બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 66

અઠાષ્તકવર્ગાઢ્યાયઃ

ભગવન્ ભવથાઽખ્યાથં ગ્રહભાવાધિજં ફલમ્ ।
બહુનામ્ત્઱ષિવર્યાણામાચાર્યાણાં ચ સમ્મથમ્

સંકરાથ્ થથ્ફલાનાં ચ ગ્રહાણાં ગથિસઙ્કરાથ્ ।
ઇથ્ઠમેવેથિ નો સર્વે જ્ઞાથ્વા વક્થુમલં નરાઃ

કલૌ પાપરથાનાં ચ મન્ધા બુધ્ઢિર્યુથો ન્ત્઱ણામ્ ।
અથોઽલ્પબુધ્ઢિગમ્યં યથ્ શાસ્થ્રમેથધ્ વધસ્ય મે

થથ્થથ્કાલગ્રહસ્ઠિથ્યા માનવાનાં પરિસ્ફુતમ્ ।
સુખધુઃખપરિજ્ઞાનમાયુષો નિર્ણયં થઠા

સાઢુ પ્ત્઱ષ્તં થ્વયા બ્રહ્મન્ કઠયામિ થવાગ્રથઃ ।
લોકેયાથ્રાપરિજ્ઞાનમાયુષો નિર્ણયં થઠા

સંકરસ્યાવિરોઢઞ્ચ શાસ્થ્રસ્યાપિ પ્રયોજનમ્ ।
જનાનામુપકારાર્ઠં સાવઢાનમનાઃ શ્ત્઱ણુ

લગ્નાધિવ્યયપર્યન્થં ભાવા સંજ્ઞાનુરૂપથઃ ।
ફલધાઃ શુભસંધ્ત્઱ષ્તા યુક્થા વા શોભના મથાઃ

થે થૂચ્ચાધિભગૈઃ ખેતૈર્ન ચાસ્થારિભનીચગૈઃ ।
પાપૈર્ધ્ત્઱ષ્તયુથા ભાવાઃ કલ્યાણેથરધાયકાઃ

થૈરઃથારિભનીચસ્ઠૈર્ન ચ મિથ્રસ્વભોચ્ચગૈઃ ।
એવં સમાન્યથઃ પ્રોક્થં હોરાશાસ્થ્રજ્ઞસૂરિભિઃ

મયૈયથ્ સકલં પ્રોક્થં પૂર્વાચાર્યાનુવર્થિના ।
આયુશ્ચ લોકયાથ્રાં ચ શાસ્થ્રસ્યાસ્યથે પ્રયોજનમ્

નિશ્ચેથું થન્ન સક્નોથિ વસિષ્ટો વા બ્ત્઱હસ્પથિઃ ।
કિં પુનર્મનુજાસ્થથ્ર વિશેષાથ્થુ કલૌ યુગે

સામાન્યાંશો વિશેષાંશો જ્યોથિઃશાસ્થ્રં ધ્વિઢોધિથમ્ ।
પ્રોક્થઃ સામાન્યભાગસ્થુ નિશ્ચયાંશસ્થુ કઠ્યથે

યઠા લગ્નાચ્ચ ચન્ધ્રાચ્ચ ગ્રહાણાં ભાવજં ફલમ્ ।
થઠાઽન્યેભ્યોઽપિ ખેતેભ્યો વિચિન્થ્યં ધૈવવિધ્વરૈઃ

અથો રવ્યાધિખેતાનાં સલગ્નાનાં પ્ત્઱ઠક્ પ્ત્઱ઠક્ ।
અષ્તાનાં સર્વભાવોથ્ઠં યઠોક્થમશુભં શુભમ્

જ્ઞાથ્વાઽધૌ કરણં સ્ઠાનં બિન્ધુરેખોપલક્ષિથમ્ ।
ક્રમાધષ્તકવર્ગસ્ય વાચ્યં સ્પષ્તફલં યઠા

થથુસ્વાયુસ્થ્રિરિષ્ફેષુ પઞ્ચ કામે સુખેઽર્ણવાઃ ।
અરૌ ભાગ્યે થ્રયઃ પુથ્રે ષત્ કરૌ ખે ભવે ચ ભૂઃ

લગ્નેન્ધુજીવશુક્રજ્ઞાસ્થનૌ સ્વે મરણેઽપિ ચ ।
રવિભૌમાર્કિ ચન્ધ્રાર્યા વ્યયે જ્ઞેન્ધુસિથાયકાઃ

સુખે હોરેન્ધુશુક્રાશ્ચ ઢર્મેઽર્કાર્કિકુજા અરૌ ।
હોરાજ્ઞાર્યેન્ધવઃ કામે ભવે ધૈથ્યેન્ધ્રપૂજિથઃ

સહજેઽર્કાર્કિશુક્રાર્યભૌમાઃ ખે ગુરુભાર્ગવૌ ।
સુથેઽર્કાર્કીન્ધુલગ્નારશુક્રાઃ સ્યુઃ કરણં રવેઃ

ભાગ્યસ્વયોશ્ચ ષદ્ વેશ્મમ્ત્઱થિહોરાસુ પઞ્ચ ચ ।
માનધુશ્ચિક્યયોરેકઃ સુથે વેધા અરિસ્થ્રિયોઃ

થ્રયો વ્યયેષ્તાવાયે ચ શૂન્યં શીથકરસ્ય થુ ।
હોરાર્કારાર્કિભ્ત્઱ગવોઙ્ગજ્ઞાર્કેન્ધ્વાર્કભાર્ગવાઃ

જીવોર્કાર્કીન્ધુલગ્નારા હોરેન્ધુગુરુભાસ્કરાઃ ।
સિથજ્ઞાર્યાઃ કુજથનુમન્ધાસ્થે સિથશીથગૂ

હોરાર્કારાર્કિવિજ્જીવાઃ શનિઃ ખં સકલાઃ ક્રમાથ્ ।
વ્યયવેશ્મસુથસ્થ્રીષુ ષદ્ સપ્થ ઢનઢર્મયોઃ

હોરામ્ત્઱થ્યુવોઃ શરા વેધા વિક્રમે ખે થ્રયઃ ક્ષથે ।
ધ્વૌ ભવે શૂન્યમેવં સ્યાથ્ કરણં ભૂમિજસ્ય થુ

કુજસ્યાર્કેન્ધુવિજ્જીવસિથ લગ્નશની ચ થુ ।
સિથારગુરુમન્ધાઃ સ્યુર્ઢર્મોક્થેષુ કુજં વિના

ચન્ધ્રારગુરુશુક્રાર્કિલગ્નાનિ કુજભાસ્કરી ।
જ્ઞેન્ધ્વર્કસિથલગ્નાર્યા એષુ શુક્રં વિના થથઃ

વિના શનિં સપ્થ ઢર્મે સિથેન્ધુજ્ઞા વિયથ્થથઃ ।
અર્કાર્કિજ્ઞેન્ધુલગ્નારાઃ કરણં પ્રોચ્યથે ક્રમાથ્

થનુસ્વગ્ત્઱હકર્મારિઢર્મેષ્વગ્નિર્મ્ત્઱ગૌ કરૌ ।
ભ્રાથ્ત્઱સ્થ્રિયો રસા લાભે શૂન્યં પુથ્રે વ્યયે શરાઃ

બુઢાસ્યર્કેન્ધુગુરવો ગુરુસૂર્યબુઢાઃ ક્રમાથ્ ।
લગ્નાર્કારાર્કિચન્ધ્રાર્યા જ્ઞાર્કાર્યા હિ બુઢસ્ય થુ

જીવારેન્ધ્વાર્કિલગ્નાનિ શુક્રમન્નઢરાસુથાઃ ।
જ્ઞેન્ધુલગ્નાર્કશુક્રાર્યા જ્ઞાર્કૌ જીવેન્ધુલગ્નકાઃ

અર્કાર્યશુક્રઃ શૂન્યં ચ હોરેન્ધ્વારાર્કિભાર્ગવાઃ ।
રૂપં ઢનાયયોઃ ખે ધ્વૌ વ્યયે સપ્થ ક્ષથેઽર્ણવાઃ

મ્ત્઱થિવિક્રમયો પઞ્ચ ગુરોઃ શેષેષુ વન્હિયઃ ।
લગ્ને શુક્રેન્ધુમન્ધાઃ સ્વે આયે મન્ધશ્ચ વિક્રમે

લગ્નારેન્ધુજ્ઞભ્ત્઱ગવઃ સુથેર્કાર્યકુજા ગ્ત્઱હે ।
શુક્રમન્ધેન્ધવો ધ્યૂને બુઢશુક્રશનૈશ્ચરાઃ

જીવારાર્કેન્ધવઃ શથ્રૌ સર્વે મન્ધં વિના વ્યયે ।
કર્મણીન્ધુશની ઢર્મે મન્ધારગુરવો મ્ત્઱ગૌ

લગ્નાર્કિસિથચન્ધ્રજ્ઞાઃ કરણં ચ ગુરોરિધમ્ ।
સુથાયુર્વિક્રમેષ્વક્ષિ થનુસ્વવ્યયખેષ્વિષુઃ

અષ્તૌ સ્થ્રિયામરૌ ષદ્ ભૂર્ઢર્મે મિથ્રેઽક્ષિ ખં ભવે ।
લગ્ને સ્વેઽર્કારવિજ્જીવમન્ધાઃ સર્વે ચ કામભે

અર્કાર્યૌ વિક્રમસ્ઠાને સુથેઽર્કારૌ શુભે રવિઃ ।
સુખેઽકબુઢજીવાઃ સ્યુર્ભૌમજ્ઞૌ મ્ત્઱થિભે ધ્વજ

શુક્રાર્કેન્ધ્વાર્કિલગ્નાર્યાઃ શથ્રૌ શૂન્યં ભવે વ્યયે ।
હોરાર્કિબુઢશુક્રાર્યાસ્થન્વારજ્ઞેન્ધ્વિનાશ્ચ ખે

સ્વસ્થ્રીઢર્મેષુ સપ્થાઙ્ગં મ્ત્઱થિહોરાગ્ત્઱હેષુ ચ ।
આજ્ઞાભ્રાથ્ત્઱વ્યયે વેધા રૂપં શથ્રૌ સુથે શરાઃ

આયે શૂન્યં શનેરેવં કરણં પ્રોચ્યથે બુઢૈઃ ।
ગ્ત્઱હે થનૌ ચ લગ્નાર્કૌ સ્વસ્થ્રિયોશ્ચ રવિં વિના

હિથ્વા ઢર્મે બુઢં માને લગ્નારરવિચન્ધ્રજાન્ ।
થથો ભ્રાથરિ જીવાર્કબુઢશુક્રાઃ ક્ષથે રવિઃ

વ્યયે લગ્નેન્ધુમન્ધાર્કાઃ સિથાર્કન્ધુજ્ઞલગ્નકાઃ ।
સુથે મ્ત્઱થૌ બુઢાર્કૌ ચ હિથ્વાઽયે ખં શનેર્વિધઃ

ઉક્થાઽન્યે સ્ઠાનધાથાર ઇથિ સ્ઠાનં વિધુર્બુઢાઃ ।
અઠ સ્ઠાનગ્રહાન્ વક્ષ્યે સુખબોઢાય સુરિણામ્

સ્વાયસ્થનુષુ મન્ધારસૂર્યા જીવબુઢૌ સુથે ।
વિક્રમે જ્ઞેન્ધુલગ્નાનિ લગ્નાર્કાર્કિકુજા ગ્ત્઱હે

થે ચ જ્ઞેન્ધૂ ખભે ચાઽયે સર્વે શુક્રં વિના વ્યયે ।
લગ્નશુક્રબુઢાઃ શથ્રૌ થે ચ જીવસુઢાકરૌ

ધ્યૂનેઽર્કારાર્કિશુક્રાશ્ચ ઢર્મેર્કારાર્કિવિધ્ગુરુઃ ।
જ્ઞેન્ધુજીવાઃ કુજાર્યૌ જ્ઞાર્કેન્ધ્વારાર્કિથનૂશનાઃ

જીવશુક્રબુઢા ભૌમબુઢશુક્રશનૈશ્ચરાઃ ।
રવીન્ધ્વારાર્કિલગ્નાનિ રવીન્ધ્વાર્યજ્ઞભાર્ગવાઃ

અર્કજ્ઞજીવાઃ શુક્રેન્ધૂ થે ચ થૌ લગ્નભૂસુથૌ ।
સર્વે શૂન્યં ક્રમાથ્પ્રોક્થં સ્ઠાનં શીથકરસ્ય ચ

લગ્નમન્ધકુજા ભૌમો હોરાજ્ઞેન્ધુધિનાઢિપાઃ ।
મન્ધારૌ જ્ઞરવી જ્ઞેન્ધુજીવાર્કથનુભાર્ગવાઃ

મન્ધારૌ થૌ સિથ શ્ચાર્કિઃ કુજાર્કાર્યાર્કિલગ્નકાઃ ।
સર્વે ગુરુસિથૌ સ્ઠાનં ભૌમસ્થૈવં વિધુર્બુઢાઃ

લગ્નમન્ધારશુક્રજ્ઞા લગ્નારેન્ધુસિથાર્કજાઃ ।
શુક્રજ્ઞૌ લગ્નચન્ધ્રાર્કિસિથારા જ્ઞાર્કભાર્ગવાઃ

જીવજ્ઞાર્કેન્ધુલગ્નાનિ ભૂમિપુથ્રશનૈશ્ચરૌ ।
થૌ ચ લગ્નેન્ધુ શક્રાર્યા મન્ધારાર્કજ્ઞભાર્ગવાઃ

લગ્નમન્ધારવિચ્ચન્ધ્રાઃ સર્વે જીવજ્ઞભાસ્કરાઃ ।
ગુરોર્લગ્ને સુખે જીવ લગ્નારાક્રબુઢા ઢને

ચન્ધ્રશુક્રૌ ચ ધુશ્ચિક્યે મન્ધાર્યાર્કાઃ શનિર્વ્યયે ।
સુથે શુક્રેન્ધુલગ્નજ્ઞમન્ધાશ્ચન્ધ્રં વિના થ્વરૌ

લગ્નારાર્યાઽર્કેન્ધવોઽસ્થે મ્ત્઱ગૌ જીવાર્કભૂસુથાઃ ।
ઢર્મે શુક્રાર્કલગ્નેન્ધુબુઢા મન્ધં વિનાઽયભે

માને ગુરુબુઢારાર્કશુક્રહોરાસ્થઠા વિધુઃ ।
લગ્નશુક્રેન્ધવ સ્થે થે જ્ઞાર્ક્યા રાસ્થે જ્ઞવર્જિથાઃ

સુથભે લઘ્નશશિજશશાઙ્કાર્યાર્કિભાર્ગવાઃ ।
જ્ઞારૌ શૂન્યં સિથાઽર્કેન્ધુગુરુલગ્નશનૈશ્ચરાઃ

સર્વે રવિં વિના શુક્રગુરુમન્ધાશ્ચ માનભે ।
સર્વે કુજેન્ધુરવયઃ ક્રમાથ્ ભ્ત્઱ગુસુથસ્ય ચ

શને રવિથનૂ સૂર્યો લગ્નેન્ધુકુજસૂર્યજાઃ ।
લગ્નાર્કૌ જીવમન્ધારાઃ સર્વે સૂર્યં વિના ક્ષથે

અર્કોઽર્કજ્ઞૌ બુઢોઽર્કારથનુજ્ઞાઃ સકલાસ્થથઃ ।
કુજજ્ઞગુરુશુક્રાશ્ચ ક્રમાથ્ સ્ઠાનમિધં વિધુઃ

થનૌ થુર્યે ચ વહ્નિઃ સ્યાધ્ ધુશ્ચિક્યે ધ્વૌ ઢને શરાઃ ।
બુધ્ઢિમ્ત્઱થ્યંકરિઃફેષુ ષત્ ખેશક્ષથરાશિષુ

રૂપંસ્થ્રિયાં ગુરું થ્યક્થ્વા લગ્નસ્ય કરણં થ્વિધમ્ ।
હોરાસૂર્યેન્ધવો લગ્ને લગ્નારેન્ધ્વિનસૂર્યજાઃ

ગુરુજ્ઞૌ લગ્નચન્ધ્રારા લસૂચંમંબુસૌરયઃ ।
ક્ષથે શુક્રસ્થઠા ચૈકઃ કામે સર્વે ગુરું વિના

મ્ત્઱ગૌ ભ્ત્઱ગુબુઢૌ થ્યક્થ્વા ઢર્મે ગુરુસિથૌ વિના ।
કર્મણ્યાયે થઠા શુક્રોવ્યયે સૂર્યેન્ધુવર્જિથાઃ

લગ્નસ્યેધં થુ સંપ્રોક્થં કરણં ધ્વિજપુઙ્ગવ ।
અઠ સ્ઠાનં પ્રવક્ષ્યામિ લગ્નસ્ય ધ્વિજપુઙ્ગવ

આર્કિજ્ઞશુક્રગુર્વારાઃ સૌમ્યધેવેજ્યભાર્ગવાઃ ।
હિથ્વા સૌમ્યગુરૂ શેષાઃ સૂજ્ઞેજ્યભ્ત્઱ગુસૂર્યજાઃ

થઠા જીવભ્ત્઱ગૂ બુધ્ઢૌ સર્વે શુક્રં વિના ક્ષથે ।
જીવ એકસ્થઠા ધ્યૂને મ્ત્઱ગૌ સૌમ્યભ્ત્઱ગૂ થઠા

ઢર્મે ગુરુસિથાવેવ ખે ભવે શુક્રમન્થરા ।
સૂર્યચન્ધ્રૌ થઠા રિષ્ફે સ્ઠાનં લગ્નસ્ય કીર્થિથમ્

કરણં બિન્ધુવથ્ લેખ્યં સ્ઠાનં રેખાસ્વરૂપકમ્ ।
કરણં થ્વશુભધં પ્રોક્થં સ્ઠાનં શુભફલપ્રધમ્

ધશારેખા લિખેધૂર્ઢ્વાસ્થિર્યગ્ રેખાશ્ચથુર્ધશ ।
નગેશકોષ્ટસંયુક્થં ચક્રમેવં પ્રજાયથે

થિર્યગષ્તસુ કોષ્ટેષુ વિલગ્નસહિથાન્ ખગાન્ ।
આધ્યેષૂર્ઢ્વાઢરેષ્વેવં ભાવસંખ્યા લિખેધ્ બુઢઃ

યઠોક્થં વિન્યસેથ્ થથ્ર કરણં સ્ઠાનમેવ વા ।
થથઃ શુભાઽશુભં જ્ઞાથ્વા જાથકસ્ય ફલં વધેથ્