ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

જાતકસ્તવ · શ્લોક 1-20

1

ક્વેદં દાશબલં ગુણૈર્ અશબલં ચર્યાવિભુત્વં વિભો જન્મસ્યન્દનિકાવિવર્તનજડં ચેતઃ ક્વ ચેદં મમ
યેનાવન્ધ્યફલોદયાસ્ ત્વયિ ભવન્ત્ય્ અભ્યાહિતાઃ પાંસવસ્ તેન સ્તુત્યનુબન્ધિના મુખરતામ્ આલમ્બતે ભારતી ॥

2

ચિત્તાલમ્બનલઙ્ઘિનઃ શમદૃશામ્ આવેણિકાઃ સદ્ગુણા વાચાં ગોચરતાં તુ યાન્તિ કલયા સ્થૂલા હિ વો માદૃશામ્
રત્નાન્ય્ અમ્બુનિધેર્ ઉપામ્બુપુલિનેષ્વ્ આવિર્ ભવન્ત્ય્ અર્થિનામ્ અન્તર્ભિન્નતરઙ્ગદ્યોતરુચકજ્યોત્સ્નાનિ ગૃહ્ણાતિ કઃ ॥

3

યા વો બોધિપથાનુયાનમહતામ્ ઉત્સાહિની કર્મણામ્ આસીલ્ લોકહિતોદયે જિન કૃપાવિષ્યન્દિની સન્તતિઃ
સાનેકાપચિતઃ પુનાતિ ભગવન્ સંકીર્ત્યમાનાધુના જ્ઞેયાભોગવિસારિણો ગતમલાઃ પ્રાગ્ એવ બોધૌ ગુણાઃ ॥

4

ઉદ્દામદ્વિરદસ્ય રાગવશિનો વૃત્તિં પુરોન્માદિનીમ્ આલોક્યાવ્યતિવર્તિના પ્રણિહિતા બોધૌ ધિયો યત્ ત્વયા
વિન્યસ્યન્ત ઇવામરાસ્ ત્વયિ ચિરં ધર્માભિષેકશ્રિયં તેનાકમ્પિતકેશરાન્તમ્ અસૃજન્ પુષ્પોપહારં દિવઃ ॥

5

ક્ષુદ્દુઃખગ્લપિતોદરીં ગિરિદરીરન્ધ્રાન્તરાલસ્થિતાં દૃષ્ત્વા શાવકઘાલનૈકરભસાં વ્યાઘ્રીં દયાઘ્રાતધીઃ
યત્ ત્વં વલ્કલિનીં જટાજનવતીં મૂર્તિં સમુત્સૃષ્ટવાંસ્ ત્રાણં તેન ભવાન્ ભવાદ્રિવિવરવ્યાવર્તિનાં દેહિનામ્ ॥

6

યત્ પ્રાલેયસિતોપલાદ્રિબહલાં માતઙ્ગતાં બિભ્રતા કાન્તારાન્તરવર્તિનાં તનુભૃતામ્ ઉચ્છિત્તયે વ્યાપદામ્
શૈલેન્દ્રં પૃથુલોપલં ચલયતા મુક્તસ્ ત્વયાત્મા તટાન્ મન્યે મત્સરિણાં નિતાન્તમલિનાસ્ તેન ક્ષતા વૃત્તયઃ ॥

7

યલ્ લોકામ્બરચન્દ્રચન્દ્રવપુષા ચન્દ્રપ્રભત્વે ત્વયા કલ્માષાન્તશિખં શિખામણિરુચા દત્તં દ્વિજાયાર્થિને
નાલાલ્ લૂનમ્ ઇવારવિન્દમ્ અસિના વ્યુત્કૃત્તમૂલં શિરસ્ તેનૈષાં જગતાં ગતો ઽસિ ગુરુતામ્ ઉસ્ણીષવન્ મૂર્ધનિ ॥

8

બાલાન્ બાલસરોજકોમલતનૂન્ યત્ પુત્રકાન્ અર્થિને પર્યસ્તાક્ષચલચ્છિખણ્ડકભૃતો દારાંસ્ ચ ભાવનુગાન્
પ્રાદાસ્ ત્વં જિન તેન નૂનમ્ અહ્હવન્ મારાઙ્ગનાનાં મુખં સંકોચાઞ્ચિતપક્ષ્મલોચનદલં લજ્જાલસામન્થરમ્ ॥

9

શય્યાસ્વપ્નવિચારિણા વનભુવાં ભૂત્વા પુરા પક્ષિણા ભિન્નાશેષકલે જગત્ય્ અવિકલે જ્યાયઃપથાશંસિના
વિસ્તારં ગમિતં વ્રતં વ્રતભૃતાં યન્ નાથ કાપિઞ્જલં તેનાજ્ઞાનરુજાં કિરીટકિરણચ્છાયાસ્ પદં વો ગતાઃ ॥

10

યત્ પર્ણામ્બુફલાશિનીં શશતનું ત્વં નાથ બિભ્રત્ પુરા તત્કાલાતિથયે કૃપાપરિચયાદ્ આતિથ્યમ્ આવેદયન્
આરૂઢઃ સ્ફુટવિસ્ફુલિઙ્ગમ્ અનલં તેનાધુનાપિ ક્ષિતાવ્ ઇન્દોર્ મણ્ડલલાઞ્છનં શશમયં યુષ્મદ્યશો લક્સ્યતે ॥

11

યત્ કોપારુણદૃષ્ટિના કલભુવા કૃત્વા ભ્રુવોર્ ભઙ્ગિનીં લેખામ્ ઉલ્લસિતાસિના વિદલિતપ્રત્યઙ્ગમ્ આશઙ્કિના
ત્વામ્ આસીત્ ક્ષણમ્ અપ્ય્ અવિક્ષતધિયં ત્યક્તુક્ષમા ન ક્ષમા મન્યે તેન નિરઙ્કુશાઃ સ્મરશરાઃ પુઙ્ખેષુ ભઙ્ગં ગતાઃ ॥

12

યદ્ દ્વેષી કરિણા ચિરાતતધનુર્ દન્તૈસ્ ત્વયાભ્યર્ચિતઃ ષડ્દન્તેન સતા સિતોન્નતબૃહજ્જીમૂતપુઞ્જત્વિષા
કોશાકર્ષણવાન્તભૂરિરુધિરક્ષોદારુણૈસ્ તેન વઃ પાતાલે ઽપિ ભુજંગમૈઃ શ્લથફણૈર્ અદ્યાપિ દંષ્ત્રાર્ચ્યતે ॥

13

સંરમ્ભાત્ ફણિનાં ફણાહતિચલાદ્ ભીમોર્મિમાલાદ્ અપાં પત્યુર્ યન્ મકરચ્છટાવિલુલિતાત્ પર્યસ્તનૌકા નરાઃ
પ્રેમ્ણા કાયમહાપ્લવેન ભવતા તીરાન્તમ્ આપાદિતાસ્ તત્કર્માતિશયેન તેન નિખિલા લોકાઃ કલત્રીક્ર્તાઃ ॥

14

શૈલાન્ મણ્ડલિનો વિલઙ્ઘ્ય વિષયાંસ્ તોયાવલીમેખલાન્ યચ્ ચિન્તામણિના નરેન્દ્ર બદરદ્વીપાન્તરાલોદરાત્
લબ્ધ્વા પૂર્ણફલાસ્ ત્વયા પ્રણયિનામ્ આશાવબન્ધાઃ કૃતાસ્ ત્વત્તસ્ તેન સમુદ્ભવન્તિ વિદુષાં સદ્ધર્મરત્નાઙ્કુરાઃ ॥

15

સાન્દ્રાભ્રાન્તવિતાનનીલવપુષામ્ ઓજોમુષાં રક્ષસાં ખડ્ગોત્કૃત્તદલૈર્ વિપાટિતશિરારન્ધ્રસ્રવલ્લોહિતૈઃ
યન્ માંસૈર્ અકૃથાઃ ક્ષુધાવ્યુપશમં સ્વૈર્ અવ્યપેતોષ્મભિર્ યોગા જન્મરુધો ભવોદ્ભવતૃષામ્ ઉચ્છેદિનસ્ તેન વઃ ॥

16

શ્યેનોત્ત્રાસવિશુષ્કકમ્પિતગલસ્યોત્સઙ્ગસંસર્પિણો યન્ નિઃસઙ્ગરતા શિવાય શિબિના રાજ્ઞા સતા પક્ષિણઃ
રક્તોદ્ગારકલઙ્કિતાતુલતુલામ્ આરોપિતા તે તનુર્ મારસ્ તેન દુકૂલપક્ષ્મતરલં નીતસ્ તુલાલાઘવમ્ ॥

17

લક્ષ્મીમ્ અપ્ય્ અવધૂય વાઞ્છિતફલામ્ આખણ્ડમ્ આધ્વંસિનીં યત્ તિર્યક્પ્રતિસન્ધિબન્ધમ્ અધમં કૃત્વા ભવાઞ્ જન્મનામ્
ચક્રે મર્મભિદાં રુજાં સ્વપિશિતૈઃ પ્રાબન્ધકીનાં શમં તેન ક્લેશવિષચ્છિદાં તવ ધિયાં અવ્યાહતાઃ શક્તયઃ ॥

18

યત્ સન્દોહમ્ ઇવ શ્રિયાઃ ફલમ્ ઇવ પ્રોચ્છ્રાયિ પુણ્યૌજસાં દિગ્ધં રક્તકણૈઃ સ્ફુરત્કુવલયચ્છાયાભિનીલાયિતમ્
ઉત્પાટ્યાક્ષતલોચનદ્વયમ્ અદાદ્ વિપ્રાય નિશ્ચક્ષુષે તેનાન્ધસ્ય તમસ્વતો ઽસ્ય જગતસ્ તુઙ્ગૈકદીપો ભવાન્ ॥

19

ઇત્ય્ આત્માર્થનિબન્ધિનેદમ્ ઋષિવાક્યાલંકૃતં દર્શિતં લેશસ્યાપિ ન કીર્તનં જિન કૃતં ત્વદ્વર્ણરાશેર્ મમ
તારાબ્ધાનવતાં જલં જલપુરામ્ આકર્ષતા વારિધેર્ વેલાન્તેષ્વ્ ઇવ રોધસાં જલલવચ્છેદો હિ સંલક્ષ્યતે ॥

20

ત્વચ્ચર્યાતિશયાંશલેશરચનાદ્ યઃ શ્રેયસામ્ ઉદ્ભવઃ સમ્ભારો વિપુલપ્રસાદવિકસદ્ભક્ત્યાચિતાંશસ્ય મે
તેનાત્યન્તપરોપકારનિરતઃ સ્વાર્થે ઽપિ મન્દાદરો ભૂયાત્ સર્વવિદાં પરાર્થવિદુષાં યાનૈકતાનો જનઃ ॥

મૂળ પાઠ: Jātakastava · Edition: D. R. Shackleton Bailey: "Jātakastava of Jñānayaśas", in: Friedrich Weller: Asiatica: Festschrift Friedrich Weller, Leipzig 1954, pp. 22-29. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc