ધન્યાષ્ટકમ્ · અધ્યાય 1

તજ્જ્ઞાનં પ્રશમકરં યદિન્દ્રિયાણાં
તજ્જ્ઞેયં યદુપનિષત્સુ નિશ્ચિતાર્થમ્ ।
તે ધન્યા ભુવિ પરમાર્થનિશ્ચિતેહાઃ
શેષાસ્તુ ભ્રમનિલયે પરિભ્રમન્તઃ

આદૌ વિજિત્ય વિષયાન્મદમોહરાગ-
દ્વેષાદિશત્રુગણમાહૃતયોગરાજ્યાઃ ।
જ્ઞાત્વા મતં સમનુભૂયપરાત્મવિદ્યા-
કાન્તાસુખં વનગૃહે વિચરન્તિ ધન્યાઃ

ત્યક્ત્વા ગૃહે રતિમધોગતિહેતુભૂતામ્
આત્મેચ્છયોપનિષદર્થરસં પિબન્તઃ ।
વીતસ્પૃહા વિષયભોગપદે વિરક્તા
ધન્યાશ્ચરન્તિ વિજનેષુ વિરક્તસઙ્ગાઃ

ત્યક્ત્વા મમાહમિતિ બન્ધકરે પદે દ્વે
માનાવમાનસદૃશાઃ સમદર્શિનશ્ચ ।
કર્તારમન્યમવગમ્ય તદર્પિતાનિ
કુર્વન્તિ કર્મપરિપાકફલાનિ ધન્યાઃ

ત્યક્ત્વઈષણાત્રયમવેક્ષિતમોક્ષમર્ગા
ભૈક્ષામૃતેન પરિકલ્પિતદેહયાત્રાઃ ।
જ્યોતિઃ પરાત્પરતરં પરમાત્મસંજ્ઞં
ધન્યા દ્વિજારહસિ હૃદ્યવલોકયન્તિ

નાસન્ન સન્ન સદસન્ન મહસન્નચાણુ
ન સ્ત્રી પુમાન્ન ચ નપુંસકમેકબીજમ્ ।
યૈર્બ્રહ્મ તત્સમમુપાસિતમેકચિત્તૈઃ
ધન્યા વિરેજુરિત્તરેભવપાશબદ્ધાઃ

અજ્ઞાનપઙ્કપરિમગ્નમપેતસારં
દુઃખાલયં મરણજન્મજરાવસક્તમ્ ।
સંસારબન્ધનમનિત્યમવેક્ષ્ય ધન્યા
જ્ઞાનાસિના તદવશીર્ય વિનિશ્ચયન્તિ

શાન્તૈરનન્યમતિભિર્મધુરસ્વભાવૈઃ
એકત્વનિશ્ચિતમનોભિરપેતમોહૈઃ ।
સાકં વનેષુ વિજિતાત્મપદસ્વરુપં
તદ્વસ્તુ સમ્યગનિશં વિમૃશન્તિ ધન્યાઃ