અથર્વવેદ · અધ્યાય 9.15

યદ્ગાયત્રે અધિ ગાયત્રમાહિતં ત્રૈષ્ટુભં વા ત્રૈષ્ટુભાન્ નિરતક્ષત ।
યદ્વા જગજ્જગત્યાહિતં પદં ય ઇત્તદ્વિદુસ્તે અમૃતત્વમાનુશુઃ

ગાયત્રેણ પ્રતિ મિમીતે અર્કમર્કેણ સામ ત્રૈષ્ટુભેન વાકમ્ ।
વાકેન વાકં દ્વિપદા ચતુષ્પદાક્ષરેણ મિમતે સપ્ત વાણીઃ

જગતા સિન્ધું દિવ્યસ્કભાયદ્રથંતરે સૂર્યં પર્યપશ્યત્।
ગાયત્રસ્ય સમિધસ્તિસ્ર આહુસ્તતો મહ્ના પ્ર રિરિચે મહિત્વા

ઉપ હ્વયે સુદુઘાં ધેનુમેતાં સુહસ્તો ગોધુગુત દોહદેનામ્ ।
શ્રેષ્ઠં સવં સવિતા સાવિષન્ નોઽભીદ્ધો ઘર્મસ્તદુ ષુ પ્ર વોચત્

હિઙ્કૃણ્વતી વસુપત્ની વસૂનાં વત્સમિચ્છન્તી મનસાભ્યાગાત્।
દુહામશ્વિભ્યાં પયો અઘ્ન્યેયં સા વર્ધતાં મહતે સૌભગાય

ગૌરમીમેદભિ વત્સં મિષન્તં મૂર્ધાનં હિઙ્ઙકૃણોન્ માતવા ઉ ।
સૃક્વાણં ઘર્મમભિ વાવશાના મિમાતિ માયું પયતે પયોભિઃ

અયં સ શિઙ્ક્તે યેન ગૌરભિવૃતા મિમાતિ મયું ધ્વસનાવધિ શ્રિતા ।
સા ચિત્તિભિર્નિ હિ ચકાર મર્ત્યાન્ વિદ્યુદ્ભવન્તી પ્રતિ વવ્રિમૌહત

અનચ્છયે તુરગાતુ જીવમેજદ્ધ્રુવં મધ્ય આ પસ્ત્યાનામ્ ।
જીવો મૃતસ્ય ચરતિ સ્વધાભિરમર્ત્યો મર્ત્યેના સયોનિઃ

વિધું દદ્રાણં સલિલસ્ય પૃષ્ઠે યુવાનં સન્તં પલિતો જગાર ।
દેવસ્ય પશ્ય કાવ્યં મહિત્વાદ્ય મમાર સ હ્યઃ સમાન

ય ઈં ચકાર ન સો અસ્ય વેદ ય ઈં દદર્શ હિરુગિન્ નુ તસ્માત્।
સ માતુર્યોના પરિવીતો અન્તર્બહુપ્રજા નિરૃતિરા વિવેશ

અપશ્યં ગોપામનિપદ્યમાનમા ચ પરા ચ પથિભિશ્ચરન્તમ્ ।
સ સધ્રીચીઃ સ વિષૂચીર્વસાન આ વરીવર્તિ ભુવનેષ્વન્તઃ

દ્યૌર્નઃ પિતા જનિતા નાભિરત્ર બન્ધુર્નો માતા પૃથિવી મહીયમ્ ।
ઉત્તાનયોશ્ચમ્વોર્યોનિરન્તરત્રા પિતા દુહિતુર્ગર્ભમાધાત્

પૃછામિ ત્વા પરમન્તં પૃથિવ્યાઃ પૃછામિ વૃષ્ણો અશ્વસ્ય રેતઃ ।
પૃછામિ વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય નાભિં પૃછામિ વાચઃ પરમં વ્યોમ

ઇયં વેદિઃ પરો અન્તઃ પૃથિવ્યા અયં સોમો વૃષ્ણો અશ્વસ્ય રેતઃ ।
અયં યજ્ઞો વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય નાભિર્બ્રહ્માયં વાચઃ પરમં વ્યોમ

ન વિ જાનામિ યદિવેદમસ્મિ નિણ્યઃ સંનદ્ધો મનસા ચરામિ ।
યદા માગન્ પ્રથમજા ઋતસ્યાદિદ્વાચો અશ્નુવે ભાગમસ્યાઃ

અપાઙ્પ્રાઙેતિ સ્વધયા ગૃભીતોઽમર્ત્યો મર્ત્યેના સયોનિઃ ।
તા શશ્વન્તા વિષૂચીના વિયન્તા ન્યન્યં ચિક્યુર્ન નિ ચિક્યુરન્યમ્

સપ્તાર્ધગર્ભા ભુવનસ્ય રેતો વિષ્ણોસ્તિષ્ઠન્તિ પ્રદિશા વિધર્મણિ ।
તે ધીતિભિર્મનસા તે વિપશ્ચિતઃ પરિભુવઃ પરિ ભવન્તિ વિશ્વતઃ

ઋચો અક્ષરે પરમે વ્યોમન્ યસ્મિન્ દેવા અધિ વિશ્વે નિષેદુઃ ।
યસ્તન્ ન વેદ કિમૃચા કરિષ્યતિ ય ઇત્તદ્વિદુસ્તે અમી સમાસતે

ઋચઃ પદં માત્રયા કલ્પયન્તોઽર્ધર્ચેન ચકૢપુર્વિશ્વમેજત્।
ત્રિપાદ્બ્રહ્મ પુરુરૂપં વિ તષ્ઠે તેન જીવન્તિ પ્રદિશશ્ચતસ્રઃ

સૂયવસાદ્ભગવતી હિ ભૂયા અધા વયં ભગવન્તઃ સ્યામ ।
અદ્ધિ તૃણમઘ્ન્યે વિશ્વદાનીં પિબ શુદ્ધમુદકમાચરન્તી

ગૌરિન્ મિમાય સલિલાનિ તક્ષતી એકપદી દ્વિપદી સા ચતુષ્પદી ।
અષ્ટાપદી નવપદી બભૂવુષી સહસ્રાક્ષરા ભુવનસ્ય પઙ્ક્તિસ્તસ્યાઃ સમુદ્રા અધિ વિ ક્ષરન્તિ

કૃષ્ણં નિયાનં હરયઃ સુપર્ણા અપો વસાના દિવમુત્પતન્તિ ।
તમાવવૃત્રન્ત્સદનાદૃતસ્યાદિદ્ઘૃતેન પૃથિવીં વ્યૂદુઃ

અપાદેતિ પ્રથમા પદ્વતીનાં કસ્તદ્વાં મિત્રાવરુણા ચિકેત ।
ગર્ભો ભારં ભરત્યા ચિદસ્યા ઋતં પિપર્તિ અનૃતં નિ પાતિ

વિરાડ્વાગ્વિરાટ્પૃથિવી વિરાડન્તરિક્ષં વિરાટ્પ્રજાપતિઃ ।
વિરાણ્મૃત્યુઃ સાધ્યાનામધિરાજો બભૂવ તસ્ય ભૂતં ભવ્યં વશે સ મે ભૂતં ભવ્યં વશે કૃણોતુ

શકમયં ધૂમમારાદપશ્યં વિષૂવતા પર એનાવરેણ ।
ઉક્ષાણં પૃશ્નિમપચન્ત વીરાસ્તાનિ ધર્માણિ પ્રથમાન્યાસન્

ત્રયઃ કેશિન ઋતુથા વિ ચક્ષતે સંવત્સરે વપત એક એષામ્ ।
વિશ્વમન્યો અભિચષ્ટે શચીભિર્ધ્રાજિરેકસ્ય દદૃશે ન રૂપમ્

ચત્વારિ વાક્પરિમિતા પદાનિ તાનિ વિદુર્બ્રાહ્મણા યે મનીષિણઃ ।
ગુહા ત્રીણિ નિહિતા નેઙ્ગયન્તિ તુરીયં વાચો મનુષ્યા વદન્તિ

ઇન્દ્રં મિત્રં વરુણમગ્નિમાહુરથો દિવ્યઃ સ સુપર્ણો ગરુત્માન્ ।
એકં સદ્વિપ્રા બહુધા વદન્ત્યગ્નિં યમં માતરિશ્વાનમાહુઃ