દેવ્યુપનિષત્ · અધ્યાય p1

દેવી ઉપનિષત્
॥ અથ દેવ્યુપનિષત્ ॥
અથર્વવેદીય શાક્તોપનિષત્ ॥
શ્રીદેવ્યુપનિષદ્વિદ્યાવેદ્યાપારસુખાકૃતિ ।
ત્રૈપદં બ્રહ્મચૈતન્યં રામચન્દ્રપદં ભજે ॥
ૐ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવાઃ ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્યજત્રાઃ ।
સ્થિરૈરઙ્ગૈસ્તુષ્ટુવાઁસસ્તનૂભિર્વ્યશેમ દેવહિતં યદાયુઃ ॥
સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ ।
સ્વસ્તિ નસ્તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિઃ સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્દધાતુ ॥
ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
સર્વે વૈ દેવા દેવીમુપતસ્થુઃ । કાસિ ત્વં મહાદેવિ

સાબ્રવીદહં બ્રહ્મસ્વરૂપિણી । મત્તઃ પ્રકૃતિપુરુષાત્મકં જગચ્છૂન્યં ચાશૂન્યં ચ ।
અહમાનન્દાનાનન્દાઃ વિજ્ઞાનાવિજ્ઞાનેઽહમ્ । બ્રહ્મા બ્રહ્મણી વેદિતવ્યે । ઇત્યાહાથર્વણી શ્રુતિઃ

અહં પઞ્ચભૂતાન્યપઞ્ચભૂતાનિ । અહમખિલં જગત્ । વેદોઽહમવેદોઽહમ્ ।
વિદ્યાહમવિદ્યાહમ્ । અજાહમનજાહમ્ । અધશ્ચોર્ધ્વં ચ તિર્યક્ચાહમ્

અહં રુદ્રેભિર્વસુભિશ્ચરામ્યહમાદિત્યૈરુત વિશ્વદેવૈઃ ।
અહં મિત્રાવરુણાવુભૌ બિભર્મ્યહમિન્દ્રાગ્ની અહમશ્વિનાવુભૌ

અહં સોમં ત્વષ્ટારં પૂષણં ભગં દધામ્યહમ્ ।
વિષ્ણુમુરુક્રમં બ્રહ્માણમુત પ્રજાપતિં દધામિ

અહં દધામિ દ્રવિણં હવિષ્મતે સુપ્રાવ્યે૩યજમાનાય સુન્વતે ।
અહં રાષ્ટ્રી સઙ્ગમની વસૂનામહં સુવે પિતરમસ્ય મૂર્ધન્

મમ યોનિરપ્સ્વન્તઃ સમુદ્રે । ય એવં વેદ સ દેવીપદમાપ્નોતિ

તે દેવા અબ્રુવન્ । નમો દેવ્યૈ મહાદેવ્યૈ શિવાયૈ સતતં નમઃ ।
નમઃ પ્રકૃત્યૈ ભદ્રાયૈ નિયતાઃ પ્રણતાઃ સ્મ તામ્

તામગ્નિવર્ણાં તપસા જ્વલન્તીં વૈરોચનીં કર્મફલેષુ જુષ્ટામ્ ।
દુર્ગાં દેવીં શરણમહં પ્રપદ્યે સુતરાં નાશયતે તમઃ

દેવીં વાચમજનયન્ત દેવાસ્તાં વિશ્વરૂપાઃ પશવો વદન્તિ ।
સા નો મન્દ્રેષમૂર્જં દુહાના ધેનુર્વાગસ્માનુપસુષ્ટુતૈતુ

કાલરાત્રિં બ્રહ્મસ્તુતાં વૈષ્ણવીં સ્કન્દમાતરમ્ ।
સરસ્વતીમદિતિં દક્ષદુહિતરં નમામઃ પાવનાં શિવામ્

મહાલક્ષ્મીશ્ચ વિદ્મહે સર્વસિદ્ધિશ્ચ ધીમહિ ।
તન્નો દેવી પ્રચોદયાત્

અદિતિર્હ્યજનિષ્ટ દક્ષ યા દુહિતા તવ ।
તાં દેવા અન્વજાયન્ત ભદ્રા અમૃતબન્ધવઃ

કામો યોનિઃ કામકલા વજ્રપાણિર્ગુહા હસા માતરિશ્વાભ્રમિન્દ્રઃ ।
પુનર્ગુહા સકલા માયયા ચ પુરૂચ્યેષા વિશ્વમાતાઽઽદિવિદ્યોમ્

એષાત્મશક્તિઃ । એષા વિશ્વમોહિની
પાશાઙ્કુશધનુર્બાણધરા । એષા શ્રીમહાવિદ્યા

ય એવં વેદ સ શોકં તરતિ

નમસ્તે અસ્તુ ભગવતિ ભવતી માતરસ્માન્પાતુ સર્વતઃ

સૈષાષ્ટૌ વસવઃ । સૈષૈકાદશ રુદ્રાઃ । સૈષા દ્વાદશાદિત્યાઃ । સૈષા વિશ્વેદેવાઃ સોમપા અસોમપાશ્ચ । સૈષા યાતુધાના અસુરા રક્ષાંસિ પિશાચા યક્ષાઃ સિદ્ધાઃ ।
સૈષા સત્ત્વરજસ્તમાંસિ । સૈષા બ્રહ્મવિષ્ણુરુદ્રરૂપિણી । સૈષા પ્રજાપતીન્દ્રમનવઃ । સૈષા ગ્રહા નક્ષત્રજ્યોતીંષિ કલાકાષ્ઠાદિકાલરૂપિણી । તામહં પ્રણૌમિ નિત્યમ્

તાપાપહારિણીં દેવીં ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયિનીમ્ ।
અનન્તાં વિજયાં શુદ્ધાં શરણ્યાં શિવદાં શિવામ્

વિયદાકારસંયુક્તં વીતિહોત્રસમન્વિતમ્ ।
અર્ધેન્દુલસિતં દેવ્યા બીજં સર્વાર્થસાધકમ્

એવમેકાક્ષરં મન્ત્રં યતયઃ શુદ્ધચેતસઃ ।
ધ્યાયન્તિ પરમાનન્દમયા જ્ઞાનામ્બુરાશયઃ

વાઙ્માયા બ્રહ્મભૂસ્તસ્માત્ષષ્ઠં વક્ત્રસમન્વિતમ્ ।
સૂર્યોઽવામશ્રોત્રબિન્દુઃ સંયુક્તાષ્ટાત્તૃતીયકઃ

નારાયણેન સંયુક્તો વાયુશ્ચાધરસંયુતઃ ।
વિચ્ચે નવાર્ણકોઽર્ણઃ સ્યાન્મહદાનન્દદાયકઃ

હૃત્પુણ્ડરીકમધ્યસ્થાં પ્રાતઃસૂર્યસમપ્રભામ્ ।
પાશાઙ્કુશધરાં સૌમ્યાં વરદાભયહસ્તકામ્ । ત્રિનેત્રાં રક્તવસનાં ભક્તકામદુઘાં ભજે

નમામિ ત્વામહં દેવીં મહાભયવિનાશિનીમ્ ।
મહાદુર્ગપ્રશમનીં મહાકારુણ્યરૂપિણીમ્

યસ્યાઃ સ્વરૂપં બ્રહ્માદયો ન જાનન્તિ તસ્માદુચ્યતેઽજ્ઞેયા । યસ્યા અન્તો ન વિદ્યતે તસ્માદુચ્યતેઽનન્તા । યસ્યા ગ્રહણં નોપલભ્યતે તસ્માદુચ્યતેઽલક્ષ્યા । યસ્યા જનનં નોપલભ્યતે તસ્માદુચ્યતેઽજા । એકૈવ સર્વત્ર વર્તતે તસ્માદુચ્યત એકા । એકૈવ વિશ્વરૂપિણી તસ્માદુચ્યતે નૈકા । અત એવોચ્યતેઽજ્ઞેયાઽનન્તાઽલક્ષ્યાઽજૈકા નૈકેતિ

મન્ત્રાણાં માતૃકા દેવી શબ્દાનાં જ્ઞાનરૂપિણી ।
જ્ઞાનાનાં ચિન્મયાતીતા શૂન્યાનાં શૂન્યસાક્ષિણી

યસ્યાઃ પરતરં નાસ્તિ સૈષા દુર્ગા પ્રકીર્તિતા ।
તાં દુર્ગાં દુર્ગમાં દેવીં દુરાચારવિઘાતિનીમ્ । નમામિ ભવભીતોઽહં સંસારાર્ણવતારિણીમ્

ઇદમથર્વશીર્ષં યોઽધીતે પઞ્ચાથર્વશીર્ષજપફલમવાપ્નોતિ ।
ઇદમથર્વશીર્ષં જ્ઞાત્વા યોઽર્ચાં સ્થાપયતિ

શતલક્ષં પ્રજપ્ત્વાપિ નાર્ચાસિદ્ધિં ચ વિન્દતિ ।
શતમષ્ટોત્તરં ચાસ્યાઃ પુરશ્ચર્યાવિધિઃ સ્મૃતઃ

દશવારં પઠેદ્યસ્તુ સદ્યઃ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
મહાદુર્ગાણિ તરતિ મહાદેવ્યાઃ પ્રસાદતઃ

પ્રાતરધીયાનો રાત્રિકૃતં પાપં નાશયતિ । સાયમધીયાનો દિવસકૃતં પાપં નાશયતિ । તત્સાયં પ્રાતઃ પ્રયુઞ્જાનઃ પાપોઽપાપો ભવતિ । નિશીથે તુરીયસન્ધ્યાયાં જપ્ત્વા વાક્સિદ્ધિર્ભવતિ । નૂતનપ્રતિમાયાં જપ્ત્વા દેવતાસાન્નિધ્યં ભવતિ । પ્રાણપ્રતિષ્ઠાયાં જપ્ત્વા પ્રાણાનાં પ્રતિષ્ઠા ભવતિ । ભૌમાશ્વિન્યાં મહાદેવીસન્નિધૌ જપ્ત્વા મહામૃત્યું તરતિ। ય એવં વેદેત્યુપનિષત્

ૐ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવાઃ ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્યજત્રાઃ ।
સ્થિરૈરઙ્ગૈસ્તુષ્ટુવાઁસસ્તનૂભિર્વ્યશેમ દેવહિતં યદાયુઃ ॥
સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ ।
સ્વસ્તિ નસ્તાર્ક્ષ્યો અરિષ્ટનેમિઃ સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્દધાતુ ॥
ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
॥ ઇતિ શ્રીદેવ્યુપનિષત્સમાપ્તા ॥
અધિકાધ્યયનાય