અશ્વત્થસ્તોત્રમ્ · અધ્યાય 1

॥ અશ્વત્થસ્તોત્રમ્ ॥
શ્રી નારદ ઉવાચ
અનાયાસેન લોકોઽયમ્ સર્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્ ।
સર્વદેવાત્મકં ચૈકં તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ ॥
બ્રહ્મોવાચ
શ્રુણુ દેવ મુનેઽશ્વત્થં શુદ્ધં સર્વાત્મકં તરુમ્ ।
યત્પ્રદક્ષિણતો લોકઃ સર્વાન્ કામાન્ સમશ્નુતે ॥
અશ્વત્થાદ્દક્ષિણે રુદ્રઃ પશ્ચિમે વિષ્ણુરાસ્થિતઃ ।
બ્રહ્મા ચોત્તરદેશસ્થઃ પૂર્વેત્વિન્દ્રાદિદેવતાઃ ॥
સ્કન્ધોપસ્કન્ધપત્રેષુ ગોવિપ્રમુનયસ્તથા ।
મૂલં વેદાઃ પયો યજ્ઞાઃ સંસ્થિતા મુનિપુઙ્ગવ ॥
પૂર્વાદિદિક્ષુ સંયાતા નદીનદસરોઽબ્ધયઃ ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન હ્યશ્વત્થં સંશ્રયેદ્બુધઃ ॥
ત્વં ક્ષીર્યફલકશ્ચૈવ શીતલસ્ય વનસ્પતે ।
ત્વામારાધ્ય નરો વિન્દ્યાદૈહિકામુષ્મિકં ફલમ્ ॥
ચલદ્દલાય વૃક્ષાય સર્વદાશ્રિતવિષ્ણવે ।
બોધિસત્વાય દેવાય હ્યશ્વત્થાય નમો નમઃ ॥
અશ્વત્થ યસ્માત્ ત્વયિ વૃક્ષરાજ નારાયણસ્તિષ્ઠતિ સર્વકાલે ।
અથઃ શ્રુતસ્ત્વં સતતં તરૂણાં ધન્યોઽસિ ચારિષ્ટવિનાશકોઽસિ ॥
ક્ષીરદસ્ત્વં ચ યેનેહ યેન શ્રીસ્ત્વાં નિષેવતે ।
સત્યેન તેન વૃક્ષેન્દ્ર મામપિ શ્રીર્નિષેવતામ્ ॥
એકાદશાત્મરુદ્રોઽસિ વસુનાથશિરોમણિઃ ।
નારાયણોઽસિ દેવાનાં વૃક્ષરાજોઽસિ પિપ્પલ ॥
અગ્નિગર્ભઃ શમીગર્ભો દેવગર્ભઃ પ્રજાપતિઃ ।
હિરણ્યગર્ભો ભૂગર્ભો યજ્ઞગર્ભો નમોઽસ્તુ તે ॥
આયુર્બલં યશો વર્ચઃ પ્રજાઃ પશુવસૂનિ ચ ।
બ્રહ્મ પ્રજ્ઞાં ચ મેધાં ચ ત્વં નો દેહિ વનસ્પતે ॥
સતતં વરુણો રક્ષેત્ ત્વામારાદ્દૃષ્ટિરાશ્રયેત્ ।
પરિતસ્ત્વાં નિષેવન્તાં તૃણાનિ સુખમસ્તુ તે ॥
અક્ષિસ્પન્દં ભુજસ્પન્દં દુઃસ્વપ્નં દુર્વિચિન્તનમ્ ।
શત્રૂણાં ચ સમુત્થાનં હ્યશ્વત્થ શમય પ્રભો ॥
અશ્વત્થાય વરેણ્યાય સર્વૈશ્વર્ય પ્રદાયિને ।
નમો દુઃસ્વપ્નનાશાય સુસ્વપ્નફલદાયિને ॥
મૂલતો બ્રહ્મરૂપાય મધ્યતો વિષ્ણુ રૂપિણે ।
અગ્રતઃ શિવરૂપાય વૃક્ષરાજાય તે નમઃ ॥
યં દૃષ્ટ્વા મુચ્યતે રોગૈઃ સ્પૃષ્ટ્વા પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
યદાશ્રયાચ્ચિરઞ્જીવી તમશ્વત્થં નમામ્યહમ્ ॥
અશ્વત્થ સુમહાભાગ સુભગ પ્રિયદર્શન ।
ઇષ્ટકામાંશ્ચ મે દેહિ શત્રુભ્યસ્તુ પરાભવમ્ ॥
આયુઃ પ્રજાં ધનં ધાન્યં સૌભાગ્યં સર્વસમ્પદમ્ ।
દેહિ દેવ મહાવૃક્ષ ત્વામહં શરણં ગતઃ ॥
ઋગ્યજુઃસામમન્ત્રાત્મા સર્વરૂપી પરાત્પરઃ ।
અશ્વત્થો વેદમૂલોઽસાવૃષિભિઃ પ્રોચ્યતે સદા ॥
બ્રહ્મહા ગુરુહા ચૈવ દરિદ્રો વ્યાધિપીડિતઃ ।
આવૃત્ય લક્ષસંખ્યં તત્ સ્તોત્રમેતત્ સુખી ભવેત્ ॥
બ્રહ્મચારી હવિષ્યાશી ત્વદઃશાયી જિતેન્દ્રિયઃ ।
પપોપહતચિત્તોઽપિ વ્રતમેતત્ સમાચરેત્ ॥
એકાહસ્તં દ્વિહસ્તં વા કુર્યાદ્ગોમયલેપનમ્ ।
અર્ચેત્ પુરુષસૂક્તેન પ્રણવેન વિશેષતઃ ॥
મૌની પ્રદક્ષિણં કુર્યાત્ પ્રાગુક્તફલભાગ્ભવેત્ ।
વિષ્ણોર્નામસહસ્રેણ હ્યચ્યુતસ્યાપિ કીર્તનાત્ ॥
પદે પદાન્તરં ગત્વા કરચેષ્ટાવિવર્જિતઃ ।
વાચા સ્તોત્રં મનો ધ્યાને ચતુરઙ્ગં પ્રદક્ષિણમ્ ॥
અશ્વત્થઃ સ્થાપિતો યેન તત્કુલં સ્થાપિતં તતઃ ।
ધનાયુષાં સમૃદ્ધિસ્તુ નરકાત્ તારયેત્ પિતૃન્ ॥
અશ્વત્થમૂલમાશ્રિત્ય શાકાન્નોદકદાનતઃ ।
એકસ્મિન્ ભોજિતે વિપ્રે કોટિબ્રાહ્મણભોજનમ્ ॥
અશ્વત્થમૂલમાશ્રિત્ય જપહોમસુરાર્ચનાત્ ।
અક્ષયં ફલમાપ્નોતિ બ્રહ્મણો વચનં યથા ॥
એવમાશ્વાસિતોઽશ્વત્થઃ સદાશ્વાસાય કલ્પતે ।
યજ્ઞાર્થં છેદિતેઽશ્વત્થે હ્યક્ષયં સ્વર્ગમાપ્નુયાત્ ॥
છિન્નો યેન વૃથાઽશ્વત્થશ્છેદિતા પિતૃદેવતાઃ ।
અશ્વત્થઃ પૂજિતો યત્ર પૂજિતાઃ સર્વદેવતાઃ ॥
॥ ઇતિ અશ્વત્થ સ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥