ભિક્ષુકોપનિષત્ · અધ્યાય 1

ભિક્ષુકોપનિષત્
ભિક્ષૂણાં પટલં યત્ર વિશ્રાન્તિમગમત્સદા ।
તન્ત્રૈપદં બ્રહ્મતત્ત્વં બ્રહ્મમાત્રં કરોતુ મામ્ ॥
ૐ પૂર્ણમદઃ પૂર્ણમિદં
પૂર્ણાત્ પૂર્ણમુદચ્યતે ।
પૂર્ણસ્ય પૂર્ણમાદાય
પૂર્ણમેવાવશિષ્યતે ॥
ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
ૐ અથ ભિક્ષૂણાં મોક્ષાર્થિનાં
કુટીચકબહૂદકહંસપરમહંસાશ્વેતિ ચત્વારઃ ।
કુટીચકા નામ ગૌતમભરદ્wઆજયાજ્ઞવલ્ક્યવસિષ્ટ
પ્રભૃતયોઽષ્ટૌ ગ્રાસાંશ્વરન્તો
યોગમાર્ગે મોક્ષમેવ પ્રાર્થયન્તે ।
અથ બહૂદકા નામ ત્રિદણ્ડકમણ્ડલુશિખા
યજ્ઞોપવીતકાષાયવસ્ત્રધારિણો
બ્રહ્મર્ષિગૃહે મધુમાંસં વર્જયિત્વાષ્ટૌ
ગ્રાસાન્ભૈક્ષાચરણં કૃત્વા
યોગમાર્ગે મોક્ષમેવ પ્રાર્થયન્તે ।
અથ હંસા નામ ગ્રામ એકરાત્રં નગરે પઞ્ચરાત્રં
ક્ષેત્રે સપ્તરાત્રં તદુપરિ ન વસેયુઃ ।
ગોમૂત્રગોમયાહારિણો નિત્યં ચાન્દ્રાયણપરાયણા
યોગમાર્ગે મોક્ષમેવ પ્રાર્થયન્તે ।
અથ પરમહંસા નામ સંવર્તકારુણિશ્વેતકેતુજડભરત
દત્તાત્રેયશુકવામદેવહારીતકપ્રભૃતયોઽષ્ટૌ
ગ્રાસાંશ્વરન્તો
યોગમાર્ગે મોક્ષમેવ પ્રાર્થયન્તે ।
વૃક્ષમૂલે શૂન્યગૃહે શ્મશાનવાસિનો વા
સામ્બરા વા દિગમ્બરા વા ।
ન તેષાં ધર્માધર્મૌ લાભાલાભૌ
શુદ્ધાશુદ્ધૌ દ્વૈતવર્જિતા સમલોષ્ટાશ્મકાઞ્ચનાઃ
સર્વવર્ણેષુ ભૈક્ષાચરણં કૃત્વા સર્વત્રાત્મૈવેતિ પશ્યન્તિ ।
અથ જાતરૂપધરા નિર્દ્વન્દ્વા નિષ્પરિગ્રહાઃ
શુક્લધ્યાનપરાયણા આત્મનિષ્ટાઃ પ્રાણસંધારણાર્થે
યથોક્તકાલે ભૈક્ષમાચરન્તઃ શૂન્યાગારદેવગૃહ
તૃણકૂટવલ્મીકવૃક્ષમૂલકુલાલશાલાગ્નિહોત્રશાલાનદીપુલિન
ગિરિકન્દરકુહરકોટરનિર્ઝરસ્થણ્ડિલે તત્ર બ્રહ્મમાર્ગે
સમ્યક્સંપન્નાઃ શુદ્ધમાનસાઃ પરમહંસાચરણેન
સંન્યાસેન દેહત્યાગં કુર્વન્તિ તે પરમહંસા નામેત્યુપનિષત્ ॥
ૐ પૂર્ણમદઃ પૂર્ણમિદં
પૂર્ણાત્ પૂર્ણમુદચ્યતે ।
પૂર્ણસ્ય પૂર્ણમાદાય
પૂર્ણમેવાવશિષ્યતે ॥
ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
ઇતિ ભિક્ષુકોપનિષત્સમાપ્તા ॥
અધિકાધ્યયનાય