દેવીભુજઙ્ગમ્ · અધ્યાય 1

વિરિઞ્ચ્યાદિભિઃ પઞ્ચભિર્લોકપાલૈઃ
સમૂઢે મહાનન્દપીઠે નિષણ્ણમ્ ।
ધનુર્બાણપાશાઙ્કુશપ્રોતહસ્તં
મહસ્ત્રૈપુરં શઙ્કરાદ્વૈતમવ્યાત્

યદન્નાદિભિઃ પઞ્ચભિઃ કોશજાલૈઃ
શિરઃપક્ષપુચ્છાત્મકૈરન્તરન્તઃ ।
નિગૂઢે મહાયોગપીઠે નિષણ્ણં
પુરારેરથાન્તઃપુરં નૌમિ નિત્યમ્

વિરિઞ્ચાદિરૂપૈઃ પ્રપઞ્ચે વિહૃત્ય
સ્વતન્ત્રા યદા સ્વાત્મવિશ્રાન્તિરેષા ।
તદા માનમાતૃપ્રમેયાતિરિક્તં
પરાનન્દમીડે ભવાનિ ત્વદીયમ્

વિનોદાય ચૈતન્યમેકં વિભજ્ય
દ્વિધા દેવિ જીવઃ શિવશ્ચેતિ નામ્ના ।
શિવસ્યાપિ જીવત્વમાપાદયન્તી
પુનર્જીવમેનં શિવં વા કરોષિ

સમાકુઞ્ચ્ય મૂલં હૃદિ ન્યસ્ય વાયું
મનો ભ્રૂબિલં પ્રાપયિત્વા નિવૃત્તાઃ ।
તતઃ સચ્ચિદાનન્દરૂપે પદે તે
ભવન્ત્યંબ જીવાઃ શિવત્વેન કેચિત્

શરીરેઽતિકષ્ટે રિપૌ પુત્રવર્ગે
સદાભીતિમૂલે કલત્રે ધને વા ।
ન કશ્ચિદ્વિરજ્યત્યહો દેવિ ચિત્રં
કથં ત્વત્કટાક્ષં વિના તત્ત્વબોધઃ

શરીરે ધનેઽપત્યવર્ગે કલત્રે
વિરક્તસ્ય સદ્દેશિકાદિષ્ટબુદ્ધેઃ ।
યદાકસ્મિકં જ્યોતિરાનન્દરૂપં
સમાધૌ ભવેત્તત્ત્વમસ્યંબ સત્યમ્

મૃષાન્યો મૃષાન્યઃ પરો મિશ્રમેનં
પરઃ પ્રાકૃતં ચાપરો બુદ્ધિમાત્રમ્ ।
પ્રપઞ્ચં મિમીતે મુનીનાં ગણોઽયં
તદેતત્ત્વમેવેતિ ન ત્વાં જહીમઃ

નિવૃત્તિઃ પ્રતિષ્ઠા ચ વિદ્યા ચ શાન્તિ-
સ્તથા શાન્ત્યતીતેતિ પઞ્ચીકૃતાભિઃ ।
કલાભિઃ પરે પઞ્ચવિંશાત્મિકાભિ-
સ્ત્વમેકૈવ સેવ્યા શિવાભિન્નરૂપા

અગાધેઽત્ર સંસારપઙ્કે નિમગ્નં
કલત્રાદિભારેણ ખિન્નં નિતાન્તમ્ ।
મહામોહપાશૌઘબદ્ધં ચિરાન્માં
સમુદ્ધર્તુમંબ ત્વમેકૈવ શક્તા

સમારભ્ય મૂલં ગતો બ્રહ્મચક્રં
ભવદ્દિવ્યચક્રેશ્વરીધામભાજઃ ।
મહાસિદ્ધિસઙ્ઘાતકલ્પદ્રુમાભા-
નવાપ્યાંબ નાદાનુપાસ્તે ચ યોગી

ગણેશૈર્ગ્રહૈરંબ નક્ષત્રપઙ્ક્ત્યા
તથા યોગિનીરાશિપીઠૈરભિન્નમ્ ।
મહાકાલમાત્માનમામૃશ્ય લોકં
વિધત્સે કૃતિં વા સ્થિતિં વા મહેશિ

લસત્તારહારામતિસ્વચ્છચેલાં
વહન્તીં કરે પુસ્તકં ચાક્ષમાલામ્ ।
શરચ્ચન્દ્રકોટિપ્રભાભાસુરાં ત્વાં
સકૃદ્ભાવયન્ભારતીવલ્લભઃ સ્યાત્

સમુદ્યત્સહસ્રાર્કબિંબાભવક્ત્રાં
સ્વભાસૈવ સિન્દૂરિતાજાણ્ડકોટિમ્ ।
ધનુર્બાણપાશાંકુશાન્ધારયન્તીં
સ્મરન્તઃ સ્મરં વાપિ સંમોહયેયુઃ

મણિસ્યૂતતાટઙ્કશોણાસ્યબિંબાં
હરિત્પટ્ટવસ્ત્રાં ત્વગુલ્લાસિભૂષામ્ ।
હૃદા ભાવયંસ્તપ્તહેમપ્રભાં ત્વાં
શ્રિયો નાશયત્યંબ ચાઞ્ચલ્યભાવમ્

મહામન્ત્રરાજાન્તબીજં પરાખ્યં
સ્વતો ન્યસ્તબિન્દુ સ્વયં ન્યસ્તહાર્દમ્ ।
ભવદ્વક્ત્રવક્ષોજગુહ્યાભિધાનં
સ્વરૂપં સકૃદ્ભાવયેત્સ ત્વમેવ

તથાન્યે વિકલ્પેષુ નિર્વિણ્ણચિત્તા-
સ્તદેવં સમાધાય બિન્દુત્રયં તે ।
પરાનન્દસંધાનસિન્ધૌ નિમગ્નાઃ
પુનર્ગર્ભરન્ધ્રં ન પશ્યન્તિ ધીરાઃ

ત્વદુન્મેષલીલાનુબન્ધાધિકારા-
ન્વિરિઞ્ચ્યાદિકાંસ્ત્વદ્ગુણાંભોધિબિન્દૂન્ ।
ભજન્તસ્તિતીર્ષન્તિ સંસારસિન્ધું
શિવે તાવકીના સુસંભાવનેયમ્

કદા વા ભવત્પાદપોતેન તૂર્ણં
ભવાંભોધિમુત્તીર્ય પૂર્ણાન્તરઙ્ગઃ ।
નિમજ્જન્તમેનં દુરાશાવિષાબ્ધૌ
સમાલોક્ય લોકં કથં પર્યુદાસ્સે

કદા વા હૃષીકાણિ સાંયં ભજેયુઃ
કદા વા ન શત્રુર્ન મિત્રં ભવાનિ ।
કદા વા દુરાશાવિષૂચીવિલોપઃ
કદા વા મનો મે સમૂલં વિનશ્યેત્

નમોવાકમાશાસ્મહે દેવિ યુષ્મ-
ત્પદાંભોજયુગ્માય તિગ્માય ગૌરિ ।
વિરિઞ્ચ્યાદિભાસ્વત્કિરીટપ્રતોલી-
પ્રદીપાયમાનપ્રભાભાસ્વરાય

કચે ચન્દ્રરેખં કુચે તારહારં
કરે સ્વાદુચાપં શરે ષટ્પદૌઘમ્ ।
સ્મરામિ સ્મરારેરભિપ્રાયમેકં
મદાઘૂર્ણનેત્રં મદીયં નિધાનમ્

શરેષ્વેવ નાસા ધનુષ્વેવ જિહ્વા
જપાપાટલે લોચને તે સ્વરૂપે ।
ત્વગેષા ભવચ્ચન્દ્રખણ્ડે શ્રવો મે
ગુણે તે મનોવૃત્તિરંબ ત્વયિ સ્યાત્

જગત્કર્મધીરાન્વચોધૂતકીરાન્
કુચન્યસ્તહારાન્કૃપાસિન્ધુપૂરાન્ ।
ભવાંભોધિપારાન્મહાપાપદૂરાન્
ભજે વેદસારાઞ્શિવપ્રેમદારાન્

સુધાસિન્ધુસારે ચિદાનન્દનીરે
સમુત્ફુલ્લનીપે સુરત્નાન્તરીપે ।
મણિવ્યૂહસાલે સ્થિતે હૈમશાલે
મનોજારિવામે નિષણ્ણં મનો મે

દૃગન્તે વિલોલા સુગન્ધીષુમાલા
પ્રપઞ્ચેન્દ્રજાલા વિપત્સિન્ધુકૂલા ।
મુનિસ્વાન્તશાલા નમલ્લોકપાલા
હૃદિ પ્રેમલોલામૃતસ્વાદુલીલા

જગજ્જાલમેતત્ત્વયૈવાંબ સૃષ્ટં
ત્વમેવાદ્ય યાસીન્દ્રિયૈરર્થજાલમ્ ।
ત્વમેકૈવ કર્ત્રી ત્વમેકૈવ ભોક્ત્રી
ન મે પુણ્યપાપે ન મે બન્ધમોક્ષૌ

ઇતિ પ્રેમભારેણ કિઞ્ચિન્મયોક્તં
ન બુધ્વૈવ તત્ત્વં મદીયં ત્વદીયમ્ ।
વિનોદાય બાલસ્ય મૌર્ખ્યં હિ માત-
સ્તદેતત્પ્રલાપસ્તુતિં મે ગૃહાણ