અથર્વવેદ · શ્લોક 1-2

સૂક્તમ્ ૧
સૂક્તમ્ ૨
સૂક્તમ્ ૩
સૂક્તમ્ ૪
સૂક્તમ્ ૫
સૂક્તમ્ ૬
સૂક્તમ્ ૭
સૂક્તમ્ ૮
સૂક્તમ્ ૯
સૂક્તમ્ ૧૦
સૂક્તમ્ ૧૧
સૂક્તમ્ ૧૨
સૂક્તમ્ ૧૩
સૂક્તમ્ ૧૪
સૂક્તમ્ ૧૫
સૂક્તમ્ ૧૬
સૂક્તમ્ ૧૭
સૂક્તમ્ ૧૮
સૂક્તમ્ ૧૯
સૂક્તમ્ ૨૦
સૂક્તમ્ ૨૧
સૂક્તમ્ ૨૨
સૂક્તમ્ ૨૩
સૂક્તમ્ ૨૪
સૂક્તમ્ ૨૫
સૂક્તમ્ ૨૬
સૂક્તમ્ ૨૭
સૂક્તમ્ ૨૮
સૂક્તમ્ ૨૯
સૂક્તમ્ ૩૦
સૂક્તમ્ ૩૧
સૂક્તમ્ ૩૨
સૂક્તમ્ ૩૩
સૂક્તમ્ ૩૪
સૂક્તમ્ ૩૫
પ્રથમકાણ્ડસ્ય સાયણભાષ્યસ્ય એકલસઞ્ચિકા વર્ડ
1,1
યે ત્રિષપ્તાઃ પરિયન્તિ વિશ્વા રૂપાણિ બિભ્રતઃ ।
વાચસ્પતિર્બલા તેષાં તન્વો અદ્ય દધાતુ મે

પુનરેહિ વચસ્પતે દેવેન મનસા સહ ।
વસોષ્પતે નિ રમય મય્યેવાસ્તુ મયિ શ્રુતમ્

ઇહૈવાભિ વિ તનૂભે આર્ત્ની ઇવ જ્યયા ।
વાચસ્પતિર્નિ યચ્છતુ મય્યેવાસ્તુ મયિ શ્રુતમ્

ઉપહૂતો વાચસ્પતિરુપાસ્માન્ વાચસ્પતિર્હ્વયતામ્ ।
સં શ્રુતેન ગમેમહિ મા શ્રુતેન વિ રાધિષિ

1.2
વિદ્મા શરસ્ય પિતરં પર્જન્યં ભૂરિધાયસમ્ ।
વિદ્મો ષ્વસ્ય માતરં પૃથિવીં ભૂરિવર્પસમ્

જ્યાકે પરિ ણો નમાશ્માનં તન્વં કૃધિ ।
વીડુર્વરીયોઽરાતીરપ દ્વેષાંસ્યા કૃધિ

વૃક્ષં યદ્ગાવઃ પરિષસ્વજાના અનુસ્ફુરં શરમર્ચન્ત્યૃભુમ્ ।
શરુમસ્મદ્યાવય દિદ્યુમિન્દ્ર

યથા દ્યાં ચ પૃથિવીં ચાન્તસ્તિષ્ઠતિ તેજનમ્ ।
એવા રોગં ચાસ્રાવં ચાન્તસ્તિષ્ઠતુ મુઞ્જ ઇત્

1.3
વિદ્મા શરસ્ય પિતરં પર્જન્યં શતવૃષ્ણ્યમ્ ।
તેના તે તન્વે શં કરં પૃથિવ્યાં તે નિષેચનં બહિષ્ટે અસ્તુ બાલિતિ

વિદ્મા શરસ્ય પિતરં મિત્રં શતવૃષ્ણ્યમ્ ।
તેના તે તન્વે શં કરં પૃથિવ્યાં તે નિષેચનં બહિષ્ટે અસ્તુ બાલિતિ

વિદ્મા શરસ્ય પિતરં વરુણં શતવૃષ્ણ્યમ્ ।
તેના તે તન્વે શં કરં પૃથિવ્યાં તે નિષેચનં બહિષ્ટે અસ્તુ બાલિતિ

વિદ્મા શરસ્ય પિતરં ચન્દ્રં શતવૃષ્ણ્યમ્ ।
તેના તે તન્વે શં કરં પૃથિવ્યાં તે નિષેચનં બહિષ્ટે અસ્તુ બાલિતિ

વિદ્મા શરસ્ય પિતરં સૂર્યં શતવૃષ્ણ્યમ્ ।
તેના તે તન્વે શં કરં પૃથિવ્યાં તે નિષેચનં બહિષ્ટે અસ્તુ બાલિતિ

યદાન્ત્રેષુ ગવીન્યોર્યદ્વસ્તાવધિ સંશ્રિતમ્ ।
એવા તે મૂત્રં મુચ્યતાં બહિર્બાલિતિ સર્વકમ્

પ્ર તે ભિનદ્મિ મેહનં વર્ત્રં વેશન્ત્યા ઇવ ।
એવા તે મૂત્રં મુચ્યતાં બહિર્બાલિતિ સર્વકમ્

વિષિતં તે વસ્તિબિલં સમુદ્રસ્યોદધેરિવ ।
એવા તે મૂત્રં મુચ્યતાં બહિર્બાલિતિ સર્વકમ્

યથેષુકા પરાપતદવસૃષ્ટાધિ ધન્વનઃ ।
એવા તે મૂત્રં મુચ્યતાં બહિર્બાલિતિ સર્વકમ્

1.4
અમ્બયો યન્ત્યધ્વભિર્જામયો અધ્વરીયતામ્ ।
પૃઞ્ચતીર્મધુના પયઃ

અમૂર્યા ઉપ સૂર્યે યાભિર્વા સૂર્યઃ સહ ।
તા નો હિન્વન્ત્વધ્વરમ્

અપો દેવીરુપ હ્વયે યત્ર ગાવઃ પિબન્તિ નઃ ।
સિન્ધુભ્યઃ કર્ત્વં હવિઃ

અપ્સ્વન્તરમૃતમપ્સુ ભેષજમ્ ।
અપામુત પ્રશસ્તિભિરશ્વા ભવથ વાજિનો ગાવો ભવથ વાજિનીઃ

1.5
આપો હિ ષ્ઠા મયોભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન ।
મહે રણાય ચક્ષસે

યો વઃ શિવતમો રસસ્તસ્ય ભાજયતેહ નઃ ।
ઉશતીરિવ માતરઃ

તસ્મા અરં ગમામ વો યસ્ય ક્ષયાય જિન્વથ ।
આપો જનયથા ચ નઃ

ઈશાના વાર્યાણાં ક્ષયન્તીશ્ચર્ષણીનામ્ ।
અપો યાચામિ ભેષજમ્

1.6
શં નો દેવીરભિષ્ટય આપો ભવન્તુ પીતયે ।
શં યોરભિ સ્રવન્તુ નઃ

અપ્સુ મે સોમો અબ્રવીદન્તર્વિશ્વાનિ ભેષજા ।
અગ્નિં ચ વિશ્વશંભુવમ્

આપઃ પૃણીત ભેષજં વરૂથં તન્વે મમ ।
જ્યોક્ચ સૂર્યં દૃશે

શં ન આપો ધન્વન્યાઃ શમુ સન્ત્વનૂપ્યાઃ ।
શં નઃ ખનિત્રિમા આપઃ શમુ યાઃ કુમ્ભ આભૃતાઃ ।
શિવા નઃ સન્તુ વાર્ષિકીઃ

1.7
સ્તુવાનમગ્ન આ વહ યાતુધાનં કિમીદિનમ્ ।
ત્વં હિ દેવ વન્દિતો હન્તા દસ્યોર્બભૂવિથ

આજ્યસ્ય પરમેષ્ઠિન્ જાતવેદસ્તનૂવશિન્ ।
અગ્ને તૌલસ્ય પ્રાશાન યાતુધાનાન્ વિ લાપય

વિ લપન્તુ યાતુધાના અત્ત્રિણો યે કિમીદિનઃ ।
અથેદમગ્ને નો હવિરિન્દ્રશ્ચ પ્રતિ હર્યતમ્

અગ્નિઃ પૂર્વ આ રભતાં પ્રેન્દ્રો નુદતુ બાહુમાન્ ।
બ્રવીતુ સર્વો યાતુમાન્ અયમસ્મીત્યેત્ય

પશ્યામ તે વીર્યં જાતવેદઃ પ્ર ણો બ્રૂહિ યાતુધાનાન્ નૃચક્ષઃ ।
ત્વયા સર્વે પરિતપ્તાઃ પુરસ્તાત્ત આ યન્તુ પ્રબ્રુવાણા ઉપેદમ્

આ રભસ્વ જાતવેદોઽસ્માકાર્થાય જજ્ઞિષે ।
દૂતો નો અગ્ને ભૂત્વા યાતુધાનાન્ વિ લાપય

ત્વમગ્ને યાતુધાનાન્ ઉપબદ્ધામિહા વહ ।
અથૈષામિન્દ્રો વજ્રેણાપિ શીર્ષાણિ વૃશ્ચતુ

1.8
ઇદં હવિર્યાતુધાનાન્ નદી ફેનમિવા વહત્।
ય ઇદં સ્ત્રી પુમાન્ અકરિહ સ સ્તુવતાં જનઃ

અયં સ્તુવાન આગમદિમં સ્મ પ્રતિ હર્યત ।
બૃહસ્પતે વશે લબ્ધ્વાગ્નીષોમા વિ વિધ્યતમ્

યાતુધાનસ્ય સોમપ જહિ પ્રજાં નયસ્વ ચ ।
નિ સ્તુવાનસ્ય પાતય પરમક્ષ્યુતાવરમ્

યત્રૈષામગ્ને જનિમાનિ વેત્થ ગુહા સતામત્ત્રિણાં જાતવેદઃ ।
તાંસ્ત્વં બ્રહ્મણા વાવૃધાનો જહ્યેષાં શતતર્હમગ્ને

1.9
અસ્મિન્ વસુ વસવો ધારયન્ત્વિન્દ્રઃ પૂષા વરુણો મિત્રો અગ્નિઃ ।
ઇમમાદિત્યા ઉત વિશ્વે ચ દેવા ઉત્તરસ્મિન્ જ્યોતિષિ ધારયન્તુ

અસ્ય દેવાઃ પ્રદિશિ જ્યોતિરસ્તુ સૂર્યો અગ્નિરુત વા હિરણ્યમ્ ।
સપત્ના અસ્મદધરે ભવન્તૂત્તમં નાકમધિ રોહયેમમ્

યેનેન્દ્રાય સમભરઃ પયાંસ્યુત્તમેન બ્રહ્મણા જાતવેદઃ ।
તેન ત્વમગ્ન ઇહ વર્ધયેમં સજાતાનાં શ્રૈષ્ઠ્ય આ ધેહ્યેનમ્

ઐષાં યજ્ઞમુત વર્ચો દદેઽહં રાયસ્પોષમુત ચિત્તાન્યગ્ને ।
સપત્ના અસ્મદધરે ભવન્તૂત્તમં નાકમધિ રોહયેમમ્

1.10
અયં દેવાનામસુરો વિ રાજતિ વશા હિ સત્યા વરુણસ્ય રાજ્ઞઃ ।
તતસ્પરિ બ્રહ્મણા શાશદાન ઉગ્રસ્ય મન્યોરુદિમં નયામિ

નમસ્તે રજન્ વરુણાસ્તુ મન્યવે વિશ્વં હ્યુગ્ર નિચિકેષિ દ્રુગ્ધમ્ ।
સહસ્રમન્યાન્ પ્ર સુવામિ સાકં શતં જીવાતિ શરદસ્તવાયમ્

યદુવક્થાનૃતં જિહ્વયા વૃજિનં બહુ ।
રાજ્ઞસ્ત્વા સત્યધર્મણો મુઞ્ચામિ વરુણાદહમ્

મુઞ્ચામિ ત્વા વૈશ્વાનરાદર્ણવાન્ મહતસ્પરિ ।
સજાતાન્ ઉગ્રેહા વદ બ્રહ્મ ચાપ ચિકીહિ નઃ

1.11
વષટ્તે પૂષન્ન્ અસ્મિન્ત્સૂતાવર્યમા હોતા કૃણોતુ વેધાઃ ।
સિસ્રતાં નાર્યૃતપ્રજાતા વિ પર્વાણિ જિહતાં સૂતવા ઉ

ચતસ્રો દિવઃ પ્રદિશશ્ચતસ્રો ભૂમ્યા ઉત ।
દેવા ગર્ભં સમૈરયન્ તં વ્યૂર્ણુવન્તુ સૂતવે

સૂષા વ્યૂર્ણોતુ વિ યોનિં હાપયામસિ ।
શ્રથયા સૂષણે ત્વમવ ત્વં બિષ્કલે સૃજ

નેવ માંસે ન પીવસિ નેવ મજ્જસ્વાહતમ્ ।
અવૈતુ પૃશ્નિ શેવલં શુને જરાય્વત્તવેઽવ જરાયુ પદ્યતામ્

વિ તે ભિનદ્મિ મેહનં વિ યોનિં વિ ગવીનિકે ।
વિ માતરં ચ પુત્રં ચ વિ કુમારં જરાયુણાવ જરાયુ પદ્યતામ્

યથા વાતો યથા મનો યથા પતન્તિ પક્ષિણઃ ।
એવા ત્વં દશમાસ્ય સાકં જરાયુણા પતાવ જરાયુ પદ્યતામ્

1.12
જરાયુજઃ પ્રથમ ઉસ્રિયો વૃષા વાતાભ્રજા સ્તનયન્ન્ એતિ વૃષ્ટ્યા ।
સ નો મૃડાતિ તન્વ ઋજુગો રુજન્ ય એકમોજસ્ત્રેધા વિચક્રમે

અઙ્ગેઅઙ્ગે શોચિષા શિશ્રિયાણં નમસ્યન્તસ્ત્વા હવિષા વિધેમ ।
અઙ્કાન્ત્સમઙ્કાન્ હવિષા વિધેમ યો અગ્રભીત્પર્વાસ્યા ગ્રભીતા

મુઞ્ચ શીર્ષક્ત્યા ઉત કાસ એનં પરુષ્પરુરાવિવેશા યો અસ્ય ।
યો અભ્રજા વાતજા યશ્ચ શુષ્મો વનસ્પતીન્ત્સચતાં પર્વતાંશ્ચ

શં મે પરસ્મૈ ગાત્રાય શમસ્ત્વવરાય મે ।
શં મે ચતુર્ભ્યો અઙ્ગેભ્યઃ શમસ્તુ તન્વે મમ

1.13
નમસ્તે અસ્તુ વિદ્યુતે નમસ્તે સ્તનયિત્નવે ।
નમસ્તે અસ્ત્વશ્મને યેના દૂડાશે અસ્યસિ

નમસ્તે પ્રવતો નપાદ્યતસ્તપઃ સમૂહસિ ।
મૃડયા નસ્તનૂભ્યો મયસ્તોકેભ્યસ્કૃધિ

પ્રવતો નપાન્ નમ એવાસ્તુ તુભ્યં નમસ્તે હેતયે તપુષે ચ કૃણ્મઃ ।
વિદ્મ તે ધામ પરમં ગુહા યત્સમુદ્રે અન્તર્નિહિતાસિ નાભિઃ

યાં ત્વા દેવા અસૃજન્ત વિશ્વ ઇષું કૃણ્વાના અસનાય ધૃષ્ણુમ્ ।
સા નો મૃડ વિદથે ગૃણાના તસ્યૈ તે નમો અસ્તુ દેવિ

1.14
ભગમસ્યા વર્ચ આદિષ્યધિ વૃક્ષાદિવ સ્રજમ્ ।
મહાબુધ્ન ઇવ પર્વતો જ્યોક્પિતૃષ્વાસ્તામ્

એષા તે રાજન્ કન્યા વધૂર્નિ ધૂયતાં યમ ।
સા માતુર્બધ્યતાં ગૃહેઽથો ભ્રાતુરથો પિતુઃ

એષા તે કુલપા રાજન્ તામુ તે પરિ દદ્મસિ ।
જ્યોક્પિતૃષ્વાસાતા આ શીર્ષ્ણઃ શમોપ્યાત્

અસિતસ્ય તે બ્રહ્મણા કશ્યપસ્ય ગયસ્ય ચ ।
અન્તઃકોશમિવ જામયોઽપિ નહ્યામિ તે ભગમ્

1.15
સં સં સ્રવન્તુ સિન્ધવઃ સં વાતાઃ સં પતત્રિણઃ ।
ઇમં યજ્ઞં પ્રદિવો મે જુષન્તાં સંસ્રાવ્યેણ હવિષા જુહોમિ

ઇહૈવ હવમા યાત મ ઇહ સંસ્રાવણા ઉતેમં વર્ધયતા ગિરઃ ।
ઇહૈતુ સર્વો યઃ પશુરસ્મિન્ તિષ્ઠતુ યા રયિઃ

યે નદીનાં સંસ્રવન્ત્યુત્સાસઃ સદમક્ષિતાઃ ।
તેભિર્મે સર્વૈઃ સંસ્રાવૈર્ધનં સં સ્રાવયામસિ

યે સર્પિષઃ સંસ્રવન્તિ ક્ષીરસ્ય ચોદકસ્ય ચ
તેભિર્મે સર્વૈઃ સંસ્રાવૈર્ધનં સં સ્રાવયામસિ

1.16
યેઽમાવાસ્યાં રાત્રિમુદસ્થુર્વ્રાજમત્ત્રિણઃ ।
અગ્નિસ્તુરીયો યાતુહા સો અસ્મભ્યમધિ બ્રવત્

સીસાયાધ્યાહ વરુણઃ સીસાયાગ્નિરુપાવતિ ।
સીસં મ ઇન્દ્રઃ પ્રાયચ્છત્તદઙ્ગ યાતુચાતનમ્

ઇદં વિષ્કન્ધં સહત ઇદં બાધતે અત્ત્રિણઃ ।
અનેન વિશ્વા સસહે યા જાતાનિ પિશાચ્યાઃ

યદિ નો ગાં હંસિ યદ્યશ્વં યદિ પૂરુષમ્ ।
તં ત્વા સીસેન વિધ્યામો યથા નોઽસો અવીરહા

1.17
અમૂર્યા યન્તિ યોષિતો હિરા લોહિતવાસસઃ ।
અભ્રાતર ઇવ જામયસ્તિષ્ઠન્તુ હતવર્ચસઃ

તિષ્ઠાવરે તિષ્ઠ પર ઉત ત્વં તિષ્ઠ મધ્યમે ।
કનિષ્ઠિકા ચ તિષ્ઠતિ તિષ્ઠાદિદ્ધમનિર્મહી

શતસ્ય ધમનીનાં સહસ્રસ્ય હિરાણામ્ ।
અસ્થુરિન્ મધ્યમા ઇમાઃ સાકમન્તા અરંસત

પરિ વઃ સિકતાવતી ધનૂર્બૃહત્યક્રમીત્।
તિષ્ઠતેલયતા સુ કમ્

1.18
નિર્લક્ષ્મ્યં લલામ્યં નિરરાતિં સુવામસિ ।
અથ યા ભદ્રા તાનિ નઃ પ્રજાયા અરાતિં નયામસિ

નિરરણિં સવિતા સાવિષક્પદોર્નિર્હસ્તયોર્વરુણો મિત્રો અર્યમા ।
નિરસ્મભ્યમનુમતી રરાણા પ્રેમાં દેવા અસાવિષુઃ સૌભગાય

યત્ત આત્મનિ તન્વાં ઘોરમસ્તિ યદ્વા કેશેષુ પ્રતિચક્ષણે વા ।
સર્વં તદ્વાચાપ હન્મો વયં દેવસ્ત્વા સવિતા સૂદયતુ

રિશ્યપદીં વૃષદતીં ગોષેધાં વિધમામુત ।
વિલીઢ્યં લલામ્યં તા અસ્મન્ નાશયામસિ

1.19
મા નો વિદન્ વિવ્યાધિનો મો અભિવ્યાધિનો વિદન્ ।
આરાચ્છરવ્યા અસ્મદ્વિષૂચીરિન્દ્ર પાતય

વિષ્વઞ્ચો અસ્મચ્છરવઃ પતન્તુ યે અસ્તા યે ચાસ્યાઃ ।
દૈવીર્મનુષ્યેસવો મમામિત્રાન્ વિ વિધ્યત

યો નઃ સ્વો યો અરણઃ સજાત ઉત નિષ્ટ્યો યો અસ્મામભિદાસતિ ।
રુદ્રઃ શરવ્યયૈતાન્ મમામિત્રાન્ વિ વિધ્યતુ

યઃ સપત્નો યોઽસપત્નો યશ્ચ દ્વિષન્ છપાતિ નઃ ।
દેવાસ્તં સર્વે ધૂર્વન્તુ બ્રહ્મ વર્મ મમાન્તરમ્

1.20
અદારસૃદ્ભવતુ દેવ સોમાસ્મિન્ યજ્ઞે મરુતો મૃડતા નઃ ।
મા નો વિદદભિભા મો અશસ્તિર્મા નો વિદદ્વૃજિના દ્વેષ્યા યા

યો અદ્ય સેન્યો વધોઽઘાયૂનામુદીરતે ।
યુવં તં મિત્રાવરુણાવસ્મદ્યાવયતં પરિ

ઇતશ્ચ યદમુતશ્ચ યદ્વધં વરુણ યાવય ।
વિ મહચ્છર્મ યચ્છ વરીયો યાવયા વધમ્

શાસ ઇત્થા મહામસ્યમિત્રસાહો અસ્તૃતઃ ।
ન યસ્ય હન્યતે સખા ન જીયતે કદા ચન

1.21
સ્વસ્તિદા વિશાં પતિર્વૃત્રહા વિમૃધો વશી ।
વૃષેન્દ્રઃ પુર એતુ નઃ સોમપા અભયંકરઃ

વિ ન ઇન્દ્ર મૃધો જહિ નીચા યચ્છ પૃતન્યતઃ ।
અધમં ગમયા તમો યો અસ્મામભિદાસતિ

વિ રક્ષો વિ મૃધો જહિ વિ વૃત્રસ્ય હનૂ રુજ ।
વિ મન્યુમિન્દ્ર વૃત્રહન્ન્ અમિત્રસ્યાભિદાસતઃ

અપેન્દ્ર દ્વિષતો મનોઽપ જિજ્યાસતો વધમ્ ।
વિ મહચ્છર્મ યચ્છ વરીયો યાવયા વધમ્

1.22
અનુ સૂર્યમુદયતાં હૃદ્દ્યોતો હરિમા ચ તે ।
ગો રોહિતસ્ય વર્ણેન તેન ત્વા પરિ દધ્મસિ

પરિ ત્વા રોહિતૈર્વર્ણૈર્દીર્ઘાયુત્વાય દધ્મસિ ।
યથાયમરપા અસદથો અહરિતો ભુવત્

યા રોહિણીર્દેવત્યા ગાવો યા ઉત રોહિણીઃ ।
રૂપંરૂપં વયોવયસ્તાભિષ્ટ્વા પરિ દધ્મસિ

શુકેષુ તે હરિમાણં રોપણાકાસુ દધ્મસિ ।
અથો હારિદ્રવેષુ તે હરિમાણં નિ દધ્મસિ

1.23
નક્તંજાતાસિ ઓષધે રામે કૃષ્ણે અસિક્નિ ચ ।
ઇદં રજનિ રજય કિલાસં પલિતં ચ યત્

કિલાસં ચ પલિતં ચ નિરિતો નાશયા પૃષત્।
આ ત્વા સ્વો વિશતાં વર્ણઃ પરા શુક્લાનિ પાતય

અસિતં તે પ્રલયનમાસ્થાનમસિતં તવ ।
અસિક્ની અસ્યોષધે નિરિતો નાશયા પૃષત્

અસ્થિજસ્ય કિલાસસ્ય તનૂજસ્ય ચ યત્ત્વચિ ।
દૂષ્યા કૃતસ્ય બ્રહ્મણા લક્ષ્મ શ્વેતમનીનશમ્

1.24
સુપર્ણો જાતઃ પ્રથમસ્તસ્ય ત્વં પિત્તમાસિથ ।
તદાસુરી યુધા જિતા રૂપં ચક્રે વનસ્પતીન્

આસુરી ચક્રે પ્રથમેદં કિલાસભેષજમિદં કિલાસનાશનમ્ ।
અનીનશત્કિલાસં સરૂપામકરત્ત્વચમ્

સરૂપા નામ તે માતા સરૂપો નામ તે પિતા ।
સરૂપકૃત્ત્વમોષધે સા સરૂપમિદં કૃધિ

શ્યામા સરૂપંકરણી પૃથિવ્યા અધ્યુદ્ભૃતા ।
ઇદમૂ ષુ પ્ર સાધય પુના રૂપાણિ કલ્પય

1.25
યદગ્નિરાપો અદહત્પ્રવિશ્ય યત્રાકૃણ્વન્ ધર્મધૃતો નમાંસિ ।
તત્ર ત આહુઃ પરમં જનિત્રં સ નઃ સંવિદ્વાન્ પરિ વૃઙ્ગ્ધિ તક્મન્

યદ્યર્ચિર્યદિ વાસિ શોચિઃ શકલ્યેષિ યદિ વા તે જનિત્રમ્ ।
હ્રૂડુર્નામાસિ હરિતસ્ય દેવ સ નઃ સંવિદ્વાન્ પરિ વૃઙ્ગ્ધિ તક્મન્

યદિ શોકો યદિ વાભિશોકો યદિ વા રાજ્ઞો વરુણસ્યાસિ પુત્રઃ ।
હ્રૂડુર્નામાસિ હરિતસ્ય દેવ સ નઃ સંવિદ્વાન્ પરિ વૃઙ્ગ્ધિ તક્મન્

નમઃ શીતાય તક્મને નમો રૂરાય શોચિષે કૃણોમિ ।
યો અન્યેદ્યુરુભયદ્યુરભ્યેતિ તૃતીયકાય નમો અસ્તુ તક્મને

1.26
આરેઽસાવસ્મદસ્તુ હેતિર્દેવાસો અસત્।
આરે અશ્મા યમસ્યથ

સખાસાવસ્મભ્યમસ્તુ રાતિઃ સખેન્દ્રો ભગઃ ।
સવિતા ચિત્રરાધાઃ

યૂયં નઃ પ્રવતો નપાન્ મરુતઃ સૂર્યત્વચસઃ ।
શર્મ યચ્છથ સપ્રથાઃ

સુષૂદત મૃડત મૃડયા નસ્તનૂભ્યો ।
મયસ્તોકેભ્યસ્કૃધિ

1.27
અમૂઃ પારે પૃદાક્વસ્ત્રિષપ્તા નિર્જરાયવઃ ।
તાસાં જરાયુભિર્વયમક્ષ્યાવપિ વ્યયામસ્યઘાયોઃ પરિપન્થિનઃ

વિષૂચ્યેતુ કૃન્તતી પિનાકમિવ બિભ્રતી ।
વિષ્વક્પુનર્ભુવા મનોઽસમૃદ્ધા અઘાયવઃ

ન બહવઃ સમશકન્ નાર્ભકા અભિ દાધૃષુઃ ।
વેણોરદ્ગા ઇવાભિતોઽસમૃદ્ધા અઘાયવઃ

પ્રેતં પાદૌ પ્ર સ્ફુરતં વહતં પૃણતો ગૃહાન્ ।
ઇન્દ્રાન્યેતુ પ્રથમાજીતામુષિતા પુરઃ

1.28
ઉપ પ્રાગાદ્દેવો અગ્ની રક્ષોહામીવચાતનઃ ।
દહન્ન્ અપ દ્વયાવિનો યાતુધાનાન્ કિમીદિનઃ

પ્રતિ દહ યાતુધાનાન્ પ્રતિ દેવ કિમીદિનઃ ।
પ્રતીચીઃ કૃષ્ણવર્તને સં દહ યાતુધાન્યઃ

યા શશાપ શપનેન યાઘં મૂરમાદધે ।
યા રસસ્ય હરણાય જાતમારેભે તોકમત્તુ સા

પુત્રમત્તુ યાતુધાનીઃ સ્વસારમુત નપ્ત્યમ્ ।
અધા મિથો વિકેશ્યો વિ ઘ્નતાં યાતુધાન્યો વિ તૃહ્યન્તામરાય્યઃ

1.29
અભીવર્તેન મણિના યેનેન્દ્રો અભિવવૃધે ।
તેનાસ્માન્ બ્રહ્મણસ્પતેઽભિ રાષ્ટ્રાય વર્ધય

અભિવૃત્ય સપત્નાન્ અભિ યા નો અરાતયઃ ।
અભિ પૃતન્યન્તં તિષ્ઠાભિ યો નો દુરસ્યતિ

અભિ ત્વા દેવઃ સવિતાભિ ષોમો અવીવૃધત્।
અભિ ત્વા વિશ્વા ભૂતાન્યભીવર્તો યથાસસિ

અભીવર્તો અભિભવઃ સપત્નક્ષયણો મણિઃ ।
રાષ્ટ્રાય મહ્યં બધ્યતાં સપત્નેભ્યઃ પરાભુવે

ઉદસૌ સૂર્યો અગાદુદિદં મામકં વચઃ ।
યથાહં શત્રુહોઽસાન્યસપત્નઃ સપત્નહા

સપત્નક્ષયણો વૃષાભિરષ્ટ્રો વિષાસહિઃ ।
યથાહમેષાં વીરાણાં વિરાજાનિ જનસ્ય ચ

1.30
વિશ્વે દેવા વસવો રક્ષતેમમુતાદિત્યા જાગૃત યૂયમસ્મિન્ ।
મેમં સનાભિરુત વાન્યનાભિર્મેમં પ્રાપત્પૌરુષેયો વધો યઃ

યે વો દેવાઃ પિતરો યે ચ પુત્રાઃ સચેતસો મે શૃણુતેદમુક્તમ્ ।
સર્વેભ્યો વઃ પરિ દદામ્યેતં સ્વસ્ત્યેનં જરસે વહાથ

યે દેવા દિવિ ષ્ઠ યે પૃથિવ્યાં યે અન્તરિક્ષ ઓષધીષુ પશુષ્વપ્સ્વન્તઃ ।
તે કૃણુત જરસમાયુરસ્મૈ શતમન્યાન્ પરિ વૃણક્તુ મૃત્યૂન્

યેષાં પ્રયાજા ઉત વાનુયાજા હુતભાગા અહુતાદશ્ચ દેવાઃ ।
યેષાં વઃ પઞ્ચ પ્રદિશો વિભક્તાસ્તાન્ વો અસ્મૈ સત્રસદઃ કૃણોમિ

1.31
આશાનામાશાપાલેભ્યશ્ચતુર્ભ્યો અમૃતેભ્યઃ ।
ઇદં ભૂતસ્યાધ્યક્ષેભ્યો વિધેમ હવિષા વયમ્

ય આશાનામાશાપાલાશ્ચત્વાર સ્થન દેવાઃ ।
તે નો નિરૃત્યાઃ પાશેભ્યો મુઞ્ચતાંહસોઅંહસઃ

અસ્રામસ્ત્વા હવિષા યજામ્યશ્લોણસ્ત્વા ઘૃતેન જુહોમિ ।
ય આશાનામાશાપાલસ્તુરીયો દેવઃ સ નઃ સુભૂતમેહ વક્ષત્

સ્વસ્તિ માત્ર ઉત પિત્રે નો અસ્તુ સ્વસ્તિ ગોભ્યો જગતે પુરુષેભ્યઃ ।
વિશ્વં સુભૂતં સુવિદત્રં નો અસ્તુ જ્યોગેવ દૃશેમ સૂર્યમ્

1.32
ઇદં જનાસો વિદથ મહદ્બ્રહ્મ વદિષ્યતિ ।
ન તત્પૃથિવ્યાં નો દિવિ યેન પ્રાણન્તિ વીરુધઃ

અન્તરિક્ષ આસાં સ્થામ શ્રાન્તસદામિવ ।
આસ્થાનમસ્ય ભૂતસ્ય વિદુષ્ટદ્વેધસો ન વા

યદ્રોદસી રેજમાને ભૂમિશ્ચ નિરતક્ષતમ્ ।
આર્દ્રં તદદ્ય સર્વદા સમુદ્રસ્યેવ શ્રોત્યાઃ

વિશ્વમન્યામભીવાર તદન્યસ્યામધિ શ્રિતમ્ ।
દિવે ચ વિશ્વવેદસે પૃથિવ્યૈ ચાકરં નમઃ

1.33
હિરણ્યવર્ણાઃ શુચયઃ પાવકા યાસુ જાતઃ સવિતા યાસ્વગ્નિઃ ।
યા અગ્નિં ગર્ભં દધિરે સુવર્ણાસ્તા ન આપઃ શં સ્યોના ભવન્તુ

યાસાં રાજા વરુણો યાતિ મધ્યે સત્યાનૃતે અવપશ્યન્ જનાનામ્ ।
યા અગ્નિં ગર્ભં દધિરે સુવર્ણાસ્તા ન આપઃ શં સ્યોના ભવન્તુ

યાસાં દેવા દિવિ કૃણ્વન્તિ ભક્ષં યા અન્તરિક્ષે બહુધા ભવન્તિ ।
યા અગ્નિં ગર્ભં દધિરે સુવર્ણાસ્તા ન આપઃ શં સ્યોના ભવન્તુ

શિવેન મા ચક્ષુષા પશ્યતાપઃ શિવયા તન્વોપ સ્પૃશત ત્વચં મે ।
ઘૃતશ્ચુતઃ શુચયો યાઃ પાવકાસ્તા ન આપઃ શં સ્યોના ભવન્તુ

1.34
ઇયં વીરુન્ મધુજાતા મધુના ત્વા ખનામસિ ।
મધોરધિ પ્રજાતાસિ સા નો મધુમતસ્કૃધિ

જિહ્વાયા અગ્રે મધુ મે જિહ્વામૂલે મધૂલકમ્ ।
મમેદહ ક્રતાવસો મમ ચિત્તમુપાયસિ

મધુમન્ મે નિક્રમણં મધુમન્ મે પરાયણમ્ ।
વાચા વદામિ મધુમદ્ભૂયાસં મધુસંદૃશઃ

મધોરસ્મિ મધુતરો મદુઘાન્ મધુમત્તરઃ ।
મામિત્કિલ ત્વં વનાઃ શાખાં મધુમતીમિવ

પરિ ત્વા પરિતત્નુનેક્ષુણાગામવિદ્વિષે ।
યથા માં કમિન્યસો યથા મન્ નાપગા અસઃ

1.35
યદાબધ્નન્ દાક્ષાયણા હિરણ્યં શતાનીકાય સુમનસ્યમાનાઃ ।
તત્તે બધ્નામ્યાયુષે વર્ચસે બલાય દીર્ઘાયુત્વાય શતશારદાય

નૈનં રક્ષાંસિ ન પિશાચાઃ સહન્તે દેવાનામોજઃ પ્રથમજં હ્યેતત્।
યો બિભર્તિ દાક્ષાયણં હિરણ્યં સ જીવેષુ કૃણુતે દીર્ઘમાયુઃ

અપાં તેજો જ્યોતિરોજો બલં ચ વનસ્પતીનામુત વીર્યાણિ ।
ઇન્દ્ર ઇવેન્દ્રિયાણ્યધિ ધારયામો અસ્મિન્ તદ્દક્ષમાણો બિભરદ્ધિરણ્યમ્

સમાનાં માસામૃતુભિષ્ટ્વા વયં સંવત્સરસ્ય પયસા પિપર્મિ ।
ઇન્દ્રાગ્ની વિશ્વે દેવાસ્તેઽનુ મન્યન્તામહૃણીયમાનાઃ