ગોપાલવિંશતિસ્તોત્રમ્ · અધ્યાય 1

.. ગોપાલવિંશતિસ્તોત્રમ્ ..
શ્રીમાન્ વેંકટનાથાર્યઃ કવિતાર્કિકકેસરી
વેદાન્તાચાર્યવર્યો મે સન્નિધત્તાં સદા હૃદિ ।
વન્દે વૃન્દાવનચરં વલવ્વીજનવલ્લભમ્
જયન્તીસમ્ભવં ધામ વૈજયન્તીવિભૂષણમ્

વાચં નિજાઙ્કરસિકાં પ્રસમીક્ષમાણો
વક્ત્રારવિન્દવિનિવેશિતપાંચજન્યઃ ।
વર્ણઃ ત્રિકોણરૂચિરે વરપુણ્ડરીકે
બદ્ધાસનો જયતિ વલ્લવચક્રવર્તી

આમ્નાયગન્ધરુદિતસ્ફુરિતાધરોષ્ઠમ્
આસ્રાવિલેક્ષણમનુક્ષણમન્દહાસમ્ ।
ગોપાલડિમ્ભવપુષં કુહના જનન્યાઃ
પ્રાણસ્તનન્ધયમવૈમિ પરં પુમાંસમ્

આવિર્ભવત્વનિભૃતાભરણં પુરસ્તાત્
આકુંચિતૈકચરણ નિભૃહિતાન્યપાદમ્ ।
દધ્નાનિબદ્ધમુખરેણ નિબદ્ધતાલં
નાથસ્ય નન્દભવને નવનીતનાટ્યમ્

કુન્દપ્રસૂનવિશદૈર્દશનૈશ્ચર્તુભિઃ
સંદશ્ય માતુરનિશં કુચચૂચુકાગ્રમ્ ।
નન્દસ્ય વક્ત્રમવલોકયતો મુરારેર્-
મન્દસ્થિતં મમમનીષિતમાતનોતુ

હર્તું કુમ્ભે વિનિહિતકરઃ સ્વાદુ હૈયઙ્ગવીનં
દૃષ્ટ્વા દામગ્રહણચટુલાં માતરં જાતરોષામ્ ।
પાયાદીષત્પ્રચલિતપદૌ નાપગચ્છન્ન તિષ્ઠન્
મિથ્યાગોપઃ સપદિ નયને મીલયન્ વિશ્વગોપ્તા

વ્રજયોષિદપાઙ્ગ વેધનીયં
મથુરાભાગ્યમનન્યભોગ્યમીડે ।
વસુદેવવધૂ સ્તનન્ધયં તદ્-
કિમપિ બ્રહ્મ કિશોરભાવદૃશ્યમ્

પરિવર્તિતકન્ધરં ભયેન
સ્મિતફુલ્લાધરપલ્લવં સ્મરામિ ।
વિટપિત્વનિરાસકં કયોશ્ચિદ્-
વિપુલોલૂખલકર્ષકં કુમારમ્

નિકટેષુ નિશામયામિ નિત્યં
નિગમાન્તૈરધુનાઽપિ મૃગ્યમાણમ્ ।
યમલાર્જુનદૃષ્ટબાલકેલિં
યમુનાસાક્ષિકયૌવનં યુવાનમ્

પદવીમદવીયસીં વિમુક્તે-
રટવીં સમ્પદમ્બુ વાહયન્તીમ્ ।
અરૂણાધરસાભિલાષવંશાં
કરૂણાં કારણમાનુષીં ભજામિ

અનિમેષનિવેષ્ણીયમક્ષ્ણો-
રજહદ્યૌવનમાવિરસ્તુ ચિત્તે ।
કલહાયિતકુન્તલં કલાપૈઃ
કરૂણોન્માદકવિગ્રહં મહો મે

અનુયાયિમનોજ્ઞવંશનાલૈ-
રવતુ સ્પર્શિતવલ્લવીવિમોહૈઃ ।
અનઘસ્મિતશીતલૈરસૌ મામ્
અનુકમ્પાસરિદમ્બુજૈરપાઙ્ગૈઃ

અધરાહિતચારૂવંશનાલા
મકુટાલમ્બિમયૂરપિઞ્ચ્છમાલાઃ ।
હરિનીલશિલાવિભઙ્ગનીલાઃ
પ્રતિભાઃ સન્તુ મમાન્તિમપ્રયાણે

અખિલાનવલોકયામિ કાલાન્
મહિલાદીનભુજાન્તરસ્યૂનઃ ।
અભિલાષપદં વ્રજાઙ્ગનાનામ્
અભિલાક્રમદૂરમાભિરૂપ્યમ્

મહસે મહિતાય મૌલિના
વિનતેનાઞ્જલિમઞ્જનત્વિષે ।
કલયામિ વિમુગ્ધવલ્લવી-
વલયાભાષિતમઞ્જુવેણવે

જયતુ લલિતવૃત્તિં શિક્ષિતો વલ્લવીનાં
શિથિલવલયશિઞ્જાશીતલૈર્હસ્તતાલૈઃ ।
અખિલભુવનરક્ષાગોપવેશસ્ય વિષ્ણો-
રધરમણિસુધાયામંશવાન્ વંશનાલઃ

ચિત્રાકલ્પઃ શ્રવસિ કલયલ્લાઙ્ગલીકર્ણપૂરં
બર્હોત્તંસસ્ફુરિતચિકુરો બન્ધુજીવં દધાનઃ ।
ગુંજાબદ્ધામુરસિ લલિતાં ધારયન્ હારયષ્ટિં
ગોપસ્ત્રીણાં જયતિ કિતવઃ કોઽપિ કૌમારહારી

લીલાયષ્ટિં કરકિસલયે દક્ષિણે ન્યસ્ત ધન્યા-
મંસે દેવ્યાઃ પુલકરુચિરે સન્નિવિષ્ટાન્યબાહુઃ ।
મેઘશ્યામો જયતિ લલિતો મેખલાદત્તવેણુ-
ર્ગુઞ્જાપીડસ્ફુરિતચિકુરો ગોપકન્યાભુજઙ્ગઃ

પ્રત્યાલીઢસ્થિતિંઅધિગતાં પ્રાપ્તગાઢાઙ્કપાલીં
પશ્ચાદીષન્મિલિતનયનાં પ્રેયસીં પ્રેક્ષમાણઃ ।
ભસ્ત્રાયન્ત્રપ્રણિહિતકરો ભક્તજીવાતુરવ્યાદ્
વારિક્રીડાનિબિડવસનો વલ્લવીવલ્લભો નઃ

વાસો હૃત્વા દિનકરસુતાસન્નિધૌ વલ્લવીનાં
લીલાસ્મેરો જયતિ લલિતામાસ્થિતઃ કુન્દશાખામ્ ।
સવ્રીડાભિસ્તદનુ વસને તાભિરભ્યર્થ્યમાને
કામી કશ્ચિત્કરકમલયોરઞ્જલિં યાચમાનઃ

ઇત્યનન્યમનસા વિનિર્મિતાં
વેંકટેશકવિના સ્તુતિં પઠન્ ।
દિવ્યવેણુરસિકં સમીક્ષતે
દૈવતં કિમપિ યૌવતપ્રિયમ્