આદિત્યહૃદયમ્ · અધ્યાય 1

ૐ
॥ આદિત્યહૃદયમ્ ॥
તતો યુદ્ધપરિશ્રાન્તં સમરે ચિન્તયા સ્થિતમ્।
રાવણં ચાગ્રતો દૃષ્ટ્વા યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્

દૈવતૈશ્ચ સમાગમ્ય દ્રષ્ટુમભ્યાગતો રણમ્।
ઉપાગમ્યાબ્રવીદ્રામમગસ્ત્યો ભગવાન્ ઋષિઃ

રામ રામ મહાબાહો શૃણુ ગુહ્યં સનાતનમ્।
યેન સર્વાનરીન્ વત્સ સમરે વિજયિષ્યસિ

આદિત્યહૃદયં પુણ્યં સર્વશત્રુવિનાશનમ્।
જયાવહં જપેન્નિત્યમ્ અક્ષય્યં પરમં શિવમ્

સર્વમઙ્ગલમાઙ્ગલ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્।
ચિન્તાશોકપ્રશમનમ્ આયુર્વર્ધનમુત્તમમ્

રશ્મિમંતં સમુદ્યન્તં દેવાસુરનમસ્કૃતમ્।
પૂજયસ્વ વિવસ્વન્તં ભાસ્કરં ભુવનેશ્વરમ્

સર્વદેવાત્મકો હ્યેષ તેજસ્વી રશ્મિભાવનઃ।
એષ દેવાસુરગણાઁલ્લોકાન્ પાતિ ગભસ્તિભિઃ

એષ બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ શિવઃ સ્કન્દઃ પ્રજાપતિઃ।
મહેન્દ્રો ધનદઃ કાલો યમઃ સોમો હ્યપાં પતિઃ

પિતરો વસવઃ સાધ્યા હ્યશ્વિનૌ મરુતો મનુઃ।
વાયુર્વહ્નિઃ પ્રજાપ્રાણ ઋતુકર્તા પ્રભાકરઃ

આદિત્યઃ સવિતા સૂર્યઃ ખગઃ પૂષા ગભસ્તિમાન્।
સુવર્ણસદૃશો ભાનુર્હિરણ્યરેતા દિવાકરઃ

હરિદશ્વઃ સહસ્રાર્ચિઃ સપ્તસપ્તિર્મરીચિમાન્।
તિમિરોન્મથનઃ શમ્ભુસ્ત્વષ્ટા માર્તાણ્ડ અંશુમાન્

હિરણ્યગર્ભઃ શિશિરસ્તપનો ભાસ્કરો રવિઃ।
અગ્નિગર્ભોઽદિતેઃ પુત્રઃ શઙ્ખઃ શિશિરનાશનઃ

વ્યોમનાથસ્તમોભેદી ઋગ્યજુઃસામપારગઃ।
ઘનવૃષ્ટિરપાં મિત્રો વિન્ધ્યવીથીપ્લવઙ્ગમઃ

આતપી મણ્ડલી મૃત્યુઃ પિઙ્ગલઃ સર્વતાપનઃ।
કવિર્વિશ્વો મહાતેજાઃ રક્તઃ સર્વભવોદ્ભવઃ॥ ૧૪
નક્ષત્રગ્રહતારાણામધિપો વિશ્વભાવનઃ।
તેજસામપિ તેજસ્વી દ્વાદશાત્મન્ નમોઽસ્તુ તે

નમઃ પૂર્વાય ગિરયે પશ્ચિમાયાદ્રયે નમઃ।
જ્યોતિર્ગણાનાં પતયે દિનાધિપતયે નમઃ

જયાય જયભદ્રાય હર્યશ્વાય નમો નમઃ।
નમો નમઃ સહસ્રાંશો આદિત્યાય નમો નમઃ

નમ ઉગ્રાય વીરાય સારઙ્ગાય નમો નમઃ।
નમઃ પદ્મપ્રબોધાય માર્તાણ્ડાય નમો નમઃ

બ્રહ્મેશાનાચ્યુતેશાય સૂર્યાયાદિત્યવર્ચસે।
ભાસ્વતે સર્વભક્ષાય રૌદ્રાય વપુષે નમઃ

તમોઘ્નાય હિમઘ્નાય શત્રુઘ્નાયામિતાત્મને।
કૃતઘ્નઘ્નાય દેવાય જ્યોતિષાં પતયે નમઃ

તપ્તચામીકરાભાય વહ્નયે વિશ્વકર્મણે।
નમસ્તમોઽભિનિઘ્નાય રુચયે લોકસાક્ષિણે

નાશયત્યેષ વૈ ભૂતં તદેવ સૃજતિ પ્રભુઃ।
પાયત્યેષ તપત્યેષ વર્ષત્યેષ ગભસ્તિભિઃ

એષ સુપ્તેષુ જાગર્તિ ભૂતેષુ પરિનિષ્ઠિતઃ।
એષ એવાગ્નિહોત્રં ચ ફલં ચૈવાગ્નિહોત્રિણામ્

વેદાશ્ચ ક્રતવશ્ચૈવ ક્રતૂનાં ફલમેવ ચ।
યાનિ કૃત્યાનિ લોકેષુ સર્વ એષ રવિઃ પ્રભુઃ

॥ ફલશ્રુતિઃ॥
એનમાપત્સુ કૃચ્છ્રેષુ કાન્તારેષુ ભયેષુ ચ।
કીર્તયન્ પુરુષઃ કશ્ચિન્નાવસીદતિ રાઘવ

પૂજયસ્વૈનમેકાગ્રો દેવદેવં જગત્પતિમ્।
એતત્ ત્રિગુણિતં જપ્ત્વા યુદ્ધેષુ વિજયિષ્યસિ

અસ્મિન્ ક્ષણે મહાબાહો રાવણં ત્વં વધિષ્યસિ।
એવમુક્ત્વા તદાગસ્ત્યો જગામ ચ યથાગતમ્

એતચ્છ્રુત્વા મહાતેજા નષ્ટશોકોઽભવત્તદા।
ધારયામાસ સુપ્રીતો રાઘવઃ પ્રયતાત્મવાન્

આદિત્યં પ્રેક્ષ્ય જપ્ત્વા તુ પરં હર્ષમવાપ્તવાન્।
ત્રિરાચમ્ય શુચિર્ભૂત્વા ધનુરાદાય વીર્યવાન્

રાવણં પ્રેક્ષ્ય હૃષ્ટાત્મા યુદ્ધાય સમુપાગમત્।
સર્વયત્નેન મહતા વધે તસ્ય ધૃતોઽભવત્

અથ રવિરવદન્નિરીક્ષ્ય રામં મુદિતમનાઃ પરમં પ્રહૃષ્યમાણઃ।
નિશિચરપતિસંક્ષયં વિદિત્વા સુરગણમધ્યગતો વચસ્ત્વરેતિ