દક્ષિણકાલિકાપૂજાપદ્ધતિઃ · અધ્યાય 1

શ્રીગણેશાય નમઃ ।
અથ શ્રીદક્ષિણકાલીકાપૂજાપ્રયોગઃ ।
જલપાત્રં કરે કૃત્વા પૂજા દ્વારિ ગત્વા । ઓં વજ્રોદકે હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇત્યનેન
જલમધિષ્ઠાય તત્રાસનમાસ્તીર્ય ફટ્ ઇત્યાસનમભ્યુક્ષ તત્રોપવિશ્ય ।
ઓં હ્રીં વિશુદ્ધસર્વપાપનિશમયા શેષવિકલ્પમપનય હૂં । ઇત્યનેન હસ્તૌ
પાદૌ ચ પ્રક્ષાલ્ય હ્રીં આચમેન ઓં હ્રીં સ્વાહા । ઇતિ ત્રિર્જલં પીત્વા । ઓં ઇતિ
ઓષ્ઠૌ દ્વિરુન્મૃજ્ય હ્રીં ઇતિ હસ્તૌ પ્રક્ષાલ્ય હ્રીં ઇત્યનેન મુખનાસિકાદ્વય
કર્ણદ્વય નાભિહૃદય શિરઃ સ્કન્ધદ્વયેષુ તત્વમુદ્રયા સ્પૃશેદિતિ
દ્વિરાચમ્ય । ઓં મણિધરિ વજ્રિણિ મહાપ્રતિસરે રક્ષ રક્ષ હૂં ફટ્ સ્વાહા ।
ઇત્યેન શિખાં વધ્નીયાત્ । વસ્ત્રાંચલે વા ગ્રંથિ વધ્નિયાત્ । તતો
મન્ત્રાચમનં કુર્યાત્ । ક્લીં સ્વાહા । ઇતિ ત્રિજલં પિબેત્ । ક્રીં કાલ્યૈ નમઃ । ક્રીં
કપાલિન્યૈ નમઃ । ઇતિ દૌષ્ટૌ દ્વિરુન્મૃજેત્ । ક્રીં કુલ્લાયૈ નમઃ । ઇતિ હસ્તૌ
ક્ષાલયેત્ । ઓં રક્ષ ૨ હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇતિ ભૂમિ સંશોધ્ય ।
પ્. ૧બ્)
ઓં પવિત્રવજ્રભૂમે હૂં હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇતિ વામપાદેન ભૂમિં સંતાડ્ય
ચતુર્દિક્ષુ મંડલં પૂજયેત્ । ઓં વાસ્ત્વીશાય નમઃ । ઓં બ્રહ્મણે નમઃ । ઓં
સર્વવિઘ્નાનુત્સારય હૂં ફટ્ સ્વાહા । તતઃ મંત્રં જપેત્ । ઓં ગ્લૂં સ્લૂં પ્લૂં
ગાં ગણપતયે નમઃ । તતઃ સંવિત્સાધનં કુર્યાત્ ।
અથ સંવિત્સોધનં ।
ઓં આસુરેખે વજ્રરેખે હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇત્યનેન ચતુર્દિક્ષુમંડલં કૃત્વા ।
તતઃ વિનિયોગં કુર્યાત્ ।
ઓં અસ્ય શ્રીસંવિદોઽસ્ય મંત્રસ્ય દક્ષિણામૂર્તિ ઋષિપંક્તિછન્દઃ સદાશિવો
દેવતા સંવિત્સાન્નિધ્યારોપણે વિનિયોગઃ ।
અથ ધ્યાને તુ ।
સિદ્ધાદ્યાં શિવમોહિનીં કરલસત્પાશાંકુશાં ભૈરવીં
ભક્તાભીષ્ટફલપ્રદાસુ કુશલાં સંસારવંધ છિદા ॥
પીયૂષામ્બુધિમન્થનોદ્ભવરસાં સંવિદ્વિલાસાસ્પદં
વીરારાધિતપાદુકાં સુવિજયાં ધ્યાયેજ્જગન્મોહિનીં ॥।
ઇતિ ધ્યાત્વા પ્રત્યેકં શોધયેદ્યથા ।
ઓં સંવિદે બ્રહ્મસંભૂતે બ્રહ્મપુત્રિ સદાનઘે ।
ભૈરવાનાં ચ તૃપ્ત્યર્થં પવિત્રી ભવ સર્વદા ॥
પ્. ૨અ)
ઓં બ્રાહ્મણ્યૈ નમઃ સ્વાહા

ઓં સિદ્ધિમૂલિક્રિયે દેવિ હીનબોધ પ્રબોધિનિ ।
રાજપ્રજાવશકરિ શત્રુકણ્ઠત્રિશૂલિનિ ॥
ઐં ક્ષત્રિયાયૈ નમઃ સ્વાહા

ઓં અજ્ઞાનેન્ધન દીપ્તાગ્ને જ્ઞાનાગ્ને જ્ઞાનરૂપિણી ।
આનન્દસ્યાહુતિં મત્વા સમ્યગ્ જ્ઞાનં પ્રયચ્છ મે ॥
હ્રીં વૈશ્યાયૈ નમઃ સ્વાહા

ઓં નમસ્યામિ નમસ્યામિ યોગમાર્ગપ્રદર્શિનિ ।
ત્રૈલોક્ય વિજયે માતઃ સમાધિકૂલદા ભવ ॥
ક્લીં શૂદ્રાયૈ નમઃ સ્વાહા

તતો હ્રીં શ્રીં ઐં અમૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતવર્ષિણિ મહત્પ્રકાશયુક્તે અમૃતં
શ્રાવય ૨ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં મે વશમાનય સ્વાહા । ફટ્ ઇતિ સંપ્રોક્ષ
। હૂં ઇતિ અવગુંઠ્ય । વં ધેનુમુદ્રયાઽમૃતીકૃત્ય । મૂલેન યોનિમુદ્રયા
સન્દીપ્ય ષડંગ મંત્રૈઃ સકલીકૃત્ય મત્સ્યમુદ્રયા આછાદ્ય । તત્ર
મૂલમંત્રં દશધા જપેદિતિ । જાતિભેદો જ્ઞાનેન હ્રીં શ્રીં ઐં અમૃતે
અમૃતોદ્ભવે ઇત્યાદિ મંત્રેણ શોધયેત્ । તતસ્તર્પણં કુર્યાત્ । ઐં હ્રીં
પ્. ૨બ્)
શ્રીં અમુકાનન્દનાથ અમુકી દેવ્યંબા શ્રીપાદુકાં તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ
શિરસિ ત્રિવારં સંતર્પ્ય । ઐં શ્રીં ગુરૂંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઐં
પરમગુરૂંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઐં પરાપર ગુરૂંસ્તર્પયામિ નમઃ ।
ઓં પરમેષ્ઠિગુરૂંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ શિરસિ સકૃત્સકૃત્ તર્પયિત્વા તતો હૃદિ
મૂલમુચ્ચાર્યય । શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા । ઇતિ ત્રિઃસંતર્પ્ય
મહાકાલમન્ત્રમુચ્ચાર્યય શ્રીમન્મહાકાલભૈરવં તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ
ત્રિઃ સંતર્પ્યમૂલમુચ્ચાર્ય સાયુધા સવાહનાં સપરિવારાં
શ્રીમન્મહાકાલભૈરવસહિતાં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા ।
ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય વામહસ્ત તત્વમુદ્રયા વિજયા પાત્રં ધૃત્વા । દક્ષિણેન
જલં ગૃહીત્વા મૂલમુચ્ચાર્ય । એષ વિજયા શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ
નિવેદયામિ । ઇતિ નિવેદ્ય । યથાશક્તિ મૂલમંત્રં જપ્ત્વા સમર્પ્ય પ્રણમ્ય
તત્રસ્થ શક્તિવીરેભ્ય પરિવેશ્ય સ્વીયપાત્રે નીત્વા ધ્યાત્વા સ્તુત્વા નમસ્કૃત્ય ।
કું
fઓળીઓ ણો. ૩ ઈષ્ ંઈષ્ષીણ્ઙ્
પ્. ૪અ)
ફટ્ ઇતિ અર્ઘપાત્રં પ્રક્ષાલ નમઃ । ઇતિ આધારોપરિસંસ્થાપ્ય । અં
અર્કમંડલાય દ્વાદશકલાત્મને નમઃ । ઇત્યર્ઘપાત્રં સંપૂજ્ય નમઃ ।
ઇતિ જલેનાપૂર્ય । ઉં સોમમંડલાય ષોડશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ જલં
સંપૂજ્ય ।
ઓં ગંગે ચ યમુને ચૈવ ગોડાવરી સરસ્વતી ।
નર્મદે સિન્ધુ કાવેરિ જલેસ્મિન્ સન્નિધિં કુરુ ॥
એહિ ગંગે નમસ્તુભ્યં સર્વતીર્થસમન્વિતે ।
બ્રહ્માણ્ડોદર તીર્થાનિ કરપૃષ્ઠાનિ તે રવે ॥
તેન સત્યેન તે દેવિ તીર્થં દેહિ દિવાકર ।
ઇત્યનેનાંકુશમુદ્રયા તત્ર તીર્થાન્યાબાહ્ય । ઓં ઇતિ
ગન્ધપુષ્પબિલ્વપત્રદુર્વાક્ષતાન્ દત્વા હૂં ઇત્યવગુંઠ્ય વં ધેનુમુદ્રયા
અમૃતીકૃત્ય મત્સ્યમુદ્રયા આછાદ્ય । તત્ર ઓં ઇતિ દશધા જપેદિતિ
સામાન્યાર્ઘ્યં । તેનોદકેન દ્વારમભ્યુક્ષ્ય દ્વારદેવતાઃ પૂજયેત્ । યથા
દ્વારોર્દ્ધે એતે ગંધપુષ્પે ગાં ગણેશાય નમઃ । વામે ક્ષાં
ક્ષેત્રપાલાય નમઃ । દક્ષિણે વાં વટુકાય નમઃ । અધો યાં યોગિનીભ્યો
નમઃ । વામોર્દ્ધકોણે ગાં ગંગાયૈ નમઃ । તથા દક્ષિણે યાં
યમુનાયૈ નમઃ ।
પ્. ૪બ્)
વામાધઃ કોણે શ્રીલક્ષ્મ્યૈ નમઃ । તથા દક્ષિણે ઐં સરસ્વત્યૈ નમઃ ।
દેહલ્યાં ઓં અસ્ત્રાય નમઃ । ઇતિ ગન્ધપુષ્પવારિભિઃ સર્વત્ર પૂજયેત્ । તતો
વામાંગં સંકોચયન દક્ષિણપાદ પુરઃસરં દક્ષિણશાખાં સ્પૃશન્
મણ્ડપાન્તઃ પ્રવિશ્ય । નૈ-ઋત્યા
અપસર્વંતુ તે ભૂતા યે ભૂતા ભુવિ સંસ્થિતાઃ ।
યે ભૂતા વિઘ્નકર્તારસ્તે નશ્યં તુ શિવાજ્ઞયા ॥
ઇતિ મંત્રાભ્યાં દિગ્વિદિક્ષુ વિકીર્ય ફટ્ ઇતિ ઉર્દ્ધ્વોર્દ્ધ તાલત્રયં દત્વા
મૂલમુચ્ચાર્ય અસ્ત્રાય ફટ્ ઇતિ જલેનાંતરીક્ષ તાન્ વિઘ્નાનુત્સાર્ય ફટ્ ઇતિ
વામપાદપાર્ષ્ણિર્ઘાતત્રયેન ભૌમાન્ વિઘાનુત્સાર્ય । તત્ર
ત્રિકોણમંડલં વિલિખ્ય । એતે ગંધપુષ્પે । હ્રીં આધારશક્તયે નમઃ । ઇતિ
મંડલં સંપૂજ્ય । તત્ર વિહિતાસનમાસ્તીર્ય । તત્ર હ્સૌઃ બીજં વિલિખ્ય । તત્ર
દૂર્વા ત્રયં દત્વાસનં શોધયેત્ । કૃતાંજલિઃ આસનં ધૃત્વા અસ્યાસન
મન્ત્રસ્ય મેરુપૃષ્ઠ ઋષિઃ સુતલં છન્દઃ કૂર્મોદેવતા આસનારોપણે
વિનિયોગઃ ।
ઓં પૃથ્વિ ત્વયા ધૃતા લોકા દેવિત્વં વિષ્ણુના ધૃતા ।
પ્. ૫અ)
ત્વં ચ ધારય માં નિત્યં પવિત્રં કુરુ ચાસનં ॥
ઇતિ પઠિત્વા એતે ગન્ધપુષ્પે હ્સૌંઃ આધારશક્તિ કમલાસનાય નમઃ ।
ઇત્યાસનં સંપૂજ્ય ।
તત્ર કુશપત્રત્રયં દત્વા સામાન્યાર્ઘ્યં સંસ્થાપ્ય તેનોદકેનાત્માનં
પૂજોપકરણાન્યભ્યુક્ષ્ય પુનર્મૂલેન પૂજાદ્રવ્યાણિ સંપ્રોક્ષ્ય પુષ્પાણિ
શોધયેત્ । શતાભિષેક સમય પ્રિયે સમાશ્રયે શતાભિષેક હૂં ફટ્ સ્વાહા ।
ઇત્યનેન પુષ્પમધિષ્ઠાય । ઓં પુષ્પકેતુ રાજાર્હતે શતાય સમ્યક્
સંબન્ધાય હૂં પુષ્પે ૨ મહાપુષ્પે સુપુષ્પે પુષ્પસંભવે
પુષ્પસંચયાવસંકીર્ણે હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇતિ પુષ્પમભિમંત્રમૂલાન્તે
ફટ્ । ઇતિ પૂજાદ્રવ્યાણિ સંપ્રોક્ષ્ય । વં ધેનુમુદ્રયા અમૃતી કુર્યાત્ । તતો
ગન્ધપુષ્પાક્ષતાભ્યાં કરૌ સંશોધ્ય હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇતિ તત્
પુષ્પનૈ-ઋત્યાં નિક્ષિપ્ય ફટ્ ઇતિ । ઉર્દ્ધ્વોર્દ્ધતાલત્રયં દત્વા ફટ્ ઇતિ
છોટિકાભિર્દશદિગ્બંધનં કૃત્વા । રં ઇતિ દિગ્વિદિક્ષુ જલધારાં
વેષ્ટયિત્વા વહ્નેઃ પ્રાકારં વિચિન્ત્ય પ્રાણાયામં કુર્યાદ્ યથા
દક્ષિણાંગુષ્ઠેન
પ્. ૫બ્)
દક્ષનાસિકાં ધૃત્વા । ક્રીં ઇતિ ષોડશવારં જપન્ વામનાસયા
વાયુમાપૂર્યય અંગુષ્ઠાનામાકનિષ્ઠાભિઃ ઉભય નાસિકાં ધૃત્વા ।
તસ્ય ચતુઃષષ્ઠિવારં જપન્ વાયું કુંભકં કૃત્વા । તસ્ય
દ્વાત્રિંશદ્વારં જપન્ દક્ષનાસાયા વાયું રેચયેત્ । પુનઃ
પૂર્વવદ્દક્ષનાસાયા વાયુમાપૂર્ય કુંભકં કૃત્વા । વામનાસાયા
વાયું રેચયેત્ । પુનઃ પૂર્વવદ્વામનાસયા વાયુમાપૂર્યકુંભકં
કૃત્વા દક્ષનાસયા વાયું રેચયેત્ । એતદશક્તશ્ચેત્ ચતુર્વાર જપેન
વાયુમાપૂર્ય ષોડશવારજપેન કુંભકં કૃત્વા અષ્ટવારજપેન વાયું
રેચયેત્ । ઇતિ પ્રાણાયામઃ ।
અત ભૂતશુદ્ધિં કુર્યાત્ । સ્વાંકે ઉત્તાન કરૌ કૃત્વા નયનનિમીલ્યમન્ત્રેણ
હૃદયાદીપકલિકારં જીવાત્માનં મૂલાધારસ્થ કુંડલિન્યા સહ
મૂલાધાર સ્વાધિષ્ઠાનમણિપૂર અનાહત વિશુદ્ધાજ્ઞાખ્ય ષટ્ચક્રાણિ
ભિત્વા શિરઃસ્થ સહસ્રદલકમલે યસ્ય શિવે સંયોજ્ય તત્રૈવ પૃથિવ્યપ્તેજો
વાયવાકાશરૂપરસગન્ધસ્પર્શશબ્દાનાસિકાજિહ્વાચક્ષુસ્ત્વક્શ્રોત્ર
વાક્પાણિપાદપાયુપશ્ચ
પ્. ૬અ)
પ્રકૃતિ મનોબુદ્ધિ અહંકારરૂપ ચતુર્વિંશતિ તત્વાનિ લીનાનિ વિભાવ્ય શુદ્ધ
સચ્ચિન્મયો ભૂત્વા ॥
વામકુક્ષિ સ્થિતં પાપમંગુષ્ઠપરિમાનકં ।
બ્રહ્મહત્યા શિરસ્કં ચ સ્વર્ણસ્તેય ભુજદ્વયં ॥
મદિરાપાનહૃદયં ગુરુતલ્પકટિદ્વયં ।
પાપસંગપદદ્વન્દ્વમુપપાતકલોમ કિં ॥
ખડ્ગચર્મધરંક્રુદ્ધમધો વક્ત્રાંસુ દુઃસહં ।
એવં પાપપુરુષં ધ્યાત્વા । દક્ષાંગુષ્ઠેન દક્ષિણનાસિકાં ધૃત્વા ।
યં ઇતિ વાયુબીજ ધૂમ્રવર્ણ વિચિન્ત્ય । તસ્ય ષોડશવારં જપન્ વામનાસયા
વાયુમાપૂર્ય પાપપુરુષેણ સહદેહં સંશોષ્ય ઉભયનાસિકાં ધૃત્વા ।
રં ઇતિ વહ્નિબીજં રક્તવર્ણં વિચિન્ત્ય કુંભકં કૃત્વા । તસ્ય
ચતુઃષષ્ઠિવારં જપન્ । જાતવહ્નિના પાપેન સહદેહં સંદહ્ય વં ઇતિ
વરુણબીજં શુક્લવર્ણવિચિન્ત્ય । તસ્ય દ્વાત્રિંશદ્વારજપેન લલાટચન્દ્રાદલિત
સુધયામાતૃકાવર્ણાત્મિકયા તથા તદ્ભસ્મરાશિં
પ્રક્ષાલ્યદક્ષિણનાસયા વાયું રેચયેત્ । તતઃ સોહમિતિ આત્માનં દેવતા
મયં
પ્. ૬બ્)
ઉત્પન્નં નવીનદેહં વિચિન્ત્ય જલં ઇતિ પૃથિવીજં પીતવર્ણં વિચિન્ત્ય । તેન
શરીરં સુદૃઢં વિભાવ્ય જીવાત્માનં કુંડલિનીં ચતુર્વિંશતિ તત્વૈઃ
સહ યથાસ્થાનમાનયેદિતિ । ભૂતશુદ્ધિઃ ।
તતો જીવન્યાસં કુર્યાત્ । લેલિહાન મુદ્રયા હૃદિહસ્તં દત્વા । આં હ્રીં ક્રીં હં
સઃ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ પ્રાણા ઇહ પ્રાણાઃ । ઓં આં હ્રીં ક્રીં હં સઃ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ જીવ ઇહ સ્થિતઃ । આં હ્રીં ક્રીં હં સઃ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયા સર્વેન્દ્રિયાણિ । પુનઃ આં હ્રીં ક્રીં હં સઃ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયા વાઙ્મનોનયનશ્રોત્રઘ્રાણપ્રાણા ઇહાગત્ય
સુખં ચિરં તિષ્ઠન્તુ સ્વાહા । ઇતિ જીવન્યાસઃ ।
તતઃ ઓં આં હૂં ફટ્ સ્વાહા । ઇતિ વ્યાપકેન કાયવાક્ચિત્તશોધનં કુર્યાત્ ।

ઓં રક્ષ ૨ હૂં ફટ્ સ્વાહા ઇતિ હૃદિ હસ્તં દત્વા આત્મરક્ષાં કુર્યાત્ ।
તત ઋષ્યાદિ ન્યાસં કુર્યત્ ।
અસ્ય શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકામન્ત્રસ્ય ભૈરવ ઋષિરુષ્ણિક્છન્દઃ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકા દેવતા હ્રીં બીજં હૂં શક્તિઃ ક્લીં કીલકં
પ્. ૭અ)
ધર્માર્થકામમોક્ષ ચતુર્વર્ગસિદ્ધયે વિનિયોગઃ ॥
ઇતિ કૃતાંજલિઃ પઠિત્વા જલં ત્યક્ત્વા ન્યસેત્ ।
શિરસિ ભૈરવ ઋષયે નમઃ । મુખેરુષ્ણિક્છન્દસે નમઃ । હૃદિ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકા દેવતાયૈ નમઃ । ગુહ્યે હ્રીં બીજાય નમઃ । પાદયોઃ
હૂં શક્તયે નમઃ । સર્વાંગે ક્લીં કીલકાય નમઃ । ધર્માર્થકામમોક્ષ
ચતુર્વર્ગસિદ્ધયે વિનિયોગઃ ।
તતઃ કરાંગન્યાસૌ કુર્યાત્ ।
ઓં ક્રીં અંગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ । ઓં ક્રીં તર્જનીભ્યાં નમઃ । ઓં ક્રૂં
મધ્યમાભ્યાં વષટ્ । ઓં ક્રૈં અનામિકાભ્યાં હૂં । ઓં ક્રૌં
કનિષ્ઠિકાભ્યાં વૌષટ્ । ઓં ક્રઃ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં ફટ્ । ઓં ક્રીં
હૃદયાય નમઃ । ઓં ક્રીં શિરસે સ્વાહા । ઓં ક્રૂં શિખાયૈ વષટ્ । ઓં ક્રૈં
કવચાય હૂં । ઓં ક્રૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । ઓં ક્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ । ફટ્ ઇતિ
ઊર્દ્ધ્વોર્દ્ધ તાલત્રયં દત્વા છુટિકાભિર્દશદિગ્બંધનં કુર્યાત્ ।
તતો વર્ણન્યાસં કુર્યાત્ ।
અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં ઌં ૡં નમઃ હૃદિ । દક્ષહસ્તે । એં ઐં ઓં ઔં અં અઃં કં ખં ગં
ઘં નમઃ । વામહસ્તે । ઙં ચં છં
પ્. ૭બ્)
જં ઝં ઞં ટં ઠં ડં ઢં નમઃ । દક્ષપાદે । ણં તં થં દં ધં નં પં ફં બં
ભં નમઃ । વામપાદે । મં યં રં લં વં શં ષં સં હં ક્ષં નમઃ ।
તતો માતૃકાન્યાસં કુર્યાત્ ।
અસ્ય શ્રીમાતૃકામન્ત્રસ્ય બ્રહ્મા ઋષિર્ગાયત્રીછંદો માતૃકા સરસ્વતીદેવતા
હલો બીજાનિ સ્વરાઃ શક્તયઃ સર્ગઃ કીલકં માતૃકાન્યાસે વિનિયોગઃ । શિરસિ ।
બ્રહ્મ ઋષયે નમઃ । મુખે । ગાયત્રીછંદસે નમઃ । હૃદિ ।
શ્રીમાતૃકાસરસ્વતી દેવતાયૈ નમઃ । ગુહ્યે । હલોભ્યો બીજેભ્યો નમઃ ।
પાદયોઃ સ્વરેભ્યઃ શક્તિભ્યો નમઃ । સર્વાંગે । ગર્ગાય કીલકાય નમઃ
માતૃકાન્યાસે વિનિયોગઃ ।
માતૃકા કરાંગન્યાસૌ યથા ।
અં કં ખં ગં ઘં ઙં આં અંગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ । ઇં ચં છં
જં ઝં ઞં ઈં તર્જનીભ્યાં સ્વાહા । ઉં ટં ઠં ડં ઢં ણં
ઊં મધ્યમાભ્યાં વષટ્ । એં તં થં દં ધં નં ઐં
અનામિકાભ્યાં હૂં । ઓં પં ફં બં ભં મં ઔં કનિષ્ઠકાભ્યાં
વૌષટ્ । અં યં રં લં વં શં ષં સં હં લં ક્ષં અઃ
કરકલકરપૃષ્ઠાભ્યાં ફટ્ । અં કં ખં ગં ઘં ઙં આં હૃદયાય
નમઃ । ઇં ચં છં જં ઝં ઞં ઈં શિરસે સ્વાહા ।
પ્. ૮અ)
ઉં ટં ઠં ડં ઢં ણં ઊં શિખાયૈ વષટ્ । એં તં થં દં ધં
નં ઐં કવચાય હૂં । ઓં પં ફં બં ભં મં ઔં નેત્રત્રયાય
વૌષટ્ । અં યં રં લં વં શં ષં સં હં લં ક્ષં અંઃ અસ્ત્રાય
ફટ્ ।
અથાન્તર્માતૃકા ધ્યાનં ।
આદિક્ષાન્તમયીં નવારુણરુચિં ષટ્પદ્મપત્રાસનાં
નીલાંભોરુહલોચનત્રયયુતાંરાકાબ્જરૂપાનનાં પીયૂષાં શુસમાં
શુગુષ્ઠમુકુટાં વક્ષોજભારાલસાંમાલાટંકકુરંગપુસ્તકધરાં
ધ્યાયેન્તરણેશ્વરીં ।
એવં ધ્યાત્વા માનસોપચારૈઃ સંપૂજ્ય અન્તર્માતૃકાં ન્યસેત્ । કંઠે ।
વિશુદ્ધચક્રે ષોડશદલે અં નમઃ આં નમઃ ઇં નમઃ ઈં નમઃ ઉં
નમઃ ઊં નમઃ ઋં નમઃ ૠં નમઃ ઌં નમઃ ૡં નમઃ એં નમઃ ઐં
નમઃ ઓં નમઃ ઔં નમઃ અં નમઃ અઃ નમઃ । હૃદયે અનાહતચક્રે
દ્વાદશકલે કં નમઃ ખં નમઃ ગં નમઃ ઘં નમઃ ઙં નમઃ
ચં નમઃ છં નમઃ જં નમઃ ઝં નમઃ ઞં નમઃ ટં નમઃ ઠં
નમઃ । નાભૌ મણિપૂરચક્રે દશદલે ડં નમઃ ઢં નમઃ ણં નમઃ
તં નમઃ થં નમઃ દં નમઃ ધં નમઃ નં નમઃ પં નમઃ ફં
નમઃ । લિઙ્ગે સ્વાધિષ્ઠાનચક્રે
પ્. ૮બ્)
ષટ્દલે બં નમઃ ભં નમઃ મં નમઃ યં નમઃ રં નમઃ લં નમઃ
। મૂલાધારે ચતુર્દલે વં નમઃ શં નમઃ ષં નમઃ સં નમઃ
ભ્રુવોર્મધ્યે આજ્ઞાચક્રે દ્વિદલે હં નમઃ ક્ષં નમઃ । શિરોવસ્થિત
સહસ્રદલકમલકર્ણિકાન્તર્ગત અકથાદિ ત્રિકોણમંડલે વામરેખાદિ
પ્રાદક્ષિણ્યેન અં નમઃ આં નમઃ ઇં નમઃ ઈં નમઃ ઉં નમઃ ઊં
નમઃ ઋં નમઃ ૠં નમઃ ઌં નમઃ ૡં નમઃ એં નમઃ ઐં નમઃ ઓં
નમઃ ઔં નમઃ અં નમઃ અઃ નમઃ ઊર્ધ્વરેખાયાં કં નમઃ ખં
નમઃ ગં નમઃ ઘં નમઃ ઙં નમઃ ચં નમઃ છં નમઃ જં
નમઃ ઝં નમઃ ઞં નમઃ ટં નમઃ ઠં નમઃ ડં નમઃ ઢં
નમઃ ણં નમઃ તં નમઃ થં નમઃ દં નમઃ ધં નમઃ નં
નમઃ પં નમઃ ફં નમઃ બં નમઃ ભં નમઃ મં નમઃ યં
નમઃ રં નમઃ લં નમઃ વં નમઃ શં નમઃ ષં નમઃ સં નમઃ ।
અધઃકોણે હં નમઃ વામકોણે લં નમઃ દક્ષકોણે ક્ષં નમઃ ।
તન્મધ્યે પરબિન્દું ચ સૃષ્ટિસ્થિલયાત્મકં ।
તેનામૃતેન દિવ્યેન તર્પયેત્ પરમેશ્વરીં ॥
એવં સમાહિત મનાધ્યાયેન્ન્યાસો યમાન્તરઃ ।
પ્. ૯અ)
અથ બહિર્માતૃકાસૃષ્ટિધ્યાનમ્ ।
પંચાશલ્લિપિભિર્વિભક્તસુખદોઃ યન્મધ્યવક્ષસ્થલાં
ભાસ્વન્મૌલિનિ વદ્ધચન્દ્રસકલામાપીનતુંગસ્તનીં ।
મુદ્રામક્ષગુણં સુધાઢ્ય કલશં વિદ્યા ચ હસ્તાંબુજૈર્
વિભ્રાણાવિશદપ્રભાં ત્રિનયનાં વાગ્દેવતામાશ્રયે ॥
એવં ધ્યાત્વા માનસોપચારૈઃ સંપૂજ્ય ન્યસેત્ ।
લલાટમુખવૃત્તદક્ષવામનેત્રદ્વય કર્ણદ્વય નાસિકાદ્વય ગંડદ્વય
ઓષ્ઠાધર ઊર્દ્ધ્વોધો દન્તપંક્તિ બ્રહ્મરન્ધ્રજિહ્વાકાસુ । અં નમઃ આં
નમઃ ઇં નમઃ ઈં નમઃ ઉં નમઃ ઊં નમઃ ઋં નમઃ ૠં નમઃ ઌં
નમઃ ૡં નમઃ એં નમઃ ઐં નમઃ ઓં નમઃ ઔં નમઃ અં નમઃ અઃ
નમઃ । દક્ષિણબાહુમૂલકૂર્પરમણિબન્ધ અંગુલિમૂલાગ્રેષુ । ચં નમઃ
છં નમઃ જં નમઃ ઝં નમઃ ઞં નમઃ । દક્ષિણ
ઊરુમૂલજાનુસન્ધિગુલ્ફાંગુલિમૂલાગ્રેષુ । ટં નમઃ ઠં નમઃ ડં
નમઃ ઢં નમઃ ણં નમઃ ।
વામોરુમૂલજાનુસન્ધિગુલ્ફાંગુલિમૂલાગ્રેષુ । તં નમઃ થં નમઃ દં
નમઃ ધં નમઃ નં નમઃ ।
પ્. ૯બ્)
દક્ષવામપાર્શ્વયોઃ । પં નમઃ ફં નમઃ પૃષ્ઠે વં નમઃ નાભૌ
ભં નમઃ જઠરે મં નમઃ હૃદિ યં ત્વગાત્મને નમઃ । દક્ષસ્કંધે
રં અસૃગાત્મને નમઃ । કકુદિ લં માંસાત્મને નમઃ । વામસ્કન્ધે વં
મેદ આત્મને નમઃ । હૃદયાદિ દક્ષહસ્તે શં અસ્થ્યાત્મને નમઃ । હૃદયાદિ
વામહસ્તે ષં મજ્જાત્મને નમઃ । હૃદયાદિ દક્ષપાદે સં શુક્રાત્મને
નમઃ । હૃદયાદિ વામપાદે હં જીવાત્મને નમઃ । હૃદયાદિ જઠરે લં
પ્રાણાત્મને નમઃ । હૃદયાદિ મુખે ક્ષં પરમાત્મને નમઃ । ઇતિ
સૃષ્ટિન્યાસઃ ।
અથ સ્થિતિમાતૃકાધ્યાનં ।
સિન્દૂરકાન્તિમમિતાભરણં ત્રિનેત્રં
વિદ્યાક્ષસૂત્ર મૃગપોતવરાન્દધાનં ।
પાર્શ્વસ્થિતાં ભગવતીમપિ કાંચનાંગીં
ધ્યાયેત્ કરાબ્જધૃતપુસ્તકવર્ણમાલાં ॥
એવં ધ્યાત્વા માનસોપચારૈઃ સંપૂજ્ય । દક્ષગુલ્ફાદિ દક્ષજાનુપર્યન્તં
। ડકારાદિ વકારાન્તાન્ વર્ણાન્ માતૃકાસ્થાને ન્યસેત્ તદ્યથા । દક્ષગુલ્ફે
। ડં નમઃ તદંગુલિમૂલાગ્રયોઃ
પ્. ૧૦અ)
ઢં નમઃ ણં નમઃ વામોરુજાનુસન્ધિ ગુલ્ફાપાદાંગુલિમૂલાગ્રેષુ ।
તં નમઃ થં નમઃ દં નમઃ ધં નમઃ નં નમઃ ।
દક્ષવામપાર્શ્વયોઃ । પં નમઃ ફં નમઃ પૃષ્ઠે વં નમઃ ।
નાભિજઠરયોઃ । ભં નમઃ મં નમઃ । હૃદયં ત્વગાત્મને નમઃ ।
દક્ષસ્કંધે રં અસૃગાત્મને નમઃ । કકુદિ લં માંસાત્મને નમઃ ।
વામસ્કંધે વં મેદ આત્મને નમઃ । હૃદાદિદક્ષહસ્તે શં અસ્થ્યાત્મને
નમઃ । હૃદાદિ વામહસ્તે ષં મજ્જાત્મને નમઃ । હૃદાદિ દક્ષપાદે શં
શુક્રાત્મને નમઃ । હૃદાદિ વામપાદે હં જીવાત્મને નમઃ । હૃદાદિ જઠરે
લં પ્રાણાત્મને નમઃ । હૃદાદિ મુખે ક્ષં પરમાત્મને નમઃ ।
લલાટમુખવૃત્તદક્ષવામનેત્ર તથા કર્ણદ્વય નાસિકાદ્વય ગંડદ્વય
ઓષ્ઠાધર ઊર્દ્ધાધો દંતપંક્તિ બ્રહ્મરંધ્ર જિહ્વાસુ । અં નમઃ આં
નમઃ ઇં નમઃ ઈં નમઃ ઉં નમઃ ઊં નમઃ ઋં નમઃ ૠં નમઃ ઌં
નમઃ ૡં નમઃ એં નમઃ ઐં નમઃ ઓં નમઃ ઔં નમઃ અં નમઃ અઃ
નમઃ દક્ષવાહુમૂલકૂર્પરમણિબંધ હસ્તાંગુલિમૂલાગ્રેષુ । કં
નમઃ ખં નમઃ ગં નમઃ ઘં નમઃ ઙં નમઃ ।
વામબાહુમૂલકૂર્પરમણિબંધકરાઙ્ગુલિમૂલાગ્રેષુ ।
પ્. ૧૦બ્)
ચં નમઃ છં નમઃ જં નમઃ ઝં નમઃ ઞં નમઃ ।
દક્ષોરુમૂલજાનુનોઃ । ટં નમઃ ઠં નમઃ । ઇતિ સ્થિતિમાતૃકાન્યાસઃ ॥
અથ સંહારમાતૃકાધ્યાનં ।

અક્ષસ્રજં હરિણપોતમુદગ્રટંકં વિદ્યાં કરૈરવિરતં દધતીં
ત્રિનેત્રાં ।
અર્ધેન્દુ મૌલિમરુણામરવિન્દરામાવર્ણેશ્વરીં
પ્રણમતસ્તનભારનમ્રાં ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા માનસોપચારૈઃ સંપૂજ્ય ન્યસેત્ ।
ક્ષકારાદિ અકારાંતાન્ વર્ણાન્મુખાદિ લલાટાન્ત સ્થાનેષુ ન્યસેત્ તદ્યથા ।
હૃદાદિમુખે ક્ષં પરમાત્મને નમઃ । હૃદાદિજઠરે લં પ્રાણાત્મને
નમઃ । હૃદાદિવામપાદે હં જીવાત્મને નમઃ । હૃદાદિદક્ષપાદે સં
શુક્રાત્મને નમઃ । હૃદાદિવામહસ્તે ષં મજ્જાત્મને નમઃ । હૃદાદિ
દક્ષહસ્તે શં અસ્થ્યાત્મને નમઃ । વામસ્કન્ધે વં મેદાત્મને નમઃ ।
કકુદિ લં માંસાત્મને નમઃ । દક્ષસ્કંધે રં અસૃગાત્મને નમઃ ।
હૃદયં ત્વગાત્મને નમઃ । જઠરનાભિપૃષ્ઠવામદક્ષિણપાર્શ્વેષુ મં
નમઃ ભં નમઃ વં નમઃ ફં નમઃ પં નમઃ ।
વામપાદાંગુલ્યગ્રમૂલગુલ્ફજાનુસન્ધિ ઉરુમૂલેષુ । નં નમઃ ધં
નમઃ દં નમઃ થં નમઃ તં નમઃ ।
દક્ષપાદાંગુલ્યગ્રમૂલગુલ્ફજાનુસન્ધિ
પ્. ૧૧અ)
ઉરુમૂલેષુ । ણં નમઃ ઢં નમઃ ડં નમઃ ઠં નમઃ ટં નમઃ ।
વામહસ્તાંગુલ્યગ્રમૂલમણિબન્ધબાહુમૂલેષુ । ઞં નમઃ ઝં નમઃ
જં નમઃ છં નમઃ ચં નમઃ ।
દક્ષહસ્તાંગુલ્યગ્રમૂલમણિબંધકૂર્પરબાહુમૂલેષુ । ઙં નમઃ
ઘં નમઃ ગં નમઃ ખં નમઃ કં નમઃ । જિહ્વા બ્રહ્મરંધ્ર અધ
ઉર્દ્ધ્વદન્તપંક્તિ અધરૌષ્ઠવામદક્ષગંડદ્વય તથા નાસિકાદ્વય
કર્ણદ્વય નેત્રદ્વય મુખવૃત્તલલાટેષુ । અઃ નમઃ અં નમઃ ઔં નમઃ ઓં
નમઃ ઐં નમઃ એં નમઃ ૡં નમઃ ઌં નમઃ ૠં નમઃ ઋં નમઃ ઊં
નમઃ ઉં નમઃ ઈં નમઃ ઇં નમઃ આં નમઃ અં નમઃ । ઇતિ
સંહારમાતૃકાન્યાસઃ ॥
ગૃહસ્થઃ પુનઃ સૃષ્ટિસ્થિતીન્યાસૌ કુર્યયાત્ । પ્રણામન્તન્ત્રાન્તરે પંચધા
માતૃકા ન્યાસઃ । સૃષ્ટિસ્થિતિશ્ચ સંહૃતિ । પુનઃ સૃષ્ટિસ્થિતી કુર્યાદેવં
પંચવિધઃ સ્મૃતઃ ગૌતમીયેપિ ।
સંહૃતિર્દોષ સંહાનાં હારિણી પરિકીર્તિતા ।
વિદ્યાપ્રદશ્ચ સૃષ્ટ્યન્તો વર્ણિનાં શુદ્ધ ચેતસાં ॥
સ્થિત્યન્તઃસ્યાગૃહસ્થાનાં ત્રયં કામ્યાનુરૂપતઃ ।
સહજાનૌ વાનપ્રસ્થે સ્થિત્યન્તઃ કશ્ચિદિચ્છતિ ॥
સંહારાન્તો મુનીનાં ચ વિરક્તસ્ય ચ સર્વશઃ ।
પ્. ૧૧બ્)
ન્યાસત્રયં સદાકાર્યમશક્તામેકમેવ હિ ॥
કેચિત્ તુ સર્વવર્ણાશ્રમેષુ । પંચધા વિન્યસેદ્વાપિ ત્રિધાવાપિ ચ વિન્યસેદિતિ ।
કામ્યાદિ પૂજાયામત્ર શ્રીકંઠાદિ માતૃકાન્યાસઃ । ષોઢાન્યાસૌ
વિધેયૌ કિન્તુ બાહુલ્ય ભયાદન્નં ન લિખિતૌ ।
અથ સામાન્યબીજષોઢાન્યાસૌ ।
યથા । શિરસિ ઓં નમઃ ભ્રુવોર્મધ્યે । ઓં હ્રીં સ્ત્રીં હૂં ફટ્ નમઃ કણ્ઠે । એં
નમઃ । હૃદિ ક્લીં નમઃ । નાભૌ ઐં નમઃ । લિંગે ક્લીં નમઃ । ગુહ્યે સૌં
નમઃ । દક્ષહસ્તે હૂં નમઃ । વામહસ્તે શ્રીં નમઃ । દક્ષપાદે હ્રીં નમઃ ।
વામપાદે ક્લીં નમઃ । પૃષ્ઠે ક્રીં નમઃ । ઇતિ તતઃ સકલાયાં વિદ્યાયાં
તત્વન્યાસ બીજન્યાસૌ કર્ત્તવ્યૌ તદ્યથા । નાભ્યાદિ હૃદયાન્નં દક્ષિણે
કાલિકે ઓંં વિદ્યાતત્વાય નમઃ । હૃદાદિ બ્રહ્મરંધ્રાન્તં । ક્રીં ક્રીં ક્રીં હૂં
હૂં હ્રીં હ્રીં કુર્યાત્ । બ્રહ્મરન્ધ્રે ક્રીં નમઃ । ભ્રુવોર્મધ્યે ક્રીં નમઃ ।
લલાટે ક્રીં નમઃ । નાભૌ હૂં નમઃ । ગુહ્યે હૂં નમઃ । મુખે હ્રીં નમઃ ।
સર્વાંગે હ્રીં નમઃ । ઇતિ બીજન્યાસઃ ॥
તતો મૂલમંત્રેણ શીર્ષાદિ પાદપર્યંતં પાદાદિ શિરોન્તં
પ્. ૧૨અ)
સપ્તધા મુખાદિ જઠરાન્તં જઠરાદિમુખાન્તં સપ્તધા
વ્યસ્તહસ્તાભ્યાં વ્યાપક ન્યાસં કુર્યાત્ ।
તતઃ ઓં હ્રીં મૂલં હ્રીં ઇતિ સપ્તધા સપ્તછદાં જપેત્ । તતઃ પીઠન્યાસં
કુર્યાત્ । હૃત્પદ્મ કર્ણિકાયાં ઓં આધારશક્તયે નમઃ । ઓં પ્રકૃત્યૈ નમઃ ।
એવં કમઠાય શેષાય પૃથ્વિસુધાંબુધયે મણિદ્વીપાય
ચિંતામણિગૃહાય શ્મશાનાય પારિજાતાય તન્મૂલે ઓં રત્નવેદિકાયૈ નમઃ ।
તસ્યોપરિ ઓં મણિપીઠાય નમઃ । ચતુર્દિક્ષુ ઓં મુનિભ્યો નમઃ । એવં દેવેભ્યો
નમઃ । શવમુંડેભ્યો નમઃ । દક્ષસ્કંધે ઓં ધર્માય નમઃ ।
વામસ્કંધે જ્ઞાનાય નમઃ । વામોરૌ ઓં વૈરાગ્યાય નમઃ ।
દક્ષપાર્શ્વે ઓં અનૈશ્વર્યાય નમઃ । સર્વત્ર પ્રણવાદિ નમોન્તેન ન્યસેત્ ।
પુનઃ કર્ણિકાયાં । અં અનંતાય નમઃ । પં પદ્માય નમઃ । આં
આનંદાય નમઃ । સં સંવિન્નાલાય નમઃ । પં પ્રકૃતિમય પત્રેભ્યો
નમઃ । વિં વિકારમય કેશરેભ્યો નમઃ । તં તત્વરૂપકર્ણિકાયૈ નમઃ ।
અં અર્કમંડલાય દ્વાદશકલાત્મને નમઃ ।
પ્. ૧૨બ્)
ઓં સોમમંડલાય ષોડશકલાત્મને નમઃ । મં વહ્નિમંડલાય
દશકલાત્મને નમઃ । સં સત્વાય નમઃ । રં રજસે નમઃ । તં તમસે
નમઃ । આં આત્મને નમઃ । અં અંતરાત્મને નમઃ । પં પરમાત્મને નમઃ
। હ્રીં જ્ઞાનાત્મને નમઃ ।
તતો હૃત્પદ્મકેશરેષુ પૂર્વાદિતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન પીઠશક્તિર્ન્યસેત્ ।
ઓં ઇચ્છાયૈ નમઃ । ઓં જ્ઞાનાયૈ નમઃ । ઓં ક્રિયાયૈ નમઃ । ઓં કામિન્યૈ
નમઃ । ઓં કામદાયિન્યૈ નમઃ । ઓં રત્યૈ નમઃ । ઓં રતિપ્રિયાયૈ નમઃ । ઓં
આનંદાયૈ નમઃ । મધ્યે મં મનોન્મન્યૈ નમઃ । તદુપરિ ઐં પરાયૈ
અપરાયૈ પરાપરાયૈ હ્સૌઃ સદાશિવ મહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ । ઇતિ
પીઠન્યાસઃ ॥
તતઃ પ્રાણાયામં ષડંગન્યાસં કૃત્વા દેવીં ધ્યાયેત્ । ધ્યાનં યથા
।
કરાલવદનાં ઘોરાં મુક્તકેશીં ચતુર્ભુજાં ।
કાલિકાં દક્ષિણાં દિવ્યાં મુંડમાલાવિભૂષિતાં ॥
સદ્યશ્છિન્નશિરઃ ખડ્ગ વામાધોર્દ્ધ્વ કરાંબુજાં ।
પ્. ૧૩અ)
અભયં વરદં ચૈવ દક્ષિણોર્દ્ધ્વાધ પાણિકાં ॥
મહામેઘપ્રભાં શ્યામાં તથા ચૈવ દિગંબરાં ।
કંઠાવસક્તમુંડાલી ગલદ્રુધિર ચર્ચિતાં ॥
કર્ણાવતં સતાંનીત શવયુગ્મભયાનકાં ।
ઘોરદંષ્ટ્રા કરાલાસ્યાં પીનોન્નત પયોધરાં ॥
સર્વાલંકારભૂષાંગી સર્વાશુભ વિનાશિની ।
શવાનાં કરસંઘાતૈઃ કૃત કાંચી હસન્મુખીં ॥
સૃક્કદ્વયગલદ્રક્ત ધારાવિસ્ફુરિતાનનાં ।
ઘોરરાવાં મહારૌદ્રીં શ્મશાનાલયવાસિનીં ॥
બાલાર્કમંડલાકાર લોચનત્રિતયાન્વિતાં ।
દન્તુરાં દક્ષિણવ્યાપિ મુક્તાલંબિક ચોચ્ચયાં ॥
શવરૂપ મહાદેવ હૃદયોપરિસંસ્થિતાં ।
શિવાભિર્ઘોરરાવાભિશ્ચતુર્દિક્ષુ સમન્વિતાં ॥
મદિરાઘૂર્ણનયનાં લલજ્જિહ્વાટ્ટહાસિનીમ્ ।
મહાકાલેન ચ સમં વિપરીત એતાતુરાં ॥
સુખપ્રસન્નનયનાં સ્મેરાનન સરોરુહાં ॥
નાગયજ્ઞોપવીતાંગી ચન્દ્રાર્ધકૃતશેખરાં ।
એવં સંચિંતયેત્ કાલીં ધર્મકામાર્થમોક્ષદાં ॥
ધ્યાનાનંતરં યથા ।
અંજનાદ્રિ નિભાં દેવીં કરાલવદના શિવાં ।
મુંડમાલાવતીરમ્યાં મુક્તકેશી સ્મિતાનનાં ॥
પ્. ૧૩બ્)
મહાકાલ હૃદાંભોજ સ્થિતાં પીતપયોધરાં ।
વિપરીતરતાસક્તાં ઘોરદંષ્ટ્રાં શિવૈઃ સહ ॥
નાગયજ્ઞોપવીતાં ચ ચન્દ્રાર્દ્ધકૃતશેખરાં ।
સર્વાલંકારસંયુક્તાં મુક્તામણિવિભૂષિતાં ॥
મૃતહસ્ત સહસ્રૈસ્તુ બદ્ધકાંચીં દિગંબરાં ।
શિવાકોટિસહસ્રૈસ્તુ યોગિનીભિર્વિરાજિતાં ॥
રક્તપાનમુખાંભોજાં મધુપાનપ્રમત્તિકાં ।
વહ્ન્યર્ક શશિ નેત્રાં ચ રક્તવિસ્ફુરિતાનનાં ॥
વિગતાસુ કિશોરાભ્યાં કૃતકર્ણાવતંસિનીં ।
કંઠાવસક્તમુંડાલિ ગલદ્રુધિર ચર્ચિતાં ॥
શ્મશાનં વહ્નિમધ્યસ્થાં બ્રહ્મકેશવ વન્દિતાં ।
સદ્યઃકૃત શિરઃખડ્ગ વરાભીતિકરાંબુજાં ॥
ધ્યાનાન્તરં યથા ।
ભિન્નાંજન ચ ય પ્રખ્યાં પ્રવીનશવસંસ્થિતાં ।
ગલચ્છોણિતધારાભિ સ્મેરાનન સરોરૂહાં ॥
પીનોન્નત કુચદ્વન્દ્વાં પીનવક્ષો નિતંબિનીં ।
દક્ષિણાં મુક્તકેશાલિ દિગંબર વિનોદિનીં ॥
મહાકાલ શવાવિષ્ટાં સ્મેરાનન્દોપરિસ્થિતાં ।
આરક્તમુખનેત્રાભિર્યોગિનીભિવિરાજિતાં ॥
શવદ્વયકૃતોન્તંસાં સિન્દૂરતિલકોજ્જ્વલાં ।
પ્. ૧૪અ)
પંચાશન્મુંડઘટિતં માલાશોણિત લોહિતાં ॥
નાનામણિવિશોભાઢ્યાં નાનાલંકારભૂષિતાં ।
શવાસ્થિ કૃતકેયૂરં શંખકંકણમંડિતાં ॥
શવવક્ષઃ સમાસીનાં લેલિહાનાં શવં ક્વચિત્ ।
શવમાંસકૃતગ્રાસાં સાટ્ટહાસાં મુહુર્મુહુઃ ॥
ખડ્ગમુંડધરાં વામે દક્ષે ભયવરપ્રદાં ।
દંતુરાં ચ મહારૌદ્રીં ચંડનાદાતિ ભીષણાં ॥
શિવાભિર્ઘોરારાવાભિર્વેષ્ટિતાં ભયનાશિનીં ।

માભૈ માભૈઃ સ્વભક્તેભ્યો જલ્પંતી ઘોરનિઃસ્વનૈઃ ॥
યૂયં કિમિછથવરં દદામીતિ પ્રભાષિણીં ॥
ધ્યાનાંતરં ॥
સદ્યશ્છિન્નશિરઃ કૃપાણમભયં હસ્તૈર્વરં વિભ્રતીં
ઘોરાસ્યાં શિરસઃ સ્રજાં સુરુચિરામુન્મુક્તકેશાવલીં ।
સૃક્કાસૃક્પ્રવહાં શ્મશાનનિતપાંશ્રુત્યોશવાંલંકૃતીં
શ્યામાંગીકૃતમેખલાં શવકરૈર્દેવીં ભજે કાલિકાં ॥
ધ્યાનાંતરં ॥
મેઘાંગીં વિગતાંવરાં શવશિવારૂઢા ત્રિનેત્રાં પરાં
કર્ણાલંબિતવાણયુગ્મભયદાં મુંડસ્રજાં માલિનીં ।
વામાધોર્દ્ધકરાંબુજે નરશિરઃ ખડ્ગં ચ સવ્યેતરે
દાનાભીતિ વિમુક્તકેશ નિચયાં વંદે સદા કાલિકાં ॥
પ્. ૧૪બ્)
એતેષામેકતમેન ધ્યાત્વા સ્વશિરસિ પુષ્પં દત્વા મનસોપચારૈઃ
પૂજયેદ્યથા ।
હૃત્પદ્મમાસનં દદ્યાત્ સહસ્રારાચ્યુતામૃતૈઃ ।
પાદ્યં ચરણયોર્દદ્યાન્મનસ્ત્વર્ઘ્યં નિવેદયેત્ ॥
સ્વર્ણપાત્રે તજ્જલં ચ દદ્યાદાચમનં મુખે ।
મધુપર્કં મુખે દદ્યાત્ પુનરાચમનીયકં ॥
તેનામૃતેન સર્વાંગે સ્નાનીયમપિ કલ્પયેત્ ।
આકાશતત્વં વસનં નાનાભરણમેવ ચ ॥
ચતુર્વિંશતિ તત્વેન ગંધં દશાદ્વિચક્ષણઃ ।
સ્વયંભૂ કુસુમં દદ્યાત્ કુંકુમં રક્તચંદનં ॥
ચિત્તં પ્રકલ્પયેત્ પુષ્પં ધૂપં પ્રાણાન્તિ યોજયેત્ ।
તેજસ્તત્વં પ્રદીપં ચ નૈવેદ્યં ચ સુધાંબુધિં ॥
પ્રદદ્યાન્માંસશૌન ચ ભર્જિતં મીનપર્વતં ।
મુદ્રારાશીં સભક્તં ચ ઘૃતાક્તં વ્યંજનાન્વિતં ॥
સુરક્તં ચરુકં ચૈવ ઘૃતાક્તં પરમાન્નકં ।
દધિક્ષીરસાગરં ચ નાનામૂલફલાનિ ચ ॥
ભક્ષ્યં ભોજ્યં તથા લેહ્યં પેયં ચર્વણં પરામૃતં ચ પાનીયં
ભાવપુષ્પૈઃ સુવાસિતં ।
કુલામૃતં ચ તત્પુષ્પં કુતક્ષાતં ન વારિ ચ ।
પુનરાચમનં દત્વા તાંબૂલં ચ નિવેદયેત્ ॥
કામક્રોધૌ વિઘ્નકૃતૌ વલિં દત્વા જપં ચરેત્ ।
પ્. ૧૫અ)
વર્ણમાલા યથા । અકારાદિ ક્ષકારાન્તે વર્ણાત્મિકાં બિંદુયુતાં
શિવશક્ત્યાત્મકસૂત્રે ગ્રંથિતાં કુંડલીગ્રંથિયુતાં માલાં વિભાવ્ય
જપેત્ । અં મૂલં આં મૂલં ઇત્યાદિ લકારાંતેષુ વર્ણેષુ પ્રતિવર્ણાન્તરં
મન્ત્રં જપ્ત્વા ક્ષકારં મેરુરૂપં કેવલમુચ્ચાર્ય અંતિમવર્ણેષુ
એકૈકમંત્રં જપેત્ । એવમષ્ટોત્તરશતં મન્ત્રં જપ્ત્વા સમર્પયેદનેન । ઓં
સર્વાન્તરાત્મનિલયે સ્વાંતર્જ્યોતિઃ સ્વરૂપિણી । ગૃહાણાંતર્જપં માતરાદ્યે
કાલિ નમોસ્તુતે । ઇતિ જપં સમર્પ્ય પ્રણમેત્ ॥
અથાન્તર્હોમો યથા । આત્માનમપરિછિન્નં વિભાવ્ય ।
આત્માન્તરાત્મપરમાત્મજ્ઞાનાત્મસ્વરૂપં ચતુરસ્રં ચિત્કુણ્ડં
આનંદમેખલારમ્યં બિંદુ ત્રિબલયાંકિતં । અર્ધમાત્રો યોનિરૂપં
ચિત્કુંડં નાભૌ વિભાવ્ય તત્ર સંવિદગ્નૌ જુહુયાત્ મૂલમુચ્ચાર્ય
નાભિચૈતન્યરૂપાગ્નૌ હવિષા મનસા સ્રુચા । જ્ઞાનપ્રદીપિતે
નિત્યમક્ષવૃત્તિર્જુહોમ્યહં સ્વાહા । ઇતિ પ્રથમાહુતિઃ ।
મૂલમુચ્ચાર્ય ।
ધર્માધર્મહવિર્દીપ્ત આત્માગ્નૌ મનસા સ્રુચા ।
સુષુમ્ના વર્ત્મના નિત્યમક્ષવૃત્તિર્જુહોમ્યહં ॥
પ્. ૧૫બ્)
સ્વાહા ૨ ઇતિ દ્વિતીયાહુતિઃ । મૂલમુચ્ચાર્ય ।
પ્રકાશાકાશહસ્તાભ્યામવલંવ્યોન્મની સ્રુવા ।
ધર્માધર્મ કલાસ્નેહ પૂર્ણમગ્નૌ જુહોમ્ય હં ॥
સ્વાહા । ઇતિ તૃતીયાહુતિઃ । મૂલમુચ્ચાર્ય ।
અન્તર્નિરન્તરનિરિન્ધન એધમાને માદ્યાંધકા *? પરિપન્થિનિ સંવિદગ્નૌ ।
કસ્મિંશ્ચિદદ્ભુતમરીચિવિકાશભૂમૌ વિશ્વજુહોમિ વસુધાદિ શિવાવસાનં
સ્વાહા । ઇતિ ચતુર્થ પૂર્ણાહુતિઃ ।
તતઃ પયઃ કેન નિભાં શયયાં પરિષ્ટુત્ય તત્ર મહાકાલેન સહ દેવિં
નિવેશ્વ શૃંગાદિ રસોદ્ભવૈર્નાનાગીતવાદ્યનૃત્યાદિભિર્ભગવતીં તોષયેત્ ।
પ્રણમેદિતિ માનસયાગઃ । તતો વાહ્યપૂજામારભેત્ । તત્રાદૌ
અર્ઘ્યસ્થાપનં કુર્યાત્ । સ્વવામે ત્રિકોણવૃત્ત ચતુરસ્રમંડલં વિલિખ્ય ફટ્
। ઇતિ મંડલં સંપ્રોક્ષ્ય ।
એતે ગન્ધપુષ્પે હ્રીં આધારશક્તયે નમઃ । ઇતિ મંડલં સંપૂજ્ય
ત્રિપદિકાદ્યાસનં ફટ્ । ઇતિ પ્રક્ષ્યાલ્ય નમઃ । ઇતિ મંડલોપરિસંસ્થાપ્ય ।
મં વહ્નિમંડલાય દશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ આધારં સંપૂજ્ય ફટ્ ।
પ્. ૧૬અ)
શંખાદિપાત્રં પ્રક્ષાલ્ય નમઃ । ઇતિ તત્રાધ? *? સંસ્થાપ્ય । અં
અર્કમંડલાય દ્વાદશકલાત્મનિ નમઃ । ઇતિ અર્ઘ્યપાત્રં સંપૂજ્ય નમઃ ।
ઇતિ જલેનાપૂર્ય તત્ર કિંચિત્ કારણં નિક્ષિપ્ય । ઓં
સોમમંડલાય ષોડશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ અર્ઘ્યામૃતં સંપૂજ્ય । ઓં
ગંગે ચેત્યાદિનાંકુશમુદ્રયા તત્ર તીર્થાન્યા વાહ્યરક્તાદિ
પુષ્પબિલ્વપત્રદૂર્વાક્ષતશ્વેતરક્તચંદનશુદ્ધિમીનમુદ્રકુલકુસુમાનિ
નિક્ષિપ્ય તત્ર દેવીમાવાહ્ય હું । ઇતિ અવગુંઠ્ય વં
ધેનુમુદ્રયામૃતીકૃત્યમૂલેન યોનિમુદ્રયા સન્દીપ્ય । ઓં ઇતિ શંખમુદ્રાં
પ્રદર્શ્ય ષડંગ મંત્રૈઃ સકલીકૃત્ય મત્સ્યમુદ્રયા આછાદ્ય । તત્ર
મૂલમંત્રં દશધા જપ્ત્વા દેવીરૂપમર્ઘ્યં વિભાવ્ય ।
ગંધપુષ્પધૂપદીપૈસ્તત્ર દેવીં સંપૂજ્ય પૂજા સમાપ્તિ
પર્યંતમર્ઘ્યપાત્રં ન ચાલયેદિત્યર્ઘ્યસ્થાપનં ।
તત્ર સામાન્યાર્ઘ્યવત્ પ્રોક્ષણી પાત્રમેકં સંસ્થાપ્ય ।
તત્રાર્ઘ્યપાત્રસ્થં જલં કિંચિત્ પ્રોક્ષણી પાત્રે નિક્ષિપ્ય તેનોદકેનાત્માનં
પૂજોપકરણાન્યસ્યુક્ષ્ય સંમુખે સિંહાસનાદૌ
પ્. ૧૬બ્)
પ્રતિમા યંત્રં વા સ્થાપયેત્ । યન્ત્રં યથા । સ્વર્ણપાત્રે રજતે તામ્રે
શ્મશાનકાષ્ઠનિર્મિતે યજ્ઞદારુમયે નૃકપાલે વા સ્વયંભુ
કુસુમકુંડગોલરક્તચંદનાદિ વિલેપિતે પાત્રે સુવર્ણશલાકયા
બિલ્વકંઠકેન વા અધોમુખયંત્રત્રિકોણં તદ્વાહ્યે વૃતં । તદ્વાહ્યે
અષ્ટદલપદ્મં તદ્વાહ્યે વૃતં તદ્વાહ્યે ભૂપુરં ચતુર્દ્વારયુતં મધ્યે
બિંદુચક્રં । બિંદુચક્રસ્ય વામે । ક્લીં બીજં દક્ષિણે હ્રીં બીજં એવં
યંત્રં લિખેત્ । અથવા પાર્થિવેતર શિવલિંગે સ્ફાટિકાદિષુ વિનિર્મિત પ્રતિષ્ઠિત
યંત્રે પુષ્પાદિ યંત્રે વા પૂજયેત્ । એવં યંત્રં પ્રતિમા વા સંસ્થાપ્ય
તત્ર પીઠપૂજાં કુર્યાત્ । યથા કર્ણિકાયાં । ઓં આધારશક્તયે નમઃ । ઓં
પ્રકૃત્યૈ નમઃ । એવં કમઠાય શેષાય પૃથિવ્યૈ સુધાંબુધયે
મણિદ્વીપાય ચિંતામણિગૃહાય શ્મશાનાય પારિજાતાય તન્મૂલે
રત્નવેદિકાયૈ । ઓં મણિપીઠાય ચતુર્દિક્ષુમુનિભ્યો નમઃ । ઓં વેદેભ્યો નમઃ
। ઓં શવમુંડચિતાંગારાસ્થિભ્યો નમઃ ।
પ્. ૧૭અ)
બહુમાંસાસ્થિમાદમાન શિવાભ્યો નમઃ । અગ્ન્યાદિકોણચતુષ્ટયેષુ
પ્રાદક્ષિણ્યેન ધર્માય જ્ઞાનાય વૈરાગ્યાય ઐશ્વર્યાય પૂર્વાદિ ચતુર્દિક્ષુ
અધર્માય અજ્ઞાનાય અવૈરાગ્યાય અનૈશ્વર્યાય સર્વત્ર પ્રણવાદિ નમોન્તેન
પૂજયેત્ । પુનઃ કર્ણિકાયાં અં અનંતાય નમઃ । પં પદ્માય નમઃ । આં
આનંદકંદાય નમઃ । સં સવિન્નાલાય નમઃ । પ્રં પ્રકૃતિમય પત્રેભ્યો
નમઃ । બિં બિકારમયકેશરેભ્યો નમઃ । તં તત્વરૂપકર્ણિકાયૈ નમઃ ।
અં અર્કમંડલાય દ્વાદશકલાત્મને નમઃ । ઉં
સોમમંડલાય ષોડશકલાત્મને નમઃ । મં વહ્નિમંડલાય
દશકલાત્મને નમઃ । સં સત્વાય નમઃ । રં રજસે નમઃ । તં તમસે
નમઃ । આં આત્મને નમઃ । અં અન્તરાત્મને નમઃ । પં પરમાત્મને નમઃ ।
હ્રીં જ્ઞાનાત્મને નમઃ । કેશરેષુ પૂર્વાદિતઃ પ્રાદક્ષિણેન પીઠશક્તીઃ
પૂજયેત્ ।
ઓં ઇચ્છાયૈ નમઃ । ઓં કામદાયિન્યૈ નમઃ । ઓં રત્યૈ નમઃ । ઓં રતિપ્રિયાયૈ
નમઃ । ઓં આનંદાયૈ નમઃ । મધ્યે મં મનોન્મન્યૈ નમઃ ।
પ્. ૧૭બ્)
તદુપરિ ઐં પરાયૈ નમઃ । અપરાયૈ પરાપરાયૈ હ્સૌં સદાશિવ
મહાપ્રેતપદ્માસનાય નમઃ । ઇતિ પીઠપૂજા ॥
અત્ર વિશેષરહસ્ય પૂજાયાં કારણાદિ પંચતત્વશોધનાદિકં કુર્યાત્ ।
અથ કારણકુંભસ્થાપનં યથા ।
તત્રાદૌ સ્વવામે સુલક્ષણં સ્વીયશક્તિં સંસ્થાપ્ય । તતઃ સ્વવામે
દેવ્યાદક્ષિણે ભૂમૌ બિંદુગર્ભષટ્કોણચતુરસ્રમંડલં વિલિખ્ય ફટ્ ।
ઇતિ મંડલં સંપ્રોક્ષ્ય । હ્રીં આધારશક્તયે નમઃ । ઇતિ મંડલં
સંપૂજ્ય ફટ્ । ઇતિ આધારસંપ્રોક્ષ્ય નમઃ । ઇતિ મંડલોપરિસંસ્થાપ્ય ।
મં વહ્નિમંડલાય દશકલાત્મને નમઃ । ઇત્યાધારં સંપૂજ્ય ફટ્ । ઇતિ
કુંભં પ્રક્ષાલ્ય નમઃ । ઇતિ તત્ર સંસ્થાપ્ય રક્તવસ્ત્રં

માલ્યસિંદૂરાદિભિઃ કુંભં ભૂષયિત્વા । અં અર્કમંડલાય
દ્વાદશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ કલશં સંપૂજ્ય ।
ક્ષં લં હં સં ષં શં વં લં રં યં મં ભં બં ફં પં
નં ધં દં થં તં ણં ઢં ડં ઠં ટં ઞં ઝં જં છં
ચં ઙં ઘં ગં ખં કં અંઃ અં ઔં ઓં ઐં એં ૡં ઌં ૠં ઋં
ઊં ઉં ઈં ઇં આં અં । ઇતિ વિલોમમાતૃકાં
પ્. ૧૮અ)
મૂલમંત્રં અપઠન્ કારણેન ઘટમાપૂર્ય । ઉં
સોમમંડલાય ષોડશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ કારણં સંપૂજ્ય । ક્રોં ગંગે
ચેત્યાદિનાંકુશમુદ્રયા સોમમંડલાય । તત્ર તીર્થાન્યા
વાહ્યપંચમુદ્રયાભિઃ પ્રણમેત્ । ભૂમૌ કરતલદ્વયં દત્વા દ્રાં
નમઃ । ઇતિ ચતુસ્રા ૨ ભૂમૌ પુટાકારકરદ્વયં દત્વા દ્રાં નમઃ । ઇતિ
સંવૃત્તાખ્યા ભૂમૌ પુટાંજલિના ક્લીં નમઃ ઇતિ સંપૂટાખ્યા ૩ ભૂમૌ
કનિષ્ઠાદ્વયમૂલન્યસ્ત વૃદ્ધાંગુલિકાજલિના બ્લૂં નમઃ । ઇતિ
પુટાંજલાખ્યા ૪ । ભૂમૌ યોનિમુદ્રાં નિધાય સઃ નમઃ । ઇતિ યોન્યાખ્યા

। ઇતિ પંચમુદ્રા પ્રણામઃ । તતઃ પંચીકરણં કુર્યાદ્યથા । ફટ્ ઇતિ
દર્ભેણ તાડનં । હું ઇતિ અવગુંઠનં । મૂલેન વીક્ષણં નમઃ ।
ઇત્યર્ઘોદકેન પ્રોક્ષણં ૪ । મૂલેન ત્રિવારં ગંધમાજિઘ્રેત્ । તતઃ ઓં ઇતિ
કુંભે પુષ્પં દત્વા બ્રહ્મ ઋચાત્રિધાભિમંત્રયેદ્યથા ।
ઓં હં સઃ શુચિસદ્વસુરન્તરીક્ષ સદ્ધોતા વેદી સદતિદિર્દુરોણ
સન્નૃસદ્વરસદૃતસઘ્નોમસ ઇવજ્વા ગોજા ઋતજા અદ્રિજા ઋતં વૃહત્ ।
૧૮બ્)
તતઃ શાપમોચનં કુર્યાત્ ।
ઓં એકમેવ પરંબ્રહ્મ સ્થૂલસૂક્ષ્મમયં ધ્રુવં ।
કચોદ્ભવાં બ્રહ્મહત્યાં તેન તે નાશયામ્યહં ॥
ઇતિ ત્રિવારં ।
ઓં સૂર્યમંડલસંભૂતે વરુણાલયસંભવે ।
અમાબીજમયે દેવિ શુક્રશાપાદ્વિમુચ્યતાં ॥
ઇતિ ત્રિઃ ।
ઓં વેદાનાં પ્રણવો બીજં બ્રહ્માનંદમયં યદિ ।
તેન સત્યેન તે દેવિ બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતુ ॥
ઇતિ ત્રિઃ ।
ઓં વાં વીં વૂં વૈં વૌં વઃ બ્રહ્મશાપવિમોચિતાયૈ સુધાદેવ્યૈ નમઃ । ઇતિ
દશધા ।
ઓં શાં શીં શૂં શૈં શૌં શઃ શુક્રશાપવિમોચિતાયૈ સુધાદેવ્યૈ નમઃ । ઇતિ
દશધાશુક્રશાપમોચનં ।
ઐં હ્રીં શ્રીં ક્રોં ક્રીં ક્રૂં ક્રૈં ક્રૌં ક્રઃ સુધાકૃષ્ણશાપં વિમોચય

અમૃતં શ્રાવય ૨ સ્વાહા । ઇતિ કૃષ્ણશાપં દ્વાદશધા ।
ઐં હ્રીં શ્રીં આનન્દેશ્વરાય વિદ્મહે સુધાદેવ્યૈ ધીમહિ તન્નોર્ધનારીશ્વર
પ્રચોદયાત્ । ઇત્યાનંદગાયત્રીં ત્રિવારં પઠેત્ । તતો દ્રવ્યમધ્યે
અકથાદિશક્તિમંડલં લિખેત્ યથા । આદિષોડશવારં વામરેખાકાદિ-
પ્. ૧૯અ)
ષોડશ ઊર્દ્ધરેખાથાદિ ષોડશ દક્ષિણરેખા ત્રિકોણેષુ હં લં ક્ષં
એવં સર્વાન્ બિંદુયુક્તાન્ વર્ણાન્મધ્યે હ્સૌં બીજં લિખેત્ । હ્સૌઃ મંડલાય
નમઃ । ઇતિ મંડલં સંપૂજ્ય । તત્રાનંદભૈરવાનંદભૈરવ્યૌ ધ્યાયેત્
।
સૂર્યયકોટિ પ્રતીકાશં ચન્દ્રકોટિ સુશીતલં ।
અષ્ટાદશભુજં દેવં પંચવક્ત્રં ત્રિલોચનં ॥
અમૃતાર્ણવ મધ્યસ્થં બ્રહ્મપદ્મોપરિસ્થિતં ।
વૃષારૂઢં નીલકંઠં સર્વાભરણભૂષિતં ॥
કપાલખટ્વાંગધરં ઘંટાડમરૂપાદિમં? ।
પાશાંકુશધરં દેવં ગદામુશલધારિણં ॥
ખડ્ગખેટકપટ્ટિશમુદ્ગરંશૂલદંડધૃક્ ।
વિચિત્રખેટકં મુંડં વરદાભય પાણિનં ॥
લોહિતં દેવદેવેશં ભાવયેત્ સાધકોત્તમઃ ।
એવં ધ્યાત્વા । હસક્ષમલવરયૂં આનંદભૈરવાય વષટ્ । ઇતિ
મંત્રમુચ્ચાર્ય એતે ગંધપુષ્પે આનંદભૈરવાય નમઃ । ઇતિ ત્રિઃ સંપૂજ્ય
। આનંદભૈરવીં ધ્યાયેત્ ।
ભાવયેચ્ચ સુધાં દેવીં ચન્દ્રકોટ્યયુતપ્રભાં ।
હિમકુન્દેંદુધવલાં પંચવક્ત્રાં ત્રિલોચનાં ॥
પ્. ૧૯બ્)
અષ્ટાદશભુજૈર્યુક્તાં સર્વાનન્દકરૌદ્યતાં ।
પ્રહસંતીં વિશાલાક્ષીં દેવદેવસ્ય સંમુખીં ॥
ઇતિ ધ્યાત્વા । સહક્ષમલવરયીં આનંદભૈરવ્યૈ વૌષટ્ । ઇતિ મંત્રમુચ્ચાર્ય
એતે ગંધપુષ્પે આનંદભૈરવ્યૈ નમઃ । ઇતિ ત્રિઃ પૂજયેત્ । ઈં ક્રીં
પરમસ્વામિનિ પરમાકાશશૂન્યવાહિનિ ચન્દ્રસૂર્યાગ્નિ ભક્ષિણિ પાત્રં
વિશ ૨ સ્વાહા । ઇતિ ત્રિઃ । હ્રીં શ્રીં ઐં અમૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતવર્ષિણિ
મહત્પ્રકાશયુક્તે અમૃતં શ્રાવય ૨ સ્વાહા । ઇતિ ત્રિઃ । યં રં વં ઇતિ
મંત્રૈર્દ્રવ્યસ્ય દોષં શોષણદહનામૃતીકરણાનિ કુર્યાત્ । તતો હું ઇતિ
અવગુંઠ્ય ધેનુમુદ્રયામૃતીકૃત્ય મત્સ્યમુદ્રયા આછાદ્ય તત્ર વં ઇતિ
વરુણબીજં અષ્ટધા મૂલમંત્રં ચાષ્ટધા જપેદિતિ કારણશુદ્ધિઃ । તતો
માંસમીનમુદ્રાકુલકુસુમાનિ ત્રિકોણવૃત્તચતુરસ્રમંડલોપરિસંસ્થાપ્ય
પ્રત્યેકં શોધયેત્ । ઓં પ્રત્યદ્વિષ્ણુસ્તવ તેન વીર્યેણ મૃગો ન ભીમઃ
કુચરોગીરિષ્ઠાય સ્વોરુષુત્રિષુ વિક્રમેષ્વધિક્ષિપન્તિ ભુવનાનિ વિશ્વાઃ ।
પ્. ૨૦અ)
ઇતિ માંસશોધનમ્ ।
ઓં ત્ર્યંબકં યજામહે સુંગંધિં પુષ્ટિવર્દ્ધનં ।
ઉર્વારુકમિવ બંધનાન્ મૃત્યોર્મુક્ષીયમામૃતાત્ ॥
ઇતિ મીનશોધનં ।
ઓં તદ્વિષ્ણુઃ પરમં પદં સદા પસ્યન્તિ શૂરયઃ દિવીવચક્ષુરાતતં ।
ઓં તદ્વિપ્રાસો વિપરાયવોજાગૃવાંસઃ સમિંધતેર્વિષ્ણોર્યત્પરમં પદં ।
ઇતિ મુદ્રાશોધનં ।
ઓં વિષ્ણુર્યોનિકલ્પયતુ ત્વષ્ટારૂપાણિ પિંશતુ આસિંચતુ પ્રજાપતિર્ધાતા
ગર્ભં દધાતુ મે ।
ઓં ગર્ભં ધેહિસિનીવાલી ગર્ભં ધેહિ સરસ્વતી ।
ગર્ભં તે અશ્વિનૌ દેવા વાધતાં પુષ્પરસ્રજૌ ॥
ગ્લૂં ન્લૂં સ્લૂં પ્લૂં સ્લૂં અમૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતેશ્વરિ અમૃતવર્ષિણિ
અમૃતં સ્રાવય ૨ સ્વાહા । ઇતિ કુલકુસુમશુદ્ધિઃ ॥
અથ શક્તિશોધનં યથા ।
અદિક્ષીતા શક્તિશ્ચેત્ ફટ્ ઇત્યર્ઘ્યોદકેન શક્તિં સંપ્રોક્ષ્ય
હૂમિત્યવગુંઠ્યયોનિમુદ્રાં પ્રદર્શ્ય તસ્યા અંગે ઋષ્યાદિકરાંગ
ન્યાસાન્ કૃત્વા ઐં ક્લીં સૌઃ ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઇમાં શક્તિં મમ શક્તિં
કુરુ કુરુ સ્વાહા । ઇતિ પઠિત્વા વામકર્ણે
પ્. ૨૦બ્)
હ્રીં બીજં ત્રિવારં શ્રાવયેત્ । તસ્યા શિરસિ મૂલમંત્રં દશધા જપેત્ ।
દિતિદિક્ષિતા અભિષિક્તાં ચેત્ તસ્યા સ્વેષ્ટદેવતાયાઃ ન્યાસાદિકં સ્વયમેવ
કુર્યાદિતિ શક્તિશુદ્ધિઃ । તતઃ પ્રત્યેકં યં ઇતિ વા બીજેન દોષં સંશોષ્ય
રં ઇતિ વહ્નિબીજેન સંદહ્ય । વં ઇતિ ધેનુમુદ્રયામૃતીકૃત્ય । હૂં ઇતિ
અવગુંઠ્ય । પુનઃ વં ઇતિ ધેનુમુદ્રયામૃતીકૃત્ય મૂલેન યોનિમુદ્રયા
સંદીપ્ય ષડંગૈઃ સકલીકૃત્ય મત્સ્યમુદ્રયા આછાદ્ય તેષુ પ્રત્યેકં
મૂલમંત્રં દશધા જપ્ત્વા પાત્રાન્તરૈઃ વિદધ્યાદિતિ શુદ્ધ્યાદિ શુદ્ધિઃ
॥
અથ શ્રીપાત્રસ્થાપનં કુર્યાદ્યથા ।
આત્મયંત્રયોર્મધ્યે હૂં ગર્ભત્રિકોણવૃત્ત ષટ્કોણ ચતુરસ્રં મંડલં
વિલિખ્ય । ફટ્ ઇતિ અર્ઘ્યોદકેન સંપ્રોક્ષ્ય ચતુરસ્રેષુ પૂર્વાદિતઃ
પ્રાદક્ષિણ્યેન ઉં ઉર્દ્ધ્વિપાનાય નમઃ । પૂં પૂર્ણશૌલાય નમઃ । જાં
જાલેંધરાય નમઃ । કાં કામરૂપાય નમઃ । ઇતિ
સંપૂજ્ય ષટ્કોણેષુ ષડંગાનિ સંપૂજ્ય ત્રિકોણેષુ
મૂલમંત્રસ્યાદ્યખંડમુચ્ચાર્ય આત્મતત્વાય નમઃ । દ્વિતીય
ખંડમુચ્ચાર્ય વિદ્યાતત્વાય નમઃ ।
પ્. ૨૧અ)
તૃતીય ખંડમુચ્ચાર્ય શિવતત્વાય નમઃ । મધ્યે હૂં આધારશક્તયે
નમઃ । ઇતિ મંડલં સંપૂજ્ય ફટ્ ઇતિ શ્રીપાત્રાસનં પ્રક્ષાલ્ય નમઃ । ઇતિ
મંડલોપરિસંસ્થાપ્ય ।
તત્ર ત્રિકોણવૃત્ત ષટ્કોણમંડલં વિલિખ્ય ષટ્કોણેષુ ષડંગાનિ સંપૂજ્ય
મૂલેન ત્રિકોણં સંપૂજ્ય । વૃત્તોપરિ પૂર્વાદિતઃ પ્રાદક્ષિણ્યેન
વહ્નેર્દશકલાઃ પૂજયેત્ । યં ધૂમ્રાર્ચિષે નમઃ । રં ઊષ્માયૈ નમઃ ।
લં જ્વલિન્યૈ નમઃ । વં જ્વાલિન્યૈ નમઃ । શં વિસ્ફુલિંગિન્યૈ નમઃ । ષં
સુશ્રિયૈ નમઃ । સંસુરૂપીયૈ નમઃ । હં કપિલાયૈ નમઃ । લં હવ્યવહાયૈ
નમઃ । ક્ષં કવ્યવહાયૈ નમઃ । તદુપરિ મં વહ્નિમંડલાય
દશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય । ફટ્ ઇતિ મહાશંખાદિપાત્રં
પ્રક્ષાલ્ય નમઃ । ઇતિ આધારોપરિસંસ્થાપ્ય ।
તત્ર ત્રિકોણવૃત્ત ષટ્કોણં વિલિખ્ય । ષટ્કોણેષુ ષડંગાનિ મૂલેન ત્રિકોણં
સંપૂજ્ય વૃત્તોપરિ પૂર્વવત્ । સૂર્યસ્ય દ્વાદશકલાઃ પૂજયેત્ । કં ભં
તપિન્યૈ નમઃ । ખં વં તાપિન્યૈ નમઃ । ગં ફં
પ્. ૨૧બ્)
ધૂમ્રાયૈ નમઃ । ઘં પં મરીચ્યૈ નમઃ । ઙં નં જ્વાલિન્યૈ નમઃ ।
ચં ધં રુચ્યૈ નમઃ । છં દં સુષુમ્નાયૈ નમઃ । જં થં ભોગદાયૈ
નમઃ । ઝં તં વિશ્વાયૈ નમઃ । ઞં ણં બોધિન્યૈ નમઃ । ટં ઠં
ધારિણ્યૈ નમઃ । ઠં ડં ક્ષમાયૈ નમઃ । તદુપરિ અં અર્ક્કમંડલાય
દ્વાદશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય ક્ષકારાદિ અકારાંતાં
વિલોમમાતૃકાં મૂલમંત્રં ચોચ્ચાર્યઘટસ્થ કારણેન શ્રીપાત્રં
ત્રિભાગમાપૂર્ય શેષં જલેનાપૂર્ય તત્ર ત્રિકોણવૃત્ત ષટ્કોણં વિલિખ્ય
। ષટ્કોણેષુ ષડંગાનિ મૂલેન ત્રિકોણં સંપૂજ્ય । વૃત્તોપરિ પૂર્વવત્ ।
ચંદ્રસ્ય ષોડશકલાઃ પૂજયેત્ । અં અમૃતાયૈ નમઃ । આં માનદાયૈ નમઃ
। ઇં પૂષાયૈ નમઃ । ઈં તુષ્ટ્યૈ નમઃ । ઉં પુષ્ટ્યૈ નમઃ । ઊં રત્યૈ નમઃ
। ઋં ધૃત્યૈ નમઃ । ૠં શશિન્યૈ નમઃ । ઌં ચંદ્રિકાયૈ નમઃ । ૡં
કાંત્યૈ નમઃ । એં જ્યોત્સ્નાયૈ નમઃ । ઐં શ્રિયૈ નમઃ । ઓં પ્રીત્યૈ નમઃ ।
ઔં અંગાયૈ નમઃ । અં પૂર્ણાયૈ નમઃ । અંઃ પૂર્ણામૃતાયૈ નમઃ ।
તદુપરિ ઉં સોમમંડલાય ષોડશકલાત્મને નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય ॥
પ્. ૨૨અ)
તત્ર ક્રોં ગંગે ચેત્યાદિનાંકુશમુદ્રયા ચંદ્રમંડલાત્તીર્થમાવાહ્ય ।
રક્તપુષ્પશ્વેતરક્તચંદનદૂર્વાક્ષતાન્ તત્ર નિક્ષિપ્ય મૂલેન શુદ્ધિ
મીનમુદ્રા કુલકુસુમાનિ કિંચિત્ તત્ર નિક્ષિપ્ય પૂર્વવત્ । અકથાદિ
શક્તિમંડલં તત્ર વિલિખ્ય । હ્સૌઃ મંડલાય નમઃ । ઇતિ મંડલં
સંપૂજ્ય ।
તત્ર પૂર્વવત્ આનંદભૈરવં । આનંદભરવીં ચ ધ્યાત્વા પૂજયેત્ ।
તતઃ શ્રીપાત્રં ધૃત્વા અભિમંત્રયેદેભિર્મંત્રૈઃ ઐં ક્લીં સૌંઃ
બ્રહ્માંડરસસંભૂતમશેષરસસંભવં ।
આપૂરિતં મહાપાત્રં પીયૂષરસમાવહં ॥
ઐં અખંડૈકરસાનંદકરે પરસુધાત્મનિ સ્વછન્દસ્ફુરણા મંત્ર
નિધેહિ કુલરૂપિણી ।
ક્લીં અકુલસ્થામૃતાકારે શુદ્ધજ્ઞાનકલેવરે ।
અમૃતત્વં નિધે હ્યસ્મિન્ વસ્તુનિ ક્લિન્નરૂપિણિ ॥
સૌઃ તદ્રૂપેણૈકરસ્યં ચ કૃત્વા સ્યૈક સ્વરૂપિણિ ।
ભૂત્વા કુલામૃતાકારં મયિ વિષ્કરણં કુરુ ॥
ઓં અસન્તાપાત્ર ભવિતામિદન્તા પરમામૃતં । પરાહંતામયે વહ્નૌ હોમ
પ્. ૨૨બ્)
સ્વીકારલક્ષણં । ઐં વદ વદ વાગ્વાદિનિ ક્લીં ક્લિન્ને ક્લેદિનિ ક્લેદય ૨ હ્સૌઃ

મહાક્ષોભં કુરુ કુરુ હ્સૌંઃ મહામોક્ષં કુરુ ૨ સ્વાહા ।
ગ્લૂં સ્લૂં ન્લૂં પ્લૂં મ્લૂં અમૃતે અમૃતોદ્ભવે અમૃતેશ્વરિ અમૃતવર્ષિણિ
મહાપ્રકાશયુક્તે અમૃતં સ્રાવય ૨ સ્વાહા ।
તતઃ શ્રીપાત્રે પંચરત્નાનિ પૂજયેત્ । ગ્લૂં ગગનરન્તેભ્યો નમઃ । સ્લૂં
સ્વર્ગરત્નેભ્યો નમઃ । પ્લૂં પાતાલરત્નેભ્યો નમઃ । મ્લૂં મર્ત્યરત્નેભ્યો
નમઃ ।
તતઃ પુનસ્તત્ર આનંદભૈરવં આનંદભૈરવીં ચ પૂજયેત્ । તતસ્તત્ર
સ્વેષ્ટ દેવીમાવાહ્ય હું ઇતિ અવગુંઠ્ય વં ધેનુમુદ્રયા અમૃતીકૃત્ય
મૂલેન યોનિમુદ્રયા સંદીપ્ય । ષડંગૈઃ સકલીકૃત્ય મત્સ્યમુદ્રયા
આછાદ્ય તત્ર મૂલમંત્રં દશધા જપ્ત્વા દેવીરૂપં શ્રીપાત્રં
વિભાવ્ય । ગન્ધપુષ્પધૂપદીપૈસ્તત્ર દેવીં સંપૂજ્ય । તેનોદકેનાત્માનં
પૂજોપકરણાન્યભ્યુક્ષયેત્ । ઇતિ શ્રીપાત્રસ્થાપનં ॥
તતો ગુર્વાદિ પાત્રાણિ સ્થાપયેત્ । ઘટસમીપે ગુરુપાત્રં તતો ભોગપાત્રં ।
તતઃ શક્તિપાત્રં ।
પ્. ૨૩અ)
તતો યોગિનીપાત્રં । તતો વીરપાત્રં । તતો બલિપાત્રં । તતઃ પાદ્યપાત્રં । તત
આચમનીપાત્રં । શ્રીપાત્રેણ નવપાત્રાણિ ભવંતિ । તદભાવે શ્રીપાત્રં
ગુરુપાત્રં ભોગ શક્તિ યોગિની વીર બલિ સપ્તપાત્રાણિ । તદભાવે
શ્રીગુરુભોગયોગિની બલિ પંચપાત્રાણિ । તદભાવે શ્રીગુરુભોગ ત્રિપાત્રાણિ ।
એષાં સ્થાપન ક્રમો યથા । ભૂમૌ ત્રિકોણવૃત્ત ચતુરસ્રમંડલાનિ
સંપૂજ્ય । ફટ્ ઇતિ સાધારણ પાત્રાણિ પ્રક્ષાલ્ય નમઃ । ઇતિ
મંડલોપરિસંસ્થાપ્ય કારણેનાપૂર્ય આધારપાત્રા । તીર્થેષુ વહ્નિ
સૂર્યશશિમંડલાનિ સંપૂજ્ય । તત્ર શુદ્ધિ મીનમુદ્રયા કુલકુસુમાનિ
નિક્ષિપ્ય હૂં ઇતિ અવગુંઠ્ય । વં ધેનુમુદ્રયા અમૃતીકૃત્ય મૂલેન
યોનિમુદ્રયા સંદીપ્ય । ષડંગૈઃ સકલીકૃત્ય । મત્સ્યમુદ્રયા આછાદ્ય । તત્ર
મૂલમંત્રં દશધા જપેદિતિ । તતસ્તર્પણં કુર્યાત્ । યથા
વામહસ્તતત્વમુદ્રયા । શ્રીપાત્રસ્થકારણં શુદ્ધ્યાદિ સહિતં ગૃહીત્વા
પ્. ૨૩બ્)
શિરસિ સહક્ષમલવરયૂં આનંદભૈરવાય વષટ્ । એતત્સશુદ્ધ્યા સવં
આનંદભૈરવં તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ ત્રિવારં સંતર્પ્ય સહક્ષમલવરયીં
આનંદભૈરવ્યૈ વષટ્ । એતત્ સશુદ્ધ્યા સવં આનંદભૈરવીં તર્પયામિ
સ્વાહા । ઇતિ ત્રિવારં તર્પયેત્ ।
તતો ગુરુપાત્રામૃતેન એવં ઐં હ્રીં શ્રીં અમુકાનંદનાથ શ્રી
અમુકીદેવ્યંવા શ્રીપાદુકાં તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ ત્રિઃ । તતો ઐં શ્રીં ગુરું
તર્પયામિ નમઃ । ઐં પરમગુરું તર્પયામિ નમઃ । ઐં પરાપરગુરું
તર્પયામિ નમઃ । ઐં પરમેષ્ઠિગુરું તર્પયામિ નમઃ । શ્રીપાત્રામૃતેન ઓં
દેવાંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઓં ઋષીંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઓં પિતૄંસ્તર્પયામિ
નમઃ । ઇતિ સકૃત સકૃત તર્પયેત્ । તતઃ શ્રીપાત્રામૃતેન મૂલમૂચાર્ય એતત્
સશુદ્ધ્યાસવં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ નમઃ સ્વાહા । ઇતિ
સપ્તપંચત્રિધા વા તર્પયેત્ । તતો ભોગપાત્રામૃતેન
મહાકાલમંત્રમુચ્ચાર્ય । એતત્ સશુદ્ધ્યાસવં શ્રીમન્મહાકાલભૈરવં
તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ ત્રિસ્તર્પયેત્ ।
તતઃ શક્તિપાત્રામૃતેન યોગિની
પ્. ૨૪અ)
પાત્રામૃતેન વા મૂલમુચ્ચાર્ય એતત્ સશુદ્ધ્યાસવં સાયુધાં સવાહનાં
સપરિવારાં શ્રીમન્મહાકાલભૈરવસહિતાં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં
તર્પયામિ સ્વાહા । ઇતિ ત્રિવારં તર્પયેદિતિ તર્પણં । તતસ્તત્વશુદ્ધિં કુર્યાત્ ।
કૃતાંજલિઃ ઓં પ્રાણાપાન સમાનોદાનવ્યાના મે શુદ્ધ્યતાં જ્યોતિરહં
વિરજાવિપાપ્મા ભૂયાસં સ્વાહા

ઓં પૃથિવ્યપ્તેજોવાયવાકાશાનિ મે શુદ્ધ્યંતાંમિત્યાદિ

ઓં પ્રકૃત્યહંકારબુદ્ધિમનઃશ્રોત્રાણિ મે શુદ્ધ્યંતામિત્યાદિ

ઓં ત્વક્ચક્ષુર્જિહ્વાઘ્રાણવચાંસિ મે શુદ્ધ્યંતામિત્યાદિ

ઓં પાણિપાદપાયૂપસ્થશબ્દા મે શુદ્ધ્યંતામિત્યાદિ

ઓં સ્પર્શરૂપરસગંધાકાશનિ મે શુદ્ધ્યતામિત્યાદિ ॥
ઇતિ સપ્ત ઋગ્ભિરવમૃષ્યકારણેન કરતલે સંમાર્જ્ય દક્ષિણહસ્તતલે અધોમુખ
ત્રિકોણં વિલિખ્ય ત્રિકોણેષુ મધ્યે ચ શુદ્ધિ ખંડાનિ સંસ્થાપ્ય
મૂલમંત્રાંતે હ્રીં શ્રીં આત્મતત્વેન સ્થૂલદેહં શોધયામિ સ્વાહા ।
ઇત્યનેન ભગમુદ્રયા અધસ્થાં શુદ્ધિં સ્વીકુર્યાત્ । મૂલાંતે હ્રીં શ્રીં
વિદ્યાતત્વેન સૂક્ષ્મદેહં શોધયામિ સ્વાહા । ઇત્યનેન
પ્. ૨૪બ્)
દક્ષિણસ્થાં શુદ્ધિં સ્વીકુર્યાત્ । મૂલાંતે હ્રીં શ્રીં શિવતત્વેન પરદેહં
શોધયામિ સ્વાહા । ઇત્યનેન વામસ્થાં શુદ્ધિં સ્વીકુર્યાત્ । મૂલાન્તે હ્રીં
શ્રીં સર્વતત્વેન તનુ તત્રયાશ્રયં જીવં શોધયામિ સ્વાહા । ઇત્યનેન
મધ્યસ્થાં શુદ્ધિં સ્વીકુર્યાદિતિ તત્વશુદ્ધિઃ । તતો ભોગપાત્ર તત્વમુદ્રયા
ત્રિવારં બિંદૂ સ્વીકારં કુર્યાત્ યથા । મૂલં આર્દ્રં જ્વલતિ જ્યોતિહમસ્મિ
જ્યોતિર્જ્વલનિ બ્રહ્માહમસ્મિ અહમસ્મિ બ્રહ્માહમસ્મિ યોહમસ્મિ સોહમસ્મિ
બ્રહ્માહમસ્મિ અહમેવ હિ માં જુહોમિ સ્વાહા

મૂલં ત્વમેવ પ્રત્યક્ષં બ્રહ્માસિત્વામેવ પ્રક્ષં વદિષ્યામિ ત્વં
મામવતુ ત્વદ્વક્તારમવતુ આવતુ મામવતુ વક્તારં સ્વાહા

મૂલં પરશ્છંદશામૃષભો
વિશ્વરૂપશ્છંદોભ્યોધ્યમૃતાત્સંવભૂવ સમેન્દોમેધયા સ્પૃણોતિ
અમૃતસ્ય દેવધારણો ભૂયાસં શરીરે મે વિચર્ષણં જિહ્વા મે
મધુમત્તમાકર્ણાભ્યાં ભૂરિ વિશ્રુવં બ્રહ્મણઃ કોશોસિ મેધયા પિહિત
શ્રુતં મે ગોપાય સ્વાહા

ઇતિ મંત્રત્રયેણ ત્રિવારં વિદુ સ્વીકુર્યાત્ । તતો વટુકાદિભ્યો બલિં દદ્યાત્ ।
પ્. ૨૫અ)
સિંહાસનસ્ય પૂર્વાદિદિક્ષુ ત્રિકોણવૃત્ત ચતુરસ્રમંડલં ચતુષ્ટયં
નિર્માય । અથવા સ્વવામે તન્મંડલંમેકં નિર્માય ફટ્ ઇતિ અર્ઘ્યોદકેન
સંપ્રોક્ષ્ય એતે ગંધપુષ્પે । ઓં મંડલાય નમ ઇતિ મણ્ડલં સંપૂજ્ય તત્ર
માંસમીનમુદ્રા બલિપાત્ર કારણાદિ સહિત બલિચતુષ્ટયં સંસ્થાપ્ય
પૂર્વે એતે ગંધપુષ્પે વાં વટુકાય નમઃ । ઇતિ વટુકં સંપૂજ્ય
વામહસ્ત તત્વમુદ્રયા બલિં ધૃત્વા । દક્ષિણે નવપાત્રકારણં
અર્ઘ્યોદકં વા ગૃહીત્વા બલિમુત્સૃજેત્ । એહિ એહિ દેવી પુટવટુકનાથ
કપિલજટાભાર ભાસ્વર ત્રિનેત્ર જ્વાલામુખ સર્વવિઘ્નાન્નાશય નાશય
બલિં ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ સ્વાહા । એષ બલિર્વટુકનાથાય નમઃ । દક્ષિણે યાં
યોગિનીભ્યો નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય દક્ષિણહસ્તાંગુષ્ઠોનામિકાભ્યાં બલિં
વામહસ્તેન કારણં જલં વા ગૃહીત્વા બલિમુત્સૃજેદનેન ઉર્દ્ધે
બ્રહ્માંડતો વા દિવિગગનતલે ભૂતલે નિષ્કલે વા પાતાલે વા વને વા
સલિલપવનયોર્યત્ર કુત્ર સ્થિતા
પ્. ૨૫બ્)
વા ક્ષેત્રે પીઠોપપીઠાદિષુ ચ કૃતપરા ધૂપદીપાદિકેન પ્રીતા દેવ્યઃ
સદાનઃ શુભ બલિ વિધિના પાંતુ વીરેન્દ્રવંદ્યાઃ । યાં યોગિનીભ્યઃ
સ્વાહા । સર્વયોગિનીભ્યો હું ફટ્ સ્વાહા । એષ બલિર્યોગિનીભ્યો નમઃ । પશ્ચિમે
ક્ષાં ક્ષેત્રપાલાય નમઃ । ઇતિ પૂર્વવત્ સંપૂજ્ય વામમુષ્ટિકૃત
તર્જનીશરલીકૃત્ય બલિં ધૃત્વા ઉત્સૃજેત્ । અનેન
ત્રિશૂલં ડમરૂં ચૈવ કપાલં શંખમેવ ચ ।
દધાનં કૃષ્ણવર્ણાંતં ભજેહં ક્ષેત્રપાલકં ॥
ક્ષાં ક્ષીં ક્ષૂં ક્ષૈં ક્ષૌં ક્ષઃ સ્થાનક્ષેત્રપાલ
ધૂપદીપાદિસહિતં બલિં ગૃહ્ણ ૨ સ્વાહા । એષ બલિ ક્ષેત્રપાલાય નમઃ । ઉત્તરે
ગાં ગણેશાય નમઃ । ઇતિ ગણેશં સંપૂજ્ય વામમુષ્ટિ
મધ્યમાંગુષ્ઠશરલયોગાદ્બલિમુત્સૃજેદનેન । ગાં ગીં ગૂં ગૈં ગૌં
ગઃ ગણપતયે વરદ સર્વગનં મે વશમાનય બલિં ગૃહ્ણ ૨ સ્વાહા । એષ
બલિર્ગણેશાય નમઃ । તતઃ સ્વવામે ચતુરસ્રં મંડલં વિલિખ્ય । ફટ્ ઇતિ
મંડલં સંપ્રોક્ષ્ય । ઓં વ્યાપકમંડલાય ઇતિ સંપૂજ્ય ।
તત્ર પૂર્વવદ્બલિ સંસ્થાપ્ય । એતે ગંધપુષ્પે હ્રીં શ્રીં
પ્. ૨૬અ)
સર્વવિઘ્નકૃદ્ભ્યઃ સર્વભૂતેભ્યો હૂં ફટ્ સ્વાહા । એષ બલિઃ
સર્વભૂતેભ્યો નમઃ । પંચબલિદાને અશક્તશ્ચેત્ સર્વભૂતેભ્યો બલિમેકં
દદ્યાત્ । ઇતિ બલિદાનવિધિઃ ।
તતઃ પ્રાણાયામં ષડંગન્યાસં ચ કૃત્વા કામકલારૂપમાત્માનં
ભાવયેત્ । કામકલાબીજં તુ ઈં અસ્યા ધ્યાનં વિચિંતયેત્ સુંદરીં દેવીં
સર્વવ્યાપકરૂપિણીં । ઇકારભૂતમંતઃ સ્થાવયવં ચં ચતુષ્ટયં ।
બિંદુત્રયેણ દેવેશિ પ્રથમં દેવિ વક્ત્રકં ।
બિંદુદ્વયં સ્તનદ્વંદ્વં હૃદિસ્થાને નિયોજયેત્ ॥
હકારાર્ધકલાં સૂક્ષ્માં યોનિમધ્યે વિચિંતયેત્ ।
તથા કામકલારૂપાં મદનાંકુર ગોચરાં ॥
ઉદ્યદાદિત્યસંકાશાં સિંદૂરાભાં સ્તનદ્વયં ।
બિંદુસંકલ્પ્ય વક્ત્રે તુ સ્ફુરદ્દીપશિખાં પ્રિયે ॥
આધારાદ્બ્રહ્મરંધ્રાંતં તંત્રમાર્ગેણ ભાવયેત્ ।
કામો બિંદુરહં દેવિ તત્રસ્થા પરમેશ્વરી ॥
શિવશક્તિમયં દેવિ તદધસ્થાત્ કુચદ્વયં ।
તદધઃ સપરાર્દ્ધં ચ ચિદ્રૂપાં પરમાં કલાં ॥
સાપિ કુંડલિની શક્તિઃ કામકલાસ્વરૂપિણી ।
સાપિ ચ ત્રિવિધા સૃષ્ટિર્બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મિકા ॥
પ્. ૨૬બ્)
તાં ચિંત્યસાધક શ્રેષ્ઠસ્ત્રૈલોક્યં વશમાનયેત્ ।
શક્ત્યભાવે મહાશક્તિર્મહાંસિદ્ધિપ્રદાયિનીં ॥
એવં કામકલારૂપમાત્માનં વિચિંત્ય । પૂર્વવદ્દેવીં ધ્યાત્વા ।
મૂલાધારસ્થ કુંડલિનીં ષટ્ચક્રભેદક્રમેણ સહસ્રારે નીત્વા તત્રસ્થ
પરમશિવે સંયોજ્ય તત્રૈવ ક્ષણમાત્રં રમયિત્વા તદુદ્ભવામૃતેનાપ્લાવ્ય
આનંદલોલીભૂતાં બ્રહ્મમયીં હૃદયાષ્ટદલે સમાનીય શ્વાસમાર્ગેણ
દીપાદ્દીપાન્તરમિવ કરસ્થમાતૃકાં ભોજસ્વરૂપ પુષ્પાંજલાવાનીય
તત્પુષ્પં યંત્રાદૌ સંસ્થાપ્ય મૂલમંત્રેણ દેવીમૂર્ત્તિં સંકલ્પ્ય
કૃતાંજલિઃ ।
ઓં દેવેશિ ભક્તિસુલભે પરિવારસમન્વિતે ।
યાવત્ ત્વાં પૂજયિષ્યામિ તાવત્ ત્વાં સુસ્થિરા ભવ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થ્ય આવાહયેત્ ।
પંચમુદ્રાભિર્યથા । ભગવતિ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકે સાયુધે સવાહને
સપરિવારે શ્રીમન્મહાકાલભૈરવ સહિતે ઇહાગચ્છ ઇહ તિષ્ઠ ઇહ સન્નિધૈ હિ
ઇહ સન્નિરૂદ્ધસ્વ ઇહ સંમુખી ભવ ।
પ્. ૨૭અ)
કૃતાંજલિઃ । અત્રાધિષ્ઠાનં કુરુ મમ પૂજાં ગૃહાણ । તતો
લેલિહાનમુદ્રયા યંત્રં ધૃત્વા પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં કુર્યાત્ । યથા આં હ્રીં
ક્રોં હં સઃ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ પ્રાણા ઇહ પ્રાણાઃ પુનઃ આં
હ્રીં ક્રોં હં સઃ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ જીવ ઇહ સ્થિતઃ આં હ્રીં ક્રોં
હં સઃ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ સર્વેન્દ્રિયાણિ આં હ્રીં ક્રોં હં સઃ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયા વાઙ્મનોનયનશ્રોત્ર ઘ્રાણ પ્રાણા ઇહાગત્ય
સુખં ચિરં તિષ્ઠન્તુ સ્વાહા । તતોર્ઘ્યોદકેન માતૃકાં બિંદુયુક્તાં
મૂલમંત્રં ચોચ્ચાર્યય દેવીં સંપ્રોક્ષ્ય પરમીકરણી મહામુદ્રાં
પ્રદર્શ્ય । હૂં ઇતિ અવગુંઠ્ય ધેનુમુદ્રયા અમૃતીકૃત્ય મૂલેન યોનિમુદ્રયા
સંદીપ્ય મહાયોનિભૂતિની મુદ્રે પ્રદર્શ્ય ષડંગમંત્રૈઃ સકલીકૃત્ય
પૂજયેત્ । પૂજા તુ ષોડશોપચારા યથા ।
આસનં સ્વાગતં પાદ્યમર્ઘ્યમાચમનીયકં ।
મધુપર્કાચમનસ્નાનં વસનાભરણાનિ ચ ॥
ગંધપુષ્પધૂપદીપનૈવેદ્યચન્દનાનિ ચ ।
પ્. ૨૭બ્)
પ્રયોજયેદર્ચનાયામુપચારાંસ્તુ ષોડશ ॥
પાદ્યાર્ઘ્યાચમનીયાનિ મધુપર્કાચમનં તથા ।
ગંધાદયો નૈવેદ્યાન્તા ઉપચારા દશ ક્રમાત્ ॥
ગંધપુષ્પં તથા ધૂપો દીપોનૈવેદ્યમેવ ચ ।
નિયોજયેદર્ચનાયાં પૂજાપંચોપચારિકા ॥
આદૌ મૂલં સમુચ્ચાર્ય ઉપચારં તતો વદેત્ ।
તા સ્વદેવતા નામ્ના ઉપચારાત્ સમર્પયેત્ ॥
તત્રાદૌ ષોડશોપચારિકા પૂજા યથા । સ્વર્ણાદ્યાસનમાનીય પાત્રાંતરે
સંસ્થાપ્ય । ફટ્ ઇતિ અર્ઘ્યોદકેન સંપ્રોક્ષ્ય હૂં ઇતિ અવગુંઠ્ય વં
ધેનુમુદ્રયામૃતીકૃત્ય મૂલેન યોનિમુદ્રાં પ્રદર્શ્ય મૂલમુચ્ચાર્ય । એતત્
અમુકાયનં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ નમઃ । તતઃ કૃતાંજલિઃ
મૂલમુચ્ચાર્ય શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકે સ્વાગત્યન્તે સુસ્વાગતં । તતો
મૂલમુચ્ચાર્ય । એતત્પાદ્યં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ નમઃ । ઇતિ જલં
પાદયોર્દદ્યાત્ । એવં ઇદમર્ઘ્યં શ્રી૦ સ્વાહા । ઇતિ
પુષ્પબિલ્વપત્રદુર્વાક્ષતાશ્વેતરક્તચન્દનજલાનિ એકત્રીકૃત્યાર્ઘ્યં શિરસિ
દદ્યાત્ । ઇદમાચમનીયં શ્રી૦ સ્વધા । ઇતિ સુગંધિજલં મુખે । એષ
પ્. ૨૮અ)
તૈલસાધારમધુપર્કઃ શ્રી૦ સ્વધા । ઇતિ મુખે । મૂલં એતત્પુનરાચમનીયં
શ્રી૦ સ્વધા । ઇતિ મુખે । ઇદં સ્નાનીયોદકં શ્રી૦ નમઃ । ઇતિ સર્વાંગે । એતત્
પુનરાચમનીયં પૂર્વવત્ । એતદ્વસ્ત્રં શ્રી૦ નમઃ । એતત્ પુનરાચમનીયં
શ્રી૦ સ્વધા । ઇતિ મુખે । એતન્મુખે સ્વર્ણાદ્યાભરણં શ્રી૦ નમઃ । ઇતિ
નાનાભરણાનિ । એષ ગંધઃ શ્રી૦ નમઃ ઇતિ સર્વાંગે । ઇદં રક્તાનુલેપનં
શ્રી૦ નમઃ પૂર્વવત્ । એતત્ સિંદૂરં શ્રી૦ નમઃ ઇતિ લલાટે સીમન્તે ચ દદ્યાત્ ।
એતત્ પુષ્પં શ્રી૦ વૌષટ્ ઇતિ નાનાવિધપુષ્પાણિ શિરોહૃદ્ગુહ્યં પાદ
સર્વાંગેષુ પંચવારં દદ્યાત્ । એતત્ સ ચન્દનબિલ્વપત્રં શ્રી૦ નમઃ । ઇતિ
ચરણયોઃ અગ્નૌ ધૂપં દત્વા પ્રોક્ષણાદિભિઃ સંસ્કૃત્ય એષ ધૂપઃ શ્રી

નમઃ ઇતિ ધૂપં નિવેદ્ય ફટ્ ઇતિ ઘંટાં સંપ્રોક્ષ્ય એતે ગંધપુષ્પે ઓં
જપધ્યાનમન્ત્રમાતઃ સ્વાહા । ઇતિ ઘંટાં સંપૂજ્ય વામહસ્તેન
ઘંટાં વાદયન્ દક્ષિણેન ધૂપમુત્તોલ્પનીચૈર્નાસિકા પર્યંતં
ત્રિવારં ધૂપયેત્ । ઘૃતાદિ દીપં પ્રજ્વાલ્ય પ્રોક્ષણાદિભિઃ સંસ્કૃત્ય એષ
દીપઃ શ્રી નમઃ પૂર્વવત્
પ્. ૨૮બ્)
ઘંટાં વાદયન્ ઉચ્ચૈર્દૃષ્ટિપર્યંતં સપ્તવારં દીપં દર્શયેત્ । તતઃ
સુધાપાત્રં વામહસ્તપાનમુદ્રયા ધૃત્વા દક્ષિણેદશુદ્ધ્યાદિકં
ગૃહીત્વા કરૌ સંયોજ્ય હૃદિ લગ્નૌ કૃત્વા
ઓં મર વં વારુણીકલ્પં કોટિકલ્પાંતકારિણી ।
ગૃહાણશુદ્ધિસહિતં દેહિ મે મોક્ષમવ્યયં ॥
ઇતિ પઠિત્વા આધારે પાત્રં સંસ્થાપ્ય મૂલમુચ્ચાર્ય । એતત્ સુદ્ધ્યાસવં
શ્રી૦ નિવેદયામિ । ઇતિ નિવેદ્ય કૃતાંજલિઃ ।
ઓં શુદ્ધ્યાસવરસસ્વાદુ પરમાનંદનિર્ભરે ।
અપારે ભવસંસારે ત્રાહિ માં પરમેશ્વરિ ॥
તતઃ સંમુખે ત્રિકોણવૃત્તચતુરસ્રં મંડલં વિલિખ્ય । તદુપરિ
નાનાસ્વાદુપદં સનૈવેદ્યં સાધારં સંસ્થાપ્ય । એતે ગંધપુષ્પે
ઓં નૈવેદ્યાય નમઃ । ઇતિ નૈવેદ્ય સંપૂજ્ય ફટ્ ઇતિ સંપ્રોક્ષ્ય । હૂં ઇતિ
અવગુંઠ્ય વં ધેનુમુદ્રયામૃતીકૃત્ય મૂલેન યોનિમુદ્રયા
સન્દીપ્ય ષડંગૈઃ સકલીકૃત્ય મત્સ્યમુદ્રયા આછાદ્ય તત્ર મૂલમંત્રં
દશધા જપ્ત્વા વામહસ્ત તત્વમુદ્રયા ધૃત્વા । મૂલમુચ્ચાર્ય એતત્સોપકરણ
નૈવેદ્યં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ નિવેદયામિ ।
પ્. ૨૯અ)
ઇતિ નિવેદ્ય ।
ઓં અમૃતોપસ્તરણમસિ સ્વાહા । ઇતિ જલષડંગં દદ્યાત્ । ઓં પ્રાણાય સ્વાહા । ઓં
અપાનાય સ્વાહા । ઓં સમાનાય સ્વાહા । ઓં ઉદાનાય સ્વાહા । ઓં વ્યાનાય
સ્વાહા । ઇતિ પ્રાણાદિ મુદ્રાઃ પ્રદર્શ્ય । ઓં નિવેદયામિ ભગવત્યૈ જુષાનેદં
હવિર્મમ । ઇતિ ગ્રાસમુદ્રાં પ્રદર્શ્ય મૂલં એતત્પાનાર્થોદકં શ્રી

નિવેદયામિ । મૂલં એતત્પુનરાચમનીયં શ્રી૦ સ્વધા નૈવેદ્ય ચ તાંબૂલં
સંસ્કૃત્યમૂલં એતત્ તાંબૂલં શ્રી૦ નિવેદયામિ । તતઃ શ્રીપાત્રામૃતેન
ત્રિવારં સંતર્પ્ય દેવીં ગુરું ચ પ્રણમેત્ । તતો મૂલમુચ્ચાર્ય એષ
પુષ્પાંજલિઃ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ વૌષટ્ । ઇતિ શિરોહૃદ્ગુહ્યપાદ
સર્વાંગેષુ પંચપુષ્પાંજલિઃ દદ્યત્ । તતઃ કૃતાંજલિઃ ।
સંવિન્મયે મહાશાંતિ પરામૃતચરુ પ્રિયે ।
અનુજ્ઞાં કાલિકે દેહિ પરિવારાર્ચનાયતે ॥
ઇત્યનુજ્ઞાં લબ્ધ્વા આવરણપૂજામારભેત્ ।
તત્રાદૌ ષડંગ ધ્યાનં ।
તુષારસ્ફટિક શ્યામનીલકૃષ્ણારુણ ત્વિષઃ ।
વરદાભય ધારિણ્યઃ પ્રધાનતનવઃ સ્ત્રિયઃ ॥
ઇતિ દેવ્યાઃ શિરઃ શિખા કવચ
પ્. ૨૯બ્)
નેત્રાસ્તેષુ । અથવાષ્ટદલપદ્મં કેશરેષુ અગ્નીશા સુખાય મધ્યેષુ
પૂર્વાદિદિક્ષુ ચક્રાં હૃદયાય નમઃ । ક્રીં શિરસે સ્વાહા નમઃ । ક્રૂં
શિખાયૈ વષટ્ નમઃ । ક્રૈં કવચાય હૂં નમઃ । ક્રૌં નેત્રત્રયાય
વૌષટ્ નમઃ । ક્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ નમઃ । ઇતિ ગંધપુષ્પાક્ષતૈઃ
પ્રત્યેકમંગાનિ સંપૂજ્ય પુનઃ એતે ગંધપુષ્પે શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ
ષડંગ દેવતાભ્યો નમઃ । ઇતિ વારદ્વયં સંપૂજ્ય । ક્રીં
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ ષડંગ દેવતાસ્તર્પયામિ । ઇતિ ત્રિવારં સંતર્પ્ય
મૂલં એષ પુષ્પાંજલિઃ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ વૌષટ્ ।
ઇત્યેકપુષ્પાંજલિં દત્વા મૂલં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા ।
ઇતિ સકૃત્સંતર્પ્ય દેવીં પ્રણમેત્ । તતઃ શ્રીમન્મહાકાલભૈરવં પૂજયેત્ ।
અસ્ય મંત્રા યથા । ઓં મહાકાલાય નમઃ । હૂં મહાકાલાય નમઃ ।
ઇત્યષ્ટાક્ષર દ્વયં । હૂં હૂં મહાકાલ પ્રસીદ પ્રસીદ હ્રીં હ્રીં
સ્વાહા । હ્રીં હ્રીં હૂં મહાકાલ હ્રીં હ્રીં હૂં ૧૦ ઓં હ્રીં
મહાકાલાય નમઃ । ઓં હ્રીં ક્રીં મહાકાલાય સ્વાહા । એતેષાં
પ્. ૩૦અ)
મંત્રાણાં દક્ષિણકાલિકા ઋષિર્વિરાટ્છન્દઃ સર્વવ્યાપિ નિરંજન
શ્રીમહાકાલભૈરવો દેવતા હૂં બીજં હ્રીં શક્તિઃ સ્વાહા કીલકં
ધર્માર્થ કામમોક્ષ ચતુર્વર્ગસિદ્ધયે વિનિયોગઃ । શિરસિ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકા ઋષયે નમઃ । મુખે વિરાટ્છંદસે નમઃ । હૃદિ
સર્વવ્યાપિ નિરંજન શ્રીમન્મહાકાલભૈરવદેવતાયૈ નમઃ । ગુહ્યે હૂં
બીજાય નમઃ । પાદયોઃ હ્રીં શક્તયે નમઃ । સર્વાંગે સ્વાહા કીલકાય
નમઃ । પૂર્વવદ્વિનિયોગઃ । તતઃ કરાંગન્યાસૌ યથા । ગંધપુષ્પે ઐં
હ્રીં શ્રીં બ્રહ્માનંદનાથાદિસિદ્ધૌઘગુરુભ્યો નમઃ । ઇતિ વારદ્વયં
સંપૂજ્ય પ્રત્યેકં પૂજયેત્ । એતે ગંધપુષ્પે ઐં હ્રીં શ્રીં
બ્રહ્માનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ એવં પૂર્ણાદેવાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ

ચલચ્ચિત્તાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ ચલાચલાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ

કુમારાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ ક્રોધનાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ

વરદાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ સ્મરદીપનાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ

માયાંબા શ્રીપા૦ પૂ૦ માયાવત્યમ્બા
પ્. ૩૦બ્)
શ્રીપા૦ પૂ૦ ઇતિ સંપૂજ્ય ગુરુપાત્રામૃતેન ઐં હ્રીં શ્રીં
બ્રહ્માનંદનાથાદિ સિદ્ધૌઘ ગુરુંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ ત્રિવારં
સંતર્પ્ય પ્રણમેદિતિ સિદ્ધૌઘાઃ । તત એતે ગંધપુષ્પે ઐં હ્રીં શ્રીં
વિમલાનંદનાથ શ્રીપાદુકાં પૂજયામિ નમઃ । એવં કુશલાનંદનાથ
શ્રીપા૦ પૂ૦ । ભીમસેનાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ । સુધાકરાનંદનાથ
શ્રીપા૦ પૂ૦ । મીનાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ । ગોરક્ષકાનંદનાથ શ્રીપા

પૂ૦ । ભોગદેવાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ । પ્રજાપત્યાનંદનાથ શ્રીપા

પૂ૦ । મૂલદેવાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ । રંતિદેવાનંદનાથ શ્રીપા

પૂ૦ । વિઘ્નેશ્વરાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ । હુતાશનાનંદનાથ શ્રીપા

પૂ૦ । સમયાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ૦ । સંતોષાનંદનાથ શ્રીપા૦ પૂ

સર્વત્ર ઐં હ્રીં શ્રીં આદિશ્રીપા૦ પૂ૦ નમોંતેન પૂજયેત્ । ગુરુપાત્રામૃતેન
ઐં હ્રીં શ્રીં વિમલાનંદનાથાદિ મનવૌઘગુરુંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ
ત્રિવારં સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ । તતઃ કાલ્પાદિ
પ્. ૩૧અ)
પંચદશનિત્યા અંતસ્ત્રિકોણાક્ષરભ્ય વામાવર્ત્તેન પૂજયેત્ । અસ્યા ધ્યાનં
યથા । સર્વાઃ શ્યામાં અસિકરા મુંડમાલાવિભૂષણાઃ । તર્જનીં
વામહસ્તેન ધારયંત્યઃ શુચિ સ્મિતાઃ । દિગંબરા હસન્મુખ્યઃ
સ્વસ્વભર્તૃસમન્વિતાઃ । ઇતિ ધ્યાત્વા । એતત્ પાદ્યં ક્રીં કાલ્પાદિ
પંચદશશક્તિભ્યો નમઃ । એવં ક્રમેણ નૈવેદ્યતાંબૂલાન્તૈઃ સંપૂજ્ય
પુનઃ એતે ગંધપુષ્પે ક્રીં કાલ્યૈ નમઃ । એવં કપાલિન્યૈ કુલ્લાયૈ
તદ્વહિસ્ત્રિકોણે કુરુ કુલ્લાયૈ વિરોધિન્યૈ વિપ્રચિત્તાયૈ તદ્વહિસ્ત્રિકોણે
ઉગ્રપ્રભાયૈ દીપ્તાયૈ તદ્વહિસ્ત્રિકોણે નીલાયૈ ઘનાયૈ વલાકાયૈ
તદ્વહિસ્ત્રિકોણે માત્રાયૈ મુદ્રાયૈ મિતાયૈ । એતાઃ ક્રીં બીજાદિ નમોંતેન
પૂજયેત્ । તથા પ્રમાણમુક્તં રુદ્રયામલે કાલ્પાદ્યાઃ શક્તયઃ પૂજ્યા
કાલીબીજેન કેવલં । અન્યથા સિદ્ધિહાનિઃ સ્યાત્ કાલિકા પૂજને પરમિતિ । તતઃ
ક્રીં કાલ્પાદિ પંચદશશક્તીસ્તર્પયામિ સ્વાહા । ઇતિ ત્રિવારં સંતર્પ્ય
પ્રણમેત્ ।
પ્. ૩૧બ્)
તતો મૂલમુચ્ચાર્ય એષ પુષ્પાંજલિઃ ત્રિપંચારપીઠે કાલ્પાદિ
પંચદશશક્તિ સહિતે શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ વૌષટ્ । ઇતિ પુષ્પાંજલિં દત્વા
સકૃત્ તર્પયેત્ । તતોષ્ટદલેષુ વામાવર્ત્તેન બ્રાહ્માદ્યષ્ટશક્તિઃ પૂજયેત્ ।
તત્રાદૌ એતત્પાદ્યં હ્રીં બ્રહ્માદ્યષ્ટશક્તિભ્યો નમઃ । ઇત્યાદિ
નૈવેદ્યતાંબૂલાંતૈઃ સંપૂજ્ય । પુનઃ એતે ગંધપુષ્પે હ્રીં
બ્રહ્માદ્યષ્ટશક્તિભ્યો નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય પ્રત્યેકં પૂજયેત્ । પૂર્વાદિતઃ
એતે ગંધપુષ્પે આં બ્રાહ્મ્યૈ નમઃ । એવં ઈં નારાયણ્યૈ નમઃ । જં
માહેશ્વર્યૈ નમઃ । ઋં ચામુંડાયૈ નમઃ । ઌં કૌમાર્યયૈ નમઃ । ઐં
અપરાજિતાયૈ નમઃ । ઔં વારાહ્યૈ નમઃ । અંઃ નારસિંહ્યૈ નમઃ । ઇતિ
સંપૂજ્ય હ્રીં બ્રહ્માદ્યષ્ટશક્તીસ્તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય
પ્રણમેત્ । તતો મૂલમુચ્ચાર્ય એષ પુષ્પાંજલિઃ અષ્ટદલપત્રે
બ્રહ્માદ્યષ્ટશક્તિસહિતે શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ વૌષટ્ । ઇતિ પુષ્પાંજલિં
દત્વા મૂલમુચ્ચાર્ય શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા । ઇતિ
પ્. ૩૨અ)
સકૃત્તર્પયેત્ । તતોષ્ટદલાગ્રે એતત્પાદ્યં ઓં અસિતાંગાદ્યષ્ટભૈરવેભ્યો નમઃ
। ઇતિ નૈવેદ્યતામ્બૂલાંતૈઃ સંપૂજ્ય । પુનઃ એતે ગંધપુષ્પૈઃ ઓં
અસિતાંગાષ્ટભૈરવેભ્યો નમઃ । ઇતિ સકૃત્સંપૂજ્ય પૂર્વાદિ વામાવર્ત્તેન
પ્રત્યેકં પૂજયેત્ । અં અસિતાંગભૈરવાય નમઃ । ઇં રુરુભૈરવાય નમઃ
। ઠં ચંડભૈરવાય નમઃ । ઋં ક્રોધભૈરવાય નમઃ । ઌં
ઉન્મત્તભૈરવાય નમઃ । એં કપાલીભૈરવાય નમઃ । ઓં ભીષણભૈરવાય
નમઃ । અં સંહારભૈરવાય નમઃ । ઇતિ ગંધપુષ્પૈઃ સંપૂજ્ય । ઓં
અસિતાંગાદ્યષ્ટભૈરવાંસ્તર્પયામિ નમઃ । ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ । તતો
મૂલમુચ્ચાર્ય એષ પુષ્પાંજલિઃ અષ્ટદલાગ્રે અસિતાંગાદ્યષ્ટભૈરવસહિત
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ વૌષટ્ । ઇતિ પુષ્પાંજલિ દત્વા મૂલમુચ્ચાર્ય
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા । ઇતિ સકૃત્સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ ।
તદ્વાહ્યે ભૂપુરં દેશે પૂર્વાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન ઇન્દ્રાદિ
દશદિક્પાલાન્પૂજયેત્ । એતત્ પાદ્યં ઓં ઇન્દ્રાદિ દશદિક્પાલેભ્યો નમઃ । ઇતિ
પૂર્વવત્
પ્. ૧૩૨બ્)
સંપૂજ્ય એતે ગંધપુષ્પે । ઓં ઇન્દ્રાદિ દશદિક્પાલેભ્યો નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય એતે
ગંધપુષ્પૈઃ પ્રત્યેકં પૂજયેત્ । લં ઇંદ્રાય નમઃ । રં અગ્નયે નમઃ ।
મં યમાય નમઃ । ક્ષં નિ-ઋતયે નમઃ । વં વરુણાય નમઃ । યં વાયવે
નમઃ । કું કુબેરાય નમઃ । હું ઈશાનાય નમઃ । પૂર્વેશાનયોર્મધ્યે
આં બ્રહ્મણે નમઃ । નિર્-ઋતિ વરુણયોર્મધ્યે હ્રીં અનંતાય નમઃ । ઇતિ
સંપૂજ્ય । ઓં ઇંદ્રાદિ દશદિક્પાલાંસ્તર્પયામિ । ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ ।
તતો મૂલમુચ્ચાર્ય એષ પુષ્પાંજલિઃ ઇન્દ્રાદિ દશદિક્પાલસહિત
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ વૌષટ્ । ઇતિ પુષ્પાંજલિં દત્વા મૂલમુચ્ચાર્ય
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા । ઇતિ સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ । તતો
ભૂપુરવાહ્યે એતત્ પાદ્યં । ઓં વજ્રાદિ અસ્ત્રેભ્યો નમઃ ઇત્યાદિ પૂર્વવત્
સંપૂજ્ય એતે ગંધપુષ્પે ઓં વજ્રાદિ અસ્ત્રેભ્યો નમઃ । તતઃ પ્રત્યેકં
ગંધપુષ્પૈઃ પૂજયેત્ । એતે ગંધપુષ્પે વં વજ્રાય નમઃ । એવં શં
શક્તયે નમઃ । ઇં દંડાય નમઃ । ખં ખડ્ગાય નમઃ । પાં પાશાય
નમઃ । અં અંકુશાય નમઃ । ઓં ગં ગદાયૈ નમઃ । શૂં શૂલાય નમઃ ।
પ્. ૩૩અ)
પૂર્વેશાનયોર્મધ્યે પં પદ્માય નમઃ । નિ-ઋતિ વરુણયોર્મધ્યે । ચં
ચક્રાય નમઃ । તતઃ ઓં વજ્રાંયદિ અસ્ત્રાણિ તર્પયામિ । ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય
પ્રણમેત્ । તતઃ પૂર્વવત્ દેવ્યૈ પુષ્પાંજલિં દત્વા સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ તતો
દેવ્યા અસ્ત્રાણિ પૂજયેત્ । વામાધોહસ્તે એતે ગંધપુષ્પે । મું મુંડાય
નમઃ । ઇતિ ત્રિઃ । મું મુંડં તર્પયામિ । ઇતિ ત્રિઃ । એવં વામોર્દ્ધહસ્તે ખં
ખડ્ગાય નમઃ । ખં ખડ્ગં તર્પયામિ । ઇતિ સ્ત્રિઃ । તદૂર્દ્ધ્વહસ્તે અં
અભયાય નમઃ । અં અભયં તર્પયામિ । ઇતિ ત્રિઃ । તતો ગંધાદિ
પંચોપચારૈઃ સાયુધાં સપરિવારાં દેવીં પૂજયેત્ । મૂલં એષ
ગંધઃ સાયુધાયૈ સવાહનાયૈ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ નમઃ । એવં
ક્રમેણ તામ્બૂલાયૈ સંપૂજ્ય । એષ સ ચંદનપુષ્પાંજલિઃ સાયુધાયૈ
સવાહનાયૈ સપરિવારાયૈ શ્રીમન્મહાકાલભૈરવસહિતાયૈ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ વૌષટ્ । ઇતિ પુષ્પાંજલિ ત્રયં દત્વા । મૂલમુચ્ચાર્ય
સાયુધાં સવાહનાં સપરિવારાં શ્રીમન્મહાકાલભૈરવસહિતાં
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા ।
પ્. ૩૩બ્)
ઇતિ ત્રિઃ સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ । બલિં દદ્યાત્ । દેવ્યાગ્રે ભૂમૌ ત્રિકોણવૃત્ત
ચતુરસ્રં મંડલં નિર્માય સુરામાંસાન્નાદિ બલિ સંસ્થાપ્ય વામહસ્ત
તત્વમુદ્રયા ધૃત્વા દક્ષિણહસ્તેન બલિપાત્ર કારણં ગૃહીત્વા ક્રીં ઓં હ્રીં
શ્રીં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ સ્વાહા એષ બલિ નમઃ । ઇતિ નૈવેદ્યાદિભિર્બલિં
દદ્યાદિતિ સાત્વિક બલિઃ ।
અથ રાજસિ બલિર્યથા ।
સુલક્ષણં છાગાદિ પશું સ્નાપયિત્વા દેવ્યા અગ્રે સંસ્થાપ્ય
મૂલમુચ્ચાર્ય વીક્ષ્ય ફટ્ ઇતિ અર્ઘોદકેન સંપ્રોક્ષ્ય ફટ્ ઇતિ કુશૈઃ
સંતાડ્ય હૂં ઇતિ અવગુંઠ્ય દક્ષિણકર્ણે ઓં પશુપાશાય વિદ્મહે
વિશ્વકર્મણે ધીમહિ તન્નો જીવઃ પ્રચોદયાત્ । ઇતિ કર્ણે ત્રિવારં વામકર્ણે
એકવારં પશુગાયત્રી શ્રાવયેત્ । તત એતત્પાદ્યં ઓં છાગપશવે નમઃ ।
એવં ઇદમર્ઘ્યં ઇદમાચમનીયં એષ ગંધઃ એતત્સ ચંદનપુષ્પાં એષ
ધૂપઃ એષ દીપઃ એતત્સોપકરણ નૈવેદ્યં પાનાર્થ જલં ઇદમાચમનીયં ।
એતત્ તાંબૂલં । ઇતિ સંપૂજ્ય ખડ્ગં સંપૂજયેત્ । એતત્પાદ્યં હૂં
ખડ્ગાય નમઃ ।
પ્. ૩૪અ)
ઇત્યાદિ નૈવેદ્યતામ્બૂલાંતૈઃ સંપૂજ્ય । તતઃ ખડ્ગાગ્રે એતે ગંધપુષ્પે ઓં
વાગીશ્વરી બ્રહ્મભ્યાં નમઃ । એવં ખડ્ગમધ્યે । ઓં
લક્ષ્મીનારાયણાભ્યાં નમઃ । ખડ્ગમૂલે
ઓં ઉમામહેશ્વરાભ્યાં નમઃ । તતઃ ઓં બ્રહ્મવિષ્ણુશિવશક્તિયુક્તાય
ખડ્ગાય નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય । ઓં ખડ્ગાય શરનાશાયશક્તિકાર્યાય તત્પર
પશુશ્છેદ્યસ્ત્રયાશીઘ્રં ખડ્ગં નાથ નમોસ્તુતે । ઇત્યનેન પ્રણમેત્ ।
તતસ્તામ્રાદિ પાત્રે તિલકુશજલાન્યાદાય દક્ષિણહસ્તેન ગૃહીત્વા વામહસ્તેન
પશું ધૃત્વા । ઓં અદ્યામુકે માસિ અમુકરાશિસ્થે ભાસ્કરે અમુકે પક્ષે
અમુક્યાં તિથૌ અમુકગોત્રઃ શ્રી અમુકશર્મા શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકા પ્રીતયે
ઇમં છાગપશુમેષપશું વા વહ્નિ દૈવતં મૃગપશું વા વાયુદૈવતં
મહિષપશું યમદૈવતં વા ભગવત્યૈ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ
તુભ્યમહં ઘાતયિષ્યે । પરાર્થે ઘાતયિષ્યામિ ઇતિ વિશેષઃ । ઇત્યકૃત્ય
કૃતાંજલિઃ । ઓં યથોક્તેન વિધાનેન તુભ્યમસ્તુ સમર્પિતં । ઇતિ પઠેત્ । તતઃ
ખડ્ગમુત્તોલ્ય
પ્. ૩૪બ્)

ઓં છિન્દિ છિન્દિ હૂં ફટ્ ઇતિ મંત્રેણ પશુસ્કંધે નિયોજયેત્ । તતઃ પશું
પૂર્વમુખં કૃત્વા સ્તંભાદૌ બધ્વા છેત્તા ઉત્તરમુખો ભૂત્વા દેવી
ધ્યાન પરાયણઃ એકાઘાતેન છિંદ્યાત્ । તતઃ ખર્પરાદૌ સમાંસરુધિરં
નીત્વા મૂલમુચ્ચાર્યય । એષ સમાંસરુધિર બલિઃ ભગવત્યૈ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ તુભ્યમહં સંપ્રદદે । ઇત્યુત્સૃજ્ય છિન્નશીર્ષોપરિ
સઘૃતવર્ત્યાદીપં નિયોજ્ય મૂલમુચ્ચાર્ય એષ સપ્રદીપ છાગશીર્ષબલિઃ
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ તુભ્યમહં સંપ્રદદે ઇત્યુત્સૃજેત્ । તતો ભૂમૌ પતિત
રુધિરં પંચભાગં કૃત્વા । પૂર્વાદિ પ્રાદક્ષિણ્યેન પૂર્વોક્ત
બલિમંત્રૈર્બટુકા યોગિની ક્ષેત્રપાલગણેશેભ્યો બલિં દત્વા મધ્યે
સર્વભૂતેભ્યો બલિન્દદ્યાત્ । ઇતિ બલિદાન વિધિઃ ॥
તતઃ પ્રાણાયામં કૃત્વા અષ્ટોત્તરશતં સહસ્રં વા મૂલમંત્ર જપ્ત્વા
અશક્તશ્ચેત્ અષ્ટત્રિંશદ્વારં જપ્ત્વા । પુનઃ પ્રાણાયામાદિકં કૃત્વા
સપુષ્પાર્ઘ્યોદકં ગૃહીત્વા ગુહ્યાતીત્યાદિના તેજોરૂપં જપફલં
પ્. ૩૫અ)
દેવ્યાઃ વામકરે સમર્પ્ય । ઓં મૂલં ઓં ઇતિ અશૌચભંગં સપ્તવારં જપ્ત્વા
પ્રણમેત્ । વિશેષજપક્રમન્ભૂ અગ્રે લિખિષ્યામિ । શક્તશ્ચેન્નિત્ય હોમં કુર્યાત્
તદ્યથા । કુંડે વા સ્થંડિલે સમભૂમૌ વા પ્રાદેશપ્રમાણ
પ્રાગગ્રાસ્ત્રિસ્રોરેખાવિલિખ્ય મૂલમંત્રેણ વીક્ષ્ય । ફટ્ ઇતિ અર્ઘ્યોદકેન
સંપ્રોક્ષ્ય ફટ્ ઇતિ કુશૈઃ સંતાડ્ય હું ઇતિ અભ્યુક્ષ્ય । એતે ગંધપુષ્પે
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયાઃ સ્થણ્ડિય નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય અગ્નિમાનીય
પૂર્વવદ્વીક્ષણાદિભિઃ સંસ્કૃત્ય । તત્રસ્થ પ્રજ્વલિત કાષ્ઠમેકં હૂં
ફટ્ ક્રવ્યાદિભ્યો નમઃ સ્વાહા । ઇતિ મંત્રેણ નૈ-ઋત્યાં ક્રવ્યાદાંશં
પરિત્યજેત્ । તત આત્માનોભિમુખં વહ્નિસ્થણ્ડિલ સંસ્થાપ્ય હ્રીં
વહ્નિમૂર્ત્તયે નમઃ । રં વહ્નિ ચૈતન્યાય નમઃ । ઇતિ સંપૂજ્ય । અગ્નેર્મૂર્તિ
ચૈતન્યં પરિકલ્પ્ય । ઓં ચિત્પિંગલ હન હન દહ દહ પચ પચ મથ મથ
સર્વજ્ઞાપય જ્ઞાપય સ્વાહા । ઇતિ જ્વાલિનીમુદ્રયા અગ્નિં પ્રજ્વાલયેત્ ।
ઓં અગ્નિં પ્રજ્વલિતં વન્દે જાતવેદં હુતાશનં ।
પ્. ૩૫બ્)
સુવર્ણવર્ણમમલં સમિદ્ધં વિશ્વતો મુખં ॥
ઇતિ કૃતાંજલિર્વહ્નિં પ્રણમ્ય ઓં અગ્નેત્વં શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકા નામાસિ । ઇતિ
અગ્નેર્નામ કૃત્વા વૈશ્વાનર જાતવેદ ઇહા વહ લોહિતાક્ષ સર્વકર્માણિ
સાધય સ્વાહા । એતે ગંધપુષ્પૈ શ્રીમદ્દક્ષિણકાનામાગ્નયે નમઃ ।
ઇત્યાદિ સંપૂજ્ય ઘૃતમાનીય । મૂલેન વીક્ષ્ય ફટ્ ઇતિ સંપ્રોક્ષ્ય ફટ્ ઇતિ
કુશૈઃ સંતાડ્ય હૂં ઇતિ અભ્યુક્ષ્ય તત્ર પ્રાદેશપ્રમાણ કુશપત્રદ્વયં
શુક્લકૃદમરૂપં કુશદ્વયં દત્વા । ઘૃતં ત્રિભાગં કૃત્વા । વામે
ઇડાં દક્ષિણે પિંગલાં મધ્યે સુષુમ્નાં ધ્યાત્વા નમઃ । ઇતિ
દક્ષભાગાદાજ્યં ગૃહીત્વા । ઓં અગ્નયે સ્વાહા । ઇત્યગ્ને દક્ષનેત્રે જુહુયાત્
નમઃ । ઇતિ વામભાગાદાજ્યં ગૃહીત્વા ઓં સોમાય સ્વાહા । ઇતિ વામનેત્રે નમઃ
। ઇતિ મધ્યભાગાદાજ્યં ગૃહીત્વા । ઓં અગ્નિષોમાભ્યાં સ્વાહા । ઇતિ લલાટે નેત્રે
પુનર્નમઃ । ઇતિ દક્ષભાગાદાજ્યં ગૃહીત્વા ઓં અગ્નયે સ્વીષ્ટિકૃતે સ્વાહા । ઇતિ
તન્મુખે જુહુયાત્ । તતો મહાવ્યાહૃતિ હોમં કુર્યાત્ ।
પ્. ૩૬અ)
ઓં ભૂઃ સ્વાહા ઓં ભુવઃ સ્વાહા ઓં સ્વઃ સ્વાહા ઓં ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ સ્વાહા ઇતિ
ત્રિર્જુહુયાત્ । તતો અગ્નૌ દેવીં ધ્યાત્વા આવાહ્ય ગન્ધાદિ પંચોપચારૈઃ
સંપૂજ્ય ષડંગાંહુતિર્જુહુયાત્ । ઓં ક્રાં હૃદયાય નમઃ સ્વાહા । ઓં ક્રીં
શિરસે સ્વાહા । ઓં ક્રૂં શિખાયૈ વષટ્ સ્વાહા । ઓં ક્રૈં કવચાય હું સ્વાહા
। ઓં ક્રૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ સ્વાહા । ઓં ક્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ । તતો
મહાકાલમંત્રમુચ્ચાર્ય શ્રીમન્મહાકાલભૈરવાય સ્વાહા । ઇતિ ત્રિર્જુહુયાત્ ।
અસિતાંગાદ્યષ્ટભૈરવેભ્યો જુહુયાત્ । અં અસિતાંગભૈરવાય સ્વાહા । ઇં
રુરુભૈરવાય સ્વાહા । ઉં ચંડભૈરવાય સ્વાહા । ઋં ક્રોધભૈરવાય
સ્વાહા । ઌં ઉન્મત્તભૈરવાય સ્વાહા । એં કપાલીભૈરવાય સ્વાહા । ઓં
ભીષણભૈરવાય સ્વાહા । અં સંહારભૈરવાય સ્વાહા । તતો
મૂલમુચ્ચાર્ય શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાયૈ સ્વાહા । ઇતિ ષોડશાહુતિઃ ।
પંચવિંશતિ આહુતિર્વાહુત્વા પૂર્ણાહુતિં દદ્યાત્ । સ્રુવેણ સ યુષ્માજ્યં
ગૃહીત્વા મૂલમંત્રમુચ્ચાર્યય ઇતઃ પૂર્વં પ્રાણ
બુદ્ધિદેહધર્માધિકારતો
પ્. ૩૬બ્)
જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્ત્યાવસ્થાસુમનસાવાચાકર્મણા હસ્તાભ્યાં
પદ્ભ્યામુદરેણ શિશ્ના યત્સ્મૃતં યદુક્તં યત્કૃતં તત્સર્વં
બ્રહ્માર્પણમસ્તુ । માં મદીયં ચ સકલં પરમદેવતા
શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાચરણે સમર્પયામિ સ્વાહા । ઓં તત્સત્ । તતઃ
સંહારમુદ્રયા અગ્નેઃ સકાશાદેવીં સ્વહૃદયમાનીય અગ્ને ક્ષમસ્વ । ઇતિ
અગ્નિં વિસર્જ્ય દધ્ના જલેન વા ઓં પૃથ્વિત્વં શીતલા ભવ ઇતિ શીતલીકૃત્ય
સ્રુવલગ્ન ભસ્મરા પં યં ઇત્યાદિ મંત્રેણ લલાટે તિલકં કુર્યાત્ । ઇતિ
નિત્યહોમં વિધિઃ ॥
તતો વિશેષેણ મૂલમંત્રં જપેત્ ।
અથ જપક્રમો યથા ।
પૂજાકાલાદન્યત્ર યદિ જપેત્ તદા આચમ્ય ભૂતાપસારણં કૃત્વા । આસનં
સંશોધ્ય તત્ર ઉપવિશેત્ । તતો વામકર્ણોર્દ્ધે ગુરુ ચતુષ્ટયં દક્ષિણે
ગણેશં । મધ્યે ઇષ્ટદેવીં પ્રણમ્ય પ્રાણાયામ ઋષ્યાદિકં
અંગન્યાસાન્ કૃત્વા મંત્રશિખા ભાવયેત્ । હં સઃ ઇતિ મંત્રેણ
મૂલાધાર * * * *? મૂલાધારાદિ ષટ્ચક્રમેદ? ક્રમેણ શિરોવસ્થિત
સહસ્રદલ-
પ્. ૩૭અ)
કમલકર્ણિકાન્તાતિ પરમશિવે સંયોજ્ય તત્રૈવ ક્ષણમાત્રં રમિત્વા
તદુદ્ભવામૃતે પ્લાવ્ય પુનઃ મૂલાધારે આનયેત્ । એવં ક્રમેણ સપ્તવારં
કૃત્વા યત્તેજો ભવતિ સા મંત્રશિખા । તતો મંત્રચૈતન્યં ભાવયેત્ ।
પૂર્વવત્કુંડલિનીં સહસ્રારે પરમશિવે સંયોજ્ય તેન રમયિત્વા
તદુદ્ભવામૃતેનાપ્લાવ્ય પુનર્મૂલાધારમાનીય હં હં ઇતિ બીજદ્વયં
ચંદ્રસૂર્યાગ્નિરૂપાયાં સુષુમ્નાયાં વિભાવ્ય તત પુટિતં
મૂલમંત્રં તેજોરૂપં વિચિંત્ય । પુનઃ સહસ્રારે અકથાદિ ત્રિકોણમંડલે
તદ્બીજદ્વયપુટિતં મૂલમંત્રં વિભાવ્ય ચન્દ્રામૃતેનાપ્લાવયેત્ । ઇતિ
મંત્રચૈતન્યં તતો મંત્રાર્થં ભાવયેત્ । મૂલાધારાદિ ષટ્ચક્રેષુ
સહસ્રારેપિ મંત્રસ્વરૂપાં ઇષ્ટદેવીં ભાવયેદિતિ મન્ત્રાર્થઃ । તતઃ
સહસ્રદલકમલે શ્રીગુરું ધ્યાત્વા માનસોપચારૈઃ પૂજયેત્ । હૃદયે
ઇષ્ટદેવીં ધ્યાત્વા માનસોપચારૈઃ પૂજયેત્ । ક્રીં હૂં સ્ત્રીં હ્રીં ફટ્ ઇતિ
કુલ્લુકાં મૂર્દ્ધ્નિ દશધા જપેત્ । હૃદયે ઐં હૂં ઐં ઇતિ સેતું દશધા
પ્. ૩૭બ્)
ક્રીં ઇતિ મહાસેતું કંઠે દશધા જપેત્ । ઐં મૂલં ઐં ઇતિ શાપોદ્ધારં
દશધા જપેત્ । ક્લીં ઐં ઐં બ્લૂં બ્લૂં હ્રીં શ્રીં હૂં ઓં સ્ત્રીં સ્વાહા । ઇતિ
અજામંત્રં દશધા જપેત્ । તતો નિર્વાણં નાભૌ દશધા એકધા જપેત્ ।
યથા
ઓં અં મૂલં અં આં ઇં ઈં ઉં ઊં ઋં ૠં ઌં ૡં એં ઐં ઓં ઔં અં
અંઃ કં ખં ગં ઘં ઙં ચં છં જં ઝં
ઞં ટં ઠં ડં ઢં ણં તં થં દં ધં નં પં ફં બં
ભં મં યં રં લં વં શં ષં સં હં લં ક્ષં ।
ઓં મૂલં । ઓં ક્ષં લં હં સં ષં સં વં લં રં યં મં ભં બં
ફં પં નં ધં દં થં તં ણં ઢં ડં ઠં ટં ઞં ઝં
જં છં ચં ઞં ઘં ગં ખં કં અંઃ અં ઔં ઓં ઐં
એં ૡં ઌં ૠં ઋં ઊં ઉં આં અં મૂલં ।
ઓં તતો લિંગમૂલે । શિરસિ લલાટે ચ ક્રીં ઇતિ દશધા જપેત્ । તતો દેવતાયાઃ
શીર્ષાદિ પાદપર્યંતં મૂલમંત્રસ્વરૂપાં દેવતા ભાવયેદિતિ મંત્ર
સંકેતઃ તતો મંત્રા? વયવજ્ઞાનં ।
શ્રોત્રાદીનાં જ્ઞા * ભાવે મંત્રજાપં કરોતિ યઃ ।
દારિદ્ર્યં ચ વિપત્તિશ્ચ નરકં પ્રાપ્તિરેવ ચ ॥
બિંદુશ્રોત્રં નાદ આસ્યં કકારં હૃદયં વિદુઃ ।
વહ્નિનેત્રં કીલકં તુ દીર્ઘે કાલં પ્રિયં વદે ॥
મંત્રાણાં સ્થાનધ્યાનં યથા ।
પ્. ૩૮અ)
સ્થાનસ્થા વરદા મંત્રાધ્યાનસ્થાશ્ચ વરપ્રદાઃ ।
સ્થાનધ્યાનવિનિર્મુક્તા વિશુદ્ધા અપિ વૈરિણઃ ॥
પ્રસંગેનાપિ તત્સ્થાનં કથયામિ વરાનને ।

સકલં નિષ્ફલં સૂક્ષ્મં તથા સકલનિષ્ફલં ॥
બિંદુસ્થિતં કલાભિન્નં કલાતીતં તદૂર્ધ્વતઃ ।
કુલકુંડલિની સૈવ નાદશક્તિઃ શિવોદિતાઃ ॥
એતત્ સ્થાન સ્થિતા મંત્ર્યા સ્થાનસ્થાઃ પરિકીર્ત્તિતાઃ ।
ધ્યાનં તુ ।
મંત્રસંકેતકં ચૈવ તથા વયવચિંતનં ।
તન્મંત્રધ્યાનમીશાનિ કથિતં શંભુનાપુરા ॥
તતો ઝિલ્લિરા પુટિતં મંત્રં દશધા એકધા વા જપેત્ । યથા । હં શ્રીં
ક્લીં ઓં ક્લીં ક્લીં હ્રીં હ્રીં શ્રીં શ્રીં હૂં હૂં સ્ત્રીં સ્ત્રીં સ્વાહા
મૂલં સ્વાહા । સ્ત્રીં સ્ત્રીં હૂં હૂં શ્રીં શ્રીં હ્રીં હ્રીં ક્લીં
ક્લીં ઓં એં ક્લીં શ્રીં હં । તતો ભૂતલિપ્યાપુટં મૂલં મંત્રં જપાદૌ
જપાંતે ચ ત્રિસ્ત્રિવારં જપેદ્યથા । અં ઇં ઉં ઋં ઌં એં ઐં ઓં ઔં હં
યં રં વં લં ઙં કં ખં ઘં ગં ઞં ચં છં ઝં
જં ણં ટં ઢં ઠં ડં નં તં થં ધં દં મં પં ફં
ભં બં શં ષં સં મૂલં સં ષં શં વં ભં ફં પં મં
દં ધં થં તં નં ડં ઠં ઢં ણં જં ઝં છં ઞં ગં
ઘં ખં કં ઙં
પ્. ૩૮બ્)
લં વં રં યં હં ઔં ઓં ઐં એં ઌં ઋં ઉં ઇં અં ઇતિ ભૂતલિપિઃ ।
તતો ડાકિન્યાદિ મંત્રં દશધા એકધા વા જપેત્ । યથા
। ડાં ડિં ડમરવરયીં ડાકિની માં રક્ષ રક્ષ દુર્ગાત્મિકે
મૂલં ડાકિન્યૈ નમઃ । રાં રીં રમરવરયીં રાકિની માં રક્ષ રક્ષ
દુર્ગાત્મિકે મૂલં રાકિન્યૈ નમઃ લાં લીં લમરવરયીં લાકિની માં
રક્ષ રક્ષ દુર્ગાત્મિકે મૂલં લાકિન્યૈ નમઃ । કાં કીં કમરવરયીં
કાકિની માં રક્ષ રક્ષ દુર્ગાત્મિકે મૂલં કાકિન્યૈ નમઃ । શાં શીં
શમરવરયીં શાકિની માં રક્ષ રક્ષ દુર્ગાત્મિકે મૂલં શાકિન્યૈ નમઃ
। હાં હીં હમરવરયીં હાકિનિ માં રક્ષ રક્ષ દુર્ગાત્મિકે મૂલં
રાકિન્યૈ નમઃ ।
તતો મુખશોધનં ક્રીં ક્રીં ક્રીં ઓં ક્રીં ક્રિં ક્રીં ઇતિ મુખે દશધા
જપેત્ । તતશ્ચૌર મંત્રં પ્રતિદ્વારે દશધા એકૈકધા વા જપેદ્યથા ।
બ્રહ્મરંધ્રે ક્રૌં નેત્રદ્વયં હ્રીં હ્રીં કર્ણદ્વયે હ્રીં હ્રીં નાસિકા
દ્વયે । હું હું મુખે । શ્રીં શ્રીં નાભૌ હ્સૌઃ હ્સૌઃ લિંગે ક્લીં ક્લીં
ગુહ્યે બ્લૂં બ્લૂં ભ્રુવોર્મધ્યે હૂં ફટ્ । તતો હૃદિ ગુરુમંત્ર
દેવતાત્મનાં તેજોરૂપમૈક્યં ભાવયેત્ ।
પ્. ૩૯અ)
તતો યોનિમુદ્રાં ચિંતયેદ્યથા ।
ત્રિયોનિં મૂર્દ્ધ્નિં સંચિંત્ય મહાયોનિં હૃદિ સ્મરેત્ ।
નવકોણં નાભિમૂલે મૂલાધારે ત્રિકોણકં ॥
લિંગશક્તિં સહસ્રારે ભાવયેત્ સાધકાગ્રણીઃ ।
મૂલપદ્મે કામયોનિં તડિત્કોટિ નિભાં પ્રિયે ॥
હંસયોનિં નાભિમૂલે વિદ્યાયોનિં સ્મરેદ્ધૃદિ ।
જગદ્યોનિં સહસ્રારે યોનિબીજાં નિતાં સ્મરેત્ ॥
યોનિબીજં તુ હ્લા યોનિમુદ્રા ચિંતન શક્તશ્ચેત્ હ્લાં મૂલં હ્લીં ઇતિ
યોનિબીજપુટિત મંત્રં દશધા જપેદિતિ । તતઃ શ્રી ઓં શ્રીં ઓં
હૂં ઓં ઠં ઠં ઠં મંત્રમુચ્ચાર્યય જલેન જિહ્વાં શોધયેત્ । હ્રીં
મૂલં હ્રીં ઇતિ પ્રાણયોગં સપ્તધા જપેત્ । ક્લીં મૂલં ક્લીં ઇતિ દીપની
સપ્તધા૦ । ઇં મૂલં ઇં ઇતિ નિદ્રાભંગં સપ્તધા૦ । ઓં મૂલં ઓં ઇતિ
અશોચભંગં સપ્તધા જપેત્ । જીવતત્વં યથા
અં કં ચં ટં તં પં યં શં મૂલં શં યં પં તં ટં ચં
કં અં ઇતિ દશધા ત્રિધા વા જપેત્ । તતો વર્ણમાલાયા નરદન્તાદિ
રહસ્યમાલયા સ્ફાટિકાદિમાલયા કરમાલયા વા જપેત્ । કરમાલાશોધનં
યથા । ક્રીં ક્રીં ક્રીં કરમાલે ફટ્ સ્વાહા ।
પ્. ૩૯બ્)
ઇતિ પ્રતિપર્વણિ મેરૌ ચ એકૈકશો જપ્ત્વા । ઓં હ્રીં શ્રીં હૂં સ્ત્રીં ઇતિ પૂર્વવત્
પ્રતિપર્વણિ મેરૌ ચ એકૈકવારં જપ્ત્વા શોધયેત્ । સ્ફાટિકાદિ માલાં તુ ।
હ્રીં માલે માલે મહામાલે સર્વશક્તિસ્વરૂપિણિ ।
ચતુર્વર્ગસ્ત્વયિન્યસ્તસ્તસ્માન્મે સિદ્ધિદા ભવ ॥
ઇતિ મંત્રેણ અર્ઘ્યાદિ પરમામૃતેન ત્રિવારં સ્નાપયિત્વા । એતત્ પાદ્યં હ્રીં
અક્ષમાલિકાયૈ નમઃ । ઇતિ નૈવેદ્યતામ્બૂલાંતૈઃ સંપૂજ્ય । હ્રીં
અક્ષમાલિકાં તર્પયામિ સ્વાહા । ઇતિ ત્રિવારં સંતર્પ્ય પ્રણમેત્ ।
હ્રીં અવિઘ્નં કુરુ માલેત્વં જપકાલે સદા મમ ।
નિર્વિઘ્નં કુરુ દેવેશિ અક્ષમાલે નમોસ્તુતે ॥
મહાશંખમાલાયા વિશેષવતિ મંત્રો યથા ।
હૂં હ્રીં હૂં ઓં હૂં હૂં ઓં હૂં ફટ્ હું ઓં સ્વાહા । ઓં હૂં
મહાયોગિનિ ત્રિભુવનતારિણિ મહાશંખાસ્થિ મધ્યે નિવાસં કુરુ કુરુ
સર્વસિદ્ધિં દેહિ દેહિ સુરામાંસોપહારાન્ ગૃહ્ણ ૨ ગૃહ્ણાપય ૨ હ્રીં શ્રીં
હું ફટ્ સ્વાહા । એષ સુરામાંસોપહાર
પ્. ૪૦અ)
બલિર્મહાશંખાક્ષ માલિકાયૈ નમઃ । અકામ? સર્વં પૂર્વવદિતિ । ઇતિ
પ્રણમ્ય । ગુરુમંત્ર દેવતાત્મનાં તેજોરૂપમૈક્યં વિભાવ્ય
અષ્ટોત્તરશતં સહસ્રં અયુતં વા જપ્ત્વા શિરસિ માલાં સંસ્થાપ્ય
કૃતાંજલિઃ ॥
હ્રીં ત્વં માલે સર્વદેવાનાં પ્રીતિદા શુભદા મતા ।
શિવં કુરુષ્વ મે ભદ્રે યશો વીર્યં ચ દેહિ મે ॥
ઇતિ સ્તુત્વા પ્રાણાયામ ઋષ્યાદિ ન્યાસં કૃત્વા । શિરસિ કુલ્લુકાં દશધા હૃદિ
સેતું કંઠે મહાસેતું દશધા ધૂતલિષ્યા પુટં મૂલમંત્રં ચ
ત્રિવારં જપ્ત્વા સપુષ્યાર્ઘોદકં દક્ષિણહસ્તે નિધાય ॥
ગુહ્યાતિ ગુહ્યગોપ્ત્રીત્વં ગૃહાણા સ્મત્કૃતં જપં ।
સિદ્ધિર્ભવતુ મે દેવિ ત્વત્પ્રસાદાન્મહેશ્વરિ ॥
ઇતિ મંત્રેણ તેજોરૂપં જપ ફલં દેવ્યા વામહસ્તે સમર્પ્ય ।
ઓં મૂલં ઓં ઇતિ અશૌચભંગં સપ્તધા જપ્ત્વા । પૂર્વોક્ત જીવતત્વં ત્રિવારં
જપ્ત્વા શિરઃસ્થમુત્તાર્ય પ્રણમેત્ ।
ત્વં કાલિકાલરાત્રિસ્ત્રિભુવન વરદા સિદ્ધિભૂતા ત્વમેવ ।
એકાશક્તિસ્ત્રિભેદા પરમ?પરવશા સા મહાહંસરૂપા
પ્. ૪૦બ્)
કામસ્તંભાક્ષિતિજલમનલંવાયુરાકાશતત્વં ।
સર્વસ્યૈવોદરસ્થા ત્રિભુવનજનની બ્રહ્મવિષ્ણુ સ્વરૂપા
કુંડલ્યાકારસંસ્થા કુલમકુલ ગતા પાતુ મામુગ્રતારા ॥
પ્રણામસ્ય મંત્રાંતરં તંત્રરત્ને ।
કૃપામયિ હરે માતઃ સર્વાશાપરિપૂરણિ ।
વરદે ભોગદે દેવિ કાલિકાયૈ નમોસ્તુતે ॥
ઇત્યનેન પ્રણમ્ય । સર્વમંગલેત્યાદિના વાપિ ત્રિવારં પ્રણમેત્ ।
અખંડમંડલેત્યાદિભિ ગુરુમપિ ત્રિવારં પ્રણમેત્ । પ્રણામ ત્રિવિધાદિ
લક્ષણમાહ ।
નમનં માનસં દિવ્યં કાયિકં વાચિકં તથા ।
ત્રિવિધે ચ નમસ્કાર કાયિકાશ્ચોત્તમઃ સ્મૃતઃ ॥
એકહસ્તપ્રણામશ્ચ એકં વાપિ પ્રદક્ષિણં ।
અકાલે દર્શનં વિષ્ણો ઇતિ પુણ્યં પુરાકૃતં ॥
તંત્રાંતરે ।
કાયિકો વાચિકશ્ચૈવ માનસસ્ત્રિવિધઃ સ્મૃતઃ ।
નમસ્કારસ્તુ તત્વજ્ઞૈરુત્તમો મધ્યમો ધમઃ ॥
પૌરાણિકૈર્વૈદિકૈર્વા મંત્રૈર્વા ક્રિયતે નરૈઃ ।
મધ્યમોસૌ નમસ્કારો ભવેત્ તદ્વાચિકઃ સદા ॥
યા સ્વયં ગદ્ય પદ્યાભ્યાં ઘટિતાભ્યાં નમસ્કૃતિઃ ।
પ્. ૪૧અ)
ક્રિયતે ભક્તિ યુક્તેન વાચિકસ્તૂત્તમઃ સ્મૃતઃ ॥
જાનુભ્યામવની ગત્વા શિરસા સ્પૃશ્ય મેદિનીં ।
ક્રિયતે યો નમસ્કાર ઉત્તમઃ કાયિક સ્મૃતઃ ॥
અ * *? પુટીકૃત્ય કરૌ શીર્ષે દીયતે તદ્યથા તથા ।
ન સ્પૃષ્ટ્વા જાનુજંઘાભ્યાં ક્ષિતિંસોધમ ઉચ્યતે ॥
પંચાંગ પ્રણામો યથા ।
બાહુભ્યાં ચ સ જાનુભ્યાં શિરસા વચસા ધિયા ।
પંચાંગકઃ પ્રણામશ્ચ વિદ્વદ્ભિઃ પરિકીર્તિતઃ ॥
અષ્ટાંગ પ્રણામો યથા ॥
દોર્ભ્યાં પદ્ભ્યાં સમંશામુરસા શિરસા દૃશા ।
મનસા વચસા ચેતિ પ્રણામોષ્ટાંગ ઈરિતઃ ॥
હરિશક્તિભિલાસે ।
સકૃદ્ભૂમૌ નિપતિતો નશાક્તઃ પ્રણમેન્મુહુઃ ।
ઉત્થાયોત્થાય કર્ત્તવ્યં દંડવત્ પ્રણિપાતનં ॥
અન્યત્રાપિ ।
અગ્રે પૃષ્ઠે વામભાગે સમીપે ગર્ભમંદિરે ।
જપહોમનમસ્કારાન્ન કુર્યાદ્ દેવતાલયે ॥
વારાહીયે ।
વસ્ત્રપ્રાવૃતદેહસ્તુ યો નરઃ પ્રણમેત માં સ્વિત્રી સજાયતે મૂર્ખા
સપ્તજન્મનિ ભાવિનિ । પ્રદક્ષિણં યથા કાલિકાપુરાણે ।
પ્રસાર્ય દક્ષિણં હસ્તં સ્વયં નમ્રાયનઃ પુનઃ ।
દક્ષિણં દર્શયેત્ પાર્શ્વ મનસાપિ ચ દક્ષિણઃ ॥
પ્. ૪૧બ્)
ત્રિધા ચ વેષ્ટયેત્ સમ્યક્ કાલિકાયાઃ પ્રદક્ષિણં ।
સ ચ પ્રદક્ષિણો જ્ઞેયઃ સર્વદેવૌઘ તુષ્ટિદઃ ॥
મંત્રદર્પણે ।
અર્ઘ્યપાત્રં કરે કૃત્વા વામે ઘંટાં પ્રવાદયન્ ।

કુર્યાત્ પ્રદક્ષિણં મંત્રી સર્વત્રાયં વિધિઃ સ્મૃતઃ ॥
રહસ્યે ચ ।
અષ્ટોત્તરશતં યસ્તુ કાલિકાયાઃ પ્રદક્ષિણં ।
સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ પશ્ચાન્મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ॥
લિંગપુરાણે ।
પ્રદક્ષિણ ત્રયં કુર્યાદ્ યઃ પ્રસાદે સમં તતઃ ।
પદે પદે શ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમશ્નુતે ॥
તારારહસ્ય વૃત્તૌ ।
વેદવિદ્ભ્યોદરાં દત્વા સમ્યક્ યજ્ઞસ્ય યત્ફલં ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ સકૃત્કૃત્વા પ્રદક્ષિણં ॥
એકં ચંડ્યાં રવૌ સપ્ત ત્રીણિ કુર્યાદ્ વિનાયકે ।
ચત્વારિ કેશવે કુર્યાચ્છિવે ચાર્દ્ધ પ્રદક્ષિણમિતિ ॥
નમસ્કારસ્થાનમાહ । સિદ્ધાંતશેખરે ।
અગ્ને મૃત્યુમવાપ્નોતિ પૃષ્ઠે ચાપચયઃ સ્મૃતઃ ।
વામભાગે ભવેન્નાશો દક્ષિણે સર્વકામદઃ ॥
ઇતિ તતઃ સ્તવકવચાદિકં પઠિત્વા દેવ્યૈ પુષ્પાંજલિ ત્રયં દત્વા પૂઉર્વવત્ ।
પુનઃ પ્રણમ્ય ધૂપદીપૌ પ્રજ્વાલ્ય દેવ્યૈ નિવેદ્ય આરાર્ત્તિકં કુર્યાત્ ।
પ્. ૪૨અ)
યથા । ઘંટાદિવાદનપૂર્વકં ધૂપૈ ધૂપયિત્વા દીપમુત્તોલ્યપાદાદિ
શીર્ષપર્યંતં । દશધા દર્શયિત્વા શીર્ષોપરિ ત્રિવારં ભ્રામયેત્ । જલં
ત્રિવારં દત્વા આર્દ્રવસ્ત્રેણ નિર્મછયેદિતિ । તતઃ પુનઃ પ્રણમ્ય
વિશેષાર્ઘ્યમુત્તોલ્ય સંહારાર્ઘ્યં દત્વા ચિલુકોદકં ગૃહીત્વા
આત્મસમર્પણં કુર્યાદ્ યથા । ઇતઃ પૂર્વં
પ્રાણબુદ્ધિદેહધર્માધિકારતો જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્ત્યાવસ્થા સુમનસા
વાચાકર્મણા હસ્તાભ્યાં પદ્ભ્યામુદરેણ શિશ્ના યત્સ્મૃતં । યદુક્તં
યત્કૃતં । તત્સર્વં બ્રહ્માર્પણમસ્તુ માં મદીયં ચ સકલં
પરમદેવતા શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકા ચરણે સમર્પયામિ સ્વાહા । મૂલં ઓં તત્
સત્ ઇતિ સમર્પ્ય કૃતાંજલિઃ ।
ઓં જાનતાજાનતા વાપિ યન્માયા ક્રિયતે શિવે ।
તવ કૃત્યમિદં સર્વમિતિ જ્ઞાત્વા ક્ષમસ્વ મે ॥
ઇતિ પઠિત્વા ।
આવરણ દેવતાગણાન્ દેવી શરીરે પ્રવિલાપ્ય સંહારમુદ્રયા દેવિ
નિર્માલ્યમેકં ગૃહીત્વા ।
ઓં ઉત્તરે શિખરે દેવિ ભૂમ્યાં પર્વતવાસિનિ ।
બ્રહ્મયોનિ સમુત્પન્ને ગછ દેવિ મમાન્તરે ॥
પ્. ૪૨બ્)
ઇતિ પઠિત્વા તત્પુષ્પમાઘ્રાય શ્વાસમાર્ગેણ દેવીં સ્વહૃદયમાનીય ।
ઐશાન્યાં ત્રિકોણમંડલં નિર્માય । તત્પુષ્પં તત્ર સંસ્થાપ્ય । તત્ર
દેવ્યા નિર્માલ્ય નૈવેદ્યાદિભિરુચ્છિષ્ટચંડાલિનીં પૂજયેત્ । તસ્યા ધ્યાનં
યથા ।
શવોપરિ સમાસીનાં રક્તાંવરપરિછદાં ।
રત્નાલંકારસંયુક્તાં ગુંજાહારવિભૂષિતાં ॥
ષોડશાબ્દાં ચ યુવતીં પીનોન્નતપયોધરાં ।
કપાલકર્તૃકાહસ્તાં પરં જ્યોતિઃ સ્વરૂપિણી ॥
વામદક્ષિણયોર્નેત્ર ધ્યાયેન્મંત્રવિદુત્તમઃ ।
ઇતિ ધ્યાત્વા । એતત્પાદ્યં હ્રીં ઉચ્છિષ્ટચાંડાલિન્યૈ નમઃ । ઇત્યાદિ
તાંબૂલાંતૈઃ સંપૂજ્ય દેવ્યા ઉચ્છિષ્ટબલિના બલિં દદ્યાત્ । અસ્યા
વિશેષમંત્રસ્તુ । ઉચ્છિષ્ટચાંડાલિનિ સુમુખિં દેવિ મહાપિશાચિનિ ।
હ્રીં ઠઃ ઠઃ ઠઃ તતો મૂલમુચ્ચાર્ય શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકે પૂજિતાસિ ક્ષમ
સ્વાહા । ઇતિ દેવીં વિસર્જ્ય ચરણામૃતં ગૃહ્ણીયાત્ । અનેન મંત્રેણ ।
ગંગાપુષ્કરનર્મદાસુ યમુના ગોદાવરી ગોમતી ।
ગંગાદ્વાર પ્રયાગતીર્થ વદરી વારાણસી સિન્ધુષુ ॥
પ્. ૪૩અ)
રેવાસેતુ સરસ્વતી પ્રભૃતિષુ બ્રહ્માણ્ડભાંડોદરે ।
તીર્થસ્નાન સહસ્રકોટિફલદં શ્રીચક્રપાદોદકં ॥
તતો નિર્માલ્યં શિરસિ ધારયેત્ । યંત્રલેપં લલાટે તિલકં કુર્યાત્ । નૈવેદ્યં
તદ્ભક્તેભ્યો દત્વા સ્વયમપિ ગૃહ્ણીયાત્ । પૂજાસ્થાનં પરિસ્કૃત્ય તત્ર હૂં
બીજં વિલિખ્ય । તત્રસ્થ કર્દમં વામહસ્તકનિષ્ઠયા ગૃહીત્વા ।
યં યં સ્પૃશામિ * * * * *? પશ્યામિ ચક્ષુષા ।
સ એવ દાસતાં યાતુ યદિ શક્ર સમો ભવેત્ ॥
ઇતિ મંત્રેણ લલાટે તિલકં કુર્યાત્ । નિર્માલ્યાદિકં બિલ્વાદિમૂલે જલે વા । યત્ર
કુત્ર પવિત્રસ્થાને સ્થાપયેત્ । સોહં ઇતિ આત્માનં વિચિંત્ય ।
વૈષ્ણવાચાર તત્પરો ભૂત્વા યથાસુખં વિહરેત્ ।
ઇતિ શ્રીમદ્દક્ષિણકાલિકાપૂજાપદ્ધતિ સમાપ્તા ।
ઓં તત્સત્ ગુરવે નમઃ ।
શુભમ્ ।