અજિતસેનવ્યાકરણ (અન્ય આવૃત્તિ) · ભાગ 15

અજિતસેનવ્યાકરણમ્
॥ ઓમ્ નમઃ સર્વજ્ઞાય ॥
એવં મયા શ્રુતમેકસ્મિન્ સમયે ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ સ્મ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામે મહાતા ભિક્ષુસઙ્ઘેન સાર્ધમર્ધત્રયોદશભિર્ભિક્ષુસહસ્રૈઃ । તદ્યથા આયુષ્મતા ચાજ્ઞાતકૌણ્ડિન્યેન આયુષ્મતા ચ મહાનામ્ના આયુષ્મતા ચ રેવતેન આયુષ્મતા ચ વક્કુલેન આયુષ્મતા ચ શારિપુત્રેણ આયુષ્મતા ચ પૂર્ણેન મૈત્રાયણીપુત્રેણ ચ શ્રાવકનિયુતૈઃ । તે સર્વે યેન ભગવાન્ યેન ચ જેતવનં વિહારં તેનોપસઙ્ક્રાન્તા ભગવતઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય ભગવતઃ પુરતસ્તસ્થુર્દ્વાત્રિંશતા બોધિસત્ત્વસહસ્રૈઃ । તદ્યથા સહચિત્તોત્પાદધર્મચક્રપ્રવર્તનેન ચ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન અનિક્ષિપ્તધુરેણ ચ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન મૈત્રેયેણ ચ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન અવલોકિતેશ્વરેણ ચ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન મહાસ્થામપ્રાપ્તેન ચ બોધિસત્ત્વેન મહાસત્ત્વેન । એવમ્પ્રમુખૈર્દાત્રિંશતા બોધિસત્ત્વસહસ્રૈઃ । તે સર્વે યેન ભગવાન્ યેન ચ જેતવનં વિહારં તેનોપસઙ્ક્રાન્તા ભગવતઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય ભગવતઃ પુરતસ્તસ્થુઃ । અથ ખલુ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણકાલસમયે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાત્રઃ શ્રાવસ્તીં મહાનગરીં પિણ્ડાય પ્રાવિશત્ । અથ ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે ( અસ્વ્ 104 ) સ્મ । ગચ્છાનન્દ પાત્રં ચક્રિકં શિક્યમાનય । અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ શ્રુતમાત્રેણ પાત્રં ચક્રિકં શિક્યં ભગવતે ઉપનામયામાસ । અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ કૃતાઞ્જલિપુટો ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
યદા ત્વં પ્રવિશસિ પિણ્ડપાતિક વિમોચયે ત્વં બહવં હિ પ્રાણિનામ્ ।
ઉત્તારયે ત્વં બહવં હિ સત્ત્વા નરકભયાજ્જાતિજરામહાભયા ॥
સંસારદુઃખકલિલા મહાભયાદ્વિમોચયે ત્વં નર લોકનાયક ।
મહાનુભાવો વરદક્ષિણીયો વિમોચયિત્વા પુનરં હિ આગમી ॥
અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવત ઇમા ગાથા ભાષિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં મહાનગર્યાં નાતિદૂરે સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ તે સર્વે ગવાક્ષતોરણનિર્યૂહકા હિરણ્યમયાઃ સ્ફટિકમયા રૂપ્યમયાઃ પ્રાદુરભૂવન્ । તથા શ્રાવસ્ત્યાં મહાનગર્યાં મહાન્તં જનકાયં સંસ્થિતો ઽભૂવન્ । અથ સ જનકાયઃ સંશયજાતો બભૂવ કો હેતુઃ કઃ પ્રત્યયઃ નગરસ્ય શુભનિમિત્તં પ્રાદુરભૂત્ । મા ચેદં નગરં ભસ્મપ્રલયં સ્યાત્ । અથ તત્ર જનકાયે અનેકવર્ષશતસહસ્રકોટીકો ( અસ્વ્ 105 ) વૃદ્ધમહલ્લકઃ પુરુષઃ સંસ્થિતો ઽભૂત્ । અથ સ પુરુષસ્તં જનકાયં સમાશ્વાસયન્નેવમાહ । મા ભૈષુર્ભોઃ કુલપુત્રાઃ । અસ્મિન્નેવ પૃથિવીપ્રદેશે જેતવનં નામ વિહારઃ । તત્ર શાક્યમુનિર્નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધો વિદ્યાચરણસમ્પન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ । સો ઽયં શ્રાવસ્તીં મહાનગરીં પિણ્ડાય પ્રાવિશત્ । તસ્યાગમનકાલસમયે ઇદં શુભનિમિત્તમભૂત્ । અથ સ જનકાયસ્તં જીર્ણકં પુરુષં કૃતાઞ્જલિરેવમાહ । યત્તસ્ય ભગવતસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્ય ગુણવર્ણસમુદીરણસમયે ઇદં શુભનિમિત્તમભૂત્ । દૃષ્ટમાત્રસ્ય તસ્ય તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્ય કીદૃશઃ પુણ્યાભિસંસ્કારો ભવિષ્યતિ । અથ સ જીર્ણકપુરુષસ્તં જનકાયં ભગવતો ગુણવર્ણસમુદીરણતયા ગાથાભિરધ્યભાષત ।
યો લોકનાથસ્ય હિ નામુ યઃ શ્રુણે સંસારદુઃખા વિનિમુક્તુ સો નરો ।
આપાયગામી ન કદાચિ ભેષ્યતે સ્વર્ગં ચ સો યાસ્યતિ શીઘ્રમેવમ્ ॥
યો લોકનાથસ્ય હિ નામુ યઃ શ્રુણે દૃઢપ્રતિજ્ઞો બહુકલ્પકોટિભિઃ ।
મહાનુભાવો સુગતો મહાત્મનઃ કલ્પાનકોટીનયુતાનચિન્તિયાન્ ॥ ( અસ્વ્ 106 )
સો બોધિસત્ત્વો સ્થિત ગઙ્ગવાલુકાન્ કદાચિ સો ગચ્છતિ દુર્ગતી ભયમ્ ।
યો લોકનાથસ્ય હિ નામુ યઃ શ્રુણે આપાયગામી ન કદાચિ ભેષ્યતે ॥
કલ્પાનકોટીનયુતાનચિન્તિયા રાજા સ ભોતી સદ ચક્રવર્તી ।
યો લોકનાથસ્ય હિ નામુ ધારયેત્ ॥
યત્ કિઞ્ચિ પૂર્વં સદ પાપુ યત્ કૃતં સર્વં ક્ષયં યાસ્યતિ શીઘ્રમેતત્ ।
શક્રોપિ દેવેન્દ્રમહાનુભાવો કલ્પાનકોટીનયુતાનચિન્તિયા ॥
સુખાવતીં ગચ્છતિ બુદ્ધક્ષેત્રં પર્યઙ્કબદ્ધો સ ચ બોધિસત્ત્વો ।
બ્રહ્મસ્વરો સુસ્વરુ મઞ્જુઘોષ ભવન્તિ વર્ષાનસહસ્રકોટિભિઃ ॥
અપાયગામી ન કદાચિ ભેષ્યતે યો લોકનાથસ્ય હિ નામુ ધારયેત્ ।
અથ સ જીર્ણકઃ પુરૂષો જનકાયં ભગવતો ગુણવર્ણમુદીરયિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ ભગવાન્ પૂર્વેણ નગરદ્વારેણ શ્રાવસ્તીં મહાનગરીં પ્રવિષ્ટો ઽભુત્ । તત્ર ચ નગરદ્વારે દ્વાદશકોટ્યઃ પદ્માનાં પ્રાદુરભૂવન્ । તેષુ ચ પદ્મેષુ દ્વાદશકોટ્યો બોધિસત્ત્વાનાં પર્યઙ્કનિષણ્ણાઃ ( અસ્વ્ 107 ) પ્રાદુરભૂવન્ પ્રાઞ્જલયઃ । અથ ભગવતઃ પ્રવિષ્ટમાત્રેણ શ્રાવસ્ત્યાં મહાનગર્યાં નવનવતિકોટીનિયુતશતસહસ્રાણિ સત્ત્વાનાં સુખાવત્યાં લોકધાતૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાનિ ચતુરશીતિસત્ત્વકોટીનિયુતશતસહસ્રાણ્યાભિરત્યા લોકધાતોરક્ષોભ્યતથાગતસ્ય બુદ્ધક્ષેત્રે પ્રતિષ્ઠાપિતાનિ ।
અથ ભગવાન્ આનન્દેન સહ નગરવલમ્બિકાયા દારિકાય ગૃહે સમાગતો ઽભૂત । અથ ભગવાન્ નગરવલમ્બિકાયા દારિકાયા ગૃહે ચક્રિકં કટકટાપયામાસ । અથ સા દારિકા તં ચક્રીશબ્દં શ્રુત્વા સંશયજાતાભૂત્ । કો હેતુઃ કઃ પ્રત્યયઃ । મમ ગૃહે ન કદાચિત્ પિણ્ડપાતિક આગતો ઽભૂત્ । અથ સ નગરવલમ્બિકા દારિકા શૂન્યાકારગૃહે નિષણ્ણા અશ્રુકણ્ઠી રુદન્તી પરિદેવન્તી સ્થિતાભૂત્ તીક્ષ્ણધારમસિં ગવેષન્તી પરિદેવન્તી રુદન્તી સ્થિતાભૂત્ । અથ સા દારિકા શૂન્યાકારગૃહે નિષણ્ણા પરિદેવન્તી અશ્રુકણ્ઠી રુદન્તી ગાથાભિરધ્યભાષત ।
અહો બત દુઃખુ દરિદ્રકે ગૃહે વરં મમ મરણુ ન ચાપિ જીવિતમ્ ।
કિં ચાપિ મે કાર્યુષુ જીવિતેન યદ્યૈવાહં દુઃખુ શરીર પીડિતમ્ ॥
કન.......................હ્યત્રાણં ભવતે પરાયણમ્ ।
અનાથભૂતા અહમદ્યમેવ યદ્યૈવાહં જાત દરિદ્રકે ગૃહે ॥ ( અસ્વ્ 108 )
અથ સ નગરવલમ્બિકા દારિકા શૂન્યાકારગૃહે નિષણ્ણા ઇમા ગાથા ભાષિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતાભૂત્ ।

અથ શુદ્ધવાસકાયિકો દેવપુત્રો ઽન્તરીક્ષગતઃ સ્થિતશ્ચિન્તયતિ સ્મ । પશ્યેચ્ચેદિમાં ભગવાન્ । અનેકદુષ્કરકોટિનિયુતશતસહસ્રચીર્ણચરિતઃ સ શાક્યમુનિસ્તથાગતો નગરવલમ્બિકાયા દારિકાયા ગૃહે સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ શુદ્ધવાસકાયિકો દેવપુત્રઃ શતસહસ્રમૂલ્યં મુક્તાહારં ગૃહીત્વા શતરસભોજનપિટકં ગૃહીત્વા કાશિકાનિ વસ્ત્રાણિ ગૃહીત્વા યેન નગરવલમ્બિકાયા દારિકાયા ગૃહં તેનોપસઙ્ક્રાન્તો ઽભૂત્ । અથ શુદ્ધવાસકાયિકો દેવપુત્રો નગરવલમ્બિકાં દારિકામેવમાહ । પ્રાવર દારિકે ઇમાનિ કાશિકાનિ વસ્ત્રાણિ ઇમાન્યનેકશતસહસ્રમૂલ્યાન્યાભરણાનિ । પ્રાવૃત્ય ચેદં શતસહસ્રમૂલ્યં મુક્તાહારં ગૃહીત્વા ઇમં શતરસભોજનપિટકં ગૃહીત્વા ભગવન્તમુપનામય । અથ સા દારિકા તાનિ કાશિકાનિ વસ્ત્રાણિ પ્રાવૃત્ય શતસહસ્રમૂલ્યં મુક્તાહારં ગૃહીત્વા તં શતરસભોજનપિટકં ગૃહીત્વા યેન ભગવાંસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તા । ઉપસઙ્ક્રમ્ય ભગવન્તમુપનામયતિ સ્મ । અથ ભગવાન્ તાં નગરવલમ્બિકામેવમાહ । પરિણામય ત્વં દારિકે યથા પરિણામિતં વિપશ્યિશિખિવિશ્વભૂક્કકુતસુન્દકનકમુનિકાશ્યપપ્રભૃતિભિઃ સદ્ભિસ્તથાગતૈરર્હદ્ભિઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધૈઃ । અન્તો ભવિષ્યતિ સ્ત્રીભાવાદન્તો ભવિષ્યતિ દરિદ્રગૃહાત્ । અથ સા દારિકા તં પિણ્ડપાતં પરિણામયિત્વા ( અસ્વ્ 109 ) ભગવન્તમુપનામયામાસ । અનેન પિણ્ડપાતકુશલમૂલેન મા કશ્મિંશ્ચિદ્ દરિદ્રગૃહે ઉપપદ્યેય ।
અથ સા નગરવલમ્બિકા દારિકા તં પિણ્ડપાતં પરિણામયિત્વા ભગવતે દત્ત્વા સ્વગૃહગમનમારબ્ધા । અથ ભગવાન્ તાં નગરવલમ્બિકાં દારિકામેવમાહ । પ્રતિનિવર્તસ્વ દારિકે । પૂર્વેજાતિનિદાનં સમનુસ્મરામિ । તદહં પરિકીર્તયિષ્યામિ । અથ સા દારિકા પ્રતિનિવૃત્ય સર્વાઙ્ગપ્રણિપાતેન ભગવન્તં પ્રપતિતા । અથ સા નગરવલમ્બિકા દારિકા ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
અવશ્યં મે પૂર્વકૃતેન કર્મણા યેનાહં જાત દરિદ્રકે ગૃહે ।
કરોહિ કારુણ્ય મમં હિ દુઃખિત વિનિવર્તયસ્વ નરકા હિ પાલાન્ ॥
કરોહિ કારુણ્ય મમ દુઃખિતાયા ઇસ્ત્રિભાવા ઉપપન્નુ નાયક ।
ત્વં લોકનાથ જરવ્યાધિશોક વિમોચયે મં મમ દુઃખિતાયાઃ ॥
ત્રાણં ભવાહી શરણં પરાયણં વિમોચયાહી મમ દુઃખિતાયાઃ ।
કૃતં હિ નાથ પ્રણિધિં ત્વયા હિ યે કેચિ સત્ત્વા ઇહ જમ્બુદ્વીપે ॥ ( અસ્વ્ 110 )
તિષ્ઠન્તિ યે વૈ દશસુ દિશાસુ સત્ત્વા હિ સર્વે સુખિતા કરિષ્યે ।
સર્વે ચ હં મોચયિ દુઃખસાગરાત્ ત્રાણં ભવાહી શરણં પરાયણમ્ ॥
ત્વયં હિ નાથ મયિ મોચયી જગત્ અવશ્યં મે પૂર્વકૃતેન કર્મણા ।
યેનાહં જાતુ દરિદ્રકે ગૃહે ત્રાણં ભવાહી મમ દુઃખિતાયાઃ ॥

ભવં તુ નાથ જરવ્યાધિમોચકં ત્રાણં ભવાહી ગુણ સઞ્ચિતાગ્ર ।
ન ચા કરિષ્યે પુનરેવ પાપં યદ્વેદયામી ઇમિ વેદનાનિ ॥
કૃપં જનિ...............મગ્ર સત્ત્વા ત્રાણં ભવાહી શરણં પરાયણમ્ ।
યે કેચિ સત્ત્વા ઇહ જમ્બુદ્વીપે નામં ચ વૈ ધારય પશ્ચ કાલે ॥
પરિનિર્વૃતસ્ય તત પશ્ચકાલે ભવિષ્યતિ શાસનવિપ્રલોપમ્ ।
યતકિઞ્ચિ પાપં તદપૂર્વ યત્ કૃતં સર્વં ક્ષયં યાસ્યતિ શીઘ્રમેતત્ ॥
અથ સા નગરવલમ્બિકા દારિકા ભગવન્તં ગાથા ભાષિત્વા પુનરપિ ગૃહગમનમારબ્ધા । અથ ભગવાન્ તાં નગરવલમ્બિકાં ( અસ્વ્ 111 ) દારિકાં કલવિઙ્કરુતસ્વરનિર્ઘોષેણૈવમાહ । પ્રતિનિવર્તસ્વ દારિકે પૂર્વજાતિનિદાનં સમનુસ્મરામિ તદહં પરિકીર્તયિષ્યામિ । અથ સા દારિકા પ્રતિનિવૃત્યૈવમાહ ।
પરિકીર્તય લોકવિનાયકાદ્ય યદ્યત્ કૃતં પાપ સદા સુદારુણમ્ ।
અવશ્ય મે પાપુ કૃતં સુદારુણં યેનાહં જાતુ દરિદ્રકે ગૃહે ॥
ત્વં સાર્થવાહુ ઇહ સર્વલોકે વિમોચયે મમ્ ઇહ ઇસ્ત્રિભાવા ।
ત્રાણં ભવાહી શરણં પરાયણં કૃતજ્ઞહં નિત્ય ભવામિ નાયકે ॥
સંશ્રાવયે મમ્ ઇમુ ધર્મનેત્રી નાસૌ કદાચિત્તજતે અપાયમ્ ।
સંશોધયી કર્મ યથાકૃતં મયા ત્રાણં ભવાહી શરણં પરાયણમ્ ॥
અસઙ્ગજ્ઞાની વરલોકનાયક વન્દામિ નાથ શરણં કૃતાઞ્જલી ॥
અથ ભગવાન્ તાં દારિકામેવમાહ । ભૂતપૂર્વો દારિકે અતીતે ઽધ્વનિ અસઙ્ખ્યેયૈઃ કલ્પૈ રત્નશિખી નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધો વિદ્યાચરણસમ્પન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ । તેન ( અસ્વ્ 112 ) ખલુ પુનઃ સમયેન પદ્માવતી નામ રાજધાન્યભૂત્ । તેન ખલુ પુનઃ સમયેન પદ્માવત્યાં રાજધાન્યાં પદ્મપ્રભો નામ ગૃહપતિરભૂત્ । તસ્ય પદ્મપ્રભસ્ય ગૃહપતેસ્ત્વં દુહિતા ઽભૂઃ । તેન ખલુ પુનઃ સમયેન ગ્રામનગરનિગમજનપદેષુ પિણ્ડપાતિકો ભિક્ષુઃ પિણ્ડપાતાયાવતરતિ । યદા ત્વદ્ગૃહમાગતો ઽભૂત તદા ત્વં દારિકે પિણ્ડપાતં ગૃહીત્વા ગૃહાન્નિષ્ક્રાન્તા પુનરેવ પ્રવિષ્ટા ઽભૂઃ । ન ચાહં મુણ્ડિતશિરસો ઽધન્યસ્ય પિણ્ડપાતં દાસ્યામિ । તેન કર્મોપચયેન ત્વયા દારિકે દ્વાદશકલ્પસહસ્રાણિ પુનઃ પુનર્દરિદ્રગૃહે દુઃખાન્યનુભૂતાનિ । એકેન ત્વયા દારિકે કુશલમૂલેન બોધિવ્યાકરણં પ્રતિલપ્સ્યસે । યત્ત્વયા તસ્ય ભિક્ષો રૂપલિઙ્ગસંસ્થા ન દૃષ્ટા ભવિષ્યસિ ત્વં દારિકે અનાગતે ઽધ્વનિ અચિન્ત્યૈરપરિમાણૈઃ કલ્પૈર્નગરધ્વજો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધો વિદ્યાચરણસમ્પન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ લોકે । અથ સા દારિકા ભગવન્તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણં કૃત્વૈવમાહ । કીદૃશં ભગવન્ મમ બુદ્ધક્ષેત્રં ભવિષ્યતિ યત્રૈવાહં બુદ્ધો ભવિષ્યામિ । ભગવાનાહ । અપરિમિતગુણસઞ્ચયા નામ સા બુદ્ધક્ષેત્રં ભવિષ્યતિ । યાદૃઅશી ચ સા સુખાવતી લોકધાતુઃ તાદૃશં તદ્બુદ્ધક્ષેત્રં ભવિષ્યતિ । પર્યઙ્કનિષણ્ણા આર્યોપપાદુકા બોધિસત્ત્વા ભવિષ્યન્તિ । ઈદૃશં તદ્બુદ્ધક્ષેત્રમ્ । ( અસ્વ્ 113 )
અથ ચ સા દારિકા તુષ્ટા ઉદગ્રા આત્તમનાઃ પ્રમુદિતા પ્રીતિસૌમનસ્યજાતા સ્વગૃહગમનમારબ્ધા । અથ ભગવાંસ્તાં દારિકામેવમાહ । ત્વં દારિકે સપ્તમે દિવસે કાલં કરિષ્યસિ । કાલં કૃત્વા । પૂર્વસ્યાન્દિશિ મગધવિષયે રાજા અજિતસેનો નામ । તસ્ય રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્ય અન્તઃપુરસહસ્રમસ્તિ । તસ્ય ખલુ પુના રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્ય પુત્રો જનિષ્યસે । એષ એવ તવ પશ્ચિમો ગર્ભવાસો ભવિષ્યતિ ।
અથ ભગવાન્ પશ્ચિમકેન નગરદ્વારેણ શ્રાવસ્ત્યા મહાનગર્યા નિષ્ક્રાન્તો યેન જેતવનં વિહારસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તં દૂરત એવાગચ્છન્તં દૃષ્ટ્વા પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
સુવર્ણવર્ણં વરલક્ષણાર્ચિતં દ્વાવિંશતિલક્ષણરૂપધારિણમ્ ।
યદા ત્વયા આગતુ પિણ્ડપાતિકા વિમોચયિત્વા ઇહ સર્વસત્ત્વા ॥
સુખેન સંસ્થાપયિ સર્વસત્ત્વા મૈત્રીબલં સર્વજગત્ત્વયા કૃતમ્ ।
સ પિણ્ડપાતં વરમાણ્ડનાયક વિમોચિતસ્તે જગતી ભયા ચ ॥
યે બોધિસત્ત્વા ઇહ જમ્બુદ્વીપે સર્વે ચ માર્ગં તવ દર્શયન્તિ । ( અસ્વ્ 114 ) પરિનિર્વૃતસ્ય સદ પશ્ચકાલે ધારેતુ સૂત્રમ્ ઇમુ બુદ્ધવર્ણિતમ્ ॥
પરિનિર્વૃતસ્ય તવ પશ્ચકાલે ભવિષ્યતિ શાસનવિપ્રલોપમ્ ।
ઇમં નયં ધારયિ સૂત્રરત્નમ્ ॥

અથાયુષ્માનાનન્દ ઇમા ગાથા ભાષિત્વા ભગવન્તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ભગવતઃ પુરતસ્તસ્થૌ । અથ ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે સ્મ । ગચ્છાનન્દ ગણ્ડીમાકોટય । તે શ્રાવકાઃ પરિભોક્ષ્યન્તિ પિણ્ડપાતમ્ । અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તમામન્ત્રયતે સ્મ । કીદૃશં ભગવન્ ગણ્ડીશબ્દસ્ય કુશલમૂલં ભવિષ્યતિ । ભગવાનાહ । શૃણુ આનન્દ ગણ્ડીશબ્દસ્ય કુશલમૂલં પરિકીર્તયામિ । યે કેચિદાનન્દ ગણ્ડીશબ્દં શ્રોષ્યન્તિ તેષાં પઞ્ચાનન્તર્યાણિ કૃત્યાનિ પરિક્ષયં યાસ્યન્તિ । અવૈવર્તિકાસ્તે ભવિષ્યન્તિ ક્ષિપ્રં ચાનુત્તરાં સમ્યક્સમ્બોધિમભિસમ્ભોત્સ્યન્તે । આનન્દ આહ । કીદૃશં ભગવંસ્તૈઃ સત્ત્વૈઃ કુશલમૂલમવરોપિમ્ । ભગવાનાહ । શૃણુ આનન્દ યે સત્ત્વાઃ પશ્ચિમે કાલે પશ્ચિમે સમયે મમ પરિનિર્વૃતસ્ય સદ્ધર્મવિપ્રલોપે વર્તમાને સદ્ધર્મસ્યાન્તર્ધાનકાલસમયે ગ્રામનગરનિગમજનપદરાષ્ટ્રરાજધાનીષુ યે સત્ત્વા વા અરણ્યાયતને ગણ્ડયાકોટનશબ્દં શ્રોષ્યન્તિ નમો બુદ્ધાયેતિ કરિષ્યન્તિ તેષાં પઞ્ચાનન્તર્યાણિ કર્માણિ પરિક્ષયં ( અસ્વ્ 115 ) યાસ્યન્તિ । ઈદૃશાન્યાનન્દ ગણ્ડીશબ્દસ્ય કુશલમૂલાનિ । અથાયુષ્માનાનન્દઃ શાન્તપ્રશાન્તેન ગણ્ડીમાકોટયતે સ્મ । અથ તેન ગણ્ડીશબ્દેન સર્વે તે મહાશ્રાવકાઃ સન્નિપતિતા અભૂવન્ । યથા યથા આસને નિષણ્ણાઃ પિણ્ડપાતં પરિભુઞ્જન્તે સ્મ । અથ તત્રૈવ શ્રાવકમધ્યે નન્દિમિત્રો નામ મહાશ્રાવકઃ સન્નિપતિતો ઽભૂત્ સન્નિષણ્ણઃ । અથ ભગવાનાયુષ્મન્તં નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકમામન્ત્રયતે સ્મ । ગચ્છ ત્વં નન્દિમિત્ર મહાશ્રાવક પૂર્વસ્યાન્દિશિ મગધવિષયે રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્ય કલ્યાણમિત્રપરિચર્યાં કુરુ । અથ નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકો ભગવન્તમેવમાહ । ન ભગવન્ શક્ષ્યામસ્તં પૃથિવીપ્રદેશં ગન્તુમ્ । દુરાસદાસ્તે સત્ત્વાઃ । તે માં જીવિતાદ્વ્યવરોપયિષ્યન્તિ । અથ ભગવાનાયુષ્મન્તં તં નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકમેવમાહ । ન તે સત્ત્વાસ્તે શક્ષ્યન્તે બાલાગ્રમપિ કમ્પયિતું પ્રાગેવ જીવિતાદ્વ્યવરોપયિતુમ્ । અથ નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકઃ પ્રત્યૂષકાલસમયે સુવર્ણવર્ણં વસ્ત્રં પ્રાવૃત્ય યેન પૂર્વસ્યાન્દિશિ મગધવિષયે રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્ય રાજધાની તેનાનુક્રાન્તો ઽભુત્ । અથ રાજા અજિતસેનસ્તં નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકં દૃષ્ટ્વા તુષ્ટ ઉદગ્ર આત્તમનાઃ પ્રમુદિતઃ પ્રીતિસૌમનસ્યજાતો ઽભૂત્ । અથ રાજ્ઞાજિતસેનેન અમાત્યઃ પ્રેષિતો ઽભૂત્ । ગચ્છૈનં ભિક્ષુમાનય । તદા સો ઽમાત્યો યેન નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ ( અસ્વ્ 116 ) । અથ સો ઽમાત્યો નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકમેવમાહ । આગચ્છ મહાશ્રાવક ભિક્ષો રાજા તે આજ્ઞાપયતિ । અથ નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકો ઽમાત્યમેવમાહ । મમ રાજ્ઞા કિં કાર્યં મમ રાજા કિં કરિષ્યતિ । અથામાત્યો યેન રાજાજિતસેનસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । તં રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । ન ચ સ ભિક્ષુસ્તવ પાર્શ્વે આગચ્છતિ । અથ રાજ્ઞાજિતસેનેન પઞ્ચામાત્યશતાનિ પ્રેષિતાનિ । ન ચ સ ભિક્ષૂરાજ્ઞો
ઽજિતસેનસ્ય પાર્શ્વમાગચ્છતિ । અથ સ રાજા સ્વકેનૈવાત્મભાવેન યેન સ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । ઉપસઙ્ક્રમ્ય કૃતાઞ્જલિરેવમાહ । આગચ્છ ભો ભિક્ષો મમ રાજધાનીં પ્રવિશ । અથ રાજા અજિતસેનો દક્ષિણહસ્તે તં ભિક્ષું ગૃહીત્વા સ્વકાં રાજધાનીં પ્રવિષ્ટો ઽભૂત્ । અથ રાજ્ઞાજિતસેનેન નન્દિમિત્રસ્ય ભિક્ષોઃ સિંહાસનં દત્તમભુત્ । અથ રાજાજિતસેનો ભદ્રપીઠકે નિષદ્ય તં નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકમેવમાહ । કુત્ર ત્વં ભિક્ષો ગચ્છસિ । કો હેતુઃ કઃ પ્રત્યયઃ । અથ નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકો રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । યે કેચિદ્ ભિક્ષુપ્રવ્રજિતાસ્તે સર્વે ભિક્ષાહારાઃ પિણ્ડપાતમવચરન્તઃ પરિભુઞ્જન્તિ । અથ રાજા અજિતસેનસ્તં નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકમેવમાહ । પરિભુઙ્ક્ષ્વ મમ ગૃહે પિણ્ડપાતમ્ । યાવજ્જીવં પિણ્ડપાતં પ્રદાસ્યામિ । યદિ તે ભિક્ષો મમ સ્વમાંસેન કાર્યં સ્વમાંસં દાસ્યામિ । અથ નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકો રાજાનમજિતસેનં ગાથાભિરધ્યભાષત । ( અસ્વ્ 117 )
ભુઞ્જામિ તદ્ભોજનુ યદ્ દદાહિ મૃષ્ટાન્નપાનં રસપાનમુક્તમમ્ ।
ક્લેશા હિ નિર્મુક્ત ત્વયા ભવિષ્યસિ સુદુર્લભં લબ્ધ મનુષ્યલાભમ્ ॥
સુદુર્લભં શાસનુ નાયકસ્ય શ્રદ્ધાપ્રસાદં પરમં સુદુર્લભમ્ ।
યે શાસને પ્રવ્રજિતા ચ ભિક્ષવા સુદુર્લભં શાસનુ નાયકાનામ્ ॥
સુદુર્લભં સુગતવરસ્ય દર્શનં નમો ઽસ્તુ તે બુદ્ધ મહાનુભાવો ।
નમો ઽસ્તુ તે ધર્મમયં મહામુને નમો ઽસ્તુ તે ક્લેશવિચક્ષણાર્યમ્ ॥
નમો ઽસ્તુ તે સર્વજરપ્રમોક્ષણાત્ નમો ઽસ્તુ તે માર્ગનિદર્શનાર્યમ્ ।
નમો ઽસ્તુ તે માર્ગપથસ્ય દર્શકં નમો ઽસ્તુ તે બોધિપથસ્ય દર્શકમ્ ॥
અથ નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકો રાજાનમજિતસેનં ભગવતો ગુણવર્ણમુદીરયિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ રાજાનમજિતસેનં તં નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકો ગાથાભિરધ્યભાષત ।
સુદુર્લભં ભિક્ષુ તથૈવ દર્શનં સુદુર્લભં તસ્ય ભવેય દર્શનમ્ । ( અસ્વ્ 118 )
યે ભિક્ષુસઙ્ઘસ્ય દદેય દાનં ન તસ્ય યક્ષા ન ચ રાક્ષસાશ્ચ ॥
ન પ્રેતકુષ્માણ્ડમહોરગાશ્ચ વિઘ્નં ન કુર્વન્તિ કદાચિ તેષામ્ ।
યે ભિક્ષુસઙ્ઘાય દદન્તિ દાનં સુદુર્લભં તસ્ય મનુષ્યલાભમ્ ॥
યો દુર્લભં દર્શનુ ભિક્ષુભાવં સુદુર્લભં કલ્પશતૈરચિન્તિયૈઃ ।

યો લોકનાથસ્ય હિ નામુ ધારયે કલ્પાન કોટીનયુતાનચિન્તિયા ॥
ન જાતુ ગચ્છે વિનિપાતદુર્ગતિં યો ઈદૃશં પશ્યતિ ભિક્ષુરાજમ્ ।
ન તસ્ય ભોતી વિનિપાતદુર્ગતિં યો ઈદૃશં પશ્યતિ ભિક્ષુરાજમ્ ॥
કલ્યાણમિત્રં મમ માર્ગદર્શકો (યં) સ આગતાયે મમ પિણ્ડપાતિકા ।
યો દાસ્યતે અસ્ય હિ પિણ્ડપાતં મુક્તા ન ભેષ્યન્તિ જરાર્તવ્યાધયા ॥
ક્લેશા વિનિર્મુક્ત સદા તુ ભેષ્યતિ યે તસ્ય દાસ્યન્તિહ પિણ્ડપાતમ્ ॥
અથ સ રાજા અજિતસેનો નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકં ગુણવર્ણમુદીરયિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ નન્દિમિત્રો મહાશ્રાવકો ( અસ્વ્ 119 ) રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । એવમસ્તુ મહારાજ ભુઞ્જે પિણ્ડપાત તવ ગૃહે । અથ રાજા અજિતસેનઃ ખાદનીયેન ભોજનીયેન તં નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકં સન્તર્પયતિ સ્મ ।
અથ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકો રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । કિં તવ મહારાજ અસ્મિન્ પૃથિવીપ્રદેશે ઉદ્યાનભૂમિરસ્તિ । રાજા આહ । અસ્તિ મહાશ્રાવક ઉદ્યાનભૂમિર્મમ રમણીયા સુશોભના । નન્દિમિત્ર આહ । ગચ્છામ્યહં મહારાજ । તામુદ્યાનભૂમિં પ્રેક્ષે । રાજા આહ । ગચ્છ નન્દિમિત્ર । ઉદ્યાનભૂમિં પ્રેક્ષસ્વ । અથ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકો યેન રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્યોદ્યાનભૂમિસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । અથ તત્રોદ્યાનભૂમૌ યે ઉદ્યાનગુણાસ્તે સર્વે સન્તીતિ । યા ગ્રૈષ્મિક્યઃ પુષ્કરિણ્યસ્તાઃ શીતલજલપરિપૂર્ણા યા વાર્ષિક્યસ્તા નાત્યુષ્ણા નાતિશીતલજલપરિપૂર્ણાઃ । તાશ્ચ પુષ્કરિણ્યઃ સુવર્ણસોપાનસઞ્ચ્છન્ના દિવ્યા રમણીયાઃ । યે ચ જામ્બૂપકપરિભોગગુણાસ્તે સર્વે સન્તીતિ । અધિમુક્તકચમ્પકાશોકમુચિલિન્દપાટલસુમનાસૌગન્ધિકપુષ્પાણિ સન્તીતિ । ( અસ્વ્ 120 ) યે તિર્યગ્યોનિગતાઃ પક્ષિણઃ શુકશારિકાચક્રવાકમયૂરકોકિલાદયસ્તે નાનારુતાનિ કુર્વન્તિ સ્મ । અથ તત્રૈવ ઉદ્યાનભૂમૌ સુવર્ણવર્ણાઃ સુવર્ણતુણ્ડાઃ સુવર્ણપક્ષાઃ સુવર્ણપાદાઃ પક્ષિણઃ પ્રાદુર્ભૂતાઃ । તે સર્વે બુદ્ધશબ્દં નિશ્ચારયન્તિ । અથ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકો યેન રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્ય રાજધાની તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । અથ રાજા અજિતસેનસ્તં નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકમેવમાહ । આગતસ્ત્વં મહાશ્રાવક । દૃષ્ટોદ્યાનભૂમિઃ । નન્દિમિત્ર આહ । દૃષ્ટા મયોદ્યાનભૂમી રમણીયા સુશોભના । અથ નન્દિમિત્રં મહાશ્રાવકં રાજા અજિતસેનો ગાથાભિરધ્યભાષત ।
યે જમ્બુદ્વીપે પરિભોગમાસી અધિમુક્તકચમ્પકધાનુષ્કારિકા ।
અશોકમુચિલિન્દ તથૈવ પાટલા સૌગન્ધિકાશ્ચ સુમના ચ વાર્ષિકા ॥
તદા પારિયાત્રા નદીતીરનિર્મિતા સુવર્ણવર્ણા સદ પક્ષિણા અભૂત્ ।
માર્ગં ચ તે દર્શયિ અગ્રબોધયે
દિવ્યા મનોજ્ઞા મધુરસ્વરાંશ્ચ
સંશ્રાવયિષ્યન્તિ ચ નિત્યકાલમ્ ॥
અથ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકો રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્ય ગાથા ભાષિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ રાજા અજિતસેનો ભેરીં પરાહન્તે સ્મ । ( અસ્વ્ 121 ) અથ તેન ભેરીશબ્દેન સમેત્યામાત્યગણસ્તં રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । કસ્યાર્થે મહારાજ ભેરી પરાહતા । અથ સ રાજા આહ । હસ્તિરથં ચ અશ્વરથં ચ સજ્જં કૃતં સ્યાત્ । અહમુદ્યાનભૂમિં ગમિષ્યામિ ક્રીડનાર્થાય । અથ તા અમાત્યકોટ્યો વચનં શ્રુત્વા શીઘ્રમેવ તદ્ હસ્તિરથમશ્વરથં સજ્જં કૃતવત્યઃ । અથ તેન ક્ષણલવમુહૂર્તમાત્રેણ રાજાજિતસેનો યેન સોદ્યાનભૂમિસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । સ ચ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકસ્તેનૈવોપસઙ્ક્રાન્તો રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । અસ્મિન્ પૃથિવીપ્રદેશે મહારાજ મમ કુટિકં કારયિતવ્યમ્ યત્રાહં સન્નિષણ્ણસ્તવ ગૃહે પિણ્ડપાતં પરિભોક્ષ્યામિ । અથ રાજા અજિતસેનો નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકમેવમાહ । કીદૃશં તવ કુટિકં કારયિતવ્યમ્ । નન્દિમિત્ર આહ । યાદૃશાસ્તવ મહારાજ મહાચિત્તોત્પાદશ્રદ્ધાપ્રસાદાસ્તાદૃશં કુટિકં કારય । અથ રાજા અજિતસેનો જ્યેષ્ઠામાત્યમેવમાહ । અસ્મિન્નેવ પૃથિવીપ્રદેશે કુટિકં કારય । અથ જ્યેષ્ઠામાત્યો રાજાનમેવમાહ । કીદૃશં મહારાજ કુટિકં કારયામિ । રાજા અજિતસેન એવમાહ । ત્રિંશદ્યોજનાનિ દીર્ઘેણ ષડ્યોજનાન્યૂર્ધ્વાયાં સપ્તરત્નમયં મણિમુક્તિસઞ્ચ્છાદિતં કુટિકં કારય । અથ સો ઽમાત્યઃ કુટિકં કારયતિ । સપ્તરત્નમયં ( અસ્વ્ 122 ) મણિમુક્તિસઞ્ચ્છાદિતં કારયિત્વા યેન રાજા અજિતસેનસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તો રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । કૃતં મહારાજ મયા કુટિકં યાદૃશમાજ્ઞપ્તમ્ । રાજા આહ । તત્રૈવ પૃથિવીપ્રદેશે ચઙ્ક્રમઃ કારયિતવ્યશ્ચતુર્યોજનાનિ દીર્ઘેણ દ્વે યોજને વિસ્તારેણ । અથ સો ઽમાત્યસ્તં ચઙ્ક્રમં કારયિત્વા યેન રાજા અજિતસેનસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તો રાજાનં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
કૃતં મયા ચઙ્ક્રમુ સુષ્ઠુ શોભનં આજ્ઞા ત્વયા યત્ કૃતપૂર્વમેવ ચ ।
સત્ત્વાન મોચેતિ પ્રકૃતિં શુભાશુભં વિમોચયે પ્રાણિન સર્વમેતત્ ॥
અહો સુલબ્ધા પ્રણિધીકૃતં ત્વયા વિમોચયી સર્વજગત્ સદેવકમ્ ।
પ્રણિધિં કૃતં યત્ત્વયમીદૃશં ભવે ધર્મં પ્રકાશેતિ મે ધર્મભાણકો ॥
નિષણ્ણ સ્થિત્વા કુટિકા ચ ચઙ્ક્રમે આજ્ઞા કૃતં યત્ ત્વય યાદૃશી કૃતા ।
સ ચઙ્ક્રમં ચૈવ કૃતં સુશોભનં મણિરત્નસઞ્ચ્છાદિત તં ચ ભૂમિમ્ ॥
અથ રાજા અજિતસેનો યેન સ્વકા રાજધાની તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । અથ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકઃ પ્રતિનિવૃત્ય તત્રૈવ ( અસ્વ્ 123 ) કુટિકે નિષણ્ણો વિકિરણં નામ બોધિસત્ત્વસમાધિં સમાપન્નો ઽભૂત્ । અન્યેન કેશાનન્યેન નયાનાન્યન્યેન દન્તાનન્યેન ગ્રીવા અન્યેન બાહૂ અન્યેન હૃદયમન્યેનોદરમન્યેનોરૂ અન્યેન જઙ્ઘે અન્યેન પાદૌ સમાપન્નો ઽભૂત્ ।
અથ સ રાજા અજિતસેનઃ સપ્તાહસ્યાત્યયેન તં ભિક્ષું ન પશ્યતિ ।
અથ રાજા જ્યેષ્ઠકુમારમેવમાહ । આગચ્છ કુલપુત્ર ગમિષ્યામિ તાં કુટિકામ્ । યેન સ ભિક્ષુસ્તેનોપસઙ્ક્રમિષ્યામિ । અથ સ રાજા સપુત્રો યેન સા કુટિકા તેનોપસઙ્ક્રાન્તો ઽભૂત્ । અથ સ રાજા અજિતસેનસ્તં ભિક્ષુમાત્મભાવં ખણ્ડં ખણ્ડં કૃતં દૃષ્ટ્વા સંશયજાતો ઽભૂત્ । સન્ત્રસ્તરોમકૂપજાતો વસ્ત્રાણિ પાટ્યન્ પરિદેવન્ રુદન્ અશ્રુકણ્ઠઃ પુત્રમેવમાહ । આનય પુત્ર તીક્ષ્ણધારમસિમ્ । આત્માનં જીવિતાદ્ વ્યવરોપયિષ્યામિ । અથ સ રાજકુમારઃ પ્રાઞ્જલિં કૃત્વા રાજાનં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
મા શોકચિત્તસ્ય ભવે નૃપેન્દ્ર મા વેદયી વેદનમીદૃશાનિ ।
આત્મઘાતં કરિત્વા તુ નિરયે ત્વં ગમિષ્યસિ ।
રૌરવં નરકં ચાપિ ગમિષ્યસિ સુદારુણમ્ ॥
દક્ષિણીયો અયં લોકે જરવ્યાધિપ્રમોચકઃ । ( અસ્વ્ 124 )
ન ચાયં ઘાતિતો યક્ષૈર્ન ભૂતૈર્ન ચ રાક્ષસૈઃ ।
બોધિસત્ત્વો ઽપ્યયં લોકે જરવ્યાધિપ્રમોચકઃ ॥
દક્ષિણીયો અયં લોકે જરવ્યાધિપ્રમોચકઃ ।
દુર્લભો દર્શનમ્ અસ્ય બોધિમાર્ગસ્ય દર્શકઃ ॥
કલ્યાણમિત્રમયમ્ આસી તવ કારણમાગતમ્ ।
દક્ષિણીયો અયં લોકે સર્વસત્ત્વસુખાવહમ્ ॥
સર્વજ્ઞં પારમિપ્રાપ્તં લોકનાથેન પ્રેષિતમ્ ।
દૃઢવીર્યં દૃઢસ્થામં લોકનાથં મહર્ષિણમ્ ॥
યો નામ તસ્ય ધારેતિ નાસૌ ગચ્છતિ દુર્ગતિમ્ ।
અપાયં ન ગમિષ્યન્તિ સ્વર્ગલોકોપપત્તયે ॥

અથ સ રાજકુમારસ્તં પિતરં ગાથા ભાષિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ રાજા અજિતસેનઃ સ્વકં પુત્રમેવમાહ । કથં ત્વં કુમાર જાનીષે યદયં ભિક્ષુઃ સમાધિં સમાપન્નો ઽભૂત્ । અથ સ રાજકુમાર એવમાહ । પશ્ય મહારાજ અયં ભિક્ષુર્બોધિસત્ત્વસમાધિં સમાપન્નઃ સર્વક્લેશવિનિર્મુક્તો ભવસાગરપારઙ્ગતઃ સર્વસત્ત્વહિતાર્થં ચ માર્ગં દર્શયતે શુભમ્ । અથ સ રાજકુમારો રાજાનમેવમાહ । આગચ્છ તાત ચઙ્ક્રમં ગમિષ્યામઃ । અથ સ રાજા સ ચ રાજકુમારો બહુભિર્દારકશતૈઃ સાર્ધં યેન સ ચઙ્ક્રમસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તૌ । અથ સ ભિક્ષુસ્તતઃ સમાધેર્વ્યુત્થિતો રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । આગચ્છ મહારાજ કિં કરોષ્યસ્મિન્ સ્થાને । ( અસ્વ્ 125 )
અથ રાજા તં ભિક્ષૂ દૃષ્ટ્વા મૌલિપટ્ટં રાજકુમારસ્ય દદાતિ । તવ રાજ્યં ભવતુ । ધર્મેણ પાલયે નાધર્મેણ । રાજકુમાર આહ । બહૂન્યસઙ્ખ્યેયાનિ રાજકાર્યાણિ મયા કૃતાનિ । ન ચ કદાચિત્તૃપ્તિરાસીત્ । તવ તાત રાજ્યં ભવતુ । ન મમ રાજ્યેન કાર્યં ન ભોગેન નૈશ્વર્યાધિપત્યેન કાર્યમ્ । તવ રાજ્યં ભવતુ તાત । ધર્મેણ પાલયે નાધર્મેણેતિ ।

અથ રાજા યેન સ ભિક્ષુસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ પ્રાઞ્જલિરેવમાહ ।
સુદુર્લભં દર્શનતુભ્યમાર્ષાઃ કૃતાઞ્જલિઃ સમભિમુખી નાયકાનામ્ ।
મોક્ષાગમં દર્શનુ તુભ્યમાર્ષાઃ સુદુર્લભં કર્મશતૈરચિન્તિયૈઃ ॥
યે દર્શનં દાસ્યતિ તુભ્યમાર્ષા મુક્તા ચ સો ભેષ્યતિ કલ્પકોટિભિઃ ।
ન જાતુ ગચ્છે વિનિપાતદુર્ગતિં યો નામધેયં શૃણુતે મુહૂર્તમ્ ॥
રાજા આહ ।
નિષદ્ય યુગ્યે રતનામયે શુભે વ્રજામ્યહં યેન સ રાજધાનીમ્ ।
દદામ્યહં ભોજનુ સુપ્રભૂતં દદામ્યહં કાશિકવસ્ત્રમેતત્ । ( અસ્વ્ 126 )
સૂક્ષ્માણિ જાલાનિ ચ સંહિતાનિ યાં ચીવરાં તુભ્ય દદામિ અદ્ય ॥
અથ સ ભિક્ષૂ રત્નમયે યુગ્યે ગૃહીત્વા યેન રાજધાની તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ ।
સન્તર્પિતો ભોજનેન । અથ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકો રાજાનમજિતસેનં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
સન્તર્પિતો ભોજન સુપ્રભૂતં મૃષ્ટાન્નપાનરસમુત્તમં શુભમ્ ।
યે ભિક્ષુસઙ્ઘાય દદન્તિ દાનં તે બોધિમણ્ડેન ચિરેણ ગચ્છત ॥
સુદુર્લભં દર્શન નાયકસ્ય ન ચિરેણ સો ગચ્છતિ બુદ્ધક્ષેત્રમ્ ।
અમિતાયુષસ્ય વરબુદ્ધક્ષેત્રે સુખાવતીં ગચ્છતિ શીઘ્રમેતત્ ॥
અથ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકઃ અજિતસેનસ્ય રાજ્ઞો ગાથા ભાષિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ રાજા અજિતસેનો ભેરીં પરાહન્તિ સ્મ । અથ તેન ભેરીશબ્દેન સર્વાસ્તા અમાત્યકોટ્યો રાજાનમેવમાહુઃ । કસ્યાર્થે મહારાજ ભેરી પરાહતા । રાજા આહ । સપ્તમે દિવસે હસ્તિરથમશ્વરથં સજ્જં કૃતં સ્યાત્ । અહં સપ્તમે દિવસે જેતવનં નામ વિહારં ગમિષ્યામિ શાક્યમુનેસ્તથાગતસ્યાર્હતઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્ય દર્શનાય વન્દનાય પર્યુપાસનાય ધર્મશ્રવણાય ( અસ્વ્ 127 ) । અથામાત્યકોટ્યસ્તં રાજાનમજિતસેનમેવમાહુઃ । કૃતમસ્માભિઃ મહારાજ હસ્તિરથમશ્વરથં સજ્જમ્ । અથ રાજા અજિતસેનો હસ્તિરથે અવરુહ્ય તં ચ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકં રત્નમયે રથે અવરોહ્ય યેન જેતવનં વિહારસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । અથ ભગવાન્ રાજાનમજિતસેનં દૂરત એવાગચ્છન્તં દૃષ્ટ્વા તાન્ સર્વશ્રાવકાનામન્ત્રયત । સર્વૈર્નાનાઋદ્ધિવિકુર્વિતં દર્શયિતવ્યમ્ । અથ તે સર્વે મહાશ્રાવકા જ્વાલામાલં નામ બોધિસત્ત્વસમાધિં સમાપન્ના અભૂવન્ । અથ રાજા દૂરતસ્તં જ્વાલામાલં દૃષ્ટ્વા નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકમેવમાહ । કસ્યાર્થે ઇમં પર્વતં જ્વાલામાલીભૂતં પશ્યામિ । નન્દિમિત્ર આહ । અત્ર શાક્યમુનિસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધઃ સ્થિતિં ધ્રિયતે યાપયતિ ધર્મં ચ દેશયતિ । તે ચ બોધિસત્ત્વા જ્વાલામાલં નામ બોધિસત્ત્વસમાધિં સમાપન્નાઃ । અથ રાજા અજિતસેનો હસ્તિરથાદવતીર્ય પાદાભ્યાં પુત્રસહસ્રેણ સાર્ધં યેન ભગવાંસ્તેનોપસઙ્ક્રાન્તઃ । અથ ભગવાન્ સુવર્ણવર્ણેન કાયેન વ્યામપ્રભયા ચઙ્ક્રમતે સ્મ । અથ રાજા અજિતસેનો ભગવતો રૂપવર્ણલિઙ્ગસંસ્થાનં દૃષ્ટ્વા મૂર્ચ્છિત્વા ધરણિતલે નિપતિતઃ । અથ ભગવાન્ સુવર્ણવર્ણં બાહું પ્રસાર્ય તં રાજાનમુત્થાપયતિ સ્મ । ઉત્તિષ્ઠ મહારાજ કસ્યાર્થે પ્રપતિતઃ । રાજા આહ । ( અસ્વ્ 128 )
બહૂનિ કલ્પાનિ અચિન્તિયાનિ જાતીશતાકોટિ અચિન્તિયાનિ ।
ન મે કદાચિદિહ દૃષ્ટરૂપં ત્વં લોકનાથો વરદક્ષિણીયો ॥
ત્વં સાર્થવાહ જરવ્યાધિમોચકં સુવર્ણવર્ણં વરલક્ષણાઙ્ગમ્ ।
દ્વાતૃંશતા લક્ષણધારિણં મુને નાસૌ કદાચિદ્વ્રજતે અપાયભૂમિમ્ ।
યો લોકનાથસ્ય હિ રૂપુ પશ્યે ત્વં લોકનાથા શિરસા નમસ્યામી ॥
અથ રાજા અજિતસેનઃ કૃતાઞ્જલિઃ ભગવન્તમેવમાહ । અહં ભગવન્ તવ શાસને પ્રવ્રજિષ્યામિ । અથ ભગવાન્ તુષ્ટ ઉદગ્ર આત્તમનાઃ પ્રમુદિતઃ પ્રીતિસૌમનસ્યજાતઃ । અલબ્ધલાભા યે તત્ર મમ શાસનં વૈસ્તારિકં ભવતિ । તં રાજાનમજિતસેનમેવમાહ । ગચ્છ ત્વં મહારાજ સ્વગૃહે સપ્તમે દિવસે આગમિષ્યામિ ।
અથ રાજા અજિતસેનસ્તુષ્ટ ઉદગ્ર આત્તમનાઃ પ્રમુદિતઃ પ્રીતિસૌમનસ્યજાતસ્તં કલ્યાણમિત્રં ભિક્ષું પુરતઃસ્થાપ્ય સ્વગૃહં ગત્વા સર્વાનમાત્યાનામન્ત્રયતે સ્મ । સર્વૈર્ગ્રામનગરનિગમજનપદૈઃ પથં શોધયિતવ્યં ગૃહે ગૃહે ધ્વજાન્યુચ્છ્રાપિતવ્યાનિ ગૃહે ગૃહે રત્નમયાનિ ( અસ્વ્ 129 ) કુમ્ભાનિ પરિપૂરયિતવ્યાનિ । તદા તૈઃ સર્વૈરમાત્યૈરાજ્ઞાતમ્ । સર્વગ્રામનગરનિગમજનપદૈઃ પથં શોધિતં ધ્વજાન્યુચ્છ્રાપિતાનિ રત્નમયાનિ કુમ્ભાનિ પરિપૂરિતાનિ । યત્ર રાજા અજિતસેનઃ પ્રતિવસતિ તત્ર દ્વાદશકોટ્યો ધ્વજાનામુચ્છ્રાપિતા દ્વાદશકોટ્યો રત્નમયાનાં કુમ્ભાનાં પરિપૂરિતાઃ । યાવત્ સપ્તમે દિવસે તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધઃ શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનાનન્દપૂર્ણમૈત્રાયણીપુત્રપ્રમુખૈર્મહાશ્રાવકસઙ્ઘૈઃ પરિવૃતઃ પુરસ્કૃતઃ અજિતસેનસ્ય રાજ્ઞો રાજધાનીમનુપ્રાપ્તઃ । અથ રાજા અજિતસેનઃ પુષ્પપિટકં ગૃહીત્વા કલ્યાણમિત્રં પુરતઃસ્થાપ્ય ભગવન્તં પુષ્પૈરવકિરન્ ભગવન્તમેવમાહ । અનેન કુશલમૂલેન સર્વસત્ત્વા અનુત્તરાં સમ્યક્સમ્બોધિમભિસમ્પદ્યન્તે । અથ રાજ્ઞા અજિતસેનેન આસનાનિ પ્રજ્ઞપ્તાનિ । તસ્ય ભગવતઃ સિંહાસનં પ્રદત્તમ્ । અથ ભગવાન્ સિંહાસને નિષણ્ણો રાજ્ઞો ઽજિતસેનસ્ય ધર્માન્ દેશિતવાન્ । અથ રાજ્ઞા અજિતસેનેન પ્રભૂતેનાહારેણ ખાદનીયેન ભોજનીયેન સન્તર્પિતઃ । અથ રાજા અજિતસેનો જ્યેષ્ઠકં રાજકુમારં દદાતિ । ઇમં રાજકુમારં પ્રવ્રાજય । તદહં પશ્ચાત્ પ્રવ્રજિષ્યામિ । અથ ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે સ્મ । ગચ્છાનન્દ ઇમં રાજકુમારં પ્રવ્રાજય । ( અસ્વ્ 130 ) અથાયુષ્મતાનન્દેન સ રાજકુમારઃ પ્રવ્રાજિતઃ । સહ પ્રવ્રજિતમાત્રેણ અર્હત્ફલં પ્રાપ્તમભૂત્ । સર્વબુદ્ધક્ષેત્રાણિ પશ્યતિ સ્મ । અથ સ રાજકુમારો ઽન્તરીક્ષગતસ્તં પિતરં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
મા વિલમ્બ કુરુતે તાત મા ખેદં કિઞ્ચિ યાસ્યસિ ।
અહો સુલબ્ધં સુગતાન દર્શનં અહો સુલબ્ધં સુગતાન લાભમ્ ॥
અહો સુલબ્ધં પરમં હિ લાભં પ્રવ્રજ્યલાભં સુગતેન વર્ણિતમ્ ।
સંસારમોક્ષો સુગતેન વર્ણિતં પ્રવ્રજ્ય શીઘ્રં મ વિલમ્બ તાત ॥
મા ખેદયી લોકવિનાયકેન્દ્રં
સુદુર્લભં લબ્ધ મનુષ્યલાભં સુદુર્લભં દર્શનુ નાયકાનામ્ ।
શીઘં ચ પ્રવ્રજ્ય મયા હિ લબ્ધં પ્રાપ્તં મયા ઉત્તમમગ્રબોધિમ્ ।
શ્રુત્વા ન રાજા તદ પુત્રવાક્યં સ પ્રવ્રજી શાસનિ નાયકસ્ય ॥
અથ રાજકુમારો ઽન્તરીક્ષગતો ગાથાં ભાષિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ રાજા અજિતસેનઃ પુત્રસ્ય વાક્યં શ્રુત્વા તુષ્ટ ઉદગ્ર ( અસ્વ્ 131 ) આત્તમનાઃ પ્રમુદિતઃ પ્રીતિસૌમનસ્યજાતો ભગવન્તમુદ્દિશ્ય વિહારં કારયતિ સ્મ । તૂર્યકોટ્યો ઽનુપ્રદત્તાઃ । અન્તઃપુરસહસ્રમસ્યાસ્ત્રીન્દ્રિયમન્તર્હિતપુરુષેન્દ્રિયં પ્રાદુરભૂત્ । અથ રાજા અજિતસેનો ભગવતઃ શાસને પ્રવ્રજિતો ઽભૂત્ । તાશ્ચામાત્યકોટ્યો ભગવતઃ શાસને પ્રવ્રજિતા અભૂવન્ । તચ્ચાન્તઃપુરપુરુષસહસ્રં પ્રવ્રજિતમભૂત્ । ભગવાન્ રાજાનમજિતસેનં પ્રવ્રાજ્ય યેન જેતવનં વિહારસ્તેન ગમનમારબ્ધવાન્ ।

અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તમેવમાહ । અયં રાજા અજિતસેનો રાજ્યં પરિત્યજ્ય વિહારં કારયિત્વા ભગવતઃ શાસને પ્રવ્રજિતો ઽભૂત્ । અસ્ય કીદૃશં કુશલમૂલં ભવિષ્યતિ । ભગવાનાહ । સાધુ સાધુ આનન્દ યત્ત્વયા પરિકીર્તિતમ્ । અયં રાજા અજિતસેનો મમ શાસને પ્રવ્રજિતો ભવિષ્યતિ । અનાગતે ઽધ્વન્યપરિમિતૈઃ કલ્પૈરચિન્ત્યૈરપરિમાણૈરજિતપ્રભો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધો લોકે ભવિષ્યતિ વિદ્યાચરણસમ્પન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ બુદ્ધો ભગવાન્ । આનન્દ આહ । અયં નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકો રાજ્ઞઃ કલ્યાણ મિત્રમભૂત્ ।
કિદૃશં વાસ્ય કુશલમૂલં ભવિષ્યતિ । ભગવાનાહ । ( અસ્વ્ 132 ) અયમાનન્દ નન્દિમિત્રમહાશ્રાવકસ્તત્રૈવ કાલસમયે નન્દિપ્રભો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધો લોકે ભવિષ્યતિ । આનન્દ આહ । કીદૃશં ભગવન્ તેષાં તથાગતાનાં બુદ્ધક્ષેત્રં ભવિષ્યતિ । ભગવાનાહ । અપરિમિતગુણસઞ્ચયા નામ સા બુદ્ધક્ષેત્રં ભવિષ્યતિ યત્રેમે તથાગતા ભવિષ્યન્તિ । આનન્દ આહ । ય ઇમં ધર્મપર્યાયં સકલં સમાપ્તં પશ્ચિમે કાલે પશ્ચિમે સમયે સમ્પ્રકાશયિષ્યતિ તસ્ય કીદૃશઃ પુણ્યસ્કન્ધો ભવિષ્યતિ । ભગવાનાહ । યદા મયાનન્દ દુષ્કરકોટિનિયુતશતસહસ્રાણિ ચરિત્વા બોધિરભિસમ્બુદ્ધા તદા તે સત્ત્વા બોધિમભિસમ્ભોત્સ્યન્તે । ય એતદ્ધર્મપર્યાયાત્ ચતુષ્પદિકામપિ ગાથાં શ્રોષ્યન્તિ અવૈવર્તિકાશ્ચ તે સત્ત્વા ભવિષ્યન્ત્યનુત્તરાયાં સમ્યક્સમ્બોધૌ । આનન્દ આહ । ય ઇમં ધર્મપર્યાયં ધર્મભાણકાઃ સમ્પ્રકાશયિષ્યન્તિ તેષાં કીદૃશં કુશલમૂલં ભવિષ્યતિ । ભગવાનાહ । શૃણુ આનન્દ રાજા ભવિષ્યતિ ચક્રવર્તી ચતુર્દ્વીપેશ્વરઃ । ય ઇમં ધમપર્યાયં સકલં સમાપ્તં સમ્પ્રકાશયિષ્યન્તિ મુક્તાશ્ચ ભવિષ્યન્તિ જાતિજરાવ્યાધિપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસેભ્યઃ પરિમુક્તા ભવિષ્યન્તિ । આનન્દ આહ । યે પશ્ચિમે કાલે પશ્ચિમે સમયે સત્ત્વા ઇમં ધર્મપર્યાયં પ્રતિક્ષેપ્સ્યન્તિ ન પત્તીયિષ્યન્તિ તેષાં કા ગતિર્ભવિષ્યતિ કઃ પરાયણમ્ । ( અસ્વ્ 133 ) ભગવાનાહ । અલમલમાનન્દ । મા મે પાપકં કર્મસ્કન્ધં પરિપૃચ્છ । ન મયા શક્યં પરિકીર્તયિતુમ્ । અન્યત્ર બુદ્ધકોટિભિર્નશક્યં પરિકીર્તયિતુમ્ । આનન્દ આહ । પરિકીર્તય ભગવન્ પરિકીર્તય । સુગતો ભગવાનાહ । શ્રુણુ આનન્દ સદ્ધર્મપ્રતિક્ષેપકસ્ય ગતિં પરિકીર્તયિષ્યામિ । રૌરવે મહાનરકે હાહહે મહાનરકે અવીચૌ મહાનરકે તિર્યગ્યોનૌ યમલોકે ચ પ્રેતવિષયે બહૂનિ કલ્પસહસ્રાણિ દુઃખમનુભવિતવ્યમ્ । યદિ કદાચિન્મનુષ્યલોકે ઉપપત્સ્યતે દીર્ઘશુષ્કતાલુકણ્ઠો ભવિષ્યતિ । દ્વાદશયોજનાનિ તસ્ય જિહ્વા ભવિષ્યતિ । દ્વાદશહલ્યાનિ પ્રવહિષ્યન્તિ યે એવં વાગભાષિષ્યન્તે । મા ભોઃ કુલપુત્રા ભોઃ ક્વચિત્ સદ્ધર્મં પ્રતિક્ષેપષ્યથ । સદ્ધર્મપ્રતિક્ષેપકસ્ય એવં ગતિર્ભવતિ । આનન્દ આહ । કેન હેતુના ભગવન્ સદ્ધર્મઃ પ્રતિક્ષિપ્તો ભવતિ । ભગવાનાહ । યે સત્ત્વાઃ પશ્ચિમે કાલે પશ્ચિમે સમયે એતેષાં સૂત્રાનુધારકાણાં ધર્મભાણકાનામાક્રોશિષ્યન્તિ પરિભાષિષ્યન્તે કુત્સયિષ્યન્તિ પંસયિષ્યન્તિ તસ્ય ધર્મભાણકસ્ય દુષ્ટચિત્તમુત્પાદયિષ્યન્તિ તેભ્યઃ સદ્ધર્મઃ પ્રતિક્ષિપ્તો
ભવિષ્યતિ । યઃ સત્ત્વઃ ( અસ્વ્ 134 ) ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્ર્યાં લોકધાતૌ સત્ત્વાનામક્ષીણ્યુત્પાટયેત્ અયં તતો બહુતરમપુણ્યસ્કન્ધો ભવેત્ । એવમેવ ય એતેષાં સૂત્રધારકાણાં ધર્મભાણકાણાં દુષ્ટચિત્તપ્રેક્ષિતા અયં તતો બહુતરમપુણ્યસ્કન્ધં પ્રસવિષ્યતે ।
અથ આનન્દો ભગવતો ગાથાઃ પ્રત્યભાષત ।
બહુસૂત્રસહસ્રાણિ શ્રુતં મે શાસ્તુસમ્મુખાત્ ।
ન ચમે ઈદૃશં સૂત્રં શ્રુતપૂર્વં કદાચન ॥
પરિનિર્વૃતસ્ય શાસ્તુસ્ય પશ્ચાત્કાલે સુભૈરવે ।
ઇદં સૂત્રં પ્રકાશિષ્યે ધારયિષ્યે ઇમં નયમ્ ॥

યત્ર સૂત્રરત્ને અસ્મિં પશ્ચાત્કાલે ભવિષ્યતિ ।
રક્ષાં કરિષ્યામિ તેષાં પશ્ચાત્કાલે સુભૈરવે ॥
પ્રતિક્ષિપિષ્યામિ નેદં ગમ્ભીરં બુદ્ધભાષિતમ્ ॥
અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવતો ગાથા ભાષિત્વા તૂષ્ણીં સ્થિતો ઽભૂત્ । અથ કાશ્યપો મહાશ્રાવકો ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
સુવર્ણવર્ણં વરલક્ષણાઙ્ગં દ્વાત્રિંશતા લક્ષણધારિણં જિનમ્ ।
સુભાષિતં સૂત્ર મહાનુભાવગં ગમ્ભીરધર્મં નિપુણં સુદુર્દૃશમ્ ॥ ( અસ્વ્ 135 )
પ્રકાશિતં સૂત્રમિદં નિરુત્તરં મા પશ્ચકાલે પરિનિર્વૃતે જિતે ।
ધારિષ્યે મં સૂત્રનયં નિરુત્તરં ।
અથાયુષ્માન્ શારદ્વતીપુત્રો ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
નમો ઽસ્તુ તે બુદ્ધ મહાનુભાવ પ્રકાશિતં સુત્રમિદં નિરુત્તરમ્ ।
પરિનિર્વૃતસ્ય તવ લોકનાયકા લિખિષ્યતિ સૂત્રમેતં નિરુત્તરમ્ ॥
ન ચાપિ સો ગચ્છતિ દુર્ગતીભયં સ્વર્ગં ચ સો ગચ્છતિ ક્ષિપ્રમેતત્ ॥
અથાયુષ્માન્ પૂર્ણો મૈત્રાયણીપુત્રો ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
કૃતજ્ઞો બહુસત્ત્વાનાં મોચકો દુર્ગતીભયાત્ ।
પ્રકાશિતં ત્વયા સૂત્રં ગમ્ભીરં બુદ્ધદક્ષિણમ્ ॥
અહં હિ પશ્ચિમે કાલે નિર્વૃતે ત્વયિ નાયકે ।
ઇદં સૂત્રં પ્રકાશિષ્યે હિતાય સર્વપ્રાણિનામ્ ॥
ઇતિ ।
અથ બ્રહ્મા સહામ્પતિર્ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષત ।
નમો ઽસ્તુ તે બુદ્ધ મહાનુભાવા પ્રકાશિતં સૂત્રમિદં ત્વયા શુભમ્ । ( અસ્વ્ 136 )
પરિનિર્વૃતસ્ય તવ લોકનાયક રક્ષાં કરિષ્યામિ હ સૂત્રરત્ને ॥
અથ ચત્વારો મહારાજા ભગવન્તં ગાથાભિરધ્યભાષન્ત ।
અહો સુરમ્યં વરસૂત્રરત્નં પ્રકાશિતમ્ ઈદૃશ પશ્ચકાલે ।
..................સૂત્રરત્નં પ્રકાશિતં પશ્યતિ પશ્ચકાલે ॥
સુગતાન વૈ લોકવિનાયકાનાં અહં હિ ધારિષ્યમ્ સૂત્રરત્નમ્ ।
રક્ષાં કરિષ્યામ્યહ સૂત્રરત્નં ઇમવોચદ્ભગવાનાત્તમના ॥
સા ચ સર્વાવતી પર્ષદ્ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દત્ ।
અજિતસેનવ્યકરણનિર્દેશો નામ મહાયાનસૂત્રં સમાપ્તમ્ ॥
દેયધર્મોયં બાલોસિંહેન સાર્ધ ભાર્યાજાજતિત્રન સાર્ધં માતાપિત્રોઃ પરમદુષ્કર્ત્રોઃ સાર્ધં ક્ષીણીએન અખિલોટિએન દિશોટજાજ મઙ્ગલિ.......
ઉત્રયન્નગર્વિદોટિએન વટ્રરિ-ખુશોટિ-ખૂશોગોટિએન સાર્ધં સર્વસત્ત્વૈઃ સર્વ...... ભિર્યત્ર પુણ્ય તદ્ભ......
સર્વસત્ત્વાનામનુત્તરઃ...... સાર્ધં પરમકલ્યાણમિત્રસ્થિરબન્ધુએન । લિસ્વિતમિદં પુસ્તકં ધર્મભાણકનરેન્દ્રદત્તેન ।