એકોત્તરાગમ · ભાગ 112

( એઆ.ત્રિપ્ 2.1 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવમ્ અભાવિતમ્ અમૃદુ ભવતિ અકર્મણ્યં યથેદં ચિત્તમ્ । ચિત્તં હિ ભિક્ષવઃ અભાવિતમ્ અમૃદુ ભવતિ અકર્મણ્યમ્ ।
તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ નશ્ ચિત્તમ્ અભાવિતમ્ અમૃદુ ભવિષ્યતિ અકર્મણ્યમ્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 2.2 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવં સુભાવિતં મૃદુ ભવતિ કર્મણ્યં યથેદં ચિત્તં । ચિત્તં હિ ભિક્ષ વઃ સુભાવિતં મૃદુ ભવતિ કર્મણ્યમ્ ।
તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નઃ સુભાવિતં મૃદુ ભવિષ્યતિ કર્મણ્યમ્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિ ક્ષિ તવ્યમ્ ॥
( એઆ.ત્રિ 2.3 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુ પશ્યામિ યદ્ એવમ્ સુભાવિતં મૃદુ ભવતિ કર્મણ્યં યથેદં ચિત્તમ્ । ચિત્તં હિ ભિક્ષવઃ સુભાવિતં મૃદુ ભવતિ કર્મણ્યં ।
તદ્ય્ અથા યાનિ કાનિ ચિદ્ દારુજાતાનિ સ્ય્ ઉઃ ચન્દનં તેષામ્ અગ્રમ્ આખ્યાયતે મૃદુતાયાં કર્મ ણ્યતાયાં ।
એવમ્ એવ નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવમ્ સુભાવિતં મૃદુ ભવતિ કર્મણ્ યં યથેદં ચિત્તમ્ । ચિ ત્તં હિ ભિક્ષવઃ સુભાવિતં મૃ દુ ભવતિ કર્મણ્યમ્ ।
તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નઃ સુભાવિતં મૃદુ ભવિષ્યતિ કર્મણ્યમ્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 3.11 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવમ્ અદા ન્તમ્ અગુપ્તમ્ અરક્ષિતમ્ અસંવૃતમ્ અભાવિત મ્ આયત્યાં દુઃખવિપાકં ભવતિ યથેદં ચિત્તમ્ । ચિત્તં હિ ભિક્ષવઃ અદાન્તમ્ અગુપ્તમ્ અરક્ષિતમ્ અસંવૃતમ્ અભાવિતમ્ આયત્યાં દુઃખવિપાકં ભવતિ ।
તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નશ્ ચિત્તમ્ અદાન્તમ્ અગુપ્તમ્ અરક્ષિતમ્ અસંવૃતમ્ અભાવિતમ્ આયત્યાં દુઃખવિપાકં ભવિષ્યતિ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 3.12 ) નાહમ્ એક ધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવમ્ સુ દાન્તં સુગુપ્તં સુરક્ષિતં સુસંવૃતં સુભાવિતમ્ આયત્યાં સુખવિપાકં ભવતિ યથેદં ચિત્તમ્ । ચિત્તં હિ ભિક્ષવઃ સુદાન્તં સુગુપ્તં સુરક્ષિતં સુસંવૃતં સુભાવિતમ્ આયત્યાં સુખ વિપાકં ભવતિ ।
તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નઃ સુદાન્તં સુગુપ્તં સુરક્ષિતં સુસંવૃતં સુભાવિતમ્ આયત્યાં સુખવિપાકં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 3.13 ) યથા દુઃખવિપાકં સુખવિ પાકમ્ એવ અનર્થાય અર્થાય અહિતાય હિતાય દુઃખાય સુખાય વ્યસનાય સંપદે વિપત્તયે સંપત્તયે અસમૃદ્ધયે સમૃદ્ધયે અપારિપૂરયે પારિપૂરયે પારિહાણાય અપારિહાણાય ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 3.21 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવમ્ અદાન્તમ્ અગુપ્તમ્ અરક્ષિતમ્ અસંવૃતમ્ અભાવિતં સંરાગાય સંવર્ત્ અ તે યથેદં ચિત્તમ્ । ચિત્તં હિ ભિક્ષવઃ અ દાન્તમ્ અગુપ્તમ્ અરક્ષિતમ્ અસંવ્ ઋત્ અ મ્ અ ભાવિતં સંરાગાય સંવર્તતે ।
તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નશ્ ચિત્તમ્ અદાન્તમ્ અગુપ્તમ્ અરક્ષિતમ્ અસંવૃત મ્ અભાવિતં સંરાગા ય સંવર્ત્સ્યતિ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 3.22 ) નાહમ્ એ કધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવમ્ સુદાન્તં સુગુપ્તં સુરક્ષિતં સુસંવૃતં સુભાવિતમ્ અસંરાગાય સંવર્તતે યથે દં ચિત્તં । ચિત્તં હિ ભિક્ષ વ ઃ સુદાન્તં સુગુપ્તં સુરક્ષિતં સુસંવૃતં સુભાવિતમ્ અસંરાગાય સંવર્તતે ।
તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નઃ સુદાન્તં સુગુપ્તં સુરક્ષિતં સુસંવૃતં સુભા વિતમ્ અસંરાગાય સંવર્ત્સ્યતિ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 3.23 ) યથા સંરા ગાય અસંરાગાય એવં સદ્વેષાય અસદ્વેષાય સંમોહાય અસંમોહાય સંયોગાય વિસંયોગાય્ અ સ ં ક્લેશાય વ્યવદાનાય આચયાય અપચયાય ઉપાદાનાય અનુપાદાનાય ઉચ્છેદાય અનુચ્છેદાય સંશ્રે ણનાય વિશ્રેણનાય સંધૂપનાય વિધૂપનાય બાહુલ્યાય સંલેખાય સં સર્ગાય અસંસર્ગાય પ્રપઞ્ચાય નિષ્પ્રપઞ્ચાય આલયાય અનાલયાય અવ્યુપશમાય વ્યુ પશમાય ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 4.11 ) તદ્યથા શાલિશૂકો વા યવશૂકો વા મિથ્યાદુષ્પ્રણિ હિતઃ સ્ ય્ આત્ । તં શૂકં સ્ત્રી વા પુરુષો વા સુકુમારઃ સુખૈષી પદ્ભ્યામ્ અન્વાક્રમેત । સ તસ્ય અભવ્યસ્ ત્વ ચં ભિત્વા રુધિરમ્ ઉત્પાદયિતું । તત્ કસ્ય હેતોર્ । મિથ્યાદુષ્પ્રણિહિતત્વાચ્ છૂકસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 4.12 ) એવમ્ એવ સ બત મિથ્યાદુષ્પ્રણિહિતેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉ ત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્ય ત્ ઇ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । મિથ્યાદુષ્પ્રણિહિતત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 4.13 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નઃ ચિત્ત ં મિથ્ ય્ આદુ ષ્પ્રણિહિતં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિત્ અ વ્ય્ અં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 4.21 ) તદ્યથા શ્ આલિશૂકો વા યવશૂકો વા સમ્યક્સુપ્રણિહિતઃ સ્યાત્ । તં શૂકં સ્ત્રી વા પ્ ઉરુષો વા સુકુમારઃ સુખૈષી પદ્ભ્યામ્ અન્વાક્રમેત । સ તસ્ય ભવ્યસ્ ત્વચં ભિત્વા રુધિરમ્ ઉત્પાદયિતું । તત્ કસ્ય હે તોઃ । સમ્યક્સુપ્રણિહિતત્વાચ્ છૂકસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 4.22 ) એવમ્ એવ સ બત સમ્યક્સુપ્ર ણિહિતેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અ લમાર્યવિશેષાધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્ ય્ અ તિ વા સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । ઋજુ સમ્યક્સુપ્રણિહિતત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 4.23 ) તસ્મા ત્ તર્હ્ય્ એ વ ં શિક્ષ્ ઇ તવ્યં યન્ નશ્ ચિત્તં સમ્યક્સુપ્રણિહિતં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શ્ ઇ ક્ષિતવ્યં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 5.11 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી હરિદ્રયા વા મષિણા વા સંસૃષ્ટા સ્યાદ્ આવિલીકૃતા । તત્ર ચક્ષુષ્મ્ આન્ પુ રુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવ્ ઇલત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 5.12 ) એવમ્ એવ સ બત આવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયા ર્ થ્ અ ં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 5.13 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવ્ અ ં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નઃ ચિત્તં મિથ્યાદુષ્પ્રણિહિતં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 5.21 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી હરિદ્રયા વા મષિણા વા અસંસૃષ્ટા સ્યાદ્ અનાવિલીકૃતા । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમા ણઃ પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અ નાવિલત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 5.22 ) એવમ્ એવ સ બત અનાવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધ્ અર્ મ્ અમ્ અલમાર્ ય્ અ વ્ ઇ શેષાધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યત્ ઇ વા સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 5.23 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નો ઽનાવિલં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥ ॥

( એઆ.ત્રિપ્ 6.11 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી અગ્નિના તપ્તા સંતપ્તા ક્વથિતા ઉત્સદકજાતા સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વકં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાદ્ ઉ દકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 6.12 ) એવમ્ એવ સ બત આવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં વા જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહા રતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થા નં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 6.13 ) ત સ્ માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નશ્ ચિત્તમ્ આવિલં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભ્ ઇ ક્ષવઃ શિક્ષ્ ઇ તવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 6.21 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી અગ્નિના અ તપ્તા અસંતપ્તા અમૃષિતા અનુત્સદક જાતા સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિલત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 6.22 ) એવમ્ એવ સ બત અનાવિલેન ચિત્તેન આત્મા ર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉ ત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિ લત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 6.23 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિત વ્યં યચ્ ચિત્તં નો ઽનાવિલં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 7.11 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી શેવાલપણવપર્યવનદ્ધા સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમા ણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 7.12 ) એવમ્ એવ સ બત આવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિ શેષાધિગમં જ્ઞાનં વ્ આ દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 7.13 ) તસ્માત્ ત ર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નશ્ ચ્ ઇત્તમ્ આવિલં ભ્ અ વિ ષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 7.21 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી ન શેવાલપણવપર્યવનદ્ધા સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિલત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।

( એઆ.ત્રિપ્ 7.22 ) એવમ્ એવ સ બત આવિલેન ચ્ ઇત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં વા જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પ્ અર્શવિહારતાં વા જ્ ઞ્ આસ્ ય્ અતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા સ્થ્ આનમ્ એતદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિ લત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 7.23 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નો ઽનાવિલં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 8.11 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી વાયુના ઈરિતા પ્રે રિતા ભ્રામિતા ॥। સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 8.12 ) એવમ્ એવ સ બત આવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં વા જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 8.13 ) તસ્મા ત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નશ્ ચિત્તમ્ આવિલં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 8.21 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી વાયુના અનીરિતા સ્યાદ્ અપ્ ર્ એ ર્ ઇતા અભ્રામિતા અ ચ્ આ લિતા ॥। સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વ ં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણ્ અઃ પશ્ ય્ એ ત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિલત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 8.22 ) એવમ્ એવ સ બત આવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થ ં વા જ્ઞાસ્યતિ પર્ આર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં વા જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતો ર્ । અનાવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 8.23 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નો ઽનાવિલં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 9.11 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી અન્ધકારે પ્રદેશે ઉપનિ ક્ષિપ્તા સ્યાત્ ॥। ચક્ષુષ્પ થે । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અન્ધકારોપનિક્ષિપ્તત્વાદ્ ઉદકપાત્ર્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 9.12 ) એવમ્ એવ સ બત આ વિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં વા જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અ ન્ધકારાયિતત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 9.13 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નશ્ ચિત્તમ્ અન્ધકારં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 9.21 ) તદ્યથા ઉદકપાત્રી અનન્ધકારે પ્રદેશે ઉપ નિક્ષિપ્તા સ્યાત્ ॥। દમે સ ચક્ષુષ્પથે । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણઃ પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનન્ધક્ આરોપનિક્ષિપ્તત્વાદ્ ઉદક પાત્ ર્ય્ આઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 9.22 ) એવમ્ એવ સ બત અનન્ધકારાયિતેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરા ર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં વા જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શ વ્ ઇ હારતાં વા જ્ ઞ્ આસ્ ય્ અતિ વા દ્ ર્ અક્ ષ્ય્ અ તિ વ્ આ સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનન્ધકારયિતત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 9.23 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યચ્ ચિત્તં નો ઽનન્ધકારં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 10.11 ) તદ્યથા આ દર્શ ઃ અપરિશુદ્ધ ઃ સ્યાદ્ અપર્યવદાતઃ અપરિકર્મીકૃતઃ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિ મિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અપરિશુદ્ધત્વાદ્ આદર્શસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 10.12 ) એવમ્ એવ સ બત અપરિશુદ્ધેન ચિત્તેન અપર્યવદાતેન અપરિકર્મીકૃતેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં વા જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતો ર્ । અપરિશુદ્ધત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 10.13 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ ન નશ્ ચિત્તમ્ અપરિશુદ્ધં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 10.21 ) તદ્યથા આ દર્શઃ પરિશુદ્ધઃ સ્યાત્ પર્યવદા તઃ સુપરિકર્મીકૃતઃ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણઃ પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । સુપરિશુદ્ધત્વાદ્ આદર્શસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 10.22 ) એવમ્ એવ સ બત પરિશુ દ્ધેન ચિત્તેન પર્યવદાતેન સુપરિકર્મીકૃતેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા સ્થાનમ્ એ તદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । સુપ રિશુદ્ધત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 10.23 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્ય ં યચ્ ચિત્તં નઃ સુપરિશુદ્ધં ભવિષ્યતિ પર્યવદાતં એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 11.11 ) તદ્યથા ઉદકહ્રદઃ ક્ષુભિતો લુઠિત્ અઃ કલલીભૂતઃ સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુ ર્ ઉ ષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમાણો ન પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાદ્ ઉદકહ્રદસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 11.12 ) એવમ્ એવ સ બત આવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમા ર્યવિશેષાધિગમં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્રક્ષ્યતિ વા નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । આવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 11.13 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિત વ્યં યન્ ન નશ્ ચિત્તમ્ આવિલં ભવિષ્યત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 11.21 ) તદ્યથા ઉદકહ્રદઃ અચ્છો વિપ્રસન્નઃ અનાવિલઃ સ્યાત્ । તત્ર ચક્ષુષ્માન્ પુરુષઃ સ્વં મુખનિમિત્તં પ્રત્યવેક્ષમા ણઃ પશ્યેત્ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિલત્વાદ્ ઉદ ક્ અ હ્રદસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 11.22 ) એવમ્ એવ સ બત અનાવિલેન ચિત્તેન આત્માર્થં વા જ્ઞાસ્યતિ પરાર્થં વા ઉભયાર્થં વા ઉત્તરં વા મનુષ્યધર્મમ્ અલમાર્યવિશેષાધિગ મં જ્ઞાનં વા દર્શનં વા સ્પર્શવિહારતાં વા જ્ઞાસ્યતિ વા દ્ ર ક્ષ્યતિ વા સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અનાવિલત્વાચ્ ચિત્તસ્ય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 11.23 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિ તવ્ય ં ય ચ્ ચ્ ઇત્તં નો ઽનાવિલં ભવિષ્ય ત્ય્ એ વ્ અ ં વ્ ઓ ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યં ॥ ॥
+ + + ગપ્
( એઆ.ત્રિપ્ 13.11 ) દુરાખ્યાતે ધર્મવિનય (અ) યઃ સમાદાપયતિ બહુશઃ પાપં પ્રસવતિ, એવમ્ એતદ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ દુરાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ । સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે (અ) યઃ સમાદાપયતિ બહુશઃ પુણ્યં પ્રસવતિ, એવમ્ એતદ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ સ્વાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.12 ) દુરા ખ્યાતે ધર્મવિનય (બ્) યઃ સમાદાપયતિ બહુશઃ પાપં પ્રસવતિ, એવમ્ એતદ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ દુરાખ્યાતો ધર્મવિ નયઃ । સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે (બ્) યઃ સમાદાપયતિ બહુશઃ પુણ્યં પ્રસવતિ, એ વમ્ એતદ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ સ્વાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ ॥

( એઆ.ત્રિપ્ 13.13 ) દુરાખ્યાતે ધર્મવિનય (અ) યઃ સમાદાપયતિ (બ્) યશ્ ચ સમ્ આદાપ્યતે ઉભાવ્ અપિ બહુશઃ પાપં પ્રસવતઃ, એવમ્ એત દ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ દુરાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ । સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે (અ) યઃ સમાદાપયતિ (બ્) યશ્ ચ સમાદાપ્યતે ઉભાવ્ અપિ બહુશઃ પુણ્યં પ્રસવતઃ, એવમ્ એતદ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ સ્વાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.14 ) દુરાખ્યાતે ધર્મવિનય (અ) યશ્ ચ સમાદાપયતિ (બ્) યશ્ ચ સમાદાપ્યતે (ચ્) યશ્ ચ સમા દાપિતસ્ તથતાં પ્રતિપદ્યતે સર્વે તે બહુશઃ પાપં પ્ર સવન્તિ, એવમ્ એતદ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ દુરાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ । સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે (અ) યશ્ ચ સમાદાપયતિ (બ્) યશ્ ચ સમાદાપ્યતે (ચ્) ય્ અશ્ ચ સમાદાપિતસ્ તથતાં પ્રતિપદ્યતે સર્વે તે બહુશઃ પ્ ઉ ણ્ ય્ અં પ્રસવન્તિ, એવમ્ એતદ્ ભવતિ યથાપિ તદ્ સ્વાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.15 ) યથા સમાદાપનેન ચત્વારિ સૂત્રાણિ એવં પ્રતિગ્રાહેણ ચત્વારિ સૂત્રાણિ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.21 ) દુરાખ્યા ત્ એ ધર્મવિનયે યથાયથા આરબ્ધવીર્યસ્ તથાતથા પાપં । સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે યથાયથા કુસીદસ્ તથા ત થા પાપં । દુરાખ્યાતે ધર્મવિનયે યથાયથા કુસીદસ્ તથાતથા શ્રેયઃ । સ્વાખ્યાતે ધર્ મવિનયે યથાયથા આરબ્ધવીર્યસ્ તથાતથા શ્રેયઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.22 ) યથા પાપં શ્રેય એવં દુઃખં સુખં, ન સ્પર્શં સ્પર્શો દુઃખ ॥।
( એઆ.ત્રિપ્ 13.31 ) દુરાખ્યાતે ધર્મવિનયે યથાયથા આરબ્ધવી ર્યસ્ તથાતથા અનર્થઃ । સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે યથાયથા કુસીદસ્ તથાતથા અનર્થઃ । દુરાખ્યાતે ધર્મવિનયે યથા યથા કુસીદસ્ તથાતથા અર્થઃ । સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે યથાય થા આરબ્ધવીર્યસ્ તથાતથા અર્થઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.31 ) યથા અનર્થો ઽર્થઃ એવમ્
( એઆ.ત્રિપ્ 13.32-38 ) અહિતં હિતં દુઃખં સુખં વ્યસનં સંપદ્ વિપત્તિઃ સંપત્તિઃ અસમૃદ્ધિઃ સમૃદ્ધિઃ અપારિપૂરિઃ પારિપૂરિઃ પરિહાણિહ્ અપરિહાણિ ઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.41 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ ય એવમ્ અનર્થાય સંવર્તતે યથા દુરાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ । દુરા ખ્યાતો ધર્મવિનયઃ અનર્થાય સંવર્તતે । નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ ય એવમ્ અર્થાય સંવર્તતે યથા સ્વાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ । સ્વાખ્યાતો ધર્મવિનયઃ અર્થાય સંવર્તતે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 13.42 ) યથા અનર્થાયાર્થાય પૂર્વવત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 13.51 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન સમન્વાગતો બાલો મૂઢ અવ્યક્ત અસત્પુરુષો વેદિતવ્યઃ યથા દુરાખ્યાત્ એ ન્ અ ધ્ અર્ મ્ અવિનયેન । દુરાખ્યાતેન ધર્મવિનયેન સમન્વાગતો બાલો મૂઢ અવ્યક્તો અસત્પુરુષો વેદિતવ્યઃ ॥

( એઆ.ત્રિપ્ 13.52 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન સમન્વાગતો પણ્ડિતો વ્યક્તઃ સત્પુરુષો વ્ એ દિત્ અવ્ ય્ અઃ ય થા સ્વાખ્યાતેન ધર્મવિનયેન । સ્વાખ્યાતેન ધર્મવિનયેન સમન્વાગતો પણ્ડિતો વ્યક્તઃ સત્પુરુષો વેદિતવ્યઃ । બાલઃ ક્ષતો ભલ્લ ઉપપદ્યતે પૂર્વવત્ ॥ ॥ પૂર્વવત્ = અપાયદુર્ગતિવિનિપાતેષુ ગચ્છતિ પતતિ ઉપપદ્યતે દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધાવતિ સંસરતિ: સ્. 15.61
( એઆ.ત્રિપ્ 14.00 ) ઉદ્દાન્ અં
પા પકા અકુશલા અષ્ટૌ અષ્ટ્ ઔ સંયોજનૈસ્ તથા ।
સત્વસંશબ્દિતા અષ્ટૌ પુદ્ગલૈર્ અપિ ચાષ્ટિકા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.01 ) શ્રાવસ્ત્યાં નિદાનં ।
( એઆ.ત્રિપ્ 14.11 ) (અ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્મા ઃ સ ંભવન્તિ સર્વે તે અવિદ્યાનિવરણેન । (બ્) અવિદ્યાનિવરણં તેષામ્ અગ્રમ્ આખ્યાતં યદુત સંગ્રહાય ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.12 ) (અ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સર્વે તે અવિદ્યાનિવરણેન । (બ્) અ વિ દ્યાનિવરણં તેષામ્ અગ્રમ્ આખ્યાતં યદુત સંગ્રહાય । (ચ્) અવિદ્યાનિવરણે સમવહતે એવં તેષાં સમુદ્ઘાતો ભવતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.21 ) (અ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સં ભવન્તિ સર્વે તે અવિદ્યાનિવરણેન । (બ્) અવિદ્યાનિવરણં તેષામ્ અગ્રમ્ આખ્યાતં યદુત સંગ્રહાય ।
( એઆ.ત્રિપ્ 14.22 ) તદ્યથા (અ) યાઃ કાશ્ચિત્ કૂટાગારે સોપાનસ્ય સર્વાસ્ તાઃ કૂટંગમાઃ કૂટનિશ્રિતાઃ કૂટપ્રતિબદ્ધાઃ કૂટાવસરણાઃ । (બ્) કૂટાસ્ તાસામ્ અગ્ર આખ્યાતો યદુત સંગ્રહાય ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.23 ) એવમ્ એવ (અ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સર્વે તે અવિદ્યાનિવરણેન । (બ્) અવિદ્યાનિવરણં તેષા મ્ અગ્રમ્ આખ્યાતં યદુત સંગ્રહાય ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.31 ) (અ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સર્વે તે અવિદ્યાનિવરણેન । (બ્) અવિદ્યાનિવરણં તેષામ્ અગ્રમ્ આખ્યાતં યદુત સંગ્રહા ય । (ચ્) અ વિદ્યાનિવરણે સમવહતે એવં તેષાં સમુદ્ઘાતો ભવતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.32 ) તદ્યથા (અ) યાઃ કાશ્ચિત્ કૂટાગારે સોપાનસ્ય સર્વાસ્ તાઃ કૂટંગમાઃ કૂટનિશ્રિતાઃ કૂટપ્રતિબદ્ધાઃ કૂટાવસરણાઃ । (બ્) કૂટાસ્ તાસામ્ અગ્ર આખ્યાતો યદુત સંગ્રહાય । (ચ્) કૂટે સમવહતે એવં તાસાં સમુદ્ઘાતો ભવતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.33 ) એવમ્ એવ (અ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સ ર્વે તે અવિદ્યાનિવરણેન । (બ્) અવિદ્યાનિવરણં તેષામ્ અગ્રમ્ આખ્યાતં યદુત સંગ્રહાય । (ચ્) અવિદ્યાનિવરણે સમવહતે એવં તાસાં સમુદ્ઘાતો ભવતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.41 ) નાન્યત્ર એકધર્મેણ યેનેયં નિવૃતા પ્રજા ।
સન્ધાવતિ અહોરાત્રં સદા મોહેન આવૃતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.42 ) તાં ત્વ્ અવિદ્યાં પ્રહાયેહ તમ ઃ સ્ક ન્ ધ્ અ ં પ્રદાલ્ય ચ ।
નાસૌ પુનઃ સ ં સ રતે હ્ એ તુર્ ય્ અસ્ ય્ અ ન વિદ્ યતે ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.51 ) યથા અવિદ્યાનિવરણેન ચત્વારિ સૂત્રાણિ એવં તૃષ્ણા સંયોજનેન ચત્વારિ સૂત્રાણિ ॥ અત્ર ત્વ્ ઇમે ગાથે વક્તવ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 14.52 ) તૃષ્ણયા ગ્રથિતાઃ સત્વા રક્તચિત્તા ભવાભવે ।
તે યોગયુક્તા મારસ્ય અયોગક્ષેમિનો જનાઃ ।
જરામર ણમ્ આયાન્તિ વત્સઃ ક્ષીર પક ઇવ માતરં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.53 ) તાં તુ તૃષ્ણાં પ્રહાયેહ વીતતૃષ્ણો ભવાભવે ।
તૃષ્ણયાભિભવદ્ ભિક્ષુર્ અનિચ્છુઃ પરિનિર્વૃતઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.6 ) યથા યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્મા ઇતિ અષ્ટૌ સૂત્રાણ્ ઇ એવં યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ સંયોજનીયા ધર્મા ઇતિ અષ્ટૌ સૂત્રાણિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.71 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન સમન્વાગતાઃ સત્વા દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધાવન્તિ સંસરન્તિ યદુત અવિ દ્યાનિવરણેન । અવિદ્યાનિવરણેન સમન્વાગતાઃ સત્વા દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધાવન્તિ સંસરન્તિ । એતદ્ એવ સૂત્રમ્ ઉક્ત્વા ગાથા અતિરિક્તા ।
( એઆ.ત્રિપ્ 14.72 ) નાન્યત્ર એકધર્મેણ યેનેયં નિવૃતા પ્ર્ અજા ।
સન્ધાવતિ અહોરાત્રં સદા મોહતમોવૃતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.73 ) તાં ત્વ્ અવિદ્યાં પ્રહાયેહ તમ ઃ સ્કન્ધં પ્રદાલ્ય ચ ।
નાસૌ પુનઃ સંસરતે હેતુર્ યસ્ય ન વિદ્યતે ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.81 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્ય્ આમિ યેન સમન્વાગતાનાં સત્વાનાં દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધાવતાં સંસરતાં પૂર્વા કોટિર્ ન પ્રજ્ઞાયતે દુઃખસ્ય યદુત અવિદ્યાનિવરણેન । અવિદ્યાનિવરણેન સમન્વાગતાનાં સત્વાનાં દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સ ન્ધાવ તાં સંસરતાં પૂર્વા કોટિર્ ન પ્રજ્ઞાયતે દુઃખસ્ય । એતદ્ એવ સૂત્રમ્ ઉક્ત્વા પુનર્ ગાથા વાચ્યા ।
( એઆ.ત્રિપ્ 14.82 ) નાન્યત્ર એકધર્મેણ યેનેયં નિવૃતા પ્રજા ।
સન્ધાવતિ અહોરાત્રં સદા મોહતમોવૃ તા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.83 ) તાં ત્વ્ અવિદ્યાં પ્રહાયેહ તમ ઃ સ્કન્ધં પ્રદાલ્ય ચ ।
નાસૌ પુનઃ સંસરતે હેતુર્ યસ્ય ન વિદ્યતે ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.91 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન સમન્વાગતાઃ સત્વા દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધા વન્તિ સંસરન્તિ યદુત તૃષ્ણાસંયોજનેન । તૃષ્ણાસંયોજનેન સમન્વાગતાઃ સત્વા દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધાવન્તિ સંસરન્તિ । એતદ્ એવ સૂત્રમ્ ઉક્ત્વા પુનર્ ગાથા વાચ્યા ।
( એઆ.ત્રિપ્ 14.92 ) તૃષ્ણાદ્વિતી યઃ પુરુષઃ સુદીર્ઘે ઽધ્વનિ સંસરન્ ।
પુનઃપુનર્ ઉપાદત્તે ગર્ભમ્ એતિ પુનઃપુનઃ ।
ઇત્થંભાવાન્યથીભાવં સત્વાનામ્ આગતિં ગતિં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.93 ) તાં તુ તૃષ્ણાં પ્રહાયેહ ચ્છિત્વા સ્રોતો દુરત્યયં ।
નાસૌ પુનઃ સંસર ત્ ઇ તૃષ્ણા હ્ય્ અ સ્ય ન વિદ્યતે ॥

( એઆ.ત્રિપ્ 14.101 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન સમન્વાગતાનાં સત્વાનાં દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધાવતાં સંસરતાં પૂર્વા કોટિર્ ન પ્રજ્ઞા યતે દુઃખ સ્ય । તૃષ્ણાસ મન્વાગતાનાં સત્વાનાં દીર્ઘમ્ અધ્વાનં સન્ધાવતાં સંસરતાં પૂર્વા કોટિર્ ન પ્રજ્ઞાયતે દુઃખસ્ય । એતદ્ એવ સૂત્રમ્ ઉક્ત્વા પુનર્ ગાથા વાચ્યા ।
( એઆ.ત્રિપ્ 14.102 ) તૃષ્ણાદ્વિતીયઃ પુરુષઃ સુદીર્ઘે ઽધ્વનિ સંસરન્ ।
પુ નઃપુનર્ ઉપાદત્તે ગર્ભમ્ એતિ પુનઃપુનઃ ।
ઇત્થંભાવાન્યથીભાવં સત્વાનામ્ આગતિં ગતિં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.103 ) તાં તુ તૃષ્ણાં પ્રહાયેહ ચ્છિત્વા સ્રોતો દુરત્યયં ।
નાસૌ પુનઃ સંસરતિ તૃષ્ણા હ્ય્ અસ્ય ન વિદ્યતે ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 14.111 ) યથ્ આ સત્વૈર્ અષ્ટૌ સૂત્રાણિ એવં પુદ્ગલૈર્ અષ્ટૌ સૂત્રાણિ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.0 ) ઉદ્દાનં ।
હેતુઃ પૂર્વંગમશ્ ચૈવ મૂલં તચ્ ચ સગીયકં ।
દ્વે અષ્ટિકે દ્વે ક્ષતિકે કૃષ્ણપક્ષેણ યોજયેત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.1 ) અવિદ્યા ભિક્ષવ્ ઓ હેતુઃ સંરાગાય હેતુઃ સદ્વેષાય હેતુઃ સંમોહાય । વિદ્યા હેતુર્ અસંરાગાય હેતુર્ અસદ્વેષાય હેતુર્ અસંમોહાય । ઇતિ હિ ભિક્ષવઃ કર્મ હેતુર્ ઉપપત્તેસ્ તૃષ્ણા હે તુ ર્ અભિનિવૃત્તેઃ ઇહ ક્ષ્ત્સ્નસ્ય કર્મણઃ કુશલસ્ય સાસ્રવસ્ય ભાવનામયસ્ય । તત્રોપપન્ના ઃ સત્વા વિપાકં પ્રતિસંવેદયન્તે । તસ્માદ્ અહં સત્વાન્ યથાકર્મોપગાન્ વદામિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.21 ) અ વિદ્યા પૂર્વંગમં પૂર્વનિમિત્તમ્ અનેકવિધાનાં પાપકાનામ્ અકુશલાનાં ધર્માણાં સમુત્પત્તયે અન્વાચયઃ આહ્રીક્યમ્ અનપત્રાપ્યં ચ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અહ્રીમાન્ હિ ભિક્ષ્ ઉ ર્ અનપત્રાપી અવિદ્યાગતો ભવતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 15.22 ) વિદ્યા પૂર્વંગમં પૂર્વનિમિત્તમ્ અનેકવિધાનાં કુશલાનાં ધર્માણાં સમુત્પત્તયે અન્વાચયઃ હ્રીશ્ ચ વ્યપત્રાપ્યં ચ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । હ્રીમાન્ હિ ભિક્ષુર્ અપત્રાપ્ ઈ વિદ્યાગતો ભ્ અ વ્ અતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.31 ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સર્વે તે અવિદ્યામૂલકા અવિદ્યાસમુદયા અવિદ્યાજાતીયા અવિદ્યાપ્રભવા ઃ । અવિદ્યામૂલકા હિ ભિક્ષવો યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । અવિદ્યાગતો હિ ભિક્ષુર્ અજાનન્ કુશલાકુશલાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં ન પ્રજાનાતિ સાવદ્યાનવદ્યાન્ સેવિતવ્યાસેવિતવ્યાન્ હીનપ્રણીતકૃષ્ણશુક્લસપ્રતિભાગપ્રતીત્યસમુત્પન્નાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં ન પ્રજાનાતિ । સ કુશલા કુ શલાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં અપ્રજાનન્ સાવદ્યાનવદ્યાન્ સેવિતવ્યાસેવિતવ્યાન્ હીનપ્રણીતકૃષ્ણશુક્લસપ્રતિભાગપ્રતીત્યસમુત્પન્નાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં અપ્રજાનન્ન્ અવિ દ્યા ગતો ભવતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 15.32 ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ કુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સર્વે તે વિદ્યામૂલકા વિદ્યાસમુદયા વિદ્યાજાતીયા વિદ્યાપ્રભવા ઃ । વિદ્યામૂલકા હિ ભિક્ષવો યે કેચિદ્ અ ને કવિધાઃ કુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ । તત્ કસ્ય હેતોર્ । વિદ્યાગતો હિ ભિક્ષુર્ જાનન્ કુશલાકુશલાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ સાવદ્યાનવદ્યાન્ સેવિતવ્યાસેવિતવ્યાન્ હીનપ્ર ણીતક્ ઋષ્ણશુક્લસપ્રતિભાગપ્રતીત્યસમુત્પન્નાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ । સ કુશલાકુશલાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં પ્રજાનન્ સાવદ્યાનવદ્યાન્ સેવિતવ્યાસેવિતવ્યાન્ હીનપ્રણીતકૃષ્ણશુક્લસપ્ર્ અ તિભાગપ્રતીત્યસમુત્પન્નાન્ ધર્માન્ યથાભૂતં પ્રજાનન્ વિદ્યાગતો ભવતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 15.4 ) એવમ્ એવ સૂત્રમ્ ઉક્ત્વા ગાથા વાચ્યાઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 15.41 ) યાહ્ કાશ્ચન દુર્ગતયઃ અસ્મિન્ લોકે પરત્ર ચ ।
અવિદ્યામૂલકાઃ સ ર્વાઃ ઇચ્છાલોભસમર્પિતાઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.42 ) યતશ્ ચ ભવતિ પાપેચ્છુઃ પાપૈર્ આચારગોચરે ।
અથાસૌ પ્રસવતે પાપં અપાયાન્ યેન ગચ્છતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.43 ) તસ્માલ્ લોભમ્ અથો દ્વેષમ્ અવિદ્યાં ચ વિરાગયન્ ।
વિદ્યામ્ ઉત્પાદયન્ ભિક્ષુર્ દુઃખક્ષયમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.51 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યદ્ એવમ્ અનર્થાય સંવર્તતે યદુત અવિદ્યાનિવરણમ્ । અવિદ્યાનિવરણમ્ અનર્થાય સંવર્તતે ।
યથા અનર્થાય એવમ્ અહિતાય દુઃખાય વ્યસનાય વિપત્તયે અસમૃદ્ધયે અપરિપૂરયે પરિહાણાય ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 15.51 ) યથા અવિદ્યાનિવરણેન કૃષ્ણપક્ષ એવં તૃષ્ણાસંયોજનેન ક્ષૃણપક્ષઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 15.61 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન સમન્વાગતો બાલો મૂઢો ઽવ્યક્ત અસત્પુરુષો વેદિતવ્યઃ યથા અવિદ્યાનિવરણેન । અવિ દ્યાનિવરણેન સમન્વાગતો બાલો મૂઢ અવ્યક્ત અસત્પુરુષો વેદિતવ્યઃ । બાલઃ ક્ષતો ભલ્લ ઉપપદ્યતે અપાયદુર્ગતિવિનિપાતેષુ ગચ્છતિ પતતિ ઉપપદ્યતે દીર્ઘમ્ અધ્વાન ં સન્ધાવતિ સ્ અંસર તિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 15.62 ) યથા અવિદ્યાનિવરણેન કૃષ્ણપક્ષ એવં તૃષ્ણાસંયોજનેન ક્ષૃણપક્ષઃ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 16.0 ) ઉદ્દાનં ।
પંચ નિવરણોત્પાદાઃ પુરુષસ્ત્રીવિપર્યયઃ ।
તથોભયેન કૃત્વેહ વર્ગો ભવતિ સમુદ્દિતઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 16.101 ) ના હ મ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ કામચ્છન્દનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ યથા અશુભયા અનાસેવિતયા અભાવિતયા અબહુલીકૃતયા । અશુભયા અનાસેવિતયા અભ્ આ વિતયા અબહુલીકૃતયા અનુત્પન્નં ચ કામચ્છન્દનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.102 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ વ્યાપાદનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ યથા મૈત્ર્યા અનાસેવિતયા અભાવિતયા અબહુલીકૃતયા । મૈત્ર્યા અનાસેવિતયા અભાવિતયા અબહુલીકૃતયા અનુત્પન્નં ચ વાપાદનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.103 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ સ્ત્યાનમિદ્ધનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિ વ્ ઇ પુ લતાં ગચ્છતિ યથા + + + અનાસેવિતયા અભાવિતયા અબહુલીકૃતયા । + + + અનાસેવિતયા અભાવિતયા અબહુલીકૃતયા (સ્હ્ત્ 974અવ્5) અનુત્પન્નં ચ સ્ત્યાનમિદ્ધનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.104 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ (સ્હ્ત્ 974અવ્6) સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ ઔદ્ધત્યકૌકૃત્યનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ યથા શમથેન । શમથેન અનાસેવિતેન અભાવિતેન અબહુલીકૃતેન । અનુત્પન્નં ચ સ્ત્યાનમિદ્ધનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.105 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ વિચિકિત્સાનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે (સ્હ્ત્ 974અર્2) ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ યથા ઇદંપ્રત્યયતાપ્રતીત્યસમુત્પાદપરીક્ષયા અનાસેવિતયા અભાવિતયા અબહુલીકૃતયા । ઇદંપ્રત્યયતાપ્રતીત્યસમુત્પાદપરીક્ષયા અનાસેવિતયા અભાવિતયા અબહુલીકૃતયા અનુત્પન્નં ચ વિચિકિત્સાનિવરણમ્ ઉત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છતિ ।

( એઆ.ત્રિપ્ 16.106 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ (સ્હ્ત્ 974અર્5) યેનાનુત્પન્નં ચ કામચ્છન્દનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે યથા શુભયા આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા । શુભયા આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા કામચ્છન્દનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.107 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ વ્યાપાદનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે યથા મૈત્ર્યા આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા । મૈત્ર્યા આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા વ્યાપાદનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.108 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ સ્ત્યાનમિદ્ધનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે યથા + + + આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા । + + + આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા સ્ત્યાનમિદ્ધનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.109 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ ઔદ્ધત્યકૌકૃત્યનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે યથા શમથેન આસેવિતેન ભાવિતેન બહુલીકૃતેન । શમથેન આસેવિતેન ભાવિતેન બહુલીકૃતેન ઔદ્ધત્યકૌકૃત્યનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 16.110 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેનાનુત્પન્નં ચ વિચિકિત્સાનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે યથા ઇદંપ્રત્યયતાપ્રતીત્યસમુત્પાદપરીક્ષયા આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા । ઇદંપ્રત્યયતાપ્રતીત્યસમુત્પાદપરીક્ષયા આસેવિતયા ભાવિતયા બહુલીકૃતયા વિચિકિત્સાનિવરણમ્ નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચ પ્રહીયતે ॥

( એઆ.ત્રિપ્ 16.111 ) તસ્માત્ તર્હ્ય્ એવં શિક્ષિતવ્યં યન્ નો ન્વરણં નોત્પદ્યતે ઉત્પન્નં ચા પ્રહીયતે એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 16.2-17.3 ) નિછ્ત્ એર્હલ્તેન્
( એઆ.ત્રિપ્ 17.41 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન અનુત્પન્નાશ્ ચ કુશલા ધર્મા નોત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ પ્રહીયન્તે અનુત્પન્ના અકુશલા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ યથા પાપમિત્રતયા પાપસહાયતયા પાપસંપર્કતયા । તત્ કસ્ય હેતોઃ । પાપમિત્રસ્ય હિ ભિક્ષોર્ વિહરતઃ પાપસહાયસ્ય પાપસંપર્કસ્ય અનુત્પન્નાશ્ ચ કુશલા ધર્મા નોત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ પ્રહીયન્તે અનુત્પન્નાઃ પાપકા અકુશલા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 17.42 ) નાહમ્ એકધર્મમ્ અપિ સમનુપશ્યામિ યેન અનુત્પન્નાશ્ ચ પાપકા અકુશલા ધર્મા નોત્પદ્ ય્ અ ન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ પ્રહીયન્તે અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ યથા કલ્ યાણમિ ત્ર્ અત યા કલ્યાણસહાયતયા કલ્યાણસંપર્કતયા । તત્ ક સ્ય હેતોઃ । કલ્યાણમિત્રસ્ય હિ ભિક્ષોર્ વિહરતઃ કલ્યાણસહાયસ્ય કલ્યાણસંપર્કસ્ય અનુત્પન્નાશ્ ચ પાપકા અકુશલા ધર્મા નોત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ પ્રહીયન્તે અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્મા ઉત્પ દ્યન્ તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 17.43 ) યથા પાપમિત્રતયા કલ્યાણમિત્રતયા એવં અયોનિશો મનસીકારેણ યોનિશો મનસીકારેણ એવં કૌશીદ્યેન વીર્યારંબેન પ્રમાદેન અપ્રમાદેન મિથ્યાદૃષ્ટ્યા સમ્યગ્દૃષ્ટ્યા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 17.511 ) મિથ્યાદૃષ્ટિઃ પરમ્ અવદ્યાનાં । તત્ કસ્ય હેતોર્ । મિથ્યાદૃષ્ટેઃ પુરુષપુદ્ગલસ્ય યચ્ ચ કાયકર્મ તથાદૃષ્ટેઃ યદ્ વાક્કર્મ યા ચેતના યા પ્રાર્થના યઃ પ્રણિધિર્ યે ચ સંસ્કારાસ્ તન્મયાઃ સર્વે ઽસ્ય તે ધર્મા અનિષ્ટત્વાય સંવર્તન્તે અકાન્તત્વાય અપ્રિયત્વાય અમનાપત્વાય અમનોજ્ઞત્વાય અનભિપ્રેતત્વાય સંવર્તન્તે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । દૃષ્ટિર્ હિ પાપિકા યદુત મિથ્યાદૃષ્ટિઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 17.512 ) તદ્યથા ભિક્ષવસ્ તિક્તા ન્ય્ અ લાબુબીજાનિ વા નિમ્બબીજાનિ વા કાશાતકીબીજાનિ વા સુક્ષેત્રે રોપિતાનિ સ્યુઃ સુસ્નિગ્ધે વા પૃથિવીપ્રદેશે ઉપનિક્ષિપ્તાનિ તાનિ યં યમ્ એવ પૃથિવ્યાઃ પૃ થ્ ઇ વ્ ઈરસમ્ આદદતે અદ્ભ્ય અબ્રસં તેજ સ સ્ તેજોરસં વાયોર્ વાયુરસં સ્ અર્ વ્ એ ઽસ્ ય્ અ તે રસાસ્ તિક્તત્વાય સંવર્તન્તે કટુકત્વાય અસ્વાદુત્વાય । તત્ કસ્ય હેતોર્ । બીજાનિ હિ તિક્તાનિ કટૂન્ય્ અસ્વાદૂનિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 17.513 ) એવમ્ એવ્ અ મિથ્યાદૃષ્ટિર્ ભિક્ષવઃ પરમ્ અવદ્યાનાં । મિથ્યાદૃષ્ટેઃ પુરુષપુદ્ગલસ્ય યચ્ ચ કાયકર્મ તથાદૃષ્ટેઃ યદ્ વાક્કર્મ યા ચેતના યા પ્રાર્થના યઃ પ્રણિધિર્ યે ચ સંસ્કારાસ્ તન્મયાઃ સર્વે ઽસ્ય તે ધર્મા અનિષ્ટત્વાય સંવર્તન્તે અકાન્તત્વાય અપ્રિયત્વાય અમનાપત્વાય અમનોજ્ઞત્વાય અનભિપ્રેતત્વાય સંવર્તન્તે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । દૃષ્ટિર્ હિ ભિક્ષવઃ પાપિકા યદુત મિથ્યાદૃષ્ટિઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 17.521 ) સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ભિક્ષવઃ પરમ્ અનવદ્યા નાં । ત ત્ કસ્ય હેતોઃ । સમ્યગ્દૃષ્ટે ઃ પુરુષપુદ્ગલસ્ય યચ્ ચ કાયકર્મ તથાદૃષ્ટેઃ યદ્ વાક્કર્મ યા ચેતના યા પ્રાર્થના યઃ પ્રણિધિર્ યે ચ સંસ્કારાસ્ તન્મયાઃ સર્વે ઽસ્ય તે ધર્મા ઇષ્ટત્વાય સંવર્તન્તે કાન્ત ત્વાય પ્રિયત્વાય મનાપત્વાય મનોજ્ઞત્વાય અભિપ્રેતત્વાય સંવર્તન્તે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । દૃષ્ટિર્ હિ ભિ ક્ ષવો ભદ્રિકા યદુત સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 17.522 ) તદ્યથા ઇક્ષુબીજાનિ વા શાલિબીજાનિ વા મૃદ્વિકાબ્જાનિ વા સુક્ષે ત્રે રો પિતાનિ સ્યુઃ સુસ્નિગ્ધે વા પૃથિવીપ્રદેશે ઉપનિક્ષિપ્તાનિ તાનિ યં યમ્ એવ પૃથિવ્યાઃ પૃથિવીરસમ્ આદદતે અદ્ભ્યઃ અબ્રસં તેજ સ સ્ તેજોરસં વાયોર્ વાયુરસં સર્વે ઽસ્ય તે રસા અતિ ક્તત્વાય સંવર્તન્તે અકટુકત્વાય સ્વાદુત્વાય । તત્ કસ્ય હેતોર્ । બીજાનિ હિ અતિક્તાન્ય્ અકટૂનિ સ્વાદૂનિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 17.523 ) એવમ્ એવ સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ પરમ્ અનવદ્યાના ં । તત્ કસ્ય હેતોઃ । સમ્યગ્દૃષ્ટેઃ પુરુષપુદ્ગલસ્ય યચ્ ચ કાયકર્મ તથાદૃષ્ટેઃ યદ્ વા ક્ક ર્મ યા ચેતના યા પ્રાર્થના યઃ પ્રણિધિર્ યે ચ સંસ્કારાસ્ તન્મયાઃ સર્વે ઽસ્ય તે ધર્મા ઇષ્ટત્વાય સંવર્તન્તે કાન્તત્વાય પ્રિયત્વાય મનાપત્વાય મનોજ્ઞત્વાય અભિપ્રેતત્વાય સંવર્તન્તે । તત્ કસ્ય હેતોર્ । દૃષ્ટિર્ હિ ભિક્ષવો ભદ્રિક્ આ યદુત સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 17.531 ) હીનાન્ ધર્માન્ ન સેવેત પ્રમાદેન ન સંવસેત્ ।
મિથ્યાદૃષ્ટિન્ ન રોચેત ન ભવેલ્ લોકવર્ધનઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 17.532 ) સમ્યગ્દૃષ્ટિર્ અધીમાત્રા લૌકિકી યસ્ય વિદ્યતે । ॥અધિમાત્રા
અપિ જાતિસહસ્રાણિ નાસૌ ગચ્છતિ દુર્ગતિં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18. ) ઉદ્દાનં ।
અહિતં દાનદૌઃશીલ્યં શીલં મનોમયદ્વયં ।
પુણ્યં તથાષ્ટિકાં કૃત્વા ક્ષતિકાભિશ્ ચતુર્દશ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.11 ) એકો ધર્મો લોક ઉત્પદ્યતે બહુજનાહિતાય બહુજનદુઃખાય અનર્થાયાહિતાય દુઃખાય દેવમનુષ્યાણાં યદુત માત્સર્યં । માત્સર્યં લોક ઉત્પદ્યતે બહુજનાહિતાય બહુજનદુઃખાય અનર્થાયાહિતાય દુઃખાય દેવમનુષ્યાણાં ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.12 ) એકો ધર્મો લોક ઉત્પદ્યતે બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય લોકાનુકંપાયૈ અર્થાય હિતાય સુખાય દેવમનુષ્યાણાં યદુત વિગતમલમાત્સર્યં । વિગતમલમાત્સર્યં લોક ઉત્ પ દ્યતે બહુજનહિતાય બહુજનસુખાય લોકાનુકંપાયૈ અર્થાય હિતાય સુખાય દેવમનુષ્યાણાં ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.2 ) દાનસૂત્ર
( એઆ.ત્રિપ્ 18.21 ) એવં હિ સત્વા જાનીયુર્ દાનસ્ય ફલં દાનસંવિભાગસ્ય ચ ફલવિપાકં યથાહ્ અં જ્ આ ન્ આમિ દાનસ્ય ફલં દાનસંવિભાગસ્ય ચ ફલવિપકામ્ । અપીદાનીં યો ઽસૌ ભવત્ય્ અપશ્ચિમકઃ કવટશ્ ॥કવડશ્॥ ચરમ આલોપસ્ તતો ઽપિ નાદત્વા નાસંવિભજ્ય પરિભુંજીરન્ સચેલ્ લભેરન્ દક્ષિણીયં પ્રતિગ્રાહકં ન ચૈષામ્ ઉત્પન્નો માત્સર્યમલશ્ ચ ચિત્તં પર્યાદાય તિષ્ઠેદ્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.22 ) યસ્માત્ તર્હિ સત્વા ન જાનન્તિ દાનસ્ય ફલં દાનસંવિભાગસ્ય ચ ફલવિપાકં યથાહં જાનામિ દાનસ્ય ફલં દાનસંવિભાગસ્ય ચ ફલવિપાકં, તસ્માદ્ અદત્વા અસંવિભજ્ય પરિભુંજતે આગૃહીતેન ચેતસા, ઉત્પન્નં ચૈષાં માત્સર્યં ચિત્તં પર્યાદાય તિષ્ઠતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.231 ) એવં હિ સત્વા જાનીયુર્ યથા પ્રોક્તં મહર્ષિણા ।
વિપાકઃ સં વિભાગસ્ય યથા ભવતિ મહાર્થિકઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.232 ) નાદત્વા પરિભુંજીરન્ ન સ્યુર્ મત્સરિણસ્ તથા ।
ન ચૈષામ્ આગ્રહે ચિત્તમ્ ઉત્પદ્યેત કથંચન ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.233 ) યસ્માત્ ત્વ્ એતે ન જાનન્તિ બાલા મોહતમોવૃતાઃ ।
અદત્વા ભુંજતે તસ્મા દ્ આ ગૃહીતેન ચેતસા ।
ઉત્પન્નં ચૈષાં માત્સર્યં ચિત્તમ્ આદાય તિષ્ઠતિ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.31 ) એવં હિ સત્વા જાનીયુર્ દુઃશીલા પાપધર્માણ આત્મનો ગતિં ચોપપત્તિં ચાભિસંપરાયં ચ યથાહં જાનામિ સત્વાનાં દુઃ શ્ ઈ લા ના ં પાપધર્માણાં ગતિં ચોપપત્તિં ચાભિસંપરાયં ચ । અપીદાનીં મ્લાયેયુઃ શુષ્યેયુર્ લૂતા વા હરિતા નડા આમ્. + + + + + + ચ્છન્ન ।

( એઆ.ત્રિપ્ 18.32 ) યસ્માત્ તર્હિ સત્વા ન જાનન્તિ દુઃશીલાઃ પાપ ધર્માણ આત્મનો ગ ત્ ઇ ં ચોપપત્તિં ચાભિસંપરાયં ચ ય્તસ્માત્ કાયેન દુશ્ચરિતં ચરન્તિ વાચા મનસા દુશ્ચરિતં ચરન્તિ । તે કાયેન દુશ્ચરિતં ચરિત્વા વાચા મનસા દુશ્ચરિતં ચરિત્વા તદ્ધેતુ સ્ તત્પ્રત્યયં કાયસ્ય ભેદાત્ પર ંમ રણાદ્ અપાયદુર્ગતિવિનિપાતં નરકેષૂપપદ્યન્તે ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.331 ) એવં હિ સત્વા જાનીયુર્ યથા પ્રોક્તં મહર્ષિણા ।
યા ગતિઃ પાપકર્માણાં દુઃશીલાનામ્ ઇતશ્ ચ્યુતે ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.332 ) મ્લાયેયુર્ અથ શુષ્યેયુર્ લૂતા વા હરિતા નડા ઃ ।
યસ્માત્ તુ ન પ્રજાનન્તિ બાલા મોહતમોવૃતાઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.333 ) તસ્માત્ કાયેન વાચા ચ મનસા ચાપ્ય્ અસંવૃતાઃ ।
કુર્વન્તિ પાપકં કર્મ યદ્ ભવતિ કટુકોદયં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.334 ) ન તત્ કર્મ કૃતં સાધુ કૃત્વા યદ્ અનુતપ્યતે ।
ર્ ઉદન્ન્ અશ્રુમુખો યસ્ય વિપાકં પ્રતિસેવતે ॥

( એઆ.ત્રિપ્ 18.335 ) તત્ર કર્મ કૃતં સાધુ કૃત્વા યન્ નાનુતપ્યતે ।
યસ્ય પ્રતીતઃ સુમના વિપાકં પ્રતિસેવતે ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.41 ) એવં હિ સત્વા જાનીયુઃ શીલવન્તો ગુણવન્તઃ પેશલા ઃ કલ્યાણધર્માણઃ આત્મનો ગતિં ચોપપત્તિં ચાભિસંપરાયં ચ યથાહં જાનામિ સત્વાનાં શીલવતાં ગુણવતાં પેશલાનાં કલ્યાણધર્માણાં ગતિં ચોપપત્તિં ચાભિસંપરાયં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.42 ) અપીદાનીં અનેન પૂતિકાયેન જાતીય ન્ત્ ઓ જિહ્રીયન્તો વિતરન્તો વિજુગુપ્સમાનાઃ શસ્ત્રમ્ અપ્ય્ આધારયેયુર્ વિષમ્ અપિ ભક્ષયેયુર્ રજ્વાવનદ્ધા મ્રિયેરન્ પ્રપાતાદ્ વા પ્રપતેયુ ઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.431 ) એવં હિ સત્વા જાનીયુર્ યથા પ્ર્ ઓ ક્ત્ અં મહર્ ષ્ ઇણા ।
યા ગતિઃ શીલયુક્તાનાં યા ગતિર્ ધર્મજીવિનઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.432 ) અનેન પૂતિકાયેન જાતીયન્તઃ પુનઃપુનઃ ।
શસ્ત્રમ્ આધારયેયુસ્ તે દેવલોકાભિનન્દિનઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.51 ) યો ઽસૌ ભવતિ સ્ત્રી વા પુરુષો વા દુઃશીલઃ પાપધર્માઃ કાયદુશ્ચરિતેન સમન્વાગતો વાઙ્મનોદુશ્ચરિતેન સમન્વાગતસ્ તસ્ય કાયસ્ય ભેદાદ્ અયમ્ એવંરૂપો મનોમયઃ કાયો ઽભિનિર્વર્તતે તદ્યથા કૃષ્ણસ્ય કુતપસ્ય નિર્ભાસઃ અ ન્ધકારતમિસ્રયા વા રાત્ર્યા યેષાં દિવ્યં ચક્ષુઃ સુવિશુદ્ધં ત એનં પશ્યન્તિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.52 ) યો ઽસૌ ભવતિ સ્ત્રી વા પુરુષો વા શીલવાન્ કલ્યાણઅધર્મા ઃ કાયદુશ્ચરિતેન સમન્વાગતો વાઙ્મનહ્ સુ ચરિતેન સમન્વાગતસ્ તસ્ય કાયસ્ય ભેદાદ્ અયમ્ એવંરૂપો મનોમયઃ કાયો ઽભિનિર્વર્તતે તદ્યથા શુક્લસ્ય પટસ્ય નિર્ભાસઃ જ્યોત્સ્નાયા વા રાત્ર્યા યેષાં દિવ્યં ચક્ષુઃ સુવિશુદ્ધં ત એનં પશ્ ય્ અન્તિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.61 ) મા યૂયં ભિક્ષવઃ પુણ્યેભ્યો ભૈષ્ટ । તત્ કસ્ય હેતોઃ । સુખસ્યૈતદ્ અધિવચનમ્ ઇષ્ટસ્ય કાન્તસ્ય પ્રિયસ્ય મનાપસ્ય યદુત પુણ્યાનીતિ । અપુણ્યાત્ તુ યૂયં ભિક્ષવઃ વિ રમત । ત ત્ કસ્ય હેતોર્ । દુઃખસ્યૈતદ્ અધિવચનમ્ અનિષ્ટસ્યાકાન્તસ્યાપ્રિયસ્યામનઆપસ્ય યદુતાપુણ્યાનીતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.621 ) અભિજાનામ્ય્ અહ ં ભિક્ષવ્ ઓ દ્ ઈ ર્ગરાત્રકૃતાનાં પુણ્યાનાં દીર્ઘરાત્રમ્ ઇષ્તં પ્રિયં મનઆપં વિપાકં પ્રત્યનુભવિતું ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.622 ) સપ્તાહં વર્ષાણિ મૈત્રં ચિત્તં ભાવયિત્વા સપ્ત સંવર્તવિવર્તકલ્પાન્ નેમં લોકમ્ ઉપાગમમ્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.623 ) સંવર્તમાને ઽહં લોકે આભાસ્વરે દેવનિકાયે ઉપપદ્યે । વિવર્તમાને લોકે શૂન્યે બ્રાહ્મે વિમાને ઉપપદ્યે । તત્રાહં ભવામિ બ્રહ્મા મહાબ્રહ્મા અભિભૂર્ અનભિભૂતો ઽન્યતરદશશતવશવર્તી મહાબ્રહ્મા તેષાં સત્વાનામ્ અગ્ર આખ્યાતઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.624 ) ષડ્વિંશત્કૃત્વશ્ ચાહં શક્રો ઽભૂવન્ દેવાનામ્ ઇન્દ્રો
( એઆ.ત્રિપ્ 18.625 ) ઽનેકશતકૃત્વશ્ ચ રાજાભૂવં ચક્રવર્તી ચતુરન્તો વિજેતા ધાર્મિકો ધર્મરાજઃ સપ્તરત્નસમન્વાગતઃ તસ્ય મમ ઇમાન્ય્ એવંરૂપાણિ સપ્ત રત્નાનિ અભૂવંસ્ તદ્યથા ચક્રરત્નં હસ્તિરત્નમ્ અશ્વરત્નં મણિરત્નં સ્ત્રીરત્નં ગૃહપતિરત્નં પરિણાયકરત્નમ્ એવ સપ્તમં પૂર્ણં ચ મે ઽભૂત્ સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનાં । સો ઽહમ્ ઇમામ્ એવ સમુદ્રપર્યન્તાં મહાપૃથિવીમ્ અખિલામ્ અકણ્ટકામ્ અનુત્પીડામ્ અદણ્ડેનાશસ્ત્રેણ ધર્મેણ સમેનાભિનિર્જિત્યાધ્યવસિતવાન્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.626 ) તસ્ય મમૈતદ્ અ ભવત્ । કસ્યૈતત્ કર્મણઃ ફલં કસ્યૈષ કર્મણઃ ફલવિપાકો યેનાસ્મ્ય્ એતર્હ્ય્ એવં મહર્દ્ધિક એવં મહાનુભાવ ઇતિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.627 ) તસ્ય મમૈતદ્ અભવત્ । ત્રયાણામ્ એતત્ કર્મણાં ફલં ત્રયાણામ્ એષ કર્મ ણાં ફલવિપાકો યેનાસ્મ્ય્ એતર્હ્ય્ એવંમહર્દ્ધિક એવં મહાનુભાવઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 18.628 ) કતમેષાં ત્રયાણાં । યદુત દાનસ્ય દમસ્ય સંયમસ્ય ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 18.631 ) વિપાકં પશ્ય પ્ ઉ ણ્યાનાં કુશલાનાં સુખૈષિણાં ।
મૈત્રં ચિત્તં ભાવયિત્વા સપ્ત વર્ષાણિ ભિક્ષવઃ ॥ 1
( એઆ.ત્રિપ્ 18.632 ) સપ્ત સંવર્તવૈવર્તાન્ નેમં લોકમ્ ઉપાગમમ્ । ॥ઉપગમત્
સંવર્તમાને લોકે ઽસ્મિન્ ભવામ્ય્ આભાસ્વરોપગઃ ॥ 2
( એઆ.ત્રિપ્ 18.633 ) વિવર્તમાને ચ ભવામ્ય્ એષ બ્રહ્મોપગો હ્ય્ અહં ।
સપ્તકૃત્વો મહાબ્રહ્મા વશવર્ત્ય્ અભવત્ પુરા ॥ 3
( એઆ.ત્રિપ્ 18.634 ) ષટ્ત્રિંશદ્ગુણકૃત્વશ્ ચ દેવરાજ્યમ્ અકારયત્ ।
અનેકશતકૃત્વશ્ ચ રાજાભૂવન્ પ્રતાપવાન્ ॥ 4
( એઆ.ત્રિપ્ 18.635 ) મૂર્ધ્નાભિષિક્તઃ ક્ષત્રિયો જામ્બૂષણ્ડેશ્વરસ્ તદા ।
અ દ ણ્ડેનાશસ્ત્રેણ વિજિત્ય પૃથિવીમ્ ઇમાં ॥ 5
( એઆ.ત્રિપ્ 18.636 ) અસાહસેન ધર્મેણ સમ્યગ્ એવાનુશિષ્ટવાન્ ।
ધર્મચક્રં વર્તયિત્વા અસ્મિન્ પૃથિવીમણ્ડલે ॥ 6
( એઆ.ત્રિપ્ 18.637 ) મહાધનો મહાભોગે જાતો ઽહં તાદૃશે કુ લે ।
સર્વદ્રવ્યોપસંપન્નો રત્નૈઃ સપ્તભિર્ એવ ચ ॥ 7
( એઆ.ત્રિપ્ 18.638 ) પ્રભૂતવિત્તોપકરણો રાજાભૂવન્ પ્રતાપવાન્ ।
એષ હેતુર્ હિ માહાત્મ્યે પ્રભૂત્વં યેન જાયતે ॥ 8
( એઆ.ત્રિપ્ 18.639 ) બુદ્ધાઃ સંગ્રાહકા લોકે એતત્ તેષાં સુદેશિતમ્ ।
કઃ શ્રુત્વા ન પ્રસીદેત અપિ કૃષ્ણાભિજાતિકઃ ॥ 9
( એઆ.ત્રિપ્ 18.640 ) તસ્માદ્ ઇહાત્મકામેન માહાત્મ્યમ્ અભિકાઙ્ક્ષતા ।
સદ્ધર્મો ગુરુકર્તવ્યઃ સ્મરતા બુદ્ધશાસનમ્ ॥ 10 ॥
+ + + ..... + + + ગપ્

( એઆ.ત્રિપ્ 22.51 ) રાગાય પ્રતિપન્ના દ્વેષાય મોહાય પ્રતિપન્ના । ન રાગાય પ્રતિપન્ના ન દ્વેષાય ન મોહાય પ્રતિપન્ના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 22.52 ) ન રાગક્ષયાય પ્રતિપન્ના ન દ્વેષક્ષયાય ન મોહક્ષયાય પ્રતિપન્ના । રાગક્ષયાય પ્રતિપન્ના દ્વેષક્ષયાય મોહક્ષયાય પ્રતિપન્ના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 22.53 ) ન રાગપ્રહાણાય પ્રતિપન્ના ન દ્વેષપ્રહાણાય ન મોહપ્રહાણાય પ્રતિપન્ના । રાગપ્રહાણાય પ્રતિપન્ના દ્વેષપ્રહાણાય મોહપ્રહાણાય પ્રતિપન્ના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 22.54 ) ન રાગવિનયપર્યવસાનાય પ્રતિપન્ના ન દ્વેષવિનયપર્યવસાનાય ન મોહવિનયપર્યવસાના ય પ્રતિપન્ના । રાગવિનયપર્યવસાનાય પ્રતિપન્ના દ્વેષવિનયપર્યવસાનાય મોહવિનયપર્યવસાન્ય પ્રતિપન્ના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 22.55 ) ન શીલસં પન્ના ન સમાધિસંપન્ના ન પ્રજ્ઞાસંપન્ના । શીલસં પન્ના સમાધિસંપન્ના પ્રજ્ઞાસંપન્ના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 22.56 ) અનત્રોદ્દાનં ।
રાગક્ષયપ્રહાણેન વિનયપર્યવસાનેન ચ ।
તથોભયેન કૃત્વેહ વર્ગો ભવતિ સમુદ્દિતા ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.0 ) ઉદ્દાનં ।
॥। ચ્છન્દશ્ ચાપ્ય્ અનુયુંજાના ।
દ્વૌ વ્યવહારૌ દ્વે માર્ગાઙ્ગે નવમા શીલસંપદા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.1અ ) અધાર્મિકીં ચ વો ભિષવઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ધા ર્મ્ ઇ કીં ચ । તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 23.1બ્ ) અધાર્મિકી પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ પ્રાણાતિપાતિકા અદત્તાદાયિકા કામમિથ્યાચારિકા સુરામૈરેયમદ્ય પ્રમાદસ્થાનિકા । ઇયમ્ ઉચ્યતે અધાર્મિકી પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 23.1ચ્ ) ધાર્મિકી પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતા અદત્તાદાનાત્ કામમિથ્યાચારાત્ સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનાત્ પ્રતિ વિરતા । ઇયમ્ ઉચ્યતે ધાર્મિકી પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 23.1દ્ ) અધાર્મિકીં ચ વઃ પર્ષદં દે શયિષ્યામિ ધાર્મિકીં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.2-7 ) એવં
( એઆ.ત્રિપ્ 23.2 ) મૃષાવાદિકા પિશુનવાચિકા પ્ અરુષ્યવાચિકા સંભિન્નપ્રલાપિની । મૃષાવાદાત્ પ્રતિવિરતા પ્ ઐ શુન્યાત્ પરુષ્યાત્ સંભિન્નપ્રલાપાત્ પ્રતિવિરતા ।
( એઆ.ત્રિપ્ 23.3 ) છન્દાદ્ અગતિં ગચ્છન્તિ દ્વેષાન્ મોહાદ્ ભાયાદ્ અગતિં ગચ્છતિ । ન છન્દાદ્ અગતિં ગ ચ્છન્તિ ન દ્વેષાન્ ન મોહાન્ ન ભાયાદ્ ગચ્છતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.4 ) અનનુયુજ્ય અપર્યવગાહ્યાવર્ણાર્હસ્ય વર્ણં ભાષતે વર્ણાર્હસ્યા વર્ણં ભાષતે અપ્રસાદનીયે સ્થાને પ્રસીદતિ પ્રસાદનીયે સ્થાને ન પ્રસીદતિ । અનુયુજ્ય પ ર્યવગાહ્યાવર્ણાર્હસ્યાવર્ણં ભાષતે વર્ણાર્હસ્ય વર્ણં ભાષતે અપ્રસાદનીયે સ્થાને ન પ્રસીદ ત્ ઇ પ્રસાદનીયે સ્થાને પ્રસીદતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.5 ) અદ્ર્ષ્ટે દૃષ્ટવાદિની અશ્રુતે અમતે અવિજ્ઞાતે વિ જ્ઞાતવાદિની । અદૃષ્ટે અદૃષ્ટવાદિની અશ્રુતે અમતે અવિજ્ઞાતે અવિજ્ઞાતવાદિની ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.6 ) દ્ર્ષ્ટે અદૃષ્ટવાદિની શ્રુતે મતે વિજ્ઞાતે અવિજ્ઞાતવાદિની । દ્ર્ષ્ટે દૃષ્ટવાદિની શ્રુતે મતે વિજ્ઞાતે વિજ્ઞાતવાદિની ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.7 ) મિથ્યાદૃષ્ટિકા મિથ્યાસંકલ્પા મિથ્યાવાગ્ મિથ્યાકર્માન્તા । સમ્યગ્દૃષ્ટિકા સમ્યક્સંકલ્પા સમ્યગ્વાક્ સમ્યક્કર્માન્તા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.8 ) મિથ્યાજીવા મિથ્યાવ્યાયામા મિથ્યાસ્ મૃતિઃ મિથ્યાસમાધિઃ । સમ્યગાજીવા સમ્યગ્વ્યાયામા સમ્યગ્સ્મૃતા સમ્યક્સમાહિતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 23.9 ) ન શીલસંપન્ના ન સમાધિસંપન્ના ન પ્રજ્ઞાસંપન્ ના ન વિમુક્તિસંપન્ના । શીલસંપન્ના સમાધિસંપન્ના પ્રજ્ઞાસં પન્ના વિમુક્તિસંપન્ના ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 24.0 ) ઉદ્દાનં
શિક્ષાપદૈઃ પંચ તથેન્દ્રિયાણિ
બલશ્રદ્ધાશીલાસંપદા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 24.1અ ) અધાર્મિકીં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ધાર્મિકીં ચ । તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 24.1બ્ ) અ ધાર્મિકી પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ પ્રાણાતિપાતિકા અદત્તાદાયિકા ક્ આમમિથ્યાચારિકા મૃષાવાદિકા સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનિકા । ઇયમ્ ઉચ્યતે અધાર્મિકી પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 24.1ચ્ ) ધાર્મિકી પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિ વિરતા અદત્તાદાનાત્ કામમિથ્યાચા રાત્ સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનાત્ પ્રત્વિરતા । ઇયમ્ ઉચ્યતે ધાર્મિકી પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 24.1દ્ ) અધાર્મિકીં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ધાર્મિકી ં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 24.2-5 ) એવં
( એઆ.ત્રિપ્ 24.2 ) ન શ્રદ્ધે ન્દ્રિયેણ સમન્વાગતા ન વીર્યેન્દ્રિયેણ ન સ્મૃતીન્દ્રિયેણ ન સમાધીન્દ્રિયેણ ન પ્રજ્ઞેન્દ્રિયેણ સમન્વાગતા । શ્રદ્ધેન્દ્રિયેણ સમન્વાગતા વીર્યેન્દ્રિયેણ સ્મૃતીન્દ્રિયેણ સમાધીન્દ્રિયે ણ્ અ પ્ર જ્ઞેન્દ્રિયેણ સમન્વાગતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 24.3 ) ન શ્રદ્ધાબલેન સમન્વાગતા ન વીર્ય્બલેન ન સ્મૃતિબલેન ન સમાધિબલેન ન પ્રજ્ઞાબલેન સ મન્વાગતા । શ્રદ્ધાબલેન સમન્વાગતા વીર્ય્બલેન સ્મૃતિબલેન સ માધિબલેન પ્રજ્ઞાબલેન સમન્વાગતા ।
( એઆ.ત્રિપ્ 24.4 ) ન શ્રદ્ધાસંપન્ના ન શીલસંપન્ના ન શ્રુતસંપન્ના ન ત્યાગસંપન્ના ન પ્રજ્ઞાસંપન્ના । શ્ર દ્ધાસંપન્ના શીલસંપન્નાન શ્રુતસંપન્ના ત્યાગસંપન્ના પ્રજ્ઞાસંપન્ના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 24.5 ) ન શીલ સંપન્ના ન સમાધિસંપન્ના ન પ્રજ્ઞાસંપન્ના ન વિમુક્તિસંપન્ના ન વિમુક્તિજ્ઞાનદર્શનસંપન્ના । શીલસંપ ન્ના સમાધિસંપન્ના પ્રજ્ઞાસંપન્ના વિમુક્તિસંપન્ના વિમુક્તિજ્ઞાનદર્શનસંપન્ના ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.0 ) ઉ દ્દાનં ।
શીલં ધનં બલં શ્રાદ્ધા ધર્મભોગ્યઙ્ગદૃષ્ટિકા ।
શિક્ષા વ્યવહારા માર્ગાઙ્ગા પથાઙ્ગા ધર્મદીપના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.1અ ) અધા ર્મિકીં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ધાર્મિકીં ચ । તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મન સ્ ઇ કુરુત ભાષિષ્યે ।

( એઆ.ત્રિપ્ 25.1બ્ ) અધાર્મિકી પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ પ્રાણાતિપાતિકા અદત્તાદાયિકા કામમિથ્યાચારિકા મૃ ષાવાદિકા સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનિકા । ઇ યમ્ ઉચ્યતે અધાર્મિકી પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 25.1ચ્ ) ધાર્મિકી પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતા અદત્તાદાનાત્ કામમિથ્યાચારા ત્ સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનાત્ પ્રત્વિરતા । ઇયમ્ ઉચ્યતે ધાર્ મ્ ઇ ક્ ઈ પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 25.1દ્ ) અધાર્મિકીં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ધાર્મિકીં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.2-13 ) એવં
( એઆ.ત્રિપ્ 25.2 ) ન શ્રદ્ધાધનેન સમ ન્વાગતા ન શીલધનેન ન હ્રીધનેન ન અપત્રાપ્યધનેન ન શ્રુતધનેન ન ત્યાગધનેન ન પ્રજ્ઞાધનેન સમન્વાગતા । શ્રદ્ધાધનેન સમન્વાગતા શીલધનેન હ્રીધનેનાપત્રાપ્યધનેન શ્રુતધને ન ત્યાગધનેન પ્રજ્ઞાધનેન સમન્વાગતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.3 ) ન શ્ ર દ્ધાબલેન સમન્વાગતા ન વીર્ય્બલેન ન હ્રીબલેન ન અપત્રાપ્યબલેન ન સ્મૃતિબલેન ન સમાધિબલેન ન પ્રજ્ઞાબલેન સમન્વાગ તા । શ્રદ્ધાબલેન સમન્વાગતા વીર્ય્બલે ન હ્રીબલેન અપત્રાપ્યબલેન સ્મૃતિબલેન સમાધિબલેન પ્રજ્ઞાબલેન સમન્વાગતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.4 ) અશ્રદ્ધા અહ્રીમતી અનપત્રાપિણી કુસીદા મુષીતસ્મૃતિર્ અસમાહિતા દુષ્પ્રજ્ઞા । શ્રદ્ધા હ્રીમતી અપત્રાપિણી આરબ્ધવીર્યા ઉપસ્થિતસ્મૃતિઃ સમાહિતા પ્રજ્ઞાવતી ।
( એઆ.ત્રિપ્ 25.5 ) ન ધર્મજ્ઞા ન અર્થજ્ઞા ન કાલજ્ઞા ન મા ત્રજ્ઞા નાત્મજ્ઞા ન પર્ષજ્જ્ઞા ન પુદ્ગલપરાપરજ્ઞા । ધર્મજ્ઞા અર્થજ્ઞા કાલજ્ઞા માત્રજ્ઞા આત્મજ્ઞા પર્ષજ્જ્ઞા પુદ્ગલપરાપરજ્ઞા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.6 ) ન સ્મૃતિસંબોધ્ય ઙ્ ગે ન સમન્વાગતા ન ધર્મપ્રવિચયસંબોધ્યઙ્ ગેન ન વીર્યસંબોધ્યઙ્ગેન ન પ્રીતિસંબોધ્યઙ્ગેન ન પ્રશ્રબ્ધિસંબોધ્યઙ્ગેન ન સમાધિસંબોધ્યઙ્ગેન ન ઉપેક્ષાસંબોધ્યઙ્ગેન સમન્વાગતા । સ્મૃતિસંબોધ્યઙ્ ગેન સમન્વાગતા ધર્મપ્રવિચયસંબોધ્યઙ્ગે ન વીર્યસંબોધ્યઙ્ગેન પ્રીતિસંબોધ્યઙ્ગેન પ્રશ્રબ્ધિસંબોધ્યઙ્ગેન સમાધિસંબોધ્યઙ્ગેન ઉપેક્ષાસંબોધ્યઙ્ગેન સમન્વાગતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.7 ) મિથ્યાદૃષ્ટિકા મિથ્યાસં કલ્પા મિથ્યાવાગ્ મિથ્યાકર્માન્તા મિથ્યાજી વા મિથ્યાવ્યાયામા મિથ્યાસ્મૃતા । સમ્યગ્દૃષ્ટિકા સમ્યક્સંકલ્પા સમ્યગ્વાક્ સમ્યક્કર્માન્તા સમ્યગાજીવા સમ્યગ્વ્યાયામા સમ્યક્સ્મૃતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.8 ) પ્રાણાતિપાતિકા અદત્તાદાયિકા કામમિથ્યાચ્ આરિકા સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનિકા મૃષાવાદિકા પિશુનવાચિકા પરુષવાચિકા સંભિન્નપ્રલા પ્ ઇ ની । પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતા અદત્તાદાનાત્ કામમિથ્યાચારાત્ સુરામૈરેયમદ્ય પ્ ર માદસ્થાનાન્ મૃષાવાદાત્ પૈશૂન્યાત્ પારુષ્યાત્ સંભિન્નપ્રલાપાત્ પ્રતિવિરતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.9 ) અદ્ર્ષ્ટે દૃષ્ટવા દિની અશ્રુતે અમતે અવિજ્ઞાતે વિજ્ઞાતવાદિની । દૃષ્ટે અદૃષ્ટવાદિ ન્ ઈ શ્રુતે મતે વિજ્ઞાતે અવિજ્ઞાતવાદિની । અદ્ર્ષ્ટે અદૃષ્ટવાદિની અશ્રુતે અમતે અવિજ્ઞાતે અવિ જ્ઞાતવાદિની । દ્ર્ષ્ટે દૃષ્ટવાદિની શ્રુતે મતે વિજ્ઞાતે વિજ્ઞાતવાદિની ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.10 ) મિથ્યાદૃષ્ટિ કા મિથ્યાસંકલ્પા મિથ્યાવાગ્ મિથ્યાકર્માન્તા મિથ્યાજીવા મિથ્યાવ્યાયામા મિથ્યાસ્મૃતા મિથ્યાસમાહિ તા । સમ્યગ્દૃષ્ટિકા સમ્યક્સંકલ્પા સમ્યગ્વાક્ સમ્યક્કર્માન્તા સમ્યગાજીવા સમ્યગ્વ્યાયામ્ આ સમ્યક્સ્મૃતા સમ્યક્સમાહિતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.11 ) પ્રાણાતિપાતિકા અદત્તાદાયિકા કામમિથ્યાચારિકા સુરામૈરેયમદ્ ય્ અપ્રમાદસ્થાનિકા મ્ ઋષાવાદિકા પિશુનવાચિકા પરુષવાચિકા સંભિન્નપ્રલાપિકા અભિધ્યાલુર્ વ્યાપન્નચિત્તા મિ થ્ ય્ આદૃષ્ટિકા । પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિવિરતા અદત્તાદાનાત્ કામમિથ્યાચારાત્ સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનાન્ મૃષાવાદાત્ પૈશૂન્યાત્ પારુષ્યાત્ સંભિન્નપ્રલાપાદ્ અનભિધ્યાલુકા અવ્યાપન્નચિત્તા સમ્યગ્દૃષ્ટિકા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.12 ) મિથ્યાદૃ ષ્ટિકા મિથ્યાસંકલ્પા મિથ્યાવાગ્ મિથ્યાકર્માન્તા મિથ્યાજીવા મ્ ઇ થ્યાવ્યાયામા મિથ્યાસ્મૃતા મિથ્યાસમાહિતા મિથ્યાવિમુક્તિકા મિથ્યાજ્ઞાનિકા । સમ્યગ્દૃષ્ટિકા સમ્યક્સંકલ્પા સમ્યગ્વ્ આક્ સમ્યક્કર્માન્તા સમ્યગાજીવા સમ્યગ્વ્યાયામા સમ્યક્સ્ મૃતા સમ્યક્સમાહિતા સમ્યગ્વિમુક્તિકા સમ્યગ્જ્ઞાનિકા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 25.13 ) અધર્મં ધર્મતો દીપયતિ ધર્મં ચાધર્મતઃ અવિનયં વિનયતો વિન યં ચાવિનયતઃ આપત્તિમ્ અનાપત્તિતઃ અનાપત્તિમ્ આપત્તિતઃ ગુર્વીં લઘુતઃ લઘ્વીં ગુરુતઃ સાવશેષાં નિરવશેષતઃ નિરવશેષાં સાવશેષતઃ આચીર્ણામ્ અનાચીર્ણતઃ અનાચીર્ણામ્ આચીર્ણતઃ અભાષિતાં ભાષિતતઃ ભાષિતામ્ અભાષિ તતઃ અપ્રણિહિતાં પ્રણિહિતતઃ પ્રણિહિતામ્ અપ્રણિહિતતઃ અપ્રજ્ઞપ્તાં પ્રજ્ઞપ્તતઃ પ્રજ્ઞપ્તામ્ અપ્રજ્ઞપ્તતઃ અસમવહતાં સમવહતતઃ સમવહતામ્ અસમવહતતઃ અધર્મ મ્ અધર્મતો દીપયતિ ધર્મં ચ ધર્મતઃ અવિનયમ્ અવિનયતો વિનયં ચ વિનયતઃ આપત્તિમ્ આપત્તિતઃ અનાપત્તિમ્ અનાપત્તિતઃ ગુર્વીં ગુરુતઃ લઘ્વીં લઘુતઃ સાવસેષાં સાવશેષતઃ નિરવશેષાં નિરવશેષતઃ આચીર્ણામ્ આચીર્ણતઃ અનાચીર્ણામ્ અનાચીર્ણતઃ અભાષિતામ્ અભાષિતતઃ ભાષિતાં ચ ભાષિતતઃ અપ્રણિહિતામ્ અપ્રણિહિતતઃ પ્રણિહિ તાં પ્રણિહિતતઃ અપ્રજ્ઞપ્તામ્ અપ્રજ્ઞપ્તતઃ પ્રજ્ઞપ્તા ં પ્રજ્ઞપ્તતઃ અસમવહતામ્ અસમવહતતઃ સમવહતાં ચ સમવ હ તતઃ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.0 ) ઉદ્દાનં ।
કષાયો ઽગ્રવતી વ્યગ્રા ઉત્ તાન આમિષગુરુકા ચ ।
વિષમાનાર્યા સપ્તૈતા ધર્માધર્મેણ યોજયેત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.11 ) પર્ષત્ કષાયં ચ વો ભિક્ષવો દેશયિષ્યામિ પર્ષન્મણ્ડં ચ તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિ ષ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.12 ) પર્ષત્કષાયઃ કતમઃ । યસ્યાં પર્ષદિ અધર્મો દીપ્યતે ધર્મઃ પ્રત્યુહ્યતે અવિનયો દીપ્યતે વિનયઃ પ્રત્યુહ્યતે અધર્મે ખલુ દી પ્ ય્ અમાને ધર્મે પ્રત્યુહ્યમાને અવિનયે દીપ્યમાને વિન ય્ એ પ્રત્યુહ્યમાને અધર્મવાદિનઃ અવિનયવાદિનઃ પુદ્ગલા બલવન્તો ભવન્તિ ધર્મવાદિનો વિનયવાદિનઃ પુદ્ગલાઃ દુર્બલા ભવન્તિ અ ધર્મવાદિષુ અવિનયવાદિષુ પુદ્ગલેષુ બલવ ત્સુ ધર્મવાદિનો વિનયવાદિનઃ પુદ્ગલાસ્ તૂષ્ણીં વાસં વસન્તિ ઉત્થાય વા વિપ્રક્રામન્તિ । અયમ્ ઉચ્યતે પર્ષત્ કષાયઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.13 ) પર્ષન્મણ્ડઃ કતમઃ । યસ્યાં પર્ષદિ ધર્મો દીપ્યતે અધર્મઃ પ્ર ત્યુહ્યતે વિનયો દીપ્યતે અવિનયઃ પ્રત્યુહ્યતે ધર્મે ખલુ દીપ્યમાને અધર્મે પ્રત્યુહ્યમાને વિનયે દીપ્યમાને અવિનયે પ્રત્યુહ્યમાને ધર્મવાદિનો વિનયવા દિનઃ પુદ્ગલા બલવન્તો ભવન્તિ અધર્મવાદિન અવિનયવાદિનઃ પુદ્ગલા દુર્બલા ભવન્તિ ધર્મવાદિષુ વિનયવાદિષુ પુદ્ગલેષુ બલવત્સુ અધર્મવાદિન અવિન યવાદિનઃ પુદ્ગલાઃ પ્રત્યન્તાન્ વા ભજન્તે સર્વેણ વા સર્વં ન ભવન્તિ । અયમ્ ઉચ્યતે પર્ષન્મણ્ડઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.14 ) પર્ષત્કષાયં ચ વો દેશયિષ્યામિ પર્ષન્મણ્ડં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.21 ) અનગ્રવતીં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ અગ્રવતીં ચ । તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।

( એઆ.ત્રિપ્ 26.22 ) અનગ્રવતી પર્ષત્ કતમા । યસ્યાં પર્ષદિ નવ કા ભિક્ષવઃ સ્થવિરેષુ ભિક્ષુષુ અગૌરવા વિહરન્ત્ય્ અપ્રતીશા અભયવશવર્તિનઃ સ્થવિરાશ્ ચ ભિક્ષવઃ શૈથિલિકા ભવન્તિ બાહુલિકા અવક્રમણીયે પૂર્વંગમા ઃ પ્રવિવેકે નિક્ષિપ્તધુરાઃ શિક્ષાયાં મન્દગૌરવાઃ । ઇયમ્ ઉચ્યતે અનગ્રવતી પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.23 ) અગ્રવતી પર્ષત્ કતમા । યસ્યાં પર્ષદિ નવકા ભિક્ષવઃ સ્થવિરેષુ ભિક્ષુષુ સગૌરવા વિહરન્તિ સપ્રતીશાઃ સભયવશવર્તિનઃ સ્થવિરાશ્ ચ ભિક્ષવઃ ન શૈથિલિકા ભવન્ તિ અબાહુલિકાઃ અવક્રમણીયે નિક્ષિપ્તધુરાઃ પ્રવિવેકે પૂર્વંગમાઃ શિક્ષાયાં તીવ્રગૌરવાઃ । ઇયમ્ ઉચ્યતે અગ્રવતી પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.24 ) અનગ્રવતીં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યાંઇ અગ્રવતીં ચે તિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.31 ) વ્યગ્રાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ સમગ્રાં ચ, તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.32 ) વ્ય ગ્રા પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ કલહજાતા વિહ રતિ ભણ્ડનજાતા વિગૃહિતા વિવાદમાપન્ના । ઇયમ્ ઉચ્યતે વ્યગ્રા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.33 ) સમગ્રા પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ કલહજાતા વિ હરતિ ન ભણ્ડનજાતા ન વિગૃહિતા ન વિ વાદમાપન્ના । ઇયમ્ ઉચ્યતે સમગ્રા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.34 ) વ્યગ્રાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ સમગ્રાં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.41 ) ઉત્તાનાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ગંભીરાં ચ, તચ્ છ્ ઋણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.42 ) ઉત્તાના પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષત્ ઉદ્ધતા ઉન્નતા ચપલા મુખરા પ્રગલ્ભા ઘર્ષિતસ્મૃતિર્ અ સમાહિતા ॥। । ઇયમ્ ઉ ચ્યતે ઉત્તાના પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.43 ) ગંભીરા પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષદ્ અનુદ્ધતા અનુન્નતા અચપલા અમુખરા અપ્રગલ્ભા ઉપસ્થિતસ્મૃતિઃ સમા હિતા ॥। । ઇયમ્ ઉચ્યતે ગંભીરા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.44 ) ઉત્તાનાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ગંભીરાં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.51 ) આમિષગુરુકાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિ ષ્યામિ ધર્મગુરુકાં ચ, તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.52 ) આમિષગુરુકા પર્ષત્ કતમા । યથાપીહૈકત્યા આમિષહેતોર્ અન્યોન્યં સત્કુર્વન્તિ ગુરુકુર્વન્તિ માનયન્તિ પૂજયન્તિ તે આમિષમ્ એ વાન્તરાકૃત્વા અન્યોન્યં તક્ષન્તિ સંતક્ષન્તિ સંપરિતક્ષન્તિ અપીદાનીં કુલાન્ય્ ઉદ્દાયાદાનિ કુર્વન્તિ । ઇયમ્ ઉચ્યતે આમિષગુરુકા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.53 ) ધર્મ ગુરુકા પર્ષત્ કતમા । યથાપીહૈકત્યા ધર્મહેતોર્ અન્યોન્યં સત્કુર્વન્તિ ગુરુકુર્વન્તિ માનયન્તિ પૂજયન્તિ તે ધર્મમ્ એવાન્તરાકૃત્વા નાન્યોન્યં તક્ષન્તિ સંતક્ષન્તિ સંપરિતક્ષન્તિ ન ચ કુલાન્ય્ ઉદ્દાયાદાનિ કુર્વન્તિ । ઇયમ્ ઉચ્યતે ધર્મગુરુકા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.54 ) અમિષગુરુકાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ ધર્મગુરુકાં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.61 ) વિષમાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ સમાં ચ, તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।

( એઆ.ત્રિપ્ 26.62 ) વિષમા પર્ષત્ કતમા । યથાપીહૈકત્યઃ અધાર્મિકો ભવત્ય્ અધર્મવાદી । તસ્ય પર્ષદ્ અપ્ય્ અ ધાર્મિકી અધર્મવાદિની । સ સ્વ સ્યાઃ પર્ષદઃ પુરસ્તાત્ સ્વં વાદમ્ અભૂતેનાતત્વેનાનર્થોપસંહિતેનાચષ્ટે પ્રજ્ઞપયતિ પ્રસ્થાપયતિ વિભજતિ વિવૃણોત્ય્ ઉત્તનીકરોતિ દે શયતિ સંપ્રકાશયત્ય્ અનુસન્ધિમ્ અપિ ભાષતે । પરવાદાનાં રન્ધ્રાણિ ચ્છિદ્રાણિ શવલાનિ કલ્માષાણ્ય્ અભૂતેનાતત્વેનાનર્થોપસંહિતેનાચષ્ટે પ્રજ્ઞપયતિ પ્રસ્થાપય તિ વિભજતિ વિવૃણોત્ય્ ઉત્તનીકરોતિ દેશયતિ સંપ્રકાશયત્ય્ અનુસન્ધિમ્ અપિ ભાષતે । ઇયમ્ ઉચ્યતે વિષમા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.63 ) સમા પર્ષત્ કતમા । યથાપીહૈકત્યો ધા ર્મિકો ભવતિ ધર્મવાદી । તસ્ય પર્ષદ્ અપિ ધાર્મ્ ઇકી ધર્મવાદિની । સ સ્વસ્યાઃ પર્ષદઃ પુરસ્તાત્ સ્વં વાદમ્ ભૂતેન તત્વેનાર્થોપસંહિતેનાચષ્ટે પ્રજ્ઞપયતિ પ્ર સ્થાપયતિ વિભજતિ વિવૃણોત્ય્ ઉત્તનીકરો તિ દેશયતિ સંપ્રકાશયત્ય્ અનુસન્ધિમ્ અપિ ભાષતે । પરવાદાનાં રન્ધ્રાણિ ચ્છિદ્રાણિ શવલાનિ કલ્માષાણિ ભૂતેન તત્વેનાર્થોપ સંહિતેનાચષ્ટે પ્રજ્ઞપયતિ પ્રસ્થાપ યતિ વિભજતિ વિવૃણોત્ય્ ઉત્તનીકરોતિ દેશયતિ સંપ્રકાશયત્ય્ અનુસન્ધિમ્ અપિ ભાષતે । ઇયમ્ ઉચ્યતે સમા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.64 ) વિષમાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ સમાં ચેતિ મે યદ્ ઉ ક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.71 ) અનાર્યાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ આર્યાં ચ, તચ્ છૃણુત સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિકુરુત ભાષિષ્યે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.72 ) અનાર્યા પર્ષત્ કતમા । યેયં પર્ષદ્ ઇદં દુઃખમ્ આર્યસત્યમ્ ઇતિ યથાભૂ તં ન પ્રજાનાત્ય્ અયં દુઃખસમુદયો ઽયં દુઃખનિરોધ ઇયં દુઃખનિરોધગામિની પ્રતિપદ્ આર્યસત્યમ્ ઇતિ યથાભૂતં ન પ્રજાનાતિ । ઇ યમ્ ઉચ્યતે અનાર્યા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.73 ) આર્યા પર્ષત્ કત મા । યેયં પર્ષદ્ ઇદં દુઃખમ્ આર્યસત્યમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાત્ય્ અયં દુઃખસમુદયો ઽયં દુઃખનિરોધ ઇયં દુઃખનિરોધગામિની પ્ર તિપદ્ આર્યસત્યમ્ ઇતિ યથાભૂતં પ્રજાનાતિ । ઇ યમ્ ઉચ્યતે આર્યા પર્ષત્ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.74 ) અનાર્યાં ચ વઃ પર્ષદં દેશયિષ્યામિ આર્યાં ચેતિ મે યદ્ ઉક્તમ્ ઇદં મે તત્ પ્રત્યુક્તમ્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 26.8 ) એતાન્ય્ એવ સપ્ત સૂત્રા ણિ ॥।
( એઆ.ત્રિપ્ 26.9 ) અન્તરો દ્દાનં
ધર્મો વિનય આપત્તિર્
ગુરુકા સાવશેષા આચીર્ણા અભાષિતા અપ્રણિહિતા અપ્રજ્ઞપ્તા અસમવહતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 27.0 ) પિણ્ડોદ્દાનં
સપ્તાવિંશત્* ॥। યઃ ।
શિક્ષા વ્યાખ્યાનતઃ કા ર્ યા ધર્માધર્મેણ પશ્ચિમં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.0 ) ઉદ્દાનં
સપ્તવિંશદ્ ધર્મેભિર્ નવ જ્ઞાનેન કારયેત્ ।
દૃષ્ટિઃ સંવૃતિર્ આરક્ષા કિંપુરુષઃ પો ષધેન ચ ॥
॥। ત્ત્રં પિણ્ડપાત આયાચનવસ્તુના ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.01 ) એવં મયા શ્રુતમ્ એકસ્મિન્ સમયે ભગવાં ચ્છ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યા રામે । તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતિ સ્મ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.1અ ) દ્વૌ ધર્મૌ નામ ચ રૂપં ચ । અવિદ્યા ચ ભવતૃષ્ણા ચ । ભવદૃષ્ટિર્ વિભવદૃષ્ટિશ્ ચ । આહ્રીક્યમ્ અનપત્રાપ્યં ચ । હ્રીશ્ ચાપત્ર્ આ પ ં ચ । દુર્વચત્વ ં પ્ આ પ્ અ મ્ ઇત્ ર્ અતા ચ । સુવચત્વં કલ્યાણમિત્રતા ચ । આપત્તિકૌશલમ્ આપત્તિવ્યુત્થાનકૌશલં ચ । સમાપત્તિકૌશલમ્ સમાપત્તિવ્યુત્થાનકૌશલં ચ । ધાતુકૌશલં મનસિકારકૌશલં ચ । આર્જવતા માર્દવં ચ । ક્ષાન્તિઃ સૌરત્યં ચ । સા ખિલ્યં ચ પ્રતિસંસ્તરશ્ ચ । સ્મૃતિશ્ ચ સંપ્રજન્યં ચ । પ્રતિસંખ્યાનબલં ભાવનાબલં ચ । ઇન્દ્રિયૈર્ અગુપ્તદ્વારતા ભોજને અમાત્રજ્ઞતા ચ । ઇન્દ્રિયૈ ર્ ગુપ્તદ્વારતા ભોજને માત્રજ્ઞતા ચ । શી લવિપત્તિર્ દૃષ્ટિવિપત્તિશ્ ચ । શીલવ્યસનં દૃષ્ટિવ્યસનં ચ । શીલસંપદ્ દૃષ્ટિસંપચ્ ચ । શીલવિશુદ્ધિર્ દૃષ્ટિવિશુ દ્ધિશ્ ચ । દૃષ્ટિવિશુદ્ધિસ્ તથાદૃષ્ટસ્ય ચ યોનિશઃ પ્રધાનમ્ । સંવેજની યેષુ ધર્મેષુ સંવેગઃ તથાસંવિગ્નસ્ય ચ યોનિશઃ પ્રધાનં । અસંતુષ્ટિઃ કુશલેષુ ધર્મેષુ અપ્રતિવાણિશ્ ચ પ્રહાણે । શમથશ્ ચ વિપશ્યના ચ । વિદ્યા ચ વિમુક્તિષ્ ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.1બ્1 ) અન્તરોદ્દાનં ।
દ્વૌ ધર્મૌ નામ રૂપં ચ અવિદ્યા દ્વિતીયં પદં ।
ભવદૃષ્ટિશ્ ચાહ્રીક્યં હ્રીશ્ ચાપિ દુર્વચત્વં ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.1બ્2 ) સુવચત્વં તથાપત્તિઃ સમાપત્તિશ્ ચ ધાતવઃ ।
આર્જવક્ષાન્તિસાખિલ્યં સ્મૃતિર્ બલેન્દ્રિયૈઃ શીલં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.1બ્3 ) સંપત્તિર્ વ્યસનં સંપદ્ વિશુ દ્ધ્ ઔ ચાપરદ્વયં ।
સંવેગશ્ ચાપ્ય્ અસંતુષ્ટિઃ શમથો વિદ્ય જાનતા ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.2 ) દ્વ્ એ જ્ઞાને
( એઆ.ત્રિપ્ 28.21 ) ધર્મજ્ઞાનમ્ અન્વયજ્ઞાનં ચ । એવં
( એઆ.ત્રિપ્ 28.22 ) પરચિત્તજ્ઞાનં સંવૃતિજ્ઞાનં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.23 ) દુઃખજ્ઞાનં સમુદયજ્ઞાનં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.24 ) નિરોધજ્ઞાનં માર્ગજ્ઞાનં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.25 ) દુઃખે ધર્મજ્ઞાનં દુઃખે ઽન્વયજ્ઞાનં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.26 ) સમુદયે ધર્મજ્ઞાનં સમુદય ઽન્વયજ્ઞાનં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.27 ) નિરોધે ધર્મજ્ઞાનં નિરોધે ઽન્વયજ્ઞાનં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.28 ) માર્ગે ધર્મજ્ઞાનં માર્ગે ઽન્વ યજ્ઞાનં ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.29 ) ક્ષયજ્ઞાનમ્ અનુત્પાદજ્ઞાનં ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.3 ) દ્વે હેતૂ દ્વૌ પ્રત્યયૌ સમ્યગ્દૃષ્ટેર્ ઉત્પાદાય ।
પરતશ્ ચ ઘોષ અધ્યાત્મં ચ યોનિશો મનસિકારઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.4 ) દ્વે સત્યે । સંવૃતિસત્યં પરમાર્થસત્યં ચ ।

( એઆ.ત્રિપ્ 28.5 ) દ્વયોર્ ધર્મયોસ્ તીવ્રશ્ ચેતસઃ આરક્ષાસ્મૃત્યપ્રમાદે યોગઃ કરણીયઃ સત્યે ચાકોપ્યે ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.61 ) દ્વાવ્ અર્થવશૌ સંપશ્યન્ કિંપુરુષઃ કિં પુરુષીં વાચં ન ભાષતે । મા ચ મૃષાવાદં ક રિષ્યામિ મા ચ પરેષામ્ અસતાં દુઃખદૌર્મનસ્યમ્ ઉત્પાદયિષ્યામિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.62 ) એતાવ્ એવ દ્વાવ્ અર્થવશૌ સંપશ્યન્ સત્પુરુષઃ કિંપુરુષીં વાચં ન ભાષતે । મા ચ મૃષાવાદં કરિષ્યામિ મા ચ પ રેષામ્ અસતાં દુઃખદૌર્મનસ્યમ્ ઉત્પાદયિષ્યામિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.7 ) દ્વૌ પોષથૌ । ચાતુર્માસિકઃ પંચદશિકશ્ ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.8 ) દ્વે વર્ષોપનાયિકે । પૂર્વિકા ચ પશ્ચિમિકા ચ ॥ ॥
+ + + 1 બ્લત્ત્ fએહ્લ્ત્
( એઆ.ત્રિપ્ 28.ય્ ) દ્વૌ પ્ ઇ ણ્ડકૌ સમસમૌ વિપાકતો યં ચ પિણ્ડકં પરિભુજ્ય બોધિસત્વો ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધો યં ચ પિણ્ડકં પરિભુજ્ય તથાગતો નિરુપધિશે ષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વૃત શ્ ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 28.z1 ) દ્વે ભિક્ષોર્ આયાચનવસ્તુની । ભિક્ષુર્ એવં સમ્યગાયાચમાન આયાચેદ્ અહો બતાહમ્ એવંરૂપઃ સ્યાં તદ્યથા શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનૌ ભિક્ષૂ । તત્ કસ્ય હેતો ર્ । એષા હિ ભિક્ષવસ્ તુલા એતત્ પ્રમાણં ભિક્ષૂ ણાં મમ શ્રાવકાણાં યદુત શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનૌ ભિક્ષૂ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.z2 ) દ્વે ભિક્ષુણ્યા આયાચનવસ્તુનિ । ભિક્ષુણી એવં સમ્યગાયાચમાન આયાચેદ્ અહો બતાહમ્ એવંરૂપા સ્યાં તદ્યથા મહાપ્રજાપ તી ગૌતમી ઉત્પલવર્ણા વા ભિક્ષુણી । તત્ કસ્ય હેતોર્ । એષા હિ ભિક્ષવસ્ તુલા એતત્ પ્રમાણં ભિક્ષુણીનાં મમ શ્રાવિકાણાં યદુત મહાપ્રજાપ તી ગૌતમી ઉત્પલવર્ણા વા ભિક્ષુણી ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.z3 ) દ્વે ઉપ્ આસ્ અ કસ્યાયાચનવસ્તુની । ઉપાસક એવં સમ્યગાયાચમાન આયાચેદ્ અહો બતાહમ્ એવંરૂપઃ સ્યાં તદ્યથા અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ શ્રા વસ્ત્યાં હસ્તકો વા આલવકઃ કૌશામ્બ્યાં । તત્ કસ્ય હે તોર્ । એષા હિ ભિક્ષવસ્ તુલા એતત્ પ્રમાણં ઉપાસકાનાં મમ શ્રાવકાણાં યદુત અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ શ્રાવસ્ત્યાં હસ્તકો વા આ લવકઃ કૌશામ્બ્યાં ।
( એઆ.ત્રિપ્ 28.z4 ) દ્વે ઉપાસિકાયા આયાચનવસ્તુની । ઉપાસિકા એવં સમ્યગાયાચમાન આયાચેદ્ અહો બતાહમ્ એવંરૂપઃ સ્યાં તદ્યથા વિશાકા મૃગારમાતા શ્રાવસ્ ત્ય્ આ ં કુબ્જોત્તરા વા કૌશામ્બ્યાં । તત્ કસ્ય હેતોર્ । એષા હિ ભિક્ષવ સ્ તુલા એતત્ પ્રમાણં ઉપાસિકાનાં મમ શ્રાવિકાણાં યદુત વિશાકા મૃગારમાતા શ્રાવસ્ત્યાં કુબ્જોત્તરા વા કૌશામ્બ્યાં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.0 ) ઉદ્દાનં
॥। મુખાનિ પંચ લાભેન ।
ચત્વારિ શમથો લોભઃ પ્રજ્ઞા શૈક્ષવર્ગો ઽયં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.1 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષસ્ય બહુકરૌ ભ વતઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 29.101 ) હ્રીર્ વ્યપત્રાપ્યં ચ । એ વમ્ સુવચત્વં કલ્યાણમિત્રતા ચ । આપત્તિકૌ શલ્યમ્ આપત્તિવ્યુત્થાનકૌશલ્યં ચ । સમાપત્તિકૌશલ્યમ્ સમાપત્તિવ્યુત્થાનકૌશલ્યં ચ । ધાતુકૌશલ્યં મનસિકારકૌશલ્યં ચ । આર્જ વતા માર્દવં ચ । ક્ષાન્તિઃ સૌરત્યં ચ । સાખિ લ્ય ં ચ પ્રતિસંસ્તરશ્ ચ । સ્મૃતિશ્ ચ સંપ્રજન્યં ચ । પ્રતિસંખ્યાનબલં ભાવનાબલં ચ । ઇન્દ્રિયૈર્ ગુપ્તદ્વારતા ભોજને માત્રજ્ઞતા ચ । શીલ સંપત્તિર્ દૃષ્ટિસંપત્તિશ્ ચ । શીલવિશુદ્ધિ ર્ દૃષ્ટિવિશુદ્ધિશ્ ચ । દૃષ્ટિવિશુદ્ધિસ્ તથાદૃષ્ટેશ્ ચ યોનિશઃ પ્રધાનમ્ । સંવેજનીયેષુ ધર્મેષુ સંવેગઃ તથાસંવિગ્નસ્ય ચ યોનિશઃ પ્રધાનં । અસંતુષ્ટિ ઃ કુશલેષુ ધર્મેષુ અપ્રતિવાણિશ્ ચ પ્ર હાણે । શમથશ્ ચ વિપશ્યના ચ । વિદ્યા ચ વિમુક્તિશ્ ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.2 ) દ્વે જ્ઞાને શૈક્ષસ્ય બહુકરે ભવતઃ । ધર્મજ્ઞાનમ્ અન્વયજ્ઞાનં ચ । એવં
પરચિત્તજ્ઞાનં સંવૃતિજ્ઞાનં ચ । દુઃખજ્ઞાનં સમુદયજ્ઞાનં ચ । નિરોધજ્ઞાનં માર્ગજ્ઞાનં ચ । દુઃખે ધર્મજ્ઞાનં દુઃખે ઽન્વયજ્ઞાનં ચ । નિરોધે ધર્મજ્ઞાનં નિરોધે ઽન્વયજ્ઞાનં ચ । માર્ગે ધર્મજ્ઞાનં માર્ગે ઽન્વયજ્ઞાનં ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.3 ) દ્વૌ હેતૂ દ્વૌ પ્રત્યયૌ શૈક્ષસ્ય સમ્યગ્દૃષ્ટેર્ ઉત્પાદાય ।
પરત શ્ ચ ઘોષ અધ્યાત્મં ચ યોનિશો મનસિકાર ઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.4 ) દ્વે સત્યે શૈક્ષસ્ય બહુકરે ભવતઃ ।
સંવૃતિસત્યં પરમાર્થસત્યં ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.5 ) દ્વયોર્ ધર્મયોઃ શૈક્ષેણ તીવ્રશ્ ચેતસઃ આરક્ષાસ્મૃત્યપ્ર માદે યોગઃ કરણીયઃ । સત્યે ચાકોપ્યે ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.6 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષસ્ય બહુકરૌ ભવતઃ । ઉપસ્થિતસ્મૃતિતા ચ કાયે નોત્ક્ષિપ્તચક્ષુષ્કતા ચ અન્તર્ગૃહે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 29.7 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષસ્ય બહુકરૌ ભવતઃ ।
॥। અન ગારે ચાભિરતિ ઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.81 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષસ્ય પરિહાણાય સંવર્તતે ।
લભેનાનુનીયતે અલાભેન પ્રતિહન્યતે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 29.82 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષ સ્ય અપરિહાણાય સંવર્તતે ।
લભેન નાન્ ઉનીયતે અલાભેન ન પ્રતિહન્યતે ।
યથા લાભ અલાભ એવં યશ અયશો નિન્દા પ્રશંસા સુખં દુઃખં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 29.91 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષસ્ય રાગપરિહાણાય સંવર્તતે ।
શમથશ્ ચ વિપશ્યના ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 29.92 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષસ્ય લોભપરિહાણાય સંવર્તતે ।
શમથશ્ ચ વિપશ્યના ચ ।
યથા લોભ એવં દ્વેષો મોહઃ પૂર્વવદ્ યથા લિખિતં ।
( એઆ.ત્રિપ્ 29.101 ) દ્વૌ ધર્મૌ શૈક્ષસ્ય પ્રજ્ઞાપ્રતિલંભાય સંવર્તતે ।
શ મથશ્ ચ વિપશ્યના ચ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 29.102 ) યથા પ્રજ્ઞાપ્રતિલંભાય એવં પૂર્વવદ્ યથોક્તઃ પ્રજ્ઞામાર્ગઃ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 30.0 ) ઉદ્દાનં ॥

અહિતં મૂલમ્ અનર્થાય ॥।
ઇ ન્દ્ર્ ઇ યબલબોધ્યઙ્ગા દશ અઙ્ગિકૈશ્ ચ કારયેત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 30.11 ) દ્વૌ ધર્મ્ ઔ લોક ઉત્પદ્યેતે બહુજનાહિતાય બહુજનદુઃખાય અનર્થાયાહિતાય દુઃખ્ આય દેવમનુષ્યાણાં યદુત અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ લોક ઉત્પદ્યેતે બહુજનાહિતાય બહુજનદુઃખાય અનર્થાયાહિતાય દુઃખાય દેવમનુષ્યાણાં ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.12 ) દ્વૌ ધર્મૌ લોક ઉત્પ દ્યેતે બહુજનહિતાય બહુજનસુખા ય અર્થાય હિતાય સુખાય દેવમનુષ્યાણાં યદુત ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ । ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ લોક ઉત્પદ્યેતે બહુજનહિતા ય બહુજનસુખાય અર્થાય હિ તાય સુખાય દેવમનુષ્યાણાં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 30.21 ) યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સર્વે તે અધર્મચર્યાવિષમચર્યા મૂલકા અધર્મચર્યાવિષમચર્યાસમુદ યા અધર્મચર્યાવિષમચર્યાજાતીયા અધર્મચર્યાવિષમચર્યાપ્રભવા ઃ । અધર્મચર્યાવિષમચર્યામૂલકા હિ યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.22 ) ય્ એ કેચિદ્ અનેકવિધાઃ કુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ સર્વે તે ધર્મચર્યાસમચર્યામૂલકાધર્મચર્યાસમચર્યાસમુદયાધર્મચર્યાસમચર્યાજાતીય્ આધર્મચર્યાસમચર્યાપ્રભવાઃ । ધર્મચર્યાસમચર્યા મૂલકા હિ ભિક્ષવો યે કેચિદ્ અનેકવિધાઃ કુશલા ધર્માઃ સંભવન્તિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 30.301 ) દ્વૌ ધર્માવ્ અનર્થાય સંવર્તેતે અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । દ્વૌ ધર્માવ્ અર્થાય સંવર્તેતે ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ ॥
યથા અનર્થાય અર્થાય એવમ્ અહિતાય હિતાય દુઃખાય સુખાય વ્યસનાય સંપદે વિપત્તયે સંપત્તયે અસમૃદ્ધયે સમૃદ્ધયે અપારિપૂરયે પારિપૂરયે પારિહાણાય અ પારિહાણાય ॥હ્સ્. પરિહાણાય॥ દૃષ્ટધાર્મિકસ્યાર્થસ્યાનર્થાય દૃષ્ટધાર્મિકસ્યાર્થસ્યાર્થાય સામ્પરાયિકસ્યાર્થસ્યાનર્થાય સામ્પરાયિકસ્યાર્થસ્યાર્થા ય ॥।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.41 ) દ્વાભ્યાં ધર્માભ્યામ્ અનુત્પન્નાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ ઉત્પદ્યન્તે યદુત અધર્મચર્યયા વિષમચર્યયા ચ । અધર્મચર્યયા વિષમચર્યયા ચ અનુત્પન્નાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ ઉત્પદ્યન્તે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.42 ) દ્વ્ આભ્યાં ધર્માભ્યામ્ અનુત્પન્નાઃ પાપકા અકુશલા ધર્મા નોત્પદ્યન્તે યદુત ધર્મચર્યયા સમચર્યયા ચ । ધર્મચર્યયા સમ ચર્યયા ચ અનુત્પન્નાઃ પાપકા અકુશલા ધર્મા નોત્પદ્યન્તે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.43 ) દ્વાભ્યાં ધર્માભ્યામ્ અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્માઃ નોત્પદ્યન્તે યદુત અધર્મચર્યયા વિષમચર્યયા ચ । અધર્મચર્યયા વિષમચર્યયા ચ અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્માઃ નોત્પદ્યન્તે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.44 ) દ્વાભ્યાં ધર્ માભ્યામ્ અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્માઃ ઉત્પદ્યન્તે યદુત ધર્મચર્યયા સમચર્યયા ચ । ધર્મચર્યયા સમચર્યયા ચ અ નુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્માઃ ઉત્પદ્યન્તે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.45 ) દ્વાભ્યાં ધર્માભ્યામ્ અનુત્પન્ના ઃ પાપકા અકુશલા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ યદુત અધર્મચર્યયા વિષમ ચર્યયા ચ । અધર્મચર્યયા વિષમચર્યયા ચ અનુત્પન્નાઃ પા પકા અકુશલા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ
( એઆ.ત્રિપ્ 30.46 ) દ્વાભ્યાં ધર્માભ્યામ્ અનુત્પન્નાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ નોત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ પ્રહીયન્તે ય દુત ધર્મચર્યયા સમચર્યયા ચ । ધર્મચર્યયા સમચર્યયા ચ અનુત્પન્નાઃ પાપકા અકુશલા ધર્માઃ નોત્પદ્યન્તે ઉત્પ ન્નાશ્ ચ પ્રહીયન્તે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.47 ) દ્વાભ્યાં ધર્માભ્યામ્ અનુત્પન્ના ઃ કુશલા ધર્મા નોત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ પ્રહીયન્તે યદુત અધર્મચર્યયા વિષમચર્યયા ચ । અધર્મચર્યયા વિષમચર્યયા ચ અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્મા નોત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ્ અ પ્રહીયન્તે ।
( એઆ.ત્રિપ્ 30.48 ) દ્વાભ્યાં ધર્માભ્યામ્ અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ યદુત ધર્મ ચર્યયા સમચર્યયા ચ । ધર્મચર્યયા સમચર્યયા ચ અનુત્પન્નાઃ કુશલા ધર્મા ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાશ્ ચ ભૂયોભાવવૃદ્ધિવિપુલતાં ગચ્છન્તિ ॥ ॥
+ + + ગપ્
( એઆ.ત્રિપ્ 32.201 ) દ્વૌ ધર્મૌ સંરાગાય સંવર્તેતે અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ સંરાગાય સંવર્તેતે । દ્વ્ ઔ ધર્માવ્ અસંરાગાય સંવર્તેતે ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ । ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ અસંરાગાય સંવર્તેતે । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
યથા સંરાગાય અસં રાગાય સંવર્તેતે એવં સદ્વેષાય અસદ્વેષાય સંમોહાય અસં મોહાય સંયોગાય વિસંયોગાય સંક્લેશાય વ્યવદાનાય આચયાય અપચયાય ઉપાદાનાય અનુપાદાનાય ઉચ્છે દાય અનુચ્છેદાય સંશ્રેણનાય વિશ્રેણનાય સંધૂપનાય વિધૂપનાય બાહુલ્યાય સંલેખાય સંસર્ગાય અસંસર્ગાય પ્રપઞ્ચાય નિષ્પ્રપઞ્ચાય આલયાય અનાલયાય અવ્યુપશમાય વ્યુપશમાય સંવર્તેતે । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 32.301 ) દ્વૌ ધર્મૌ વિરા ગણાય સંવર્તેતે એતે એવ અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ વિરાગણાય સંવર્તેતે । દ્વૌ ધર્માવ્ આરાગણાય સંવર્તેતે ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ । ધર્મચર્યા ચ સમચર્યા ચ આરાગણાય સંવર્તેતે । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
યથા વિરાગણાયારાગણાય એવં સંતોષાય અસંતોષાય અન્ધકરણાય અનન્ધકરણાય અચક્ષુષ્કરણાય ચક્ષુષ્કરણાય અજ્ઞાનકરણાય જ્ઞાનકરણાય પ્રજ્ઞાદૌર્બલ્યાય પ્રજ્ઞાવૃદ્ધયે વિઘાતપક્ષાય અવિઘાતપક્ષાય નાભિજ્ઞાય અભિજ્ઞાય ન સંબોધયે સંબોધયે + + + । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 32.401 ) દ્વૌ ધર્મૌ દુશ્ચરિતા ય્ અ સ્ અં વ્ અ ર્તેતે અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ દુશ્ચરિતાય સંવર્તેતે । દ્વૌ ધર્મૌ સુચરિતાય સંવર્તેતે ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ । ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ સુ ચરિતાય સંવર્તેતે । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
યથા દુશ્ચરિતાય સુચરિતાય એવમ્ અકુશલાય કુશલાય સાવદ્યાય નિરવદ્યાય + + ... + + ય સોપવાદાય અનુપવાદાય સોપઘાતાય અનુપઘાતાય સાનુતાપ્યાય અનુતાપ્યાય સાનુભાષિકાય અનનુભાષિકા ય + + ... + + પ્રતિલોમિ કાય અનુલોમિકાય અનનુચ્છવિકાય અનુચ્છવિકાય અનૌપયિકાય ઔપયિકાય અપ્રતિરૂપાય પ્રતિરૂપા ય + + ... + + ઇદન્મ્ અવો ચત્ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 32.501 ) દ્વૌ ધર્મૌ હીનાય સંવર્તેતે અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ હીનાય સંવર્તેતે । દ્વૌ ધર્મૌ પ્રણીતાય સંવર્તેતે ધર્મચર્યા સમ ચર્યા ચ । ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ પ્રણીતાય સંવર્તેતે । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
યથા હીનાય પ્રણીતાય એવં કૃષ્ણાય શુક્લાય + + ... + + ય ઊર્ધ્વંભાગગમનીયાય મિથ્યાદૃષ્ટયે સમ્યગ્દૃષ્ટયે મિથ્યાપ્રતિપત્તયે સમ્યક્પ્રૈપત્તયે મિથ્યાપ્રણિધાનાય સમ્યક્પ્રણિ ધાનાય + + ... + + વિપદે સં પદે દુષ્પ્રજ્ઞાય પ્રજ્ઞાસંપદે મુષિતસ્મૃતિતાયૈ ઉપસ્થિતસ્મૃતિતાયૈ અસમાધિસંવર્તન્યૈ સમાધિસંવર્તન્યૈ અજ્ઞાનાય જ્ઞાનાય્ + + ... + + અનભિસમયાય અ ભિસમયાય અનાલોકાય આલોકાય અવિપશ્યનાય વિપશ્યનાય ॥ ॥

( એઆ.ત્રિપ્ 32.601 ) દ્વૌ ધર્માવ્ અસત્પુરુષસંસેવાયૈ સંવર્તેતે અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષ મચર્યા ચ અસત્પુરુષસંસેવાયૈ સંવર્તેતે । દ્વૌ ધર્મૌ સત્પુરુષસંસેવાયૈ સંવર્તેતે ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ । ધર્મચ ર્યા સમચર્યા ચ સત્પુરુષસંસેવાયૈ સંવર્તેતે । ઇ દમ્ અવોચત્ ॥
યથા અસત્પુરુષસંસેવાયૈ સત્પુરુષસંસેવાયૈ એવમ્ અસદ્ધર્મશ્રવણાય સદ્ધર્મશ્રવણાય । + + ... + + પા પમિત્રતાયૈ કલ્યાણમિત્રતાયૈ પાપસહાયતાયૈ કલ્યાણસહાયતાયૈ પાપસંપર્કતાયૈ કલ્યાણ્સં પર્કતાયૈ + + ... + + અ નપત્રાપિતાયૈ અપત્રાપિતાયૈ પ્રમાદાય અપ્રમાદાય વિવાદાય અવિવાદાય સંઘભેદાય સંઘસામગ્ર્યૈ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 32.701 ) દ્વૌ ધર્મૌ બુદ્ધે અગૌરવાય સંવર્તેતે અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ બુદ્ધે અગૌરવાય સંવર્તેતે । દ્વૌ ધર્મૌ બુદ્ધે ગૌરવાય સંવર્તેતે ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ । ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ બુદ્ધે ગૌરવાય સંવર્તેતે । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
ય થા અગૌરવાય ગૌરવાય એવમ્ અપ્રતિશતાયૈ સુપ્રતિશતાયૈ । યથા બુદ્ધે એવં ધર્મે સંઘે શિ ક્ષાયાં અનુશાસને અપ્રમાદે પ્રતિસં સ્તરે સમાધૌ ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 32.801 ) દ્વૌ ધર્મૌ ન માતૃજ્ઞતાયૈ સંવર્તેતે અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ । અધર્મચર્યા વિષમચર્યા ચ માતૃજ્ઞ તાયૈ સંવર્તેતે । દ્વૌ ધર્મૌ માતૃજ્ઞતાયૈ સંવર્તેતે ધ ર્મચર્યા સમચર્યા ચ । ધર્મચર્યા સમચર્યા ચ માતૃજ્ઞતાયૈ સંવર્તેતે । ઇદમ્ અવોચત્ ॥
યથા ન માતૃજ્ઞતાયૈ માતૃજ્ઞા તાયૈ એવમ્ ન પિતૃજ્ઞતાયૈ પિતૃજ્ઞતાયૈ ન શ્રામ ણ્યાય શ્રામણ્યાય ન બ્રાહ્મણ્યાય બ્રાહ્મણ્યાય ન કુલે જ્યેષ્ઠપચાયિતાયૈ કુલે જ્યેષ્ઠપચાયિતાયૈ મહેચ્છતાયૈ અલ્પેચ્છતાયૈ + + ... + + તાયૈ દુર્ભરતાયૈ સુભરતાયૈ લાભી ભવતિ મહેચ્છતાયૈ લાભી ભવતિ અલ્પેચ્છતાયૈ અસંતુષ્ટો વિહરતિ ચીવરપિણ્ડપાત શયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારૈઃ । સંતુષ્ટો વિહરતિ ચીવરપિણ્ડપાતશયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારૈઃ । ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 32.9 ) અન્તરોદ્દાનં ॥
દ્વે ચતુર્દશિકે જ્ઞેયે દશ પંચદશૈવ ચ ।
સપ્તાદશ ॥।
( એઆ.ત્રિપ્ 33.0 ) ઉદ્દાન નિછ્ત્ એર્હલ્તેન્
( એઆ.ત્રિપ્ 33.101 ) દ્વે દાને આ મ્ ઇ ષદાનં ધર્મદાનં ચ દ્વૌ યોગૌ દ્વૌ ત્યાગૌ દ્વૌ સંગ્રહૌ દ્વાવ્ અનુગ્રહૌ દ્વૌ સંસ્તરૌ દ્વૌ પ્રતિસંસ્તરૌ દ્વૌ ભોગૌ દ્વૌ સંભોગૌ દ્વૌ ભાગૌ દ્વૌ સંવિભાગૌ દ્વૌ નિચયૌ દ્વ્ ઔ સંનિચયૌ દ્વૌ નિધી દ્વૌ સંનિધી દ્વે બલે દ્વૌ પુગૌ દ્વૌ રાશી દ્વૌ પુંજૌ દ્વૌ કોશૌ દ્વૌ કોષ્ઠાગારૌ દ્વાવ્ અભિષેકૌ દ્વાવ્ અભિષ્યન્દૌ દ્વે સંપદે દ્વે સં પત્તી ॥। દ્વે ભક્તી । આમિષભક્તિર્ ધર્મ ભ્ અ ક્તિશ્ ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 33.2 ) એષ એવ વર્ગઃ સગીયકઃ ।
( એઆ.ત્રિપ્ 33.21 ) અન્નં પાનં ખાદ્યં ભોજ્યં વસ્ત્રં શય્યાસનાનિ ચ ।
એવંરૂપાણિ દાનાનિ યે પ્રયચ્છન્તિ + + + ।
+ + + + + + + + + + + + + + + શિમ્* ॥

યદ્ ધર્મદાનમ્ અદદત્ તથાગતો
હ્ય્ અનુત્તરઃ સર્વભૂતાનુકંપી ।
તં તાયિનં દેવમનુષ્યશાસકં
સન્તો નમસ્યન્તિ ભવસ્ય પારગં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 33.31 ) દ્વે દાને આમિષદાનં ધર્મદાનં ચ ।
એતદ્ + + + દં દાનાનાં યદુતામિષદાનમ્ ।
એતદ્ અગ્રં દાનાનાં યદુત ધર્મદાનં ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 33.32 ) યથા દ્વે દાને એવં યાવદ્ દ્વે ભક્તી અમિષભક્તિ ર્ ધર્મભક્તિશ્ ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 33.4 ) ॥। વિભજ્ય સગીયકં ॥ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 34. ) પિણ્ડોદ્દાનં ।
અત્યયઃ કાયકૌકૃત્યં સંઘસ્ય ચ વ્યવહારકઃ ।
તથાગતસ્ય વિનયઃ એ ષ વર્ગઃ સમુદ્દિતઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 35.0 ) ઉદ્દાનં
અત્યયેન ત્રયં કુર્યાદ્ ।
ગાઢા ગુરુકા સાવશેષા ચ પ્રતિચ્છન્ના ચ ઉત્તાના આવિષ્કૃતા દેશિતા પ્રતિકૃતા ચ
સંવરકરણીયેન કૃત્વા વર્ગો ભવતિ સ મુદ્દિતઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 35.11 ) દ્વૌ બલૌ ।
યશ્ ચાત્યયમ્ અત્યયતો ન જાના તિ
યશ્ ચાત્યયમ્ અત્યયતો જ્ઞાત્વા ન યથાધર્મં પ્રતિકરોતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 35.12 ) દ્વૌ પણ્ડિતૌ ।
યશ્ ચાત્યયમ્ અત્યયતો જાનાતિ
યશ્ ચાત્યયમ્ અત્યય તો જ્ઞાત્વા યથાધર્મં પ્રતિકરોતિ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 35.13 ) દ્વૌ સંક્લિ શ્યેતે દ્વયોર્ આશ્રવા વર્ધન્તે ।
દ્વૌ ન સંક્લિશ્યેતે દ્વયોર્ આશ્રવા ન વર્ધન્તે ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 35.2 ) દ્વે આપત્તી ગાઢા અગાઢા ચ । ગુર્વી લઘ્વી ચ । સાવશેષા નિરવશે ષા ચ । પ્રતિચ્છન્ના અપ્રતિચ્છન્ના ચ । ઉત્તાના ગંભીરા ચ । આવિ ષ્કૃતા અનાવિષ્કૃતા । દેસિતા અદેશિતા ચ । પ્રતિકૃતા અપ્રતિકૃતા ચ । સંવરકરણીયા દેશનાકરણીયા ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 36.0 ) ઉદ્દાન ં
કાયિ કી + + + + + + + + + + + +
+ + + + + વ્યુત્ થ્ આ નં ॥
કૌશલ્યેન દ્વયં કુર્યાત્ પરિશુદ્ધ્યાપિ ચ દ્વયં ।
અલજ્જિના દ્વયં કૃત્વા વર્ગો ભવતિ સમુદ્દિતઃ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 36.11 ) દ્વે આપત્તી કાયિકી વાચિકી ચ । ॥। ચ । વિનયાતિસારિણી દુર્ભાષિતગામિની ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 36.2 ) દ્વાવ્ આપત્તિવ્યતિક્રમૌ ।
સંચિન્ત્યવ્યતિક્રમશ્ ચાસંચિન્ત્યવ્યતિક્રમશ્ ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 36.3 ) દ્વે આપત્તિવ્યુ ત્થાને । ॥।
( એઆ.ત્રિપ્ 36.41 ) દ્વે કૌશ લ્યે । આપત્તિકૌશલ્યમ્ આપત્તિવ્યુત્થાનકૌશલ્યં ચ ॥
( એઆ.ત્રિપ્ 36.42 ) દ્વે કૌશલ્યે । અનાપન્નસ્ય ચ અનાપત્તિકૌશલ્યમ્ આપન્નસ્ય ચ આપત્તિવ્યુત્થાનકૌશલ્યં ચ ॥ ॥