 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતા બોધિસત્ત્વગુણા । કતમે ચત્વાર શુન્યતાં ચાધિમુચ્યતે । કર્મવિપાકં ચાભિશ્રદ્દધાતિ । નૈરાત્મ્યં ચાસ્ય ક્ષમતે સર્વસત્ત્વેષુ મહાકરુણ્. નિર્વાણગતશ્ચાસ્યાશયઃ સંસારગતશ્ચ પ્રયોગઃ સત્ત્વપરિપાકાય ચ દાનં વિપાકાપ્રતિકાઙ્ક્ષનતા ચ । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્ય ભૂતા બોધિસત્ત્વગુણા તત્રેદમુચ્યતે
શુન્યાશ્ચ ધર્માન્ અધિમુચ્યતે સદા વિપાક પત્તીયતિ કર્મણં ચ ।
નૈરાત્મક્ષાન્ત્યા સમતાપ્રતિષ્ઠિતો કરુણાં ચ સત્ત્વેષુ જનેતિ નિત્યં ।
નિર્વાણિ ભાવો સત તસ્ય ભોતિ પ્રયોગ સંસારગતશ્ચ તસ્ય ।
પરિપાચનાર્થં ચ દદાતિ દાનં વિપાક નાકાઙ્ક્ષતિ કર્મણાં ચ 2 ॥
ક્પ્.17 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્ય મહાનિદાનપ્રતિલમ્ભાઃ કતમે...........
બુદ્ધોત્પાદારાગણતા । ષટ્પારમિતાશ્રવણઃ અપ્રતિહતચિત્તસ્ય ધર્મભાણકદર્શનં । અપ્રમત્તસ્યારણ્યવાસાભિરતઃ ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વસ્ય મહાનિધાનપ્રતિલમ્ભા । તત્રેદમુચ્યતે ।
બુદ્ધાનમ્ આરાગણ સર્વજાતિષુ શ્રવશ્ચ ષણ્ણામપિ પારમીણામ્ ।
પ્રસન્નચિત્તો ઽપિ ચ ધર્મભાણકાં સમ્પશ્યતે ગૌરવ જાતુ નિત્યમ્ ।
સદાપ્રમત્તસ્ય ચારણ્યવાસો તત્રેવ સો ભોતિ રતિઃ સદાસ્ય ।
ચત્વાર ધર્મા સુગતેન પ્રોક્તા મહાનિધાનાનિ જિનાત્મજાનામ્ । 2 ॥
ક્પ્.18 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વમારપથસમતિક્રમણા ધર્માઃ કતમે ચત્વારઃ બોધિચિત્તસ્યાનુત્સર્ગઃ સર્વસત્ત્વેષ્વપ્રતિહતચિત્તતા ।
સર્વદૃષ્ટીકૃતાનામ્ અવબોધના । અનતિમન્યના સર્વસત્ત્વેષુ ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વસ્ય મારપથસમતિક્રમણા ધર્મા । તત્રેદમુચ્યતે
બોધાય ચિત્તં ન પરિત્યજન્તિ સત્ત્વેષુ ચ પ્રતિઘ જહન્તિ નિત્યમ્ ।
સર્વાશ્ચ દૃષ્ટિગતનુત્સૃજં... ન ચાધિમન્યન્તિ હ સત્ત્વકાયમ્
ચત્વાર એતે સુગતેન પ્રોક્તા ધર્મા હિ મારસ્ય અતિક્રમાય
....... નિષેવિત્વ જિના ભવન્તિ અઙ્ગીરસા અપ્રતિમા વિનાયકા 2 ॥
ક્પ્.19 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્ય સર્વકુશ લધર્મસઙ્ગ્રહાય સંવર્તન્તે । કતમે ચત્વારઃ નિષ્કુહકસ્યારણ્યવાસાભિરતિઃ પ્રતિકારાપ્રાતિકાઙ્ક્ષિણશ્ચ્.......... સઙ્ગ્રહવસ્તૂનિ સર્વસત્ત્વેષુ કાયજીવિતોત્સર્ગઃ સદ્ધર્મપર્યેષ્ટિમ્ આરભ્યાતૃપ્તિતા સર્વકુશલમૂલસમુદાનનાય । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્ય સર્વકુશલધર્મસઙ્ગ્રહાય સંવર્તન્તે તત્રેદમુચ્યતે
અરણ્યવાસે કુહનાવિવર્જિતો સત્ત્વેષુ ચ સઙ્ગ્રહ યો જિનોક્તા ।
ઉત્સર્ગ કાયસ્ય ચ જીવિતસ્ય સદ્ધર્મપર્યેષ્ટિ સમારભિ.............
સમુદાનનાયાશ્ચ સદા અતૃપ્તો કુશલાન મૂલાન અનલ્પકાનાં ।
કુશલાન ધર્માણ ચ સઙ્ગ્રહાર્થે ચત્વારો ધર્મા સુગતેન પ્રોક્તા 2 ॥
ક્પ્.20 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્યાપ્રમેયા પુણ્યસમ્ભારાઃ કતમે ચત્વારઃ નિરામિષચિત્તસ્યા ધર્મદાનં દુઃશીલેષુ ચ સત્ત્વેષુ મહાકરુણા સર્વસત્ત્વેષુ બોધિચિત્તારોચનતા દુર્બલેષુ સત્ત્વેષુ ક્ષાન્ત્યા સેવનતા । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો બોધિસત્ત્વસ્યાપ્રમેયા પુણ્યસમ્ભારાઃ તત્રેદમુચ્યતે
દાનં ચ ધર્મસ્ય જિનપ્રશસ્તં
ચિત્તેન શુદ્ધેના નિરામિષેણ
અપેતશીલે કરુણા ચ તીવ્રા
પરેષુ બોધાય જનેતિ ચિત્તમ્ ।
ક્ષાન્ત્યાધિસેવેતિ ચ દુર્બલેષુ
ધર્મેષ્વ...... સઙ્ગ્રહતા......ચોક્તા ।
એતા નિષેવિત્વા જિના ભવન્તિ
તે બોધિસત્ત્વે સદા સેવિતવ્યાઃ
ચતુષ્કકા અષ્ટ જહિ........ કા ।
બોધાય યે આવરણં કરોન્તિ ।
તથાપરા દ્વાદશ સેવ્ય પણ્ડિતા
પ્રાપ્નોતિ બોધિમ્ અમૃતં સ્પૃશિત્વ્...............
યે ચાગ્રસત્ત્વા ઇમ ધ્રમનેત્રી
ધારયન્તિ વાચયન્તિ પ્રકાશયન્તિ ।
તેષાં જિનો પુણ્યમ્ અનન્તુ ભાષતે
યે...... મ્ અપ્રમાણં જિન વર્ણયન્તિ 4
યે ક્ષેત્રકોટ્યો યથ ગઙ્ગાવાલુકા
રત્નાન પૂરિત્વન તેષુ દદ્યાત્
યો વા ઇતો ગાથ ચતુષ્પદી પઠેદ્
ઇમસ્ય પુણ્યસ્ય ન એતિ સઙ્ખ્યા । 5 ॥
ક્પ્.21 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્ય અવિદ્યાભાગીયાક્લેશસમતિ ક્રમાય સંવર્તન્તે । કતમે ચત્વારઃ શીલસંવરઃ સદ્ધર્મપરિગ્રહઃ પ્રદીપદાનમ્ અન્તમશઃ સંસ્તુતેભ્યઃ ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્ય અવિદ્યાભાગીયાક્લેશસમતિક્રમાય સંવર્તન્તે ॥
ક્પ્.22 ચત્વાર ઇમે કાશ્યપ ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્ય અનાવરણજ્ઞાનતાયે સંવર્તન્તે ।
કતમે ચત્વારઃ યદુત ઇન્દ્રિયસંવરઃ ગમ્ભીરાર્થવિવરણતા સ્વલાભેનાવમન્યના । પરલાભેસ્વનધ્ય.......... નતા । ઇમે કાશ્યપ ચત્વારો ધર્મા બોધિસત્ત્વસ્યાનાવરણજ્ઞાનતાયે સંવર્તન્તે ।
ક્પ્.23 ન ખલુ કાશ્યપ નામમાત્રેણ બોધિસત્વો મહાસત્ત્વ ઇત્યુચ્યતે ધર્મચર્યયા સમચર્યયા કુશલચર્યયા ધર્મ્...... રિતાભિઃ કાશ્યપ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇત્યુચ્યતે । દ્વાત્રિંશદ્ભિ કાશ્યપ ધર્મૈઃ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો ઇત્યુચ્યતે । કતમે દ્વાત્રિંશદ્ભિઃ યદુત હિતસુખાધ્યાશયતયા સર્વસત્ત્વેષુ । સર્વજ્ઞજ્ઞાનાવતારણતયા કિમ્ અહમ્મર્ગામીતિ પરેષાં જ્ઞાનાકુન્સનતા નિરધિમાનતયા । દૃઢાધ્યાશયતયા । અકૃત્રિમપ્રેમતયા । અત્યન્તમિત્રતા । મિત્રામિત્રેષુ સમચિત્તતયા । યાવન્નિર્વાણપર્યન્તતાયે ।
ક્પ્.24 અનૃતવાક્યતા સ્મિતમુખપૂર્વાભિભાષણતા નુપાદત્તેષુ ભારેષ્વ્ . વ્. ષ્. દ્.
ન્........... સર્વસત્ત્વેષ્વપરિચિન્નમહાકરુણતા અપરિખિન્નમાનસતયા સદ્ધર્મપર્યેષ્ટિમ્ આરભ્યાતૃ....... શ્રુતાર્થતયા । આત્મસ્ખલિતેષુ દોષદર્શનાતયા । પરસ્ખલિતેસ્વરુષ્ટાપત્તિચોદનતયા । સર્વૈર્યપથેષુ બોધિચિત્તપરિકર્મતયા । વિપાકાપ્રતિકાઙ્ક્ષિણ ત્યાગઃ સર્વભવગત્યુપપ........ નિઃશ્રિતં શીલમ્ । સર્વસત્ત્વેષ્વપ્રતિહત ક્ષાન્તિઃ
ક્પ્.25 સર્વકુશલમૂલસમાદાનનાય વીર્યં । આરૂપ્ય........ પરિકર્ષિતં ધ્યાનામ્ ।
ઉપાયસઙ્ગૃહીતા પ્રજ્ઞા । ચતુઃસઙ્ગ્રહવસ્તુસમ્પ્રયુક્તા ઉપાય । શીલવદ્દૂઃશી ............ યતયા મૈત્રતા । સત્કૃત્ય ધર્મશ્રવણં । સત્કૃત્યારણ્યવાસઃ સર્વલોકવિચિત્રિકેષ્વનભિરતિઃ...... દૃષ્ટિવિગતં । હીનયાનસ્પૃહણતા । મહાયાને ચાનુશંસસન્દર્શિતયા । પાપમિત્રવિવર્જનત્........... કલ્યાણમિત્રસેવનતા । ચતુબ્રહ્મવિહારનિષ્પાદનતા । પઞ્ચાભિજ્ઞવિક્રીડનતા । જ્ઞાનપ્રતિસરણતા । પ્રતિપત્તિવિપ્રતિપત્તિસ્થિતાના સત્ત્વાનામ્ અનુત્સર્ગઃ એકાઞ્ચવચનતા । સત્યગુરુકતા । ..................... કુશલમૂલસમુદાનતયા અતૃપ્તતા । બોધિચિત્તપૂર્વઙ્ગમતા
ક્પ્.26 એભિઃ કાશ્યપ દ્વાસ્ત્રિંશદ્ભિર્ધર્મૈઃ સમન્વાગતો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વ ઇત્યુચ્યતે ॥ તત્રેદમુચ્યતે । ॥
સર્વેષુ સત્વેષુ હિતં સુખમ્ ચ અધ્યાશયેનાપ્યધિમુચ્યમાનાઃ
સર્વજ્ઞજ્ઞાનોત્તરણાય કિં નુ અર્ઘામિ નાર્ઘામ્યહં જ્ઞાનમાના ।
અકુત્સન્. યાનધિમાનતાયા દૃઢાશયાકૃત્રિમપ્રેમતાયાઃ
સત્ત્વેષુ ચાત્યન્તસુમિત્રતાયા યાવન્ન નિર્વાણપરાયણત્વં 2
મિત્રે અમિત્રે સમચિત્તતાયા સ્મિતોમુખત્વમ્ અનૃતા ચ વાણી ।
ઉપાતભારે.............. દાર્યણત્વં કરુણાપરિચ્છિન્ન તથેવ સત્ત્વે 3
ક્પ્.27 સદ્ધર્મપર્યેષ્ટિય નાસ્તિ ખેદઃ
શ્રુતેષ્વતૃપ્તે સ્ખલિતેત્મદોષ્........
........ રશ્ચ રુષ્ટેન ન ચોદનીયઃ
ઈર્યાપથે ચિત્તસુકર્મતાયા 4
ત્યાગો વિપાકાપ્રતિકાઙ્ક્ષણં ચ
અન............ તં શીલદ્ભવં ગતીષુ
સત્ત્વેષુ ક્ષાન્તિ પ્રતિઘાતવર્જિતા
સમુદાનનાયા કુશલસ્ય વીર્ય 5
આરૂપ્યધા........ વકૃષ્ટં ચ ધ્યાનં
ઉપાયતો સઙ્ગૃહીતા ચ પ્રજ્ઞાઃ
ચતુઃસઙ્ગ્રહેઃ સઙ્ગ્રહીતોપાયો
દુઃશીલશીલે દ્વયા.......... ચ મૈત્ર્યા 6
સત્કૃત્ય ધર્મશ્રવણં ચ કાલે સત્કૃત્ય વાસો ચ અરણ્યશાન્તે ।
લોકેષુ ચિત્રેષુ રતિર્ન કાર્યમ્ હીનેષુ યાનેષુ રતિર્ન કાર્યમ્ 7
ઉદારયાનેષુ સ્પૃહા જનેયા પાપાણિ મિત્રાણિ વિવર્જયેયા ।
કલ્યાણમિત્રાણિ સદા ચ સેવેશ્ ચત્વાર બ્રહાશ્ચ વિહાર ભાવયેત્ । 8
ક્પ્.28 ક્રીડેતાભીજ્ઞેહિ ચ પઞ્ચભિઃ સદા જ્ઞાનાનુસારિ ચ ભાઅવેત........
ન ઉત્સૃજેયા પ્રતિપત્તિયુક્તા ન ચ દ્વિતીયાપિ કદાચિદ્ અન્યાઃ 9
એકાન્તવાદી ચ ભવેત નિત્યં સત્યે ચ સેગૌરવ નિત્ય ભોતિ ।
ભાવેતિ ધર્માંશ્ચ જિનપ્રશસ્તા પૂર્વઙ્ગમં બોધયિ શિત્ત કૃત્વા 10
દ્વાસ્ત્રિંશદ્ એતે સુગતેન પ્રોક્તા ધર્મા નિષેવ્યા સુગતોરસેતિ ।
ઇમેહિ ધર્મેહિ સમન્વિતા યે તે બોધિસત્ત્વા સુગતેન પ્રોક્તા 11 ॥
ક્પ્.29 ઉપમોપન્યાસનિર્દેશાસ્તે કાશ્યપ નિર્દેક્ષ્યામિ । યૈરુપમોપન્યાસનિર્દેશેભિઃ બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વગુણાન્ વિજ્ઞાપય્..... તદ્ યથા કાશ્યપ ઇયં મહાપૃથિવી સર્વસત્ત્વોપજીવ્યા નિર્વિકારા નિષ્પ્રતિકારા । એવમ્ એવ કાશ્યપ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્વો યાવદ્બોધિમણ્ડનિષદનાતાવત્ સર્વસત્ત્વોપજીવ્યો નિર્વિકારો નિષ્પ્રતિકારો ભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે ॥
પૃથિવી યથા સર્વજાનોપજીવ્યા પ્રતિકાર નાકાઙ્ક્ષતિ નિર્વિકારા ।
ચિત્તે તથાદ્યે સ્થિતા બોધિસત્ત્વો યાવન્ન બુદ્ધો ભવિતા જિનોત્તમ ।
અનુત્તરા સર્વજનોપજીવ્યો પ્રતિકાર નાકાઙ્ક્ષતિ નિર્વિકારો ।
પુત્રે ચ શત્રું હિ ચ તુલ્યમાન સો પર્યેષતે નિત્ય વરાગ્રબોધિમ્ 2 ॥
ક્પ્.30 તદ્યથા કાશ્યપ અબ્ધાતુ સર્વતૃણગુલ્મોષધિવનસ્પતયો રોહાપયતિ । એવમ્ એવ કાશ્યપ આશયશુદ્ધો બોધિસત્ત્વઃ સર્વસત્ત્વાનિ મૈત્રતયા સ્ફરિત્વા વિહરન્ સર્વસત્ત્વાનાં સર્વશુક્લધર્માન્ વિરોહયતિ । તત્રેદમુચ્યતે
યથાપિ આબ્ધાતુ તૃણગુલ્મમૌષધી વનસ્પતીન્ ઔષધિધાન્યજાતમ્ ।
એવમેવ શુદ્ધાશયબોધિસત્ત્વો મૈત્ર્યાય સત્ત્વાન્ સ્ફરતે અનન્તાત્
સ્ફરિત્વ ધર્માન્ વિવિધા ક્રમેણ
શુક્લેહિ ધર્મેહિ વિવર્ધમાનઃ
અ................ ર્વ પ્રાપ્નોતિ જિનાન બોધિં
નિહત્ય મારાં સબલાં સસૈન્યમ્ 2 ॥
ક્પ્.31 તદ્યથા કાશ્યપ તેજોધાતુઃ સર્વસસ્યાનિ પરિપા x યતિ । એવમેવ કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્ય પ્રજ્ઞા સર્વસત્ત્વાનાં સર્વશુક્લધર્માન્ પરિપાચયતિ । તત્રેદમુચ્યતે 3 ॥
યથાપિ તેજ પરિપાચયન્તિ સસ્યાણિ સર્વાણિ તૃણૌષધીંશ્ચ ।
એમેવ પ્રજ્ઞા સુગતાત્મજાનાન્ ધર્માન્ શુભા વર્ધયતે જનસ્ય 1 ॥
ક્પ્.32 તદ્યથા કાશ્યપ વાયુધાતુઃ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રાનિ વિઠપયતિ એવમેવ કાશ્યપ બોધિસત્ત્વસ્યોપાયકૌશલ્યં સર્વબુદ્ધધર્માન્ વિઠપયતિ । તત્રેદમુચ્યતે ।
॥ વાયુર્યથેવ વિઠપેતિ ક્ષેત્રાદ્ બુદ્ધાન નાનાવિધ આશયતો ।
ઉપાય એવં હિ જિનોરસાનાન્ વિઠપન્તિ ધર્માન્ સુગતોક્તમ્ અગ્રાન્ ॥
ક્પ્.33 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ મારસ્ય પાપીમતશ્ચતુરઙ્ગં બલસૈન્ય સર્વદેવૈર્ન શક્યમ્ અભિભવિતું પર્યાદતું વા । એવમેવ કાશ્યપ શુદ્ધાશયો બોધિસત્ત્વ સર્વમારૈર્ન શક્યમ્ અભિભવિતુ પર્યાદત્તું વા ।
ક્પ્.34 ॥ તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ શુક્લપક્ષે ચન્દ્રમણ્ડલં પરિપૂર્યતે વર્ધતે ચ । એવમેવ કાશ્યપ આશયશુદ્ધો બોધિસત્ત્વઃ સર્વશુક્લધર્મૈર્વર્ધતે । તત્રેદમુચ્યતે 4
॥ શુક્લપક્ષે યથા ચન્દ્રમણ્ડલં............
પૂર્યતે વર્ધતિ નો ચ હીયતે ।
એવમેવ શુદ્ધાશયબોધિસત્ત્વોઃ સિચ્
શુદ્ધેહિ ધર્મેહિ સદા વિવર્ધતે । ॥
ક્પ્.35 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ સૂર્યમણ્ડલમ્ એકપ્રમુક્તાભિ સૂર્યરશ્મિભિઃ સત્ત્વાનામ્ અવભાસં કરોતિ । એવમેવ કાશ્યપ બોધિસત્ત્વમ્ એકપ્રમુક્તાભિઃ પ્રજ્ઞારશ્મિભિઃ સત્ત્વાનામ્ જ્ઞાનાવભાસં કરોતિ । તત્રેદમુચ્યતે 7
॥ મેકપ્રમુક્તાભિ યથેવ સૂર્યો
રશ્મીભિ સત્ત્વાન્ન સિચ્ કરોતિ ભાસમ્
એવં જિનાનાં સુત જ્ઞાનરશ્મિભિ
પ્રજ્ઞાય સત્ત્વાનવભાસ કુર્વતિ ॥
ક્પ્.36 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ સિઙ્હો મૃગરાજા યતો યત । એવ પ્રક્રમતે સર્વત્રાભિતો નુત્રસ્ત એવં પ્રક્રમતિ । એવમેવ કાશ્યપ શીલશ્રુતગુણધર્મપ્રતિષ્ઠિતો બોધિસત્ત્વો યતો યત એવ પ્રક્રમતે સર્વત્રાભીતો નુત્રસ્ત એવ પ્રક્રમતે । તત્રેદમુચ્યતે 8
॥ યથા હિ સિઙ્હો મૃગરાજ કેસરી યેનેચ્છકં યાતિ અસન્ત્રસન્તો ।
એવમેવ શીલંશ્રુતજ્ઞાનસુસ્થિતો સિચ્ યેનેચ્છકં ગચ્છતિ બોધિસત્ત્વો ॥
ક્પ્.37 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ સુદાન્તઃ કુઞ્જરો નાગસ્સર્વભારવહનતયા ન પરિખિદ્યતે । એવમેવ કાશ્યપ સુદાન્તચિત્તો બોધિસત્ત્વ સર્વસત્ત્વાનાં સર્વભારવહનતા ન પરિખિદ્યતે । તત્રેદમુચ્યતે
યથાપિ નામગો સિચ્ બલવાન્ સુદાન્તો ભારં વહન્તો ન દુપેતિ ખેદં ।
સુદાન્તચિત્તો તથા બોધિસત્ત્વો સત્ત્વાન ભારેણ ન ખેદમૈતિ ॥
ક્પ્.38 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ પદ્મમુદકે જાતમુદકેન ન લિપ્યતે । એવમેવ કાશ્યપ બોધિસત્ત્વો લોકે જાતો લોકધર્મે ન લિપ્યતે । તત્રેદમુચ્યતે 10
॥ પદ્મં યથા કોકનદં જલેરુહં જલેન નો લિપ્યતિ કર્દમેન વા ।
લોકે સ્મિ જાતો તથા બોધિસત્ત્વો ન લોકધર્મેહિ કદાચિ લિપ્યતે ॥
ક્પ્.39 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ વિટપચ્છિન્નો વૃક્ષો મૂલે નુપહતે પુનરેવ વિરોહતિ । એવમેવ કાશ્યપ ઉપાયકૌશલ્યક્લેશચ્છિન્નો બોધિસત્ત્વઃ સર્વકુશલમૂલસંયોજને નુપહતે પુનરેવ ત્રૈધાતુકે વિરોહતિ । તત્રેદમુચ્યતે 11
॥ યથાપિ વૃક્ષો વિટપસ્મિ ચ્છિન્નો વિરોહતે મૂલ દૃઢે નુપદ્રુતે ।
એવમ્ ઉપાયોપહતો વિરોહતે મૂલસ્મિ સંયોજન સુપ્રહીણે ॥
ક્પ્.40 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ નાનાદિગ્વિદિક્ષુ મહાનદીષ્વાપ્સ્કન્ધો મહાસમુદ્રે પ્રવિષ્ટઃ સર્વમ્ એકરસો ભવતિ યદુત લવણરસઃ એવમેવ કાશ્યપ નાનામુખોપચિતં કુશલમૂલં બોધિસત્ત્વસ્ય બોધાય પરિણામિતં સર્વમ્ એકરસં યદિદ વિમુક્તિરસં । તત્રેદમુચ્યતે 12
॥ નાનાનદીનામ્ ઉદકં પ્રવિષ્ટં મહાસમુદ્રેકરસં યથા સ્યાત્
કુશલાનિ નાનામુખસઞ્ચિતાનિ પરિનામિતાન્યેકરસાનિ બોધ્યે ॥
ક્પ્.41 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ સુમેરુપ્રતિષ્ઠિતા ચતુર્મહારાજકાયિકાસ્ત્રયસ્ત્રિંશાશ્ચ દેવાઃ એવમેવ કાશ્યપ બોધિચિત્તાકુશલમૂલપ્રતિષ્ઠિતા બોધિસત્ત્વસ્ય સર્વજ્ઞતા તત્રેદમુચ્યતે 13
॥ ચતુર્મહારાજિકસ્ સિચ્ ત્રાયસ્ત્રિઞ્ચા યથ્. સુમેરુસ્થિત દેવસઙ્ઘા ।
તથ બોધિસત્ત્વા કુશલે પ્રતિષ્ઠાઃ સર્વજ્ઞતા પ્રાપ્ય વદન્તિ ધર્માન્ ॥
ક્પ્.42 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ આમાત્યસઙ્ગૃહીતા રાજાનઃ સર્વરાજકાર્યાણિ કુર્વન્તિ । એવમેવ કાશ્યપ ઉપાયસઙ્ગૃહીતા બોધિસત્ત્વસ્ય પ્રજ્ઞા સર્વબુદ્ધકાર્યાણિ કરોતિ । તત્રેદમુચ્યતે 14
॥ યથા હિ રાજાન આમાત્યસઙ્ગ્રહા સર્વાણિ કાર્યાણિ કરોતિ નિત્યં ।
તથ સિચ્ બોધિસત્ત્વસ્ય ઉપાયસઙ્ગ્રહો બુદ્ધાર્થ પ્રજ્ઞાય કરોન્તિ નિત્ય ॥
ક્પ્.43 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ વ્યભ્રે દેવે વિગતવલાહકે નાસ્તિ વર્ષસ્યાયદ્વારમ્ એવમેવ કાશ્યપ અલ્પશ્રુતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્યાન્તિકાનાસ્તિ સદ્ધર્મવૃષ્ટેરાર્યદ્વરં । તત્રેદમુચ્યતે 15
॥ વ્યભ્રે યથા વિગતવલાહકે નભે વર્ષસ્ય આ............ ન કદાચિ વિદ્યતે ।
અલ્પશ્રુતસ્યાન્તિકદ્ સિચ્ ધર્મદેશના ન બોધિસત્ત્વસ્ય કદાચિ લભ્યતે ॥
ક્પ્.44 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ.......... ભ્રઘનમેઘસમુત્થિતા વર્ષધારા સસ્યાન્યભિવર્ષતિ । એવમેવ કાશ્યપ મહાકરુણાધર્મમેઘસમુત્થ્......... બોધિસત્ત્વસ્ય સદ્ધર્મવૃષ્ટિસ્સત્ત્વાનામ્ અભિવર્ષતિ । તત્રેદમુચ્યતે 16
યથાપિ મેઘો વિપુલો સવિદ્યુતો ...........
સ્યાનુવર્ષેણ કરોતિ તૃપ્તિમ્ ।
સદ્ધર્મમેઘોત્થિતવર્ષધારા
તર્પેતિ સત્વાસ્તથ બોધિસત્વઃ ॥
ક્પ્.45 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ યત્ર રાજા ચક્રવર્તિ ઉત્પદ્યતે તત્ર સપ્તરત્નાન્યુત્પદ્યન્તે એવમ્ એવ કાશ્યપ યત્ર બોધિસત્ત્વ ઉત્પદ્યતે તત્ર સપ્તાત્રિઞ્ચદ્ બોધપક્ષ્યા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે । તત્રેદમુચ્યતે 17
॥ ઉત્પદ્યતે યત્ર હિ ચક્રવર્તિ તત્રાસ્ય રત્નાનિ ભવન્તિ સપ્ત
ઉત્પદ્યતે યત્ર ચ બોધિસત્ત્વસ્ તત્રાસ્ય બોધ્યઙ્ગ ભવન્તિ સપ્ત ॥
ક્પ્.46 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ યત્ર મણિરત્નાયદ્વારં ભવતિ બહૂનાં તત્ર કાર્ષાપણશતસહસ્રાણામ્ આયદ્વારં ભવતિ । એવમેવ કાશ્યપ યત્ર બોધિસત્ત્વસ્યાયદ્વારં ભવતિ । બહૂનામ્ તત્ર શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધહશતસહસ્રાણામ્ આયદ્વારં ભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે 18
॥ યથાપિ યસ્મિં મણિરત્ન ભોતિ ।
કર્ષાપણાયો બહુ............ ત્ર ભોતિ
સમ્બોધિચિત્તસ્ય ચ યત્ર આયો
આયો બહૂ તત્ર ચ શ્રાવકાનામ્ ॥
ક્પ્.47 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ મિશ્રકાવનપ્રતિષ્ઠિતાના ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં દેવાનામ્ ઉપભોગપરિભોગાઃ સમાઃ સન્તિષ્ઠન્તે । એવમેવ કાશ્યપ આશયશુદ્ધસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય સર્વસત્ત્વાનામ્ અન્તિકે સમ્યક્પ્રયોગો ભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે 19
॥ યથાપિ દેવાન સમા પ્રયોગા મિશ્રાવને સંસ્થિહતે સ્થિતાના
એવમેવ શુદ્ધાસય બોધિસત્ત્વો સત્વેષુ સમ્યક્કુરુતે પ્રયોગમ્ ॥
ક્પ્.48 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ મન્ત્રૌષધપરિગૃહીતં વિષં ન વિનિપાતયતિ । એવમેવ કાશ્યપ જ્ઞાનોપાયકૌશલ્યપરિગૃહીતો બોધિસત્ત્વસ્ય ક્લેશવિષં ન શક્નોતિ વિનિપાતયિતુમ્ । તત્રેદમુચ્યતે 20
॥ યથા વિષમ્ મન્ત્રપરિગ્રહેણ જનસ્ય દોષં ક્રિયયાસમર્થં
એવં હિ જ્ઞાની ઇહ બોધિસત્ત્વો ક્લેશૈર્ન શક્યં વિનિપાતનાય । ॥
ક્પ્.49 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ યં મહાનગરેષુ સઙ્કરકૂતં ભવતિ સ ઇક્ષુક્ષેત્રેષુ શાલિક્ષેત્રેષુ મૃદ્વીકાક્ષેત્રેષુ ચોપકારીભૂતે ભવતિ । એવમેવ કાશ્યપ યો બોધિસત્ત્વસ્ય ક્લેશઃ સ સર્વજ્ઞતાયામ્ ઉપકારીભુતો ભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે
નગરેષુ સઙ્કારુર્યથા સુચોક્ષો સો ઇક્ષુક્ષેત્રેષુપકાર કુર્વતિ ।
એવમેવ ક્લેશો ઉપકારા કુર્વતિ યો બોધિસત્ત્વસ્ય જિનાન ધર્મે ॥
ક્પ્.50 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ ઇષ્વસ્ત્રે અશિક્ષિતસ્ય શસ્ત્રગ્રહણમ્ એવમેવ કાશ્યપ અલ્પશ્રુતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય ધર્મપ્રવિચયકૌશલ્યમીમાસદર્થગ્રહણજ્ઞાનં દ્રષ્ટવ્યઃ 22 ॥
ક્પ્.51 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ કુમ્ભકારસ્ય બાલભાજનેષૂદારાગ્નિદાનામ્ એવમેવ કાશ્યપ બાલપ્રજ્ઞેષુ બોધિસત્ત્વસ્યોદારધર્મદેશના સિચ્ વેદિતવ્યઃ 22 ॥
ક્પ્.52 તસ્મિન્ તર્હિ કાશ્યપ ઇહ મહારત્નકૂટે ધર્મપર્યાયે શિક્ષિતુકામેન બોધિસત્ત્વેન યોનિશો ધર્મપ્રયુક્તેન ભવિતવ્યં । તત્ર કાશ્યપ કતમો યોનિશધર્મપ્રયોગઃ યદુત સર્વધર્માણાં ભુતપ્રત્યવેક્ષા । કતમા ચ કાશ્યપ સર્વધર્માણાં ભુતપ્રત્યવેક્ષા । યત્ર કાશ્યપ નાત્મપ્રત્યવે ક્ષાનસત્ત્વનજીવનપોષનપુદ્ગલનમનુજનમાનવાપ્રત્યવેક્ષા । ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા ।
ક્પ્.53 પુનરપરં કાશ્યપ મદ્ધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા યા રૂપસ્ય ન નિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા નાનિત્યાનીતિ પ્રત્યવેક્ષા । યા વેદનાયાઃ સઞ્જ્ઞાયાઃ સંસ્કારાણાં વિજ્ઞાનસ્ય ન નિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા । નાનિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા
ક્પ્.54 યા પૃથિવીધાતોર્ન નિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા નાનિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા યાબ્ધાતોસ્તેજોધાતોર્વાયુધાતો ન નિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા નાનિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા । યા આકાશધાતોર્વિજ્ઞાનધાતો ન નિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા નાનિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા ।
ક્પ્.55 પુનરપરં કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા । યા ચક્ષુરાયતનસ્ય ન નિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા નાનિત્યમ્ ઇતિ પ્રત્યવેક્ષા ઇયમ્ ઉચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા । એવં યાવચ્છ્રોત્રઘ્રાણજિહ્વાકાયમનાયતનસ્ય ન નિત્યમ્ ઇત્યમ્ ઇતિ । પ્રત્યવેક્ષા ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા ।
ક્પ્.56 નિત્યમ્ ઇતિ કાશ્યપ અયમ્ એકો ઽન્તઃ અનિત્યમ્ ઇતિ કાશ્યપ અયં દ્વિતીયો ઽન્તઃ યદેતયોર્દ્વયો નિત્યાનિત્યયોર્મધ્યં તદરૂપ્યનિદર્શનમ્ અનાભાસમ્ અવિજ્ઞાપ્તિકમ્ અપ્રતિષ્ઠમ્ અનિકેતમ્ ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા ।
ક્પ્.57 આત્મેતિ કાશ્યપ અયમ્ એકો ઽન્તઃ નૈરાત્મ્યમ્ ઇત્યયં દ્વિતીયો ઽન્તઃ યદાત્મનૈરાત્મ્યયોર્મધ્યં તદરૂપ્યનિદર્શનમ્ અનાભાસમ્ અવિજ્ઞપ્તિકમ્ અપ્રતિષ્ઠમ્ અનિકેતમ્ ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા ।
ક્પ્.58 ભૂતચિત્તમ્ ઇતિ કાશ્યપ અયમ્ એકો ઽન્તઃ અભૂતચિત્તમ્ ઇતિ કાશ્યપ અયં દ્વિતીયો ઽન્તઃ યત્ર કાશ્યપ ન ચેતના ન મનો ન વિજ્ઞાનમ્ ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભુતપ્રત્યવેક્ષા
ક્પ્.59 એવં સર્વધર્માણાં કુશલાકુશલાનાં લોકિકલોકોત્તરાણાં સાવદ્યાનવદ્યાનાં સાસ્રવાનાસ્રવાનાં સંસ્કૃતાસંસ્કૃતાનાં સઙ્ક્લેશ ઇતિ કાશ્યપ અયમ્ એકો ઽન્તઃ વ્યવદાનમ્ ઇત્યયમ્ કાશ્યપ દ્વિતીયો ઽન્તઃ યો સ્યાન્તદ્વયસ્યાનુગમો નુદાહારો પ્રવ્યાહાર ઇયમુચ્યતે । કાશ્યપ મધ્યામા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા ।
ક્પ્.60 અસ્તીતિ કાશ્યપ અયમ્ એકો ઽન્તઃ નાસ્તિત્યયં દ્વિતીયો ઽન્તઃ યદેતયોર્દ્વયોરન્તયોર્મધ્યમ્ ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષત્
ક્પ્.61 યદપિ કાશ્યપ યુષ્માકં મયાખ્યાત । યદુત અવિદ્યાપ્રત્યયા સંસ્કારાઃ સંસ્કારપ્રત્યયં વિજ્ઞાનં વિજ્ઞાનપ્રત્યયન્ નામારૂપન્નામરૂપપ્રત્યયં ષડાયતનં ષડાયતનપ્રત્યય સ્પર્શઃ સપર્શપ્રપ્રત્યયા વેદના વેદનાપ્રત્યયા તૃષ્ણા તૃષ્ણાપ્રત્યયમ્ ઉપાદાનમ્ ઉપાદાનપ્રત્યયો ભવઃ ભવપ્રત્યયા જાતિઃ જાતિપ્રત્યયા જરામરોણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસાઃ સમ્ભવન્ત્યેવમ્ અસ્ય કેવલસ્ય મહતો દુઃખસ્કન્ધસ્ય સમુદયો ભવતિ ।
ક્પ્.62 અવિદ્યાનિરોધા સંસ્કારનિરોધઃ સંસ્કારનિરોધાદ્વિજ્ઞાનનિરોધઃ વિજ્ઞાનનિરોધાન્નામરૂપનિરોધઃ નામરૂપનિરોધાત્ષડાયતનનિ ........................... .........................................
ચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષા ॥
ક્પ્.63 પુનરપરં કાશ્યપ ધર્માણાં ભુતપ્રત્યવેક્ષા યન્ન શુન્યતાયા ધર્મા શૂન્યા કરોતિ ધર્મા એવ શૂન્યા । યન્નાનિમિત્તેન ધર્માન્ અનિમિત્તાન્ કરોતિ ધર્મા ચૈવાનિમિત્તાઃ યન્નાપ્રણિહિતેન ધર્મા । પ્રણિહિતાન્ કરોતિ ધર્મા એવાપ્રણિહિતાઃ યન્નાનભિસંસ્કારેણ ધર્માન્ અભિસંસ્કરોતિ ધર્મા ચવાનભિસંસ્કૃતાઃ એવં નાનુત્પદેન ધર્માન્નાનુત્પાદા કરોતિ ધર્મા ચૈવાનુત્પન્નાઃ એવં નજાતા ધર્માન્ અજાતીકરોતિ ધર્મા ચૈવાજાતઃ એવ યન્ન અગ્રાહ્યા ધર્માન્નગ્રાહ્યા કરોતિ ધર્મા ચૈવાગ્રાહ્યા । એવમ્ અનાસ્રવા ધર્માન્ અનાસ્રવા કરોતિ ધર્મા ચૈવાનાસ્રવા । એવં યો નસ્વભાવેન ધર્માન્ અસ્વભાવિકરોતિ ધર્મા ચૈવાસ્વભાવા । એવં યન્ન સ્વભાવેન ધર્માસ્વભાવતા ધર્માણાં યત્સ્વભાવં નોપલભતે યા એવં પ્રત્યવેક્ષા ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ મધ્યમા પ્રતિપદ્ ધર્માણાં ભૂતપ્રત્યવેક્ષાઃ ॥
ક્પ્.64 ન ખલુ પુનઃ કાશ્યપ પુદ્ગલભાવવિનાશાય શૂન્યતા પુદ્ગલશ્ચૈવ શૂન્યતા શૂન્યતા ચૈવ શૂન્યતા । અત્યન્તશૂન્યતા । પુર્વાન્તશૂન્યતા । અપરાન્તશૂન્યતા પ્રત્યુત્પન્નશૂન્યતા । શૂન્યતા કાશ્યપ પ્રતિસરથ મા પુદ્ગલમ્ । યે ખલુ પુન કાશ્યપઃ શૂન્યતોપલમ્ભેન શૂન્યતા પ્રતિસરન્તિ । તાન્ અહં કાશ્યપ નષ્ટપ્રનષ્ટાન્ ઇતિ વદામિ ઇતો પ્રવચનાત્ । વરં ખલુ પુન કાશ્યપ સુમેરુમાત્રા પુદ્ગલદૃષ્ટિરાશ્રિતા ન ત્યેવાધિમાનિકસ્ય શૂન્યતાદૃષ્ટિમાલિના । તત્કસ્માદ્ધેતો પુદ્ગલદૃષ્ટિગતાનામ્ કાશ્યપ શૂન્યતા નિઃસરણં શુન્યતાદૃષ્ટિ પુન કાશ્યપ કેન નિઃસરિષ્યન્તિઃ ॥
ક્પ્.65 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ કશ્ચિદ્ એવ પુરુષો ગ્લાનો ભવેત્ । તસ્મૈ વૈદ્યો ભૈષજ્યં દદ્યાત્ તસ્ય તદ્ ભૈષજ્યં સર્વદોષા ઉચાલ્ય કોષ્ઠગત ન નિર્ગચ્છેત્ તત્કિં મન્યસે કાશ્યપ અપિ નુ સ ગ્લાનપુરુષસ્તસ્માદ્ ગ્લાન્યા પરિમુક્તો ભવેત્ । યસ્ય તદ્ ભૈષજ્યં સર્વકોષ્ઠગતા દોષાન્ ઉચ્ચાલ્ય કોષ્ઠગતો ન નિઃસરેત્ । આહ નો ભગવાન્ । ગાઢતરશ્ચ તસ્ય પુરુષસ્ય તદ્ગેલાન્યં ભવેત્ । યસ્ય તદ્ ભૈષજ્યં સર્વદોષાન્ ઉચાલ્ય સકોષ્ઠગતં ન નિઃસરેત્ । ભગવાન્ આહ । એવમેવ કાશ્યપ સર્વદૃષ્ટિગતાનાં શૂન્યતા નિઃસરણં યસ્ય ખલુ પુનઃ કાશ્યપ શૂન્યતાદૃષ્ટિસ્તમ્ અહમ્ અચિકિત્સ્યમ્ ઇતિ વદામિ । તત્રેદમુચ્યતે । ॥
યથા હિ વૈદ્યો પુરુષસ્ય દદ્યાદ્દ્ વિરેચનં રોગવિનિગ્રહાય
ઉચ્ચાલ્ય દોષાશ્ચ ન નિઃસરેત તતો નિદાનં ચ ન ચોપશાન્તિ ।
॥ ઇમેવ દૃષ્ટિગહનાશૃતેષુ યા શુન્યતા નિઃસરણં પરં હિ ।
સાશુ ................................
ક્પ્.66
ક્પ્.67
ક્પ્.68
ક્પ્.69
ક્પ્.70 ...................................................................................... યે પિ શૂન્યં । ॥ તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ તૈલપ્રદીપસ્યૈવં ભવત્યહમ્ અન્ધકારં વિધમામીતિ । અથા ચ પુનસ્તૈલપ્રદ્યોતે કૃતે આલોકં પ્રતીત્ય તમોન્ધકારં વિગચ્છતિ । યશ્ચ કાશ્યપ તૈલપ્રદ્યોતો યશ્ચ તમોન્ધકારમ્ ઉભાયમ્ એતચ્ શૂન્યતા । અગ્રાહ્યા શૂન્ય નિશ્ચેષ્ટાઃ એવમેવ કાશ્યપ યં ચ જ્ઞાનં ચાજ્ઞાનં ચાજ્ઞાનં ચ ઉભયમ્ એતચ્ શૂન્યદ્ અગ્રાહ્યા શૂન્યા નિશ્ચેષ્ટ્યા 7 ।
ક્પ્.71 ॥ તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ ગૃહે વા લયને વા અવવરકે વા વર્ષાસહસ્રસ્યાત્યયેન ન તત્ કદાચિત્ તૈલપ્રદ્યોતઃ કૃતો ભવેત્ । અથ ચ તત્ર કશ્ચિદ્ એવ પુરુષઃ તૈલપ્રદીપં કુર્યાત્ । તત્કિં મન્યસે કાશ્યપ મૈવાં તસ્ય તમોન્ધકારસ્ય ભૂદ્વર્ષાસહસ્રસઞ્ચિતો ઽહં નાહમ્ ઇતો વિગમિષ્યામીતિ । આહ નો હીદં ભગવન્ ન....... તસ્ય તમોન્ધકારસ્ય શક્તિરસ્તિ યસ્તૈલપ્રદ્યોત કૃતે ન વિગન્તુમ્ અવશ્યં તેન વિગતવ્યં ભગવાન્ આહ એવમેવ કાશ્યપ કલ્પકોટીનયુતશતસહસ્રસઞ્ચિતો ઽપિ કર્મક્લેશ એકેન યોનિશોમનસિકારપ્રજ્ઞાપ્રત્યવેક્ષણેન વિગચ્છતિ । તૈલપ્રદ્યોત ઇતિ કાશ્યપ આર્યસ્યૈતત્ પ્રજ્ઞેન્દ્રિયસ્યાધિવચનં । તમોન્ધકાર ઇતિ કાશ્યપત્કર્મક્લેશસ્યાધિવચનમ્ । તત્રેદમુચ્યતે 8
॥ યથાપિ દીપો લયને ચિરસ્ય કૃતો ભવેત પુરુષેણ કેનચિત્ .................................................................................................
ક્પ્.72
ક્પ્.73
ક્પ્.74
ક્પ્.75
ક્પ્.76
ક્પ્.77 .............................................................................................................................................................. વાલમ્
ઉદ્ધરેત્ ।
કુશલાન્વિતં શ્રાવકમ્ એવ પશ્યથ
કુશલેન યુક્તમ્ અભિસંસ્કૃતેન ।
ક્પ્.78 ॥ તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ ઘુણ્ણખાદિતસ્ય સર્ષપમ્ અભ્યમ્તરે આકાશધાતુ એવમેવ કાશ્યપ શ્રાવકસ્યાભિસંસ્કૃતં જ્ઞાનં દ્રષ્ટવ્ય । તત્રેદમુચ્યતે 14
॥ ઘુણખાદિતસ્યૈવ હિ સર્ષપસ્ય આકાશમ્ અભ્યન્તરિતોપરિક્તં ।
અભિસંસ્કૃતં જ્ઞાન તથા વિજાનથ યં શ્રાવકસ્ય લઘુકં પરિક્તક્તં ॥
ક્પ્.79 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ દશાસુ દિક્ષ્વાકાશધાતુરેવં બોધિસત્ત્વસ્યાભિસંસ્કૃતં જ્ઞાનં દ્રષ્ટવ્યં । તત્રેદમુચ્યતે 15
॥ યથાપિ આકાશ દશદિશાસુ અનાવૃતં તિષ્ઠતિ સર્વલોકે ।
અભિસંસ્કૃતં પશ્યથ બોધિસત્ત્વે જ્ઞાનં તથા સર્વજગત્પ્રધાન । ॥
ક્પ્.80 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ રાજ્ઞઃ ક્ષત્રિયસ્ય મૂર્ધાભિષિક્તસ્યાગ્રમહિષિ દરિદ્રપુરુષેણ સાર્ધં વિપ્રતિપદ્યેત તસ્ય તતઃ પુત્રો જાયેતઃ તત્કિં મન્યસે કાશ્યપ અપિ નુ સ રાજપુત્ર ઇતિ વક્તવ્યઃ આહ નો હીદં ભગવન્ ભગવાન્ આહ । એવમેવ કાશ્યપ કિઞ્ચાપિ મમ શ્રાવકાર્ધર્મધાતુનિર્જાતા ન ચ પુનસ્તે તથાગતસ્યાભિષેક્યપુત્રા ઇતિ વક્તવ્યાઃ તત્રદમુચ્યતે 16
॥ યથાપિ રાજ્ઞો મહિષી મનાપી દરિદ્રસત્ત્વેન સહાવસેત ।
તસ્યા સુતસ્તેન ચ જાયતે યો 40બ્5 સ રાજપુત્રો ન તુ રાજા ભેષ્યતિ ।
એવમેવ યે શ્રાવકા વીતરાગા ન તે ભિષેક્યા મમ જાતુ પુત્રાઃ
તથા હિ તે આત્મહિતાય યુક્તા સ્વપરોભયાર્થેકરબુદ્ધપુત્રાઃ ॥
ક્પ્.81 । તદ્યથાપિ નામા કાશ્યપ રાજા ક્ષત્રિયો મૂર્ધાભિષિક્તઃ પ્રત્યવરયા ચેટિકયા સહા પ્રતિપદ્યેત । તસ્ય તત પુત્ર ઉત્પદ્યેત । કિઞ્ચાપિ કાશ્યપ સ પ્રત્યવરયા ચેટિકયા સાન્તિકાદુત્પન્નો થ ચ પુન સ રાજપુત્ર ઇતિ વક્તવ્યઃ એવમેવ કાશ્યપ કિઞ્ચાપિ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વઃ અપ્રતિબલઃ સંસારે સંસરન્ સત્ત્વાન્ વિનયિ કામમથા ચ પુન સ તથાગતપુત્રો ઇતિ વક્તવ્યઃ તત્રેદમુચ્યતે 17
॥ ચેતિયા સાર્ધં યથા ચક્રવર્ત્તી સંવાસં ગત્વા જનયેત પુત્રં ।
કિઞ્ચાપિ ચેટિયસકાશજાતો તં રાજપુત્રેતિ વદેતિ લોકે ।
ચિત્તે તથા પ્રથમે બોધિસત્ત્વો બલેન હીનો ત્રિભવે ભ્રમન્તો ।
દાનેન સત્ત્વાવિનયન્ન્ ઉપાયૈર્ જિનાત્મજો વુચ્ચતિ શુદ્ધસત્ત્વોઃ 3 ॥
ક્પ્.82 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ રાજ્ઞા ચક્રવર્તિનઃ પુત્રસહસ્રં ભવેત્ । ન ચાત્ર કશ્ચિચક્રવર્તિલક્ષણસમન્વાગતો ભવેત્ । ન તત્ર રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનઃ પુત્રસઞ્જ્ઞા મન્યેત । એવમેવ કાશ્યપ કિઞ્ચાપિ તથાગતો કોટિશતસહસ્રપરિવારઃ શ્રાવકેર્ન ચાત્ર કશ્ચિદ્ બોધિસત્ત્વો ભવતિ ન તત્ર તથાગતસ્ય પુત્રસઞ્જ્ઞોત્પદ્યતે । તત્રેદમુચ્યતે 18
॥ યથા સહસ્રં નૃપતે સુતાનાં ન ચેક પુત્રો ઽપિ સલક્ષણઃ સ્યાત્ ।
ન તત્ર સઞ્જ્ઞા નૃવરસ્ય તેષુ વોઢૂ યતસ્તે ન ધુરં સમર્થાઃ
તથા હિ બુદ્ધો બહુકોટિનિર્વૃતઃ સ્યાત્ તેષુ કશ્ચિન્ન ચ બોધિસત્ત્વઃ
ન પુત્રસઞ્જ્ઞા સુગતસ્ય તેષુ ન બોધિસત્ત્વો ઽસ્તિ યતો ત્ર કશ્ચિત્ 2 ॥
ક્પ્.83 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનો અગ્રમહિષ્યા કુક્ષે સપ્તરાત્રોપપન્નઃ કુમારશ્ચક્રવર્તિલક્ષણસમન્વાગતઃ તસ્ય કુક્ષિગતસ્યાપરિપક્વેન્દ્રિયસ્ય કલલમહાભૂતગતસ્ય બલવન્તતરા તત્ર દેવતા સ્પૃહામ્ ઉત્પાદયન્તિ । ન ત્વેવ તેષુ બલજવનવેગસ્થામપ્રાપ્તેષુ કુમારેષુ તત્કસ્માદ્ધેતો સ હિ ચક્રવર્તિવંશસ્યાનુપચ્છેદાય સ્થાસ્યતિ । એવમેવ કાશ્યપ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વઃ અપરિપક્વેન્દ્રિય કલલમહાભૂતગત એવ સમાનોદથ ચ પુનર્બલવન્તતરા તત્ર પૂર્વદર્શનો દેવા સ્પૃહામ્ ઉત્પાદયન્તિ । ન ત્વેવાષ્ટવિમોક્ષધ્યાયીષ્વર્હત્સુ । તત્કસ્માદ્ધેતોઃ સ હિ બુદ્ધવંશસ્યાનુપચ્છેદાય સ્થાસ્યતિ । તત્રેદમુચ્યતે 19
॥ યથાગ્રદેવીય તુ ચક્રવર્તિનો કુક્ષિસ્થિતો લક્ષણપુણ્યસત્ત્વો ।
બલવન્તરં દેવ સ્પૃહા કરોન્તિ ન સ્થામપ્રાપ્તાન કુમારકાનાં
એકાગ્રચિત્તે સ્થિતબોધિસત્વે સંસારસંસ્થે ઘટમાનબોધયે ।
જનેન્તિ તસ્ય સ્પૃહ દેવનાગા ન શ્રાવકેષુ ત્રિવિમોક્ષધ્યાયિષુ ॥
ક્પ્.84 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ કરવિઙ્કપોતક આણ્ડકોશપ્રક્ષિપતઃ અનિર્ભિન્ને નયને સર્વપક્ષિગણમ્ અભિભવતિ । યદુત ગમ્ભીરમધુરનિર્ઘોષરુતરવિતેત્ । એવમેવ કાશ્યપઃ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વો અવિદ્યાણ્ડકોશપ્રક્ષિપ્ત કર્મક્લેશતમસ્તિમિરપટલપર્યવનદ્ધઃનયનો ઽપિ સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધામ્ અભિભવતિ । યદુત કુશલમૂલપરિણામનાપ્રયોગનિર્હારરુતરવિતેન 20 ॥ તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિન અગ્રમહિષ્યા તત્ક્ષણજાતં કુમારં સર્વશ્રેષ્ઠિનૈગમજાનપતયઃ કોટ્ટરાજાનશ્ચ નમસ્યન્ત્યેવમેવ કાશ્યપ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વઃ સદેવકો લોકો નમસ્કરોન્તિ 21 ॥
ક્પ્.85 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ એકં વૈડુર્યં મણિરત્નં સુમેરુમાત્રં રાશિ કાચમણિકાનભિભવતિ એવમેવ કાશ્યપ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વઃ સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધાન્ અભિભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે 22
॥ યથાપિ વૈડૂર્યમણિ પ્રભાસ્વરઃ કાચામણીન્ અભિભવતે પ્રભૂતાન્ ।
ઇમેવ ચિત્તે પ્રથમે બોધિસત્ત્વો અભીભવતિ પૃથક્ચ્છ્રાવકાન્ ગુણાન્ ॥
ક્પ્.86 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ રાજ્ઞો ગ્રમહિષ્યાઃ તત્ક્ષણજાતં કુમાર સર્વશ્રેષ્ઠિનૈગમજાનપદા કોટ્ટરાજાનશ્ચ નમસ્યન્તિ । એવમેવ કાશ્યપ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વઃ સદેવકો લોકો નમસ્યન્તિ । તત્રેદમુચ્યતે 23
॥ યથાપિ રાજ્ઞ પૃથિવીશ્વરસ્ય પુત્રો ભવેલ્લક્ષણચિત્રિતાઙ્ગં
દૃષ્ત્વેવ તં જાતમાત્રં કુમારં સકોટ્ટરાજા પ્રણમન્તિ પૌરાઃ
ઉત્પન્નમાત્રે તથા બોધિસત્વે સલ્લક્ષણં તં જિનરાજપુત્રં
લોકસ્સદેવો ઽપિ નમસ્કરોન્તિ પ્રસન્નચિત્તં બહુમાનપૂર્વં ॥
ક્પ્.87 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ યાનિ હિમવન્તઃ પર્વતરાજા ભૈષજ્યાનિ વિરોહન્તિ સર્વાન્યમમાન્યપરિગ્રહાન્યવિકલ્પાનિ । યત્ર ચ પુનર્વ્યાધ્યા વ્યુમ્પનામ્યન્તે તં વ્યાધિં પ્રશમયન્તિ । એવમેવ કાશ્યપ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વો યજ્ઞાનભૈષજ્યં સમુદાનયતિ તત્સર્વ નિર્વિકલ્પ સમુદાનયતિ સમચિત્તતા સર્વસત્ત્વેષુ ચિકિત્સા પ્રયતિ । તત્રેદમુચ્યતે 24
॥ હિમવન્ત યે પરવતરાજ ભેષજા રોહન્તિ તે નિર્મમનિર્વિકલ્પા ।
યત્રોપનામ્યન્તિ ચ તં શમેન્તિ વ્યાધિં જરા ચાપનયન્તિ કેચિત્
જિનાત્મજાપિ સમુદાનયન્તિ યં જ્ઞાનભૈષજ્ય વિકલ્પ મુક્ત્વા ।
હિતાર્થ સર્વં સમુદાનયન્તિ સમચિત્ત સત્ત્વેષુ ચિકિત્સ કુર્વન્ ॥
ક્પ્.88 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ નવચન્દ્રો નમસ્કૃયતે સા પૂર્ણચન્દ્રો ન તથા નમસ્કૃયતે । એવમેવ કાશ્યપ યે મમ શ્રદ્દધન્તિ તે બલવન્તતરં બોધિસત્ત્વં નમસ્કર્તવ્ય । ન તથાગત તત્કસ્ય હેતો બોધિસત્ત્વનિર્જાતા હિ તથાગતાઃ તત્રેદમુચ્યતે 25
॥ ચન્દ્રં નવં સર્વ નમસ્કરોન્તિ તમેવ પૂર્ણં ન નમસ્કરોન્તિ ।
ઇમેવ યઃ શ્રદ્દધતૈ જિનાત્મજો સ બોધિસત્ત્વં નમતા જિના ન તુ । ॥
ક્પ્.89 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ માત્રિકા સર્વશાસ્ત્રગ્રહણજ્ઞાને પૂર્વઙ્ગમા । એવમેવ કાશ્યપ પ્રથમચિત્તોત્પાદિકો બોધિસત્ત્વઃ સર્વબુદ્ધવિકુર્વિતાધિષ્ઠાને ઽનુત્તરે પૂર્વઙ્ગમઃ ॥
ક્પ્.90 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ ન જાતુ કેનચિચ્ચન્દ્રમણ્ડલમ્ ઉત્સૃજ્ય તારકરૂપં નમસ્કૃત પૂર્વં । એવમેવ કાશ્યપ ન જાતુ પણ્ડિતો મમ શિક્ષાપ્રતિપન્ન બોધિસત્ત્વં રિઞ્ચિત્વા શ્રાવકં નમસ્કરોતિ । તત્રેદમુચ્યતે 26
॥ ન કેનચિ ચન્દ્ર વિવર્જયિ ત્વા નમસ્કૃતા તારગણા કદાચિત્ ।
ન જાતુ શિક્ષાપ્રતિપન્ન એવં મમાત્મજં ત્યજ નમેત શ્રાવકઃ ॥
ક્પ્.91 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ સદેવકો લોકો કાચમણિકસ્ય પરિકર્મ કુર્યાત્ ન જાતુ સ કાચમણિકો વૈડૂર્યમણિરત્નો ભવિષ્યતિ । એવમેવ કાશ્યપ સર્વશીલશિક્ષાધુતગુણસમાધિસમન્વાગતો ઽપિ શ્રાવકો ન જાતુ સ બોધિમણ્ડે નિષદ્યાનુત્તરા સમ્યક્સમ્બોધિમભિસમ્બોત્સ્યતે । તત્રેદમુચ્યતે 27
॥ યથાપિ લોકો પરિકર્મ કુર્યાસ્ સદેવકઃ કાચમણિસ્ય શુદ્ધયે ।
ન કાચ વૈડૂર્ય કદાચિ ભેષ્યતે અન્યાદૃશી તસ્ય સદેવ જાતિઃ
એવં હિ શીલાશ્રુતદ્ધ્યાનયુક્તો યઃ શ્રાવક સર્વગુણાન્વિતો ઽપિ ।
ન બોધિમણ્ડસ્થિત માર જિત્વા બોધિં સ્પૃશિત્વા સુગતો ભવિષ્યતિ ॥
ક્પ્.92 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ વૈડૂર્યસ્ય મહામણિરત્નસ્ય પરિકર્મ ક્રિયમાણૈર્બહુણામ્ તત્ર કર્ષાપણશતસહસ્રાણામ્ આયદ્વારં ભવતિ । એવમેવ કાશ્યપ યત્ર બોધિસત્ત્વસ્ય પરિકર્મ ક્રિયમાણે બહૂનાં તત્ર શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધશતસહસ્રાણામ્ આયદ્વારં ભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે 28
॥ વૈડૂર્યરત્ને પરિકર્મનીયન્તે કર્ષાપણાનાં ચ બહુ આયુ ભોતિ ।
બુદ્ધોરસાનાં પરિકર્મણં તથા આયો બહૂનાં શ્રાવકાનાં તથેવ । 30 ॥
ક્પ્.93 અથ ખલુ ભગવાન્ પુનરેવાયુષ્મન્તં મહાકાશ્યપમ્ આમન્ત્રયતિ સ્મ । યસ્મિં કાશ્યપ દેશે ઉષ્ટ્રધૂમક કૃષ્ણશિર ઉત્તાનશાયી ભવતિ સ દેશ સોપદ્રવઃ સોપક્લેશ સોપાયાસો ભવતિ । સચેત્પુન કાશ્યપ યસ્મિં દેશે બોધિસત્ત્વો ભવતિ । સ દેશ નિરુપદ્રવ નિરુપક્લેશ નિરુપાયાસો ભવતિ । તસ્માત્તર્હિ કાશ્યપ સત્ત્વાર્થોદ્યુક્તેન બોધિસત્ત્વેન ભવિતવ્યં તેન સર્વકુશલમૂલાનિ સર્વસત્ત્વાનામ્ ઉત્સ્રષ્ટવ્યં । સર્વં ચ કુશલમૂલ સમ્યક્સમુદાનયિતવ્યં । યશ્ચ જ્ઞાનભેષજ્યં પર્યેષતે તેન ચતુર્દિશમ્ ગત્વા સર્વસત્ત્વાનાં ભૂતચિકિત્સા કર્તવ્યાઃ ભૂતચિકિત્સાયા ચ્ચ સત્ત્વા ચિકિત્સિતવ્યાઃ
ક્પ્.94 તત્ર કાશ્યપઃ કતમા ભૂતચિકિત્સાઃ યદુત રાગસ્ય અશુભા ચિકિત્સા । દ્વેષસ્ય મૈત્રી ચિકિત્સાઃ મોહસ્ય પ્રતીત્યસમુત્પાદપ્રત્યવેક્ષણા ચિકિત્સાઃ સર્વદૃષ્ટીગતાનાં શૂન્યતા ચિકિત્સાઃ સર્વકલ્પવિકલ્પપરિકલ્પારમ્ભણવિતર્કમનસીકારાણામ્ આનિમિત્ત ચિકિત્સાઃ સર્વકામધાતુરૂપધાત્વારૂપ્યધાતુપ્રહાણાયામ્ અપ્રણિહિત ચિકિત્સાઃ સર્વવિપર્યાસાના ચત્વારો વિપર્યાસ ચિકિત્સાઃ અનિત્યે નિત્યસઞ્જ્ઞાયાઃ અનિત્યાઃ સર્વસંસ્કારા ઇતિ ચિકિત્સાઃ દુઃખે સુખસઞ્જ્ઞાયા દુઃખા સર્વસંસ્કારા ઇતિ ચિકિત્સાઃ અનાત્મીયે આત્મીયસઞ્જ્ઞાયા અનાત્માન સર્વધર્મા ઇતિ ચિકિત્સાઃ અશુભે શુભસઞ્જ્ઞાયાઃ શાન્તં નિર્વાણમ્ ઇતિ ચિકિત્સાઃ
ક્પ્.95 ચત્વારિ સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ કાયેવેદનાચિત્તધર્મસન્નિશ્રિતાનાં ચિકિત્સાઃ કાયે કાયાનુપસ્યી વિહરતિ ન ચ કાયે કાયાનુપાશ્યનાયામ્ આત્મ્યદૃષ્ટ્યાં પતતિ । વેદનાયાં વેદનાનુપશ્યી વિહરતિ ન ચ વેદનાનુપશ્યનાયા આત્મદૃષ્ટીગતેન પતતિ । ચિત્તે ચિત્તાનુપશ્યી વિહરતિ ન ચ ચિત્તાનુપશ્યનાયાં જીવદિષ્ટીયે પતતિ । ધર્મે ધર્માનુપશ્યી વિહરતિ ન ચ ધર્માનુપશ્યનાયાં પુદ્ગલદૃષ્ટીયે પતતિ । ચત્વારિ સમ્યક્પ્રહાણાનિ સર્વાકુશલધર્મપ્રહાણાય ચિકિત્સા । સર્વકુશલધર્મપારિપૂર્યૈઃ સંવર્તન્તે । ચત્વારો દૃદ્ધિપાદાઃ કાયચિત્તપિણ્ડગ્રાહોત્સર્ગાય સંવતે । ચિકિત્સાઃ પઞ્ચેન્દ્રિયાણિ પઞ્ચ બલાનિ અશ્રાદ્વ્યકૌસીદ્યમુષિતસ્મૃતિચિત્તવિક્ષેપઅસમ્પ્રજન્યતાદુષ્પ્રજ્ઞાતાચિકિત્સાઃ સપ્ત બોધ્યઙ્ગાનિ ધર્મસમૂહાજ્ઞાનસ્ય ચિકિત્સાઃ આર્યાષ્ટાઙ્ગો માર્ગ દૌષ્પ્રજ્ઞાસર્વપરપ્રવાદિનાં કુમાર્ગપ્રતિપન્નાનાં ચિકિત્સાઃ ઇયમુચ્યતે કાશ્યપ ભૂતચિકિત્સાઃ તત્ર કાશ્યપ બોધિસત્ત્વેન યોગઃ કરણીયઃ
ક્પ્.96 યાવન્ત કાશ્યપ જામ્બુદ્વીપે વૈદ્યા વા વૈદ્યાન્તેવાસિનો વા સર્વેષાં તેષામ્ જિવકો વૈદ્યરાજા અગ્રો માખ્યાયતે । યાવન્તઃ કાશ્યપ ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રાયાં લોકધાતૌ સત્ત્વાઃ તે સર્વે જીવકવૈદ્યરાજસદૃશા ભવેયુઃ તે સર્વે પરિપૃચ્છેરન્ । દૃષ્ટ્કૌકૃત્યપ્રતિષ્ઠિતસ્ય પ્રપતિતસ્ય કિં ભૈષજ્યમ્ ઇતિ । તે ન સમર્થા ન ચ શક્નોતિ તમ્ અર્થ આખ્યાતું વા નિર્દેષ્ટું વા જ્ઞાનવિજ્ઞાતા વા । તત્ર કાશ્યપ બોધિસત્ત્વેનૈવમ્ ઉપપરિક્ષિતવ્ય ન મયા લોકિકભૈષજ્યસન્તુષ્ટિર્વેદિતવ્યા । લોકોત્તર મયા જ્ઞાનભૈષજ્યં પર્યેષ્ટિતવ્યં સર્વકુશલમૂલં ચ સમ્યક્સમુદાનયિતવ્યમ્ । મિત્યેવં ચોપપરીક્ષિતવ્યઃ યચ્ચ જ્ઞાનભૈષજ્યં સમુદાનયિત્વા તેન ચતુર્દિશં ગત્વા સર્વસત્ત્વાનાં ભૂતચિકિત્સા કર્તવ્યાઃ ભૂતચિકિત્સયા ચ સત્ત્વાનિ ચિકિત્સિતવ્યાઃ
ક્પ્.97 તત્ર કતરં લોકોત્તરં જ્ઞાનભૈષજ્યં । યદિદં હેતુપ્રત્યયજ્ઞાનઃ નૈરાત્મ્યેનિઃસત્ત્વઃનિર્જીવનિષ્પોષનીષ્પુદ્ગલેષુ ધર્મેષ્વધિમુક્તિજ્ઞાનં । શૂન્યતાનુપલમ્ભેષુ ધર્મેષુ અનુત્રાસઃ ચિત્તપરિગવેષતાયે વીર્યં । સ એવં ચિત્તં પરિગવેષતે । કતરં ચિત્તં રજ્યતિ વા દુષ્યતિ વા મુહ્યતિ વા । અતીતં વા અનાગતં વા પ્રત્યુત્પન્નં વા । યદિ તાવદ્ અતીતં ચિત્તં તત્ક્ષીણં । યાદનાગતં ચિત્તં તદસમ્પ્રાપ્તઃ અથ પ્રત્યુત્પન્નસ્ય ચિત્તસ્ય સ્થિતિર્નાસ્તિ ।
ક્પ્.98 ચિત્તં હિ કાશ્યપ ન બહિર્ધા નોભયાયોમન્તરાલે ઉપલભ્યતે । ચિત્તં હિ કાશ્યપ અરૂપ્યનિદર્શનમ્ અપ્રતિઘમ્ અનાભાસમ્ અવિજ્ઞાપ્તિકમ્ અપ્રતિષ્ઠિતમ્ અનિકેતઃ ચિત્તં હિ કાશ્યપ સર્વબુદ્ધૈર્ન દૃષ્ટં ન પશ્યન્તિ ન પશ્યિષ્યન્તિ ન દ્રક્ષ્યન્તિ યત્સર્વબુદ્ધૈર્ન દૃષ્તં ન પશ્યન્તિ ન દ્રક્ષ્યન્તિ કીદૃશસ્તસ્ય પ્રચારો દ્રષ્ટવ્યં નાન્યત્ર વિતથવિપર્યાસપતિતાયા સન્તત્યા ધર્માઃ પ્રવર્તન્તે 3 ચિત્તં હિ કાશ્યપ માયાસદૃશમ્મ્ અભૂતં વિકલ્પ્ય વિવિધોપપત્તિં પરિગૃહ્ણાતિ 4 ચિત્તં હિ કાશ્યપ વાયુસદૃશં દૂરઙ્ગમમ્ અગ્રાહ્યમ્ અપ્રચાર 5 ચિત્તં હિ કાશ્યપ નદીસ્રોતસદૃશમ્મ્ અનવસ્તિતમ્ ઉત્પન્નં ભગ્નવિલીન 6 ચિત્તં હિ કાશ્યપ પ્રદીપાર્ચિઃસદૃશં હેતુપ્રત્યયતયા પ્રવર્તતે । જ્વલતિ ચ 7
ક્પ્.99 ચિત્તં હિ કાશ્યપ વિદ્યુસદૃશ ક્ષણભઙ્ગાવ્યવસ્થિતં 8 । ચિત્તં હિ કાશ્યપ આકાશસદૃશમ્ આગન્તુકેરુપક્લેશે સઙ્કિશ્યતે 9 ચિત્તં હિ કાશ્યપ વાનરસદૃશ વિષયાભિલાષિ વિચિત્રકર્મસંસ્થાનતયા 10 ચિત્તં હિ કાશ્યપ ચિત્રકાર્સદૃશ વિચિત્રકર્માભિસંસ્કરણતયા । 11 ચિત્તં હિ કાશ્યપ અનવસ્થિતં નાનાક્લેશપ્રવર્તનતયા ચિત્તં હિ કાશ્યપ એકચરમ્ અદ્વિતીયચિત્તાભિસન્ધાનતયા 13 ચિત્તં હિ કાશ્યપ રાજસદૃશં સર્વધર્માધિપતેયા 14 ચિત્તં હિ કાશ્યપ અમિત્રસદૃશં સર્વદુઃખસઞ્જનનતયા 15
ક્પ્.100 ચિત્તં હિ કાશ્યપ પાંસ્વાગારસદૃશમ્ અનિત્યે નિત્યસઞ્જ્ઞયા 16 ચિત્તમ્ હિ કાશ્યપ નીલમક્ષિકાસદૃશમ્ અશુચો શુચિસઞ્જ્ઞાયા 17 ચિત્તં હિ કાશ્યપ મત્સ્યબડીશસદૃશ દુઃખે સુખસઞ્જ્ઞાયા 18 ચિત્તં હિ કાશ્યપ સ્વપ્નસદૃશમ્ અનાત્મીયે આત્મીયસઞ્જ્ઞાયા 19 ચિત્તં હિ કાશ્યપ પ્રત્યર્થિકસદૃશમ્ વિવિધકારણાકરણતયા 20 ચિત્તં હિ કાશ્યપ ઓજાહારયક્ષસદૃશ સદાવતારગવેષણતયા 21 ચિત્તં હિ કાશ્યપ અરિસદૃશં સદા ચ્છિદ્રારામગવેષણતયા 22
ક્પ્.101 ચિત્તં હિ કાશ્યપ સદા ઉન્નતાવનતમ્ અનુનયપ્રતિઘોપહતં 23 ચિત્તં હિ કાશ્યપ ચોરસદૃશ સર્વકુશલમૂલમુષણતયા 24 ચિત્તં હિ કાશ્યપ રૂપારામ પગતઙ્ગનેત્રસદૃશં 25 ચિત્તં હિ કાશ્યપ શબ્દારામ સઙ્ગ્રામભેરીસદૃશ 26 ચિત્તં હિ કાશ્યપ સદા ગન્ધારામ વરાહ ઇવ મીડકુણપે 27 ચિત્તં હિ કાશ્યપ રસારામ રસભોજ્યચેટીસદૃશં 28 ચિત્તં હિ કાશ્યપ સ્પર્ષારામ મક્ષિકેવ તૈલપાત્રે 29
ક્પ્.102 ચિત્તં હિ કાશ્યપ પરિગવેષમણં ન લભ્યતે 30 યન્ન લભ્યતે તન્નોપલભ્યતે તન્નાતીતં નાનાગતં ન પ્રત્યુત્પન્નં । યન્નાતીતં નાનાગતં ન પ્રત્યુત્પન્નં તત્રધ્વસમતિક્રાન્તં યત્ર્યધ્વસમતિક્રાન્તં । તન્નૈવાસ્તિ નેવ નાસ્તિ । યન્નૈવાસ્તિ ન નાસ્તિ । તદજાતં યદજાતં । તસ્ય નાસ્તિ સ્વભાવઃ યસ્ય નાસ્તિ સ્વભાવઃ તસ્ય નાસ્ત્યુત્પાદ । યસ્ય નાસ્ત્યુત્પાદઃ તસ્ય નાસ્તિ નિરોધઃ યસ્ય નાસ્તિ નિરોધઃ તસ્ય નાસ્તિ વિગમઃ અવિગમસ્તસ્યર્ન ગતિર્નાગતિર્ન ચ્યુતિર્નોપપત્તિઃ યત્ર ન ગતિર્નાગતિર્ન ચ્યુતિર્નોપપત્તિઃ તત્ર ન કેચિત્ સંસ્કારાઃ યત્ર ન કેચિત્ સંસ્કારાઃ તદસંસ્કૃતં । તદાર્યાણાં ગોત્ર
ક્પ્.103 ય 1 આર્યાણાં ગોત્ર । તત્રર્ન શિક્ષા ન નિશ્રયો નાનિશ્રયઃ યત્ર ન શિક્ષા ન નિઃશ્રયો નાનિશ્રયઃ તત્ર ન શિક્ષાવ્યતિક્રમઃ યત્ર ન શિક્ષાવ્યતિક્રમઃ તત્ર ન સંવરો નાસંવરઃ યત્ર ન સંવરો નાસંવર । તત્ર ન ચારો નાચારઃ ન પ્રચારઃ યત્ર ન ચારો નાચાર ન પ્રચારઃ તત્ર ન ચિત્તં ન ચેતસિકા ધર્માઃ યત્ર ન ચિત્તં ન ચેતસિકા ધર્માઃ તત્ર ન મનો ન વિજ્ઞાનઃ યત્ર ન મનો ન વિજ્ઞાન । તત્ર ન કર્મો ન વિપાકઃ યત્ર ન કર્મો ન વિપાકઃ તત્ર ન સુખં ન દુઃખં યત્ર ન સુખં ન દુઃખં તદાર્યાણાં ગોત્રં યદાર્યાનાં ગોત્રં તત્ર ન કર્મો ન કર્માભિસંસ્કારો નાપિ તત્ર ગોત્રે કાયેન કર્મ કૃયતે ન વાચા ન મનસા । નાપિ તત્ર ગોત્રે હીનોત્કૃષ્ટમધ્યમવ્યવસ્થાનં સમં તદ્ગોત્રમ્ આકાશસમતયા । નિર્વિશેષં તદ્ગોત્રં સર્વધર્મૈકરસતયા ।
ક્પ્.104 વિવિક્તં તદ્ગોત્રં કાયચિત્તવિવેકતયા । અનુલોમં તદ્ગોત્રં નિર્વાણસ્ય । વિમલં તદ્ગોત્રં સર્વક્લેશમલવિગત અમમં તદ્ગોત્રમ્ અહઙ્કારમમકારવિગતં । અવિષમં તદ્ગોત્રં ભૂતાભૂતસમતયા નિર્યાતં સત્યં તદ્ગોત્રં પરમાર્થસત્યયા । અક્ષયં તદ્ગોત્ર અત્યન્તતાનુત્પન્નં । નિત્યં તદ્ગોત્રં સદા ધર્મતથતયા । અશુભં તદ્ગોત્રં નિર્વાણપરમતયા । શુભં તદ્ગોત્રં સર્વાકારમલવિગતં । અનાત્મા તદ્ગોત્રમ્ આત્મનઃ પરિગવેષ્યમાણનુપલમ્ભાત્ । વિશુદ્ધં તદ્ગોત્રમ્ અત્યન્તવિશુદ્ધતયા ॥
ક્પ્.105 અધ્યાત્મં કાશ્યપ પરિમર્ગથ મા બહિર્વિધાવધ્વં । તત્કસ્માદ્ધેતોઃ ભવિષ્યન્તિ કાશ્યપ અનાગતે ધ્વનિ ભિક્ષવઃ શ્વલોષ્ટ્વાનુજવનસદૃશાઃ કથં ચ કાશ્યપ ભિક્ષવઃ શ્વલોષ્ટાનુજવનસદૃશા ભવતિ । તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ શ્વાનો લોષ્ટુના ત્રાસિતઃ તમેવ લોષ્ટુરનુધાવતિ । ન તમનુધાવતિ । યેન સ લોષ્ટું ક્ષિપ્તં ભવતિ । એવમેવ કાશ્યપ સત્યેકે શ્રમણબ્રાહ્મણા યે રૂપશબ્દગન્ધરસસ્પર્શૈર્ભયભીતા અરણ્યાયતનેષુ વિહરન્તિ । તેષા તત્રેકાકિનામ્ અદ્વિતીયાનાં કાયપ્રવિવિક્તવિહારિણાં રજનીયાસ્તજ્જક્રિયા રુપશબ્દગન્ધરસસ્પર્શાવભાસમ્ આગચ્છન્તિ । તે તત્રાવેક્ષકાઃ સુખલિકાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ રન્તિ ।
ક્પ્.106 તે ન જાન જાનન્તિ ન બુદ્ધ્યન્તિ કિં રૂપાશબ્દગન્ધરસસ્પર્શાન નીઃસરણમ્ ઇતિ । તે અજાનન્તઃ અબુદ્ધ્યન્તઃ તેષાં રૂપશબ્દગન્ધરસસ્પર્શાનાસ્વાદં ચાદીનવં ચા નિઃસરણં ચ અવતીર્ણા ગ્રામનગરનિગમરાષરાજધાનિષ્વ પુનરેવ રૂપશબ્દગન્ધરસસ્પર્શર્હન્ન્યં સચેદ્ અરણ્યગતા કાલં કુર્વન્તિ । તેષાં લોકિકસંવરસ્થિતાના સ્વર્ગલોકે ઉપપત્તિર્ભવતિ । તે તત્રાપિ દિવ્યૈઃ પઞ્ચભિઃ કામગુણૈર્હન્યં । તે તતશ્ચ્યુતા અપરિમુક્તા સમાનાશ્ચતુર્ભિરપાયૈર્નિરયતિર્યગ્ નિયમલોકાસુરૈઃ એવં હિ કાશ્યપ ભિક્ષવઃ શ્વલોષ્ટ્વનુજવનસદૃશા ભવન્તિ । ॥
ક્પ્.107 કથમ્ ચ કાશ્યપ ભિક્ષુર્ન શ્વલોષ્ટ્વનુજવનસદૃશો ભવતિ યઃ કાશ્યપ ભિક્ષુ આક્રુષ્ટો ન પ્રત્યાક્રોશતિ તાડિતો ન પ્રતિતાડયતિ પંસિતો ન પ્રતિપંસયતિ । ભણ્ડિતો ન પ્રતિભણ્ડયતિ । રોષિતો ન પ્રતિરોષયતિ । આધ્યાત્મં ચિત્તનિદ્ધ્યપ્તિં પ્રત્યવેક્ષતે । કો વાક્રુષ્ટો વા તાડિતો વા । પંસિતો વા ભણ્ડિતો વા રોષિતો વા । એવં હિ કાશ્યપ ભિક્ષુર્ન શ્વલોષ્ટ્વનુજવનસદૃશો ભવનસદૃશો ભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે ॥
શ્વાનો યથા લોષ્ટુન ત્રાસ્યમાનો
અનુધાવતે લોષ્ટુ ન યેન ક્ષિપ્તં
એમ્ એવિહેકૈ શ્રમણા દ્વિજા વા
રૂપાદિભીતા વનવાસમ્ આશ્રિતા ।
॥ તેષાં ચ તસ્મિન્ વસતામ્ અરણ્યે
રૂપાદયો દશનમ્ એત ઇષ્ટા ।
ઉપેક્ષકાધ્યાત્મગતે નભિજ્ઞા
આદીનવાન્ નિઃસરણેઃકમ્ એષા
અજાનમાના પુન ગ્રામમ્ આશ્રિતા ।
પુનેપિ રૂપેહિ વિહન્યમાના
શ્યુતશ્ચ દેવૈ મનુજૈશ્ચ કેચિત્
તત્રાપિ દિવ્યાન્ ઉપભુજ્ય ભોગા 3
અપાયભૂમિઃ પ્રપતન્તિ કેચિત્ ચ્યુતા ચ્યુતા દુઃખમુપૈતિ મૂઢાઃ
એવં હિ તે દુઃખશતાનુબદ્ધા શ્વલોષ્ટતુલ્યા સુગતેન દેશિતા । 4
આક્રુષ્ટ નાક્રોશતિ તાડિતસ્તથા ન પંસિતઃ પંસયતેશ્ચ કેચિત્
ન ભણ્ડિતો ભણ્ડયતે તથાન્યાન્ અરોષિતો રોષયતે ચ સૂરતઃ 5
અધ્યાત્મચિત્તં પ્રતિપ્રક્ષતશ્ચ ગવેષતે શાન્તતવિ સ્મૃતીમાન્
એવંવિધઃ શીલવ્રતોપપણ્નોઃ ન શ્વાનતુલ્ય કથિતો જિનેન । 6 ॥
ક્પ્.108 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ કુશલો અશ્વદમક સુતો । યત્ર યત્ર પૃથિવીપ્રદેશે અશ્વ સ્ખલતિ । ઉત્કુમ્ભતિ વા ખડુઙ્કક્રિયા વા કરોતિ । તત્ર તત્ર ચૈવ પૃથિવીપ્રદેશે નિગૃહ્ણાતિ સ તથા તથા નિગૃહ્ણાતિ યન્ન પુનરપિ ન પ્રકુપ્યતે । એવમેવ કાશ્યપ યોગાચારો ભિક્ષુર્યત્રયત્રૈવં ચિત્તસ્ય વિકારં પશ્યતિ । તત્ર તત્રૈવાસ્ય નિગ્રહાય પ્રતિપદ્યતે । સ તથા તથા ચિત્તં નિગૃહ્ણાતિ યથા ન પુન પ્રકુપ્યતે તત્રેદમુચ્યતે । ॥
યથાશ્વસૂત કુશલો ભવેત સ્ખલિતં ચ અશ્વ સમભિગ્ર્. હત્. ।
યોગી તથા ચિત્તવિકાર દૃષ્ટ્વા તથા નિગૃહ્ણાતિ યથા ન કુપ્યતે । ॥
ક્પ્.109 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ ગલગ્રહ સર્વેન્દ્રિયાણાં ગ્રહો ભવતિ જીવિતેન્દ્રિયસ્યોપરોધે વર્તતે । એવમેવ કાશ્યપ સર્વદૃષ્ટિગતાનામ્માત્મગ્રાહો ધર્મજીવિતેન્દ્રિયસ્યોપરોધેન વર્તતે । તત્રેદમુચ્યતે ॥
ગલગ્રહો વે યથ જીવિતેન્દ્રિયા નિગૃહ્ણતે નાસ્ય સુખં દદાતિ ।
દૃષ્ટિકૃતાનામપિ આત્મદૃષ્ટિ વિનાશયેત ઇમ ધર્મજીવિતં ॥
ક્પ્.110 તદ્યથાપિ નામ કાશ્યપ પુરુષો યતો યતઃ બદ્ધો ભવતિ તતસ્તત એવ મોચયિતવ્યો ભવતિ । એવમેવ કાશ્યપ યતો યત એવ ચિત્તં સજ્યતિ । તતસ્તત એવ મોચયિતવ્યં ભવતિ । તત્રેદમુચ્યતે ॥
યથાપિ બદ્ધઃ પુરુષઃ સમન્તાત્ સમન્તતો મોચયિતવ્ય ભોતિ
એવં યહીમ્ સજ્જતિ મૂઢચિત્તં તતસ્તતો યોગિન મોચનીયમ્ ॥
ક્પ્.111 દ્વાવિમૌ કાશ્યપ પ્રવ્રજિતસ્યાકાશપલિગોધૌ । કતમૌ દ્વૌ ।
લોકાયતમન્ત્રપર્યેષ્ટિતા ચ । ઉત્સદપાત્રચીવરધારણતયા ચ । ઇમૌ દ્વૌ । તત્રેદમુચ્યતે ॥
લોકાયતસ્યાભ્યસનાભિયોગો તતોત્સદં ચીવરપાત્રધારણં ।
આકાશબોધે ઇમિ દ્વે પ્રતિષ્ઠિતે તૌ બોધિસત્ત્વેન વિવર્જનીયૌ ॥
ક્પ્.112 દ્વાવિમૌ કાશ્યપ પ્રવ્રજિતસ્ય ગાઢબન્ધનો । કતમૌ દ્વિયદુતાત્મદૃષ્ટિકૃતબન્ધનં ચ લાભસત્કારશ્લોકબન્ધનં ચેતીમે કાશ્યપ દ્વૌ પ્રવ્રજિતસ્ય ગાઢબન્ધનં । તત્રેદમુચ્યતે 2 ॥
દ્વે બન્ધને પ્રવ્રજિતસ્ય ગાઢે દૃષ્ટિકૃતં બન્ધનમ્ ઉક્તમ્ આદૈઃ
સત્કારલાભો યશબન્ધનં ચ તે સર્વદા પ્રવ્રજિતેન ત્યજ્યે ॥
ક્પ્.113 દ્વાવિમૌ કાશ્યપ પ્રવ્રજિતસ્યાન્તારયકરો ધર્મૌ । કતમો દ્વૌ ।
ગૃહપતિપક્ષસેવના ચ આર્યપક્ષવિદ્વેષણતા ચેતીમે કાશ્યપ દ્વૌ પ્રવ્રજિતસ્યાન્તરાયકરૌ ધર્મૌ । તત્રેદમુચ્યતે 3 ॥
ગૃહસ્થપક્ષસ્ય ચ સેવના યા આચાર્યપક્ષસ્ય ચ યા વિગર્હણા ।
દ્વાવન્તરાયો પરિપન્થભૂતો તૌ બોધિસત્ત્વેન વિવર્યનીયો ॥
ક્પ્.114 દ્વાવિમૌ કાશ્યપ પ્રવ્રજિતસ્ય મલૌ કતમૌ દ્વન્ । યદુત ક્લેષાધિવાસનતા ચ મિત્રકુલભેક્ષાકકુલાદ્વ્યવસનતાગ્રહણં ચેતિમે કાશ્યપ દ્વૌ પ્રવ્રજિતસ્ય મલો । તત્રેદમુચ્યતે
ક્લેશશ્ચ યો પ્રવ્રજિતો ધિવાસયેત્ મિત્રં સ ભેક્ષાકકુલં ચ સેવતિ ।
એતૌ જિનેન્દ્રેણ હિ દેશિતૌ મલો તૌ બોધિસત્ત્વેન વિવર્જનીયોઃ ॥
ક્પ્.115 દ્વાવિમૌ કાશ્યપ પ્રવ્રજિતસ્યાશનિપ્રપાતૌ । કતમૌ દ્વૌ । સદ્ધર્મપ્રતિક્ષેપશ્ચ ચ્યુતશીલસ્ય ચ શ્રદ્ધાદેયપરિભોગં ચેતીમે કાશ્યપ દ્વૌ પ્રવ્રજિતસ્ય અશનીપ્રપાતો ધર્મઃ તત્રેદમુચ્યતે
મૂળ પાઠ: Kāśyapaparivartasūtra · Edition: A. von Staël-Holstein: The Kāśyapaparivarta. A Mahāyānasūtra of the Ratnakūṭa Class. Shanghai : The Commercial Press 1926. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0