અધિકરણવસ્તુ · ભાગ 16

થે અધિકરણવસ્તુ
( અધિક્-વ્ 59 ) ઃઅધિકરણશમથવસ્તુનિઃ ( અ 332અ ) ઉદ્દાનમ્
કલહો વિવાદો ઽધિકરણમ્ કિંમૂલં કુશલેન ચ ।
સ્યાદ્ વિવાદો અનધ્હિકરણમ્ વિવાદં કતિભિઃ શમેત ॥
વિવાદં સંમુખં શમયેચ્ છલાકાગ્રહણેન ચ ।
અનવવાદં સંમુખં સ્મૃત્યા અમૂઢવિનયેન ચ ॥
તથૈવ તત્સ્વભાવૈષીયં તૃણપ્રસ્તારકેણ ચ ।
સમગ્રેણ વ સંઘેન કૃત્યાધિકરણં તથા ॥
વ્યુપશમિતવ્યમ્ ઇતિ પ્રોક્તં મહર્ષિણા ॥
થે બુદ્ધ અત્ કપિલવસ્તુ
કિન્ગ્ શુદ્ધોદન લિસ્તેન્સ્ તો બુદ્ધઽસ્ સેર્મોન્સ્
બુદ્ધો ભગવાન્ કપિલવસ્તુનિ વિહરતિ ન્યાગ્રોધારામે; યદા ભગવતા શાક્યાસ્ સત્યેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતાસ્ તસા તે ત્રિર્ ભગવન્તં ઃદર્શનાયઃ ઉપસંક્રમન્તિ; તેષાં ભગવાન્ અભીક્ષ્ણં ધર્મં દેશયતિ; આચરિતમ્ રાજ્ઞઃ શુદ્ધોદનસ્ય શાક્યગણપરિવૃતસ્ય ત્રિર્ ભગવન્તં ઃદર્શનાયઃ ઉપસંક્રમિતુમ્; યાવદ્ અપરેણ સમયેન ભગવાન્ અનેકશતાયાઃ પર્ષદઃ પુરસ્તાન્ નિષણ્ણો ધર્મં દેશયતિ ક્ષૌદ્રં મધ્વ્ ઇવાનેડકમ્; અનેકશતા ચ પર્ષદ્ ભગવતઃ સકાશાન્ ( અધિક્-વ્ 60 ) મધુરમધુરં ધર્મં શૃણોતિ આનિઞ્જ્યમાનૈર્ ઇન્દ્રિયૈઃ; રાજા શુદ્ધોદનો મહત્યા રાજઋદ્ધ્યા મહતા રાજાનુભાવેન શાક્યગણપરિવૃતો ભગવત્સકાશમ્ ઉપસંક્રાન્તો ધર્મશ્રવણાય; સ ધર્મં શ્રુત્વા પ્રક્રાન્તઃ
બુદ્ધઽસ્ દોચ્ત્રિને ઇસ્ અદ્દ્રેસ્સેદ્ અલ્સો તો wઓમેન્.
qઉએએન્ મહાપ્રજાવતી અસ્ક્સ્ કિન્ગ્ શુદ્ધોદન તો પેર્મિત્ શાક્ય wઓમેન્ તો લિસ્તેન્ તો થે દોચ્ત્રિને
તતો મહાનામા શાક્યો ધર્મં શ્રુત્વા ભગવતો ઽન્તિકે પ્રસાદજાતઃ સ્વગૃહં ગતઃ કથયતિ: અહો બુદ્ધ અહો ધર્મ અહો સંઘ સફલો ઽસ્માકં બુદ્ધોત્પાદઃ ઇતિ; મહાનામ્નો ઽગ્રમહિષી કથયતિ: આર્યપુત્ર, કિમ્ એતત્? સ કથયતિ: અદ્ય ભગવતા અનેકશતાયાઃ પર્ષદઃ પુરસ્તાદ્ ઈદૃશી ધર્મો દેશિતો યં શ્રુત્વાનેકૈઃ પ્રાણિશતસહસ્રૈઃ મહાન્ વિશેષો ઽધિગતઃ ઇતિ; સા કથતતિ: આર્યપુત્ર, યત્ કથયસિ સફલો ઽસ્માકં બુદ્ધોત્પાદ ઇતિ સત્યમ્ એતત્; સફલ એવ યુષ્માકં બુદ્ધોત્પાદો નાસ્માકમ્; કિં કારણમ્? યસ્માત્ પુરુષાણામ્ અર્થાય ભગવાન્ બુદ્ધો લોક ઉત્પન્નો ન સ્ત્રીણામ્; સ કથયતિ: ભદ્રે, મૈવં કથય; સર્વસત્વહિતાનુકમ્પી ભગવાન્; ગચ્છત યૂયમ્ અપિ, ભગવતો ઽન્તિકાદ્ ધર્મં શૃણુત; સા કથયતિ: દેવઃ શાક્યગણપરિવૃતસ્ ત્રિર્ ભગવન્તં દર્શનાયોપસંક્રામતિ; વયં જિહ્રેમ સંમુખં દેવસ્ય પુરસ્તાદ્ ( અ 332બ્ ) ધર્મં શ્રોતુમ્; તદ્ યદિ દેવ એકં વારં વારં ગચ્છેદ્ પૂર્વાહ્ણારમ્ભે વયમ્ અપ્ય્ અપરાહ્ણે ભગવતો ઽન્તિકાદ્ ધર્મં શૃણુયામઃ; મહાનામા શાક્યઃ સંલક્ષયતિ: ગચ્છામિ, દેવં પ્રબોધયામિ ઇતિ; પુનઃ સંલક્ષયતિ: દુઃખં સ્વદારાણામ્ અર્થાય દેવો વિજ્ઞાપ્યતે; મહાપ્રજાવતી દેવસ્ય બહુમતા; તસ્યાઃ શ્રોતવ્યં યત્ કર્તવ્યં મન્યતે; તસ્યા એતમ્ અર્થં નિવેદયામિ ઇતિ; સ યેન મહાપ્રજાવતી ગૌતમી તેનોપસંક્રાન્તઃ; ઉપસંક્રમ્ય મહાપ્રજાવત્યા ( અધિક્-વ્ 61 ) ગૌતમ્યા એતમ્ અર્થં નિવેદયિતવાન્; સા કથયતિ: એવં ભવતુ, દેવં પ્રબોધયામિ ઇતિ; તતો મહાનમ્ના ગૃહપતિના ગૃહં ગત્વા શાક્યાયનીનામ્ આરોચિતમ્; તતઃ તાઃ શાક્યાયિન્યાઃ અન્યાશ્ ચ યેન મહાપ્રજાવતી ગૌતમી તેનોપસંક્રાન્તાઃ; ઉપસંક્રમ્ય મહાપ્રજાવતીં ગૌતમીમ્ ઇદમ્ અવોચન્: યત્ ખલુ ગૌતમિ જાનીયાઃ, શ્રુતમ્ અસ્માભિર્ ભગવાન્ અનેકશતાયાઃ પર્ષદઃ પુરસ્તાન્ મધુરમધુરં ધર્મં દેશયતિ ક્ષૌદ્રમ્ મધ્વ્ ઇવાનેડકમ્, અનેકશતા ચ પર્ષદ્ ભગવતઃ સકાશાન્ મધુરમધુરં ધર્મં શૃણોતિ આનિઞ્જ્યમાનૈર્ ઇન્દ્રિયૈઃ ઇતિ; તદ્ ઇચ્છામો વયમ્ અપિ ભગવતો ઽન્તિકાદ્ ધર્મં શ્રોતુમ્; અસ્માકમ્ અર્થં દેવં વિજ્ઞાપય યથા દેવઃ પૂર્વાહ્ણે ભગવત્સકાશમ્ ઉપસંક્રામતિ વયમ્ અપ્ય્ અપરાહ્ણે; સા કથયતિ: ભગિન્યઃ, શોભનં યુષ્માભિશ્ ચિત્તમ્ ઉત્પાદિતમ્, તિષ્ઠત મુહૂર્તમ્ યાવદ્ રાજાનં શુદ્ધોદનમ્ અવલોકયામિ ઇતિ;
અથ મહાપ્રજાવતી ગૌતમી યેન રાજા શુદ્ધોદનસ્ તેનોપસંક્રાન્તા; ઉપસંક્રમ્ય રાજાનં શુદ્ધોદનમ્ ઇદમ્ અવોચત્; યત્ ખલુ દેવ જાનીયાઃ, શ્રુતં મયા ભગવાન્ અનેકશતાયાઃ પર્ષદઃ પુરસ્તાન્ નિષણ્ણો મધુરમધુરં ધર્મં દેશયતિ ક્ષૌદ્રં મધ્વ્ ઇવાનેડકમ્; અનેકશતા ચ પર્ષદ્ ભગવતો ઽન્તિકાદ્ ધર્મં શૃણોતિ આનિઞ્જ્યમાનૈર્ ઇન્દ્રિયૈર્ ઇતિ; શાક્યાનિકાભિર્ અપ્ય્ એવં શ્રુતમ્, આકાંક્ષન્તિ ધર્મં શ્રોતુમ્; તદ્ અર્હસિ દેવ પૂર્વાહ્ણે ભગવત્સકાશમ્ ઉપસંક્રમિતુમ્; અહમ્ અપિ શાક્યાનિકા આદાય ભગવત્સકાશમ્ અપરાહ્ણે ઉપસંક્રમિષ્યામિ; યત્ કારણમ્? તાઃ પૂર્વાહ્ણે ગૃહવ્યાપારવ્યાપૃતાઃ ન લભન્તે ઃઽવકાશંઃ ભગવત્સકાશમ્ ઉપસંક્રમિતુમ્ ઇતિ; આચરિતં રાજ્ઞઃ શુદ્ધોદનસ્ય યદા મહાપ્રજાવતી ગૌતમી આજ્ઞાં દદાતિ ઉદ્દણ્ડશરીરો ઽવતિષ્ઠતે, તાવચ્ ચ રાજા ઃનઃ નિષીદતિ યાવન્ મહાપ્રજાવત્યા આજ્ઞાદાનમ્ અનુષ્ઠિતં ભવતિ ઇતિ; સ પ્રણતશિરા કથયતિ; ગૌતનિ, એનં ભવતુ ઇતિ( અધિક્-વ્ 62 )
ઇન્સ્તન્ચેસ્ ઓf fએમલે વનિત્ય્ અન્દ્ થે સ્તોર્ય્ ઓત્ થે મૈદ્-સેર્વન્ત્ રોહિકા

તતો મહાપ્રજાવતી ગૌતમી પઞ્ચભિઃ શાક્યાનીશતૈઃ પરિવૃતા ન્યગ્રોધારામં ગતા ભગવતઃ સકાશાદ્ ધર્મં શ્રોતુમ્; યાવન્ મહાનાંનઃ શાક્યસ્ય પત્ની સર્વાલંકારવિભૂષિતયા સાર્ધં ગતા; રૂપયૌવનવતી સર્વાલંકારવિભૂષિતા ચ અવીતરાગમનાંસ્ય્ આક્ષેપ્તુમ્ આરબ્ધા; સા આયુશ્મતા આનન્દેન દૃષ્ટા ઉક્તા ચ: ભગિનિ, ત્વં તાવત્ પ્રકૃત્યૈવાભિરૂપા દર્શનીયા પ્રાસાદિકા; કિમઙ્ગ પુનઃ સર્વાલંકારવિભૂષિતા; ન શોભનં ત્વયા કૃતં યદ્ અલંકારં પ્રાવૃત્યાગતા; નૈતે મહાત્માનઃ ( અ 333અ ) સર્વ એવ વીતરાગાઃ ઇતિ; સા એવમ્ ઉક્તા લજ્જાપરિગતહૃદયા અવાઙ્મુખી એકાન્તે ઽપક્રમ્ય તમ્ અલંકારમ્ અપનીય ચિન્તાપરા વ્યવસ્થિતા; તસ્યા રોહકા નામ પ્રેષ્યદારિકા; તસ્યા સાર્ધમ્ આગતા ધર્મશ્રવણાર્થિની; સા તયાહૂય ઉક્તા: ગચ્છ રોહિકે ઇદમ્ અલંકારં સ્થાપયિત્વા આગચ્છ ઇતિ; સા ત્વરિતગતિપ્રચારતયા ગૃહે સ્થાપયિત્વા આગતા; તતો મહાપ્રજાવતી ગૌતમી પઞ્ચશતપરિવારા ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણા; ભગવાંશ્ ચ ધર્મં દેશયિતુમ્ આરબ્ધઃ; યાવદ્ અન્યતરા શાક્યકુમારિકા તસ્મિન્ ધર્મે દેશ્યમાને કર્ણાવસક્તં મુક્તાહારં મુહુર્ ઃમુહુઃઃ પ્રેક્ષતે, પાનિના ચ પરામૃશતિ; તતો ભગવાન્ અનિત્યતાપ્રતિસંયુક્તં ધર્મં દેશયિતુમ્ આરબ્ધઃ; તથાપિ સા નાવતિષ્ઠતે, પ્રેક્ષતે એવ મુક્તાહારમ્; અદ્રાક્ષીન્ મહાનામ્નો ઽગ્રમહિષી તાં શાક્યકુમારિકાં કર્ણાવસક્તં મુક્તાહારે મુહુર્ મુહુઃ પ્રેક્ષમાણામ્; દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ અસ્યા એતદ્ અભવત્: કિમ્ ઇયં તપસ્વિની એવમ્ અનિત્યેષુ સંસ્કારેષુ દેશ્યમાનેષુ મુક્તાહારે ઽત્યર્થં અધ્યવસિતા મુહુર્ મુહુઃ પ્રેક્ષતે; યદિ મદીયં મુક્તાહારં પશ્યેત્ સર્વમદા અસ્યા વિગચ્છેયુઃ ઇતિ વિદિત્વા પ્રેષ્યદારિકાં રોહિકામ્ આમન્ત્રયતે: ગચ્છ મદીયં મુક્તાહારં શીઘ્રમ્ આનય ઇતિ; તસ્યા ધર્મશ્રવણાવર્જિતમનસાયા એતદ્ અભવત્: હા કષ્ટમ્ મમેદૃશે ધર્મે દેશ્યમાને સ્વામિન્યા આજ્ઞા દત્તા: ધર્માન્તરાયો જાતઃ, સર્વથા કષ્ટો દાસભાવઃ ઇતિ વિદિત્વા દુઃખદૌર્મનસ્યાહતા: ગથાં ચ ભાષતે:
ધિગ્ દાસભાવ બહુદુઃખપરસ્વધીનં
ધિગ્ જીવિતં મમ પુરાકૃતકર્મલબ્ધમ્ ।( અધિક્-વ્ 63 )
દ્રષ્ટું હિ યા જિનમુખં ન લભે ઽદ્ય પાદં
શ્રોતું ચ ધર્મમ્ અમલમ્ સુગતસ્ય તસ્ય ॥
ઇતિ; અથ ભગવત એતદ્ અભવત્: ઇયં રોહિકા દારિકા પૂર્વબુદ્ધેષુ કૃતાધિકારિકા કિં ત્વ્ અલ્પાયુસ્કા; ઉદ્ધર્તવ્યા ઇયં સંસારચારકાદ્ ઇતિ વિદિત્વા ઋદ્ધ્યા ગાથં ભૂર્જપત્રે આલિખ્ય દત્તવાન્
ઉત્પન્નસ્ય વિનાશં હિ જ્ઞાત્વા કાલ્યાણિ જન્મનિ ।
યત્નમ્ આસ્થાય કલ્યાણં શ્રોતવ્યં મમ ભાષિતમ્ ॥
ઇતિ; અથ રોહિકા દારિકા હૃષ્ટા તુષ્ટા પ્રીતિસૌમનસ્યજાતા ગાથાં ભાષતે; બુદ્ધાલમ્બનેનૈવ ચેતસા સંપ્રસ્થિતા
ન પ્રણશ્યન્તિ કર્માણ્ય્ અપિ કલ્પશતૈર્ અપિ ।
સામગ્રીં પ્રાપ્ય કાલં ચ ફલન્તિ ખલુ દેહિનામ્ ॥
ઇતિ; અલ્પાયુષ્કાયાઃ કર્મણઃ સામગ્રી પ્રાપ્તા; ગવા તરુણવત્સયા જીવિતાદ્ વ્યપરોપિતા; સા ભગવતો ઽન્તિકે ચિત્તમ્ અભિપ્રસાદ્ય કાલગતા
થે સ્તોર્ય્ ઓf મુક્તિકા, થે દૌઘ્તેર્ ઓf કિન્ગ્ ઓf સિંહલ, અન્દ્ થે પોર્ત્રૈત્ ઓf થે બુદ્ધ
સિંહલદ્વીપે સિંહલરાજ્ઞો ઽગ્રમહિષ્યા કુક્ષાવ્ ઉપપન્ના; યમ્ એવ દિવસં પ્રતિસંધિર્ ગૃહીતસ્ તમ્ એવ દિવસં મુક્તાવર્ષં પતિતમ્; રાજ્ઞા નૈમિત્તિકાન્ આહૂય પૃષ્ટાઃ; તે ઊચુઃ: દેવ, અસ્ય સત્વસ્યાનુભાવો યો ઽયં દેવ્યાઃ કુક્ષાવ્ ઉપપન્નઃ ઇતિ; યાવદ્ અસાવ્ ઉપસ્થીયતે શીતે શીતોપકરણૈર્ ઉષ્ણે ઉષ્ણોપકરણૈર્ વૈદ્યપ્રજ્ઞપ્તૈર્ આહારૈર્ નાતિતિક્તૈર્ નાત્યમ્લૈર્ નાતિલવણૈર્ નાતિમધુરૈર્ નાતિકટુકૈર્ નાતિકષાયૈસ્ તિક્તામ્લલવણામધુરકટુકકષાય્વિવર્જિતૈર્ ( અ 333બ્ ) આહારૈર્ હારાર્ધહારવિભૂષિતગાત્રી અપ્સરા ઇવ નન્દનવનવિચારિણી મઞ્ચાન્ મઞ્ચં પીઠાત્ પીઠમ્ અનવતરન્તી અધરાં ભૂમિં, ન ચાસ્યા કિંચિદ્ અમનોજ્ઞાં શબ્દશ્રવણમ્ યાવદ્ એવ ગર્ભસ્ય પરિપાકાય; સા અષ્ટાનાં વા નવાનાં વા માસાનામ્ અત્યયાત્ પ્રસૂતા; દારકા જાતા અભિરૂપા દર્શનીયા પ્રાસાદિકા; યમ્ અપિ દિવસં જાતા તમ્ અપિ દિવસં મુક્તાવર્ષં પતિતમ્; રાજા સંલક્ષયતિ: યદિ દારકાયા અનુભાવાન્ મુક્તાવર્ષં નિપતિતમ્ અસ્યા એવ મુક્તા ભવન્તુ ઇતિ; તેન તસ્યા ( અધિક્-વ્ 64 ) એવ પ્રતિપાદિતાઃ; તતઃ ત્રીણિ સપ્તકાન્ય્ એકવિંશતિદિવસાન્ વિસ્તરેણ જાતિમહં કૃત્વા નામધેય્ં વ્યવસ્થાપ્યતે: કિં ભવતુ દારિકાયા નામ ઇતિ; અમાત્યા કથયન્તિ: યસ્માદ્ અસ્યાઃ પુણ્યાનુભાવેન મુક્તાવર્ષં પતિતં તસ્માદ્ ભવતુ દારિકાયા મુક્તા ઇતિ નામ ઇતિ; તસ્યા મુક્તા ઇતિ નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્; મુક્તા દારિકા અષ્ટાભ્યો ધાત્રીભ્યો દત્તા, દ્વાભ્યમ્ અંસધાત્રીભ્યામ્, દ્વાભ્યં ક્ષીરધાત્રીભ્યામ્, દ્વાભ્યાં મલધાત્રીભ્યામ્, દ્વાભ્યાં ક્રીડનિકાધાત્રીભ્યમ્; સા અષ્ટાભિર્ ધાત્રીભિર્ ઉન્નીયતે વર્ધ્યતે ક્ષિરેણ દધ્ના નવનીતેન સર્પિષા સર્પિર્મણ્ડેન અન્યૈશ્ ચોત્તપ્તોત્તપ્તૈર્ ઉપકરણવિશેષૈર્ આશુ વર્ધતે હ્રદસ્થમ્ ઇવ પઙ્કજમ્; યસા મહતી સંવૃત્તા તદા સ્વકુલવંશાનુરૂપેણાચારવિહારેણ સાન્તર્જનસ્ય રાજ્ઞઃ અત્યર્થં બહુમતા સંવૃત્તા; યાવદ્ અપરેણ સમયેન શ્રાવસ્તેયા વણિજઃ સામુદ્રં યાનપાત્રં પ્રતિપાદ્ય મહાસમુદ્રમ્ અવતીર્ણા ધનહારકાઃ; તે સંસિદ્ધયાનપાત્રા વાયુવશાત્ સિંહલદ્વીપમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ;

તતો ભાણ્ડં પ્રતિશામ્ય રાજકુલસ્ય નાતિદૂરે આવસિતાઃ; તે રાત્ર્યાઃ પ્રત્યુષસમયે ઉદાનાન્ પારાયણાન્ સત્યદૃશઃ સ્થવિરગાથાઃ સ્થવિરીગાથાઃ શૈલગાથા મુનિગાથા અર્થવર્ગીયાણિ વિસ્તરેણ સ્વાધ્યાયિતુમ્ આરબ્ધાઃ; મુક્તિકયા ભવનાવસ્થયા વાતાયનેન શ્રુતમ્; તતસ્ તયા રાજ્ઞે નિવેદિતમ્: દેવ, મધ્યદેશાભ્યાગતા વણિજઃ શોભનમ્ ગાયન્તે ઇતિ; રાજ્ઞા અમાત્યાનામ્ આજ્ઞા દત્તા: ભવન્ત આહૂયતાં ગાયનકાઃ ઇતિ; તે આહૂયત; મુક્તિકા કથતતિ: ગાયન્તુ ભવન્તઃ, શૃણુમઃ કીદૃશં મધ્યદેશે ગાન્ધર્વમ્ ઇતિ; તે કથયન્તિ: દેવિ, ન વયં ગાન્ધર્વિકાઃ, વણિજો વયં શ્રાવસ્તેયા વાયુવશાદ્ ઇહાગતાઃ, અસ્માભિ રાત્ર્યાઃ પ્રત્યુષસમયે બુદ્દ્ધવચનં પઠિતમ્ ઇતિ; મુક્તિકયા બુદ્ધ ઇતિ અશ્રુતપૂર્વં ઘોષં શ્રુત્વા સર્વરોમકૂપાન્ય્ આહૃષ્ટાનિ; સા કુતૂહલજાતા પૃચ્છતિ: ભવન્તઃ કો ઽયં બુદ્ધો નામ ઇતિ; તે વિસ્તરેણ બુદ્ધમાહાત્મ્યં વર્ણયિતુમ્ આરબ્ધાઃ: દેવિ, શાક્યાનં કુમાર ઉત્પન્નઃ અનુહિમત્પાર્શ્વે ( અધિક્-વ્ 65 ) નદ્યા ભગીરથ્યાસ્ તીરે કપિલસ્ય ઋષેર્ આશ્રમપદસ્ય નાતિદૂરે; સ બ્રાહ્મણૈર્ નૈમિત્તિકૈર્ વિપઞ્ચનકૈર્ વ્યાકૃતઃ, સચેદ્ ગૃહી આગારમ્ અધ્યાવત્સ્યતિ રાજા ભવિષ્યતિ ચક્રવર્તી ચાતુરન્તાં વિજેતા ધર્મિકો ધર્મરાજા સપ્તરત્નસમન્વાગતઃ; તસ્ય ઇમાન્ય્ એવંરૂપાણિ સપ્તરત્નાનિ ભવિષ્યન્તિ તદ્યથા ચક્રરત્નં હસ્તિરત્નં ( અ 334અ ) અશ્વરત્નં મણિરત્નં સ્ત્રીરત્નં ઃગૃહપતિરત્નંઃ પરિણાયકરત્નમ્ એવ સપ્તમમ્; પૂર્ણં ચાસ્ય ભવિષ્યતિ સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનામ્; સ ઇમામ્ એવ સમુદ્રપર્યન્તાં મહાપૃથિવીમ્ અખિલામ્ અકણ્ટકામ્ અનુત્પાતામ્ અદણ્ડેનાશસ્ત્રેણ ધર્મેણ સમેનાભિનિર્જિત્યાધ્યાવત્સ્યતિ; સચેત્ કેશશ્મશ્રૂ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિષ્યતિ તથાગતો ભવિષ્યત્ય્ અર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો વિઘુષ્ટશબ્દો લોકે; સ એવ બુદ્ધો નામ ઇતિ; મુક્તિકા કથયતિ: યદા યુષ્માકં ગમનદેશકાલસ્ તદા મમ નિવેદયિષ્યથ; તે કથયન્તિ: એવં દેવિ ભવતુ, નિવેદયિષ્યામઃ; યાવત્ તેષાં ગમનદેશકાલઃ પ્રત્યુપસ્થિતઃ; તૈર્ મુક્તિકાયા
નિવેદિતમ્; તયા ભગવતિ લેખો લિખિતઃ:
અસુરદેવમનુષ્યનમઃકૃત
જનનરોગભયાદ્ અભિનિઃસૃત ।
વિપુલકીર્તિયશઃપ્રસૃત પ્રભો
અમૃતભાગમ્ ર્ષે અતુલં દદ ॥
ઇતિ; અથ તે વણિજસ્ તં લેખમ્ આદાયાનુપૂર્વેણ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ; માર્ગશ્રમં પ્રતિવિનોદ્ય યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રાન્તાઃ; ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વાઇકાન્તે નિષણ્ણાઃ; શ્રાવસ્તેયાઃ વણિજઃ ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોદન્: સિંહલદ્વીપે ભદન્ત સિંહલરાજ્ઞો દુહિતયા ભગવતઃ અયં લેખો ઽનુપ્રેષિતઃ; ભગવતા મુક્તિકાયા વિનયકાલં જ્ઞાત્વા સ્વયમ્ એવ ગૃહીત્વા વાચિતઃ; વાચયિત્વા કથયતિ: યદા યુષ્માકં પુનર્ ગમનં ભવતિ તદા મમાવેદયિષ્યથ; એવં ભદન્ત ઇતિ તે વણિજો ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તાઃ; તતઃ પણ્યં વિક્રીય પ્રતિપણ્યમ્ આદાય ભગવત્સાકાશમ્ ઉપસંક્રાન્તાઃ; કથયન્તિ: ભગવન્ વયં સંપ્રસ્થિતાઃ આજ્ઞાં પ્રયચ્છ ઇતિ કિમ્ અસ્માભિર્ મુક્તિકા વક્તવ્યા ઇતિ; ભગવાન્ આહ: સુપરિકર્મકૃતં પટમ્ આનયત ચિત્રકરાંશ્ ચ ઇતિ; તૈઃ પટ ઉપનામિતઃ ચિત્રકરાશ્ ચાહૂતાઃ; ભગવાન્ આહ: તથાગતપ્રતિમાં પટે લેખયત; ચિત્રકતા આરબ્ધા ( અધિક્-વ્ 66 ) બુદ્ધપ્રતિમાં લિખિતુમ્; ન શક્નુવન્તિ ભગવતશ્ ચિત્રકરા અનેકપુણ્યશતનિર્જાતં તથાગતપ્રતિબિમ્બકમ્ અભિનિર્વર્તિતુમ્; ભગવાન્ આહ: ઉપનામયત પાટમ્, પ્રભામ્ ઉત્સૃજામિ ઇતિ; તૈઃ પટ ઉપનામિતઃ, ભગવતા પ્રભા ઉત્સૃષ્ટા; ચિત્રકરૈર્ નાનારઙ્ગૈઃ પૂરિતા; તતો ભગવતા પ્રતિમાયા અધસ્તાત્ ત્રીણિ શરણગમનાનિ પઞ્ચ શિક્ષાપદાનિ દ્વાદશાઙ્ગઃ પ્રતીત્યસમુત્પાદઃ અમુલોમપ્રતિલોમઃ આર્યાષ્ટાઙ્ગશ્ ચ માર્ગો લિખિતઃ, ઉપરિષ્ટાદ્ દ્વે ગાથે
આરભધ્વં નિષ્ક્રામત યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને ।
ધુનીત મૃત્યુનઃ સૈન્યં નડાગારમ્ ઇવ કુઞ્જરઃ ॥

યો હ્ય્ અસ્મિન્ ધર્મવિનયે ઽપ્રમત્તશ્ ચરિષ્યતિ ।
પ્રહાય જાતિસંસારં દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ ॥
ઇતિ; સિંહલરાજસ્ય ચ લેખો લિખિતઃ; મયા મુક્તિકાયાઃ પટે અભિલિખિતં પ્રાભૃતમ્ અનુપ્રેષિતમ્; ત્વયા વિસ્તીર્ણાવકાશે પૃથિવીપ્રદેશે સિંહલદ્વીપનિવાસિનં જનકાયં સંનિપત્ય મહતા સત્કારેણાયં ( અ 334બ્ ) પટ ઉદ્ઘાટયિતવ્યઃ; તે ચ વણિજઃ સંદિષ્ટાઃ; યદિ મુક્તિકા પૃચ્છતિ કિમ્ ઇદમ્ ઇતિ વક્તવ્યા અયં તસ્ય ભગવતો રૂપકાય ઇતિ; યદિ પૃચ્છતિ; ઇદમ્ અધસ્તાત્ કિમ્ ઇદમ્ ઇતિ વક્તવ્યા: ઇમાનિ ત્રીણિ શરણગમનાનિ પઞ્ચ શિક્ષાપદાનિ અનુલોમપ્રતિલોમઃ પ્રતીત્યસમુત્પાદો જગતઃ પ્રવૃત્તિર્ ઃનિવૃત્તિશ્ ચઃ; અયમ્ અસ્યાધિગમ આર્યાષ્ટાઙ્ગો માર્ગઃ ઇતિ; યદિ કથયતિ: ઇદમ્ ઉપરિષ્ટાત્ કિમ્ ઇદમ્ ઇતિ વક્તવ્યા: ઉત્સાહય, શરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહીત્વા ઇમમ્ અનુલોમપ્રતિલોમં દ્વાદશાઙ્ગપ્રતીત્યસમુત્પાદં વ્યવલોક્ય વીર્યમ્ આરભતે; સ અમૃતાધિગમં માર્ગમ્ અવાપ્ય સર્વદુઃખાદ્ વિમુચ્યતે ઇતિ; એવં ભદન્ત ઇતિ તે વણિજો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તાઃ; તતઃ કૃતકુતૂહલમઙ્ગલસ્વસ્ત્યયનાઃ સિંહલદ્વીપગમનીયં પણ્યમ્ આદાય અનુપૂર્વેણ સિંહલદ્વીપમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ; મર્ગશ્રમં પ્રતિવિનોદ્ય રાજ્ઞઃ સકાશમ્ ( અધિક્-વ્ 67 ) ઉપસંક્રાન્તાઃ; પાદયોર્ નિપત્ય લેખં સમર્પિતવન્તઃ; રાજ્ઞા લેખો વાચિતઃ; વાચયિત્વા તન્ નગરમ્ અપગતપાષાણશર્કરકઠલ્લકં વ્યવસ્થાપિતં ચન્દનવારિપરિષિક્તં ઉચ્છ્રિતધ્વજપતાકમ્ આમુક્તપટ્ટદામકલાપં સુરભિધૂપઘટિકોપનિબદ્ધં નાનાપુષ્પાવકીર્ણમ્; સિમ્હલદ્વીપનિવાસી જનકાયઃ સંનિપતિતઃ; તતો મહતા સત્કારેણ નગરમધ્યે ચતૂરત્નમયં સિંહાસનં પ્રજ્ઞપ્ય પટ ઉદ્ઘાટિતઃ; મહાજનકાયેન નમો બુદ્ધાય નમો બુદ્ધાય ઇત્ય્ ઉચ્ચૈર્ નાદો મુક્તઃ; તતો મુક્તિકા રાજકુમારી તીવ્રપ્રસાદાવર્જિતહૃદયા આહૃષ્ટરોમકૂપા અશ્રુપર્યાકુલેક્ષણા પાદયોર્ નિપત્ય તાન્ વણિજઃ પૃચ્છતિ;
ભવન્તઃ કિમ્ ઇદમ્? તે આખ્યાતુમ્ આરબ્ધાઃ: ઇદં તસ્ય ભગવતો રૂપકાયઃ; ઇદમ્ અધસ્તાત્ કિમ્? ત્રીણિ શરણગમનાનિ પઞ્ચ શિક્ષાપદાનિ ઇદમ્, અનુલોમપ્રતિલોમઃ પ્રતીત્યસમુત્પાદો જગતઃ પ્રવૃત્તિશ્ ચ નિવૃત્તિશ્ ચ; અયમ્ અમૃતાધિગમ આર્યાષ્ટાઙ્ગો માર્ગઃ; ઇદમ્ ઉપરિષ્ટાત્ કિમ્: અભ્યુત્સાહય, શરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહીત્વા ઇમમ્ અનુલોમપ્રતિલોમં દ્વાદશાઙ્ગપ્રતીત્યસમુત્પાદં વ્યવલોક્ય વીર્યમ્ આરભતે, સ અમૃતાધિગમં માર્ગમ્ અવાપ્ય સર્વદુઃખાદ્ વિમુચ્યતે ઇતિ; તતો મુક્તિકા દ્વાદ્શાઙ્ગં પ્રતીત્યસમુત્પાદં અનુલોમપ્રતિલોમમ્ ચિન્તયિતુમ્ આરબ્ધા યાવત્ ત્રિપરિવર્તં ન કરોતિ; તાવત્ તયા વિંશતિશિખરસમુદ્ગતં સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં જ્ઞાનવ્રજેણ ભિત્વા સ્રોતઆપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્; સા દૃષ્ટસત્યા ગાથા ભાષતે દૂરસ્થિતેન બુદ્ધેન પ્રજ્ઞાચક્ષુર્ વિશોધિતઃ ।
નમસ્ તસ્મૈ સુવૈદ્યાય ચિકિત્સા યસ્યેદૃશી ॥
દૂરસ્થિતેન બુદ્ધેન દૃષ્ટિશલ્યઃ સમુદ્ધૃતઃ ।
નમસ્ તસ્મૈ સુવૈદ્યાય દૃષ્ટિશલ્યાપહારિણે ॥
ઇતિ; ગાથા ભાષિત્વા તાન્ વણિજાન્ ઇદમ્ અવોચત્: ભવન્તો યદા યૂયં ગચ્છત તદા રોચયિષ્યથ ઇતિ; તતસ્ તે પણ્યમ્ વિસર્જયિત્વા પ્રતિપણ્યમ્ આદાય મુક્તિકાયા સકાશમ્ ઉપસંક્રાન્તાઃ; ( અ 335અ ) દેવિ, વયં સંપ્રસ્થિતાઃ, આજ્ઞાપય કિમ્ અસ્માભિઃ કરણીયમ્ ઇતિ; સા કથયતિ; મમ વચનેન ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિતવ્યૌ અલ્પાબાધતાં ચ પ્રષ્ટવ્યો ઽલ્પાતઙ્કતાં ચ લઘૂત્થાનતાં ચ યાત્રામ્ ચ બલં ચ સુખં ચાનવદ્યતાં ચ સ્પર્શવિહારતાં ચ; ( અધિક્-વ્ 68 ) એવં ચ વક્તવ્યો: યદ્ ભદન્ત કલ્યાણમિત્રેણ કરણીયમ્ ભગવતા તત્ કૃતમ્; મયા ભગવન્તં કલ્યાણમિત્રમ્ આગમ્યોદ્ધૃતો નરકતિર્યક્પ્રેતેભ્યઃ પાદઃ, પ્રતિષ્ઠિતો દેવમનુષ્યેષુ, પર્યન્તીકૃતઃ સંસારઃ, ઉચ્છોષિતા રુધિરાશ્રુસમુદ્રાઃ, લઙ્ઘિતા અસ્થિપર્વતાઃ, અનાદિકાલોપચિતમ્ સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં જ્ઞાનવ્રજેણ ભિત્વા સ્રોતઆપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્; અભિક્રાન્તાહં ભદન્ત અભિક્રાન્તા; એષાહં ભગવન્તં શરણં ગચ્છામિ ધર્મં ચ ભિક્ષુસઙ્ઘં ચ; ઉપાસિકાં ચ સંધારય અદ્યાગ્રેણ યાવજ્જીવં પ્રાણોપેતાં શરણાગતામ્ અભિપ્રસન્નામ્ ઇતિ; ઇદં ચ મુક્તાપ્રસ્થત્રયં નયત એકં ભ્દ્ધાય એકં ધર્માય એકં સંઘાય ઇતિ; તતસ્ તે વણિજઃ પણ્યાદાનમ્ સંદેશં ચાદાય સંપ્રસ્થિતાઃ; અનુપૂર્વેણ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ; માર્ગશ્રમં પ્રતિવિનોદ્ય ભગવત્સકાશમ્ ઉપસંક્રાન્તાઃ; પાદયોર્ નિપત્ય યથાસંદિષ્ટં સમાખ્યાય ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચન્: ઇદં ભદન્ત મુક્તાપ્રસ્થત્રયં મુક્તિકયા પ્રેષિતમ્, એકં બુદ્ધાય એકં ધર્માય એકં સંઘાય ઇતિ; આયુષ્મન્ આનન્દો ભગવન્તં પૃચ્છતિ: કુત્ર ભદન્ત પ્રાભૃતમ્ આગતમ્; ભગવાન્ આહ: દૃષ્ટા ત્વયા આનન્દ મહાનામ્નઃ શાક્યસ્ય પ્રેષ્યદારિકા રોહિકા નામ મમાન્તિકાત્ ધર્મં શ્રુત્વા પ્રક્રાન્તા; અન્તર્માર્ગે ચ ગવા તરુણવત્સયા જીવિતાદ્ વ્યપરોપિતા? દૃષ્ટા, ભદન્ત; સા મમાન્તિકે ચિત્તમ્ અભિપ્રસાદ્ય કાલગતા; સિંહલદ્વીપે સિંહલરાજસ્ય દુહિતા સંવૃત્તા મુક્તિકા નામ; દૃષ્ટસત્યયા તયા એતત્ પ્રાભૃતમ્ અનુપ્રેષિતમ્; અતો યો બુદ્ધસ્ય ભાગસ્ તેન ગન્ધકુટ્યાં પ્રલેપં દદત; યો ધર્મસ્ય સ ધર્મધરાણાં પુદ્ગલાનામ્; યઃ સંઘસ્ય તં સમગ્રઃ સંઘો ભજયતુ
ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુઃ: કિં ભદન્ત મુક્તિકા કર્મ કૃતં યેન દાસી સંવૃત્તા, કિં કર્મ કૃતં યેન આઢ્યે રાજકુલે પ્રત્યાજાતા, સત્યદર્શનં ચ કૃતમ્? ઇતિ; ભગવાન્ આહ: મુક્તિકયૈવ ભિક્ષવઃ કર્માણિ કૃતાન્ય્ ઉપચિતાનિ લબ્ધસંભારણિ પરિણતપ્રત્યયાન્ય્ ઓઘવત્ પ્રત્યુપસ્થિતાનિ અવશ્યભાવીનીતિ મુક્તિકયા કર્માણિ કૃતાન્ય્ ઉપચિતાનિ કો ઽન્યઃ પ્રત્યનુભવિષ્યતિ? ન ભિક્ષવઃ કર્માણિ કૃતાન્ય્ ઉપચિતાનિ બાહ્યે પૃથિવીધાતૌ વિપચ્યન્તે નાબ્ધાતૌ ઃન તેજોધાતાઉઃ ન વાયુધાતાવ્ અપિ તૂપાત્તેષુ સ્કન્ધધાત્વાયતનેષુ કર્માણિ કૃતાનિ વિપચ્યન્તે શુભાન્ય્ અશુભાનિ ચ ( અધિક્-વ્ 69 )
ન પ્રણશ્યન્તિ કર્માણ્ય્ અપિ કલ્પશતૈર્ અપિ ।
સામગ્રીં પ્રાપ્ય કાલં ચ ફલન્તિ ખલુ દેહિનાં ॥
થે સ્તોર્ય્ ઓf થે wઇfએ ઓf થે ગુઇલ્દ્-લેઅદેર્
(ચોન્ચેર્નિન્ગ્ અ પ્રેવિઓઉસ્ લિfએ ઓf મુક્તિકા)
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽસ્મિન્ન્ એવ ભદ્રકે કલ્પે વિંશતિવર્ષસહસ્રાયુષિ પ્રજાયાં કાશ્યપો નામ શાસ્તા લોક ઉદપાદિ વિદ્યાચરણસંપન્નઃ સુગતો ( અ 335બ્ ) લોકવિદ્ અનુત્તરઃ પુરુષદામ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવમનુષ્યાણાં બુદ્ધો ભગવાન્; સકલં બુદ્ધકાર્યં કૃત્વા ઇન્ધનક્ષયાદ્ ઇવાગ્નિર્ વારાણસ્યાં નિરુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વૃતઃ; તસ્ય કૃકિણા રાજ્ઞા સર્વગન્ધકાષ્ઠૈશ્ ચિતાં ચિત્વા મહતા સત્કારેણ ધ્યાપિતઃ; સા ચિતા ક્ષીરેણ નિર્વાપિતા; તાન્ય્ અસ્થીનિ સૌવર્ણે કુમ્ભે પ્રક્ષિપ્ય ચતુર્મહાપથે ચતૂરત્નમયઃ સ્તૂપઃ પ્રતિષ્ઠાપિતઃ યોજનસામન્તકેનાર્ધયોજનમ્ ઉચ્ચત્વેન મહામહશ્ ચ પ્રતિસ્થાપિતમ્

વારાણસ્યામ્ અન્યતરઃ શ્રેષ્ટ્ઃઈ મહાધનો મહાભોગો વિસ્તીર્ણવિશાલપરિગ્રહો વૈશ્રવણધનસમુદિતો વૈશ્રવણધનપ્રતિસ્પર્ધી; તેન સદૃશાત્ કુલાત્ કલત્રમ્ આનીતમ્; સ તયા સાર્ધં ક્રીડતિ રમતે પરિચારયતિ; તસ્ય ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ ન પુત્રો ન દુહિતા; સ કરે કપોલં દત્વા ચિન્તાપરો વ્યવસ્થિતઃ: અનેકધનસમુદિતં મે ગૃહમ્, ન મે પુત્રો ન દુહિતા; મમાત્યયાત્ સર્વસ્વાપતેયમ્ અપુત્રક ઇતિ કૃત્વા રાજવિધેયં ભવિષ્યતિ ઇતિ; સ શ્રમણબ્રાહ્મણસુહૃત્સંબન્ધિબાન્ધવનૈમિત્તિકૈર્ ઉચ્યતે: દેવતારાધં કુરુષ્વ, પુત્રસ્ તે ભવિષ્યતિ ઇતિ; સો ઽપુત્રઃ પુત્રાભિનન્દી શિવવરુણકુબેરશક્રબ્રહ્માદીન્ ઃઅન્યાન્ ચઃ દેવતાવિશેષાન્ આયાચતે, તદ્યથા આરામદેવતા વનદેવતાશ્ ચત્વરદેવતાઃ શૃઙ્ગાટકદેવતા બલિપ્રતિગ્રાહિકા દેવતા સહજા સહધર્મિકા નિત્યાનુબદ્ધા અપિ દેવતા આયાચએ; અસ્તિ ચૈષ લોકે પ્રવાદઃ યદ્ આયાચનહેતોઃ પુત્રા જાયન્તે દુહિતરશ્ ચેતિ; તચ્ ચ નૈવમ્; યદ્ય્ એવમ્ અભવિષ્યદ્ એકૈકસ્ય પુત્રસહસ્રમ્ અભવિષ્યત્ તદ્યથા રાજ્ઞઃ ચક્રવર્તિનઃ; અપિ ત્રયાણાં સ્થાનાનામ્ સંમુખીભાવાત્ પુત્રા જાયન્તે દુહિતરશ્ ચ; કતમેષાં ( અધિક્-વ્ 70 ) ત્રયાણામ્? માતાપિતરૌ રક્તૌ ભવતઃ સંનિપતિતૌ, માતા ચ કલ્યા ભવતિ ઋતુમતી ગન્ધર્વશ્ ચ પ્રત્યુપસ્થિતો ભવતિ; એષાં ત્રયાણામ્ સ્થાનાનાં સંમુખીભાવાત્ પુત્રા જાયન્તે દુહિતરશ્ ચ; તેન પુત્રસંવર્તનીયં કર્મ ન કૃતમ્; તેનાસ્ય ન પુત્રો ન દુહિતા; યાવદ્ અસૌ ગ્લાન્યે નિપતિતઃ; સ ઉપસ્થીયતે મૂલગણ્ડપત્રપુષ્પફલભૈષજ્યૈઃ; ન ચાસૌ વ્યાધિર્ ઉપશમં ગચ્છતિ; તતો ઽસ્ય પત્ની સંલક્ષયતિ: અનેકધનસમુદિતં મે ગૃહમ્, ન મે પુત્રો ન દુહિતા, અયં ચ મે સ્વામી કાલં કરિષ્યતિ; તદ્ ઇદાનીં યદિ પારલૌકિકં પથ્યદનમ્ ન ગૃહ્ણાતિ સર્વં મે તદ્ ધનજાતમ્ અપુત્રક ઇતિ કૃત્વા રાજવિધેયં ભવિષ્યતિ ઇતિ; તસ્યા શતસહસ્રં મુક્તાહારં કર્ણાવસક્તમ્; તયા કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ગન્ધમાલ્યવિલેપનૈઃ પૂજાં કૃત્વા તસ્મિન્ સ્તૂપે સમારોપિતમ્, તીવ્રેણ ચ પ્રસાદેન પાદયોર્ નિપત્ય
પ્રણિધાનં કૃતમ્: અનેનાહં કુશલમૂલેન ચિત્તોત્પાદેન દેયધર્મપરિત્યાગેન ચ આઢ્યે મહાકુલે જાયેયમ્ એવંવિધાનાં ચ ગુણાનાં લાભી સ્યામ્ એવંવિધં ચ શાસ્તારમ્ આરાગયેયં મા વિરાગયેયમ્ ઇતિ
કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવઃ? યાસૌ શ્રેષ્ઠીભાર્યા એષૈવાસૌ ( અ 336અ ) મુક્તિકા તેન કાલેન તેન સમયેન; યદ્ અનયા કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સ્તૂપે કારાન્ કૃત્વા પ્રણિધાનં કૃતં તસ્ય કર્મણો વિપાકેન આઢ્યે કુલે જાતા જન્મનિ ચાસ્યા મુક્તાવર્ષં પતિતમ્ મમ ચ શાસને પ્રસાદમ્ ઉત્પાદ્ય વિંશતિશિખરસમુદ્ગતં સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં જ્ઞાનવ્રજેણ ભિત્વા સ્રોતઆપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્; ભૂયો ઽપ્ય્ અનેકધનસમુદિતસ્ય શ્રેષ્ઠિનો ભાર્યા બભૂવ; તત્રાનયા ઐશ્વર્યમદમત્તયા સર્વ એવ ગોચરપ્રાપ્તો લોકો દાસીવાદેન સમુદાચરિતઃ; તસ્ય કર્મણો વિપાકેન દાસી સંવૃત્તા
ઇતિ હિ ભિક્ષવઃ એકાન્તકૃષ્ણાનામ્ કર્મણામ્ એકાન્તકૃષ્ણો વિપાકઃ એકાન્તશુક્લાનામ્ એકાન્તશુક્લો વિપાકઃ વ્યતિમિશ્રાણાં વ્યતિમિશ્રઃ; તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવઃ એકાન્તકૃષ્ણાણિ કર્માણ્ય્ અપાસ્ય વ્યતિમિશ્રાણિ ચ એકાન્તશુક્લેષ્વ્ એવ કર્મસ્વ્ આભોગઃ કરણીયઃ ઇત્ય્ એવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ ( અધિક્-વ્ 70 )
થે fઓઉર્ ચ્લસ્સેસ્ ઓf દિસ્પુતેસ્
ઉક્તં ભગવતા: યો ઽસૌ ધર્મભાગઃ સ ધર્મભાણકાનાં પુદ્ગલાનામ્ ઇતિ; તત્ર સૂત્રાન્તિકાઃ કથયતિ: વયં ભગવતઃ સકલં સૂત્રં ધારયામઃ, વયં ધર્મધરાઃ, અસ્માકમ્ એષ લાભઃ પ્રાપદ્યતે ઇતિ; વિનયધરા કથયન્તિ: વયં ભગવતઃ અભ્યન્તરકોશરક્ષાઃ, વયં સકલં વિનયમ્ ધારયામઃ, વયં ધર્મધરાઃ, અસ્માકમ્ એષ લાભઃ પ્રાપદ્યત ઇતિ; માતૃકાધરાઃ કથયન્તિ: વયં સૂત્રસ્ય વિનયસ્ય ચ સ્વલક્ષનં સામાન્યલક્ષણં ચ ધારયામઃ, વયં ધર્મધરાઃ, અસ્માકમ્ એષ લાભઃ પ્રાપદ્યતે ઇતિ; તત્ર સૂત્રધરવિનયધરમાતૃકાધરાણામ્ ઉત્પન્નઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ; તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ: મા ભિક્ષવઃ કલહો ભણ્ડનં મા વિગ્રહો વિવાદઃ; ચત્વારીમાનિ ભિક્ષવો ઽધિકરણાનિ; કતમાનિ ચત્વારિ? વિવાદાધિકરણમ્, અનવવાદાધિકરણમ્, આપત્ત્યધિકરણં કૃત્યાધિકરણમ્
વિવાદાધિકરણં કતમમ્? યઃ સંઘસ્ય નાનાવાદો વિવાદઃ પ્રત્યનીકવાદઃ અસામગ્રી અસંમોદના અનેકોતીભાવઃ તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇહમ્ ઉચ્યતે વિવાદાધિકરણમ્
અનવવાદાધિકરનં કતમમ્? યઃ સંઘસ્ય અનવવાદઃ અનવવાદનં અનવવાદપ્રસ્થાપનં તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે અનવવાદાધિકરણમ્
આપત્ત્યધિકરણં કતમમ્? પઞ્ચાપત્તયઃ આપત્તિસ્કન્ધ ઇત્ય્ ઉચ્યતે; કતમાઃ પઞ્ચ? પારાજિકાઃ સંઘાવશેષિકાઃ પાયત્તિકાઃ પ્રતિદેશનીયાઃ દુષ્કૃતાઃ, તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે આપત્ત્યધિકરણમ્ ( અધિક્-વ્ 72 )
કૃત્યાધિકરણં કતમમ્? યા સંઘસ્ય ક્રિયાજ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ તદ્ ઉપાદાય યાઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે કૃત્યાધિકરણમ્
થે વિવાદાધિકરણમ્
કિંમૂલં ભિક્ષવો વિવાદાધિકરણં કિં વિવાદાધિકરણસ્ય મૂલમ્? ષડ્ વિવાદમૂલાનિ ચતુર્દશ ભેદકરાણી વસ્તૂનિ

( અ 336બ્ ) ષડ્ વિવાદમૂલાનિ કતમાનિ? યથાપીહૈકઃ ક્રોધનો ભવતિ ઉપનાહી; યો ઽસૌ ક્રોધનો ભવત્ય્ ઉપનાહી શાસ્તારં ન સત્કરોતિ ન ગુરુકરોતિ ન માનયતિ ન પૂજયતિ; શાસ્તારમ્ અસત્કુર્વન્ન્ અગુરુકુર્વન્ન્ અમાનયન્ન્ અપૂજયન્ ધર્મં ન પાશ્યતિ; ધર્મમ્ અપશ્યન્ શ્રામણ્યનિરપેક્ષો ભવતિ; શ્રામણ્યનિરપેક્ષઃ સંઘે તદ્રૂપં રણમ્ ઉત્પાદયતિ કલહભણ્ડનવિગ્રહવિવાદમ્; યઃ સ્યાત્ કલહભણ્ડનવિગ્રહવિવાદો બહુજનાનર્થાય બહુજનાહિતાય ભહુજનદુઃખાય અનર્થાયાહિતાય દુઃખાય દેવમનુષ્યાણામ્; એવંરૂપં સચેદ્ યૂયં ભિક્ષવો વિવાદમૂલમ્ અધ્યાત્મં બહિર્ધા વાપ્રહીણં સમનુપશ્યથ તત્ર વઃ સહિતૈઃ સમગ્રૈઃ સંમોદમાનૈર્ અવિવાદમાનૈઃ તીવ્રછન્દો વીર્યં વ્યાયામ ઉત્સાહ ઉત્સૂઢિર્ અપ્રતિવાણિસ્મૃત્યા સંપ્રજન્યે યોગઃ કરણીય યાવદ્ એતસ્યૈવ વિવાદમૂલસ્યોત્પન્નસ્ય પ્રહાણાય; એવં ચ તદ્ વિવાદમૂલં પ્રહાસ્યતિ; એવંરૂપં સચેદ્ યૂયં ભિક્ષવો વિવાદમૂલમ્ અધ્યાત્મં બહિર્ધા વા પ્રહીણં સમનુપશ્યથ તત્ર વઃ સહિતૈઃ સમગ્રૈઃ સંમોદમાનૈર્ અવિવાદમાનૈસ્ તીવ્રછન્દો વીર્યં વ્યાયામ ઉત્સાહ ઉત્સૂઢિર્ અપ્રતિવાણિસ્મૃત્યા સંપ્રજન્યે યોગઃ કરણીય યાવદ્ એતસ્યૈવ વિવાદમૂલસ્ય પ્રહીણસ્યાયત્યામ્ અનવાસ્રવાય; એવં વસ્ ( અધિક્-વ્ 73 ) તદ્ વિવાદમૂલં સમ્યક્સુસમવહિતમ્ આયત્યાં નોત્પત્સ્યતે; યથા ક્રોધન ઉપનાહી મ્રક્ષઃ પ્રદાસિ ઈર્ષ્યકો મત્સરી શઠો માયાવી અહ્રીયમાણો ઽનપત્રાપી પાપેચ્છો મિથ્યાદૃષ્ટિકઃ; પુનર્ અપરમ્ ઇહૈકઃ સ્વયં દૃષ્ટિપરામર્શી ભવત્ય્ અસમઞ્જસગ્રાહી દુષ્પ્રતિનિઃસર્ગમન્ત્રી; યઃ સ્વયં દૃષ્ટિપરામર્શી ભવતિ દુષ્પ્રજ્ઞનિઃસર્ગમન્ત્રી સ શાસ્તારં ન સત્કરોતિ ન ગુરુકરોતિ ન માનયતિ ન પૂજયૈ; શાસ્તારમ્ અસત્કુર્વન્ન્ અગુરુકુર્વન્ન્ અમાનયન્ન્ અપૂજયન્ ધર્મં ન પશ્યતિ; ધર્મમ્ અપશ્યન્ શ્રામણ્યનિરપેક્ષો ભવતિ; શ્રામણ્યનિરપેક્ષઃ સ સંઘે તદ્રૂપં રણમ્ ઉત્પાદયતિ કલહભણ્ડનવિગ્રહવિવાદમ્; યઃ સ્યાત્ કલહભણ્ડનવિગ્રહવિવાદો બહુજનાનર્થાય બહુજનાહિતાય બહુજનદુઃખાય અનર્થાયાહિતાય ઃદુઃખાયઃ દેવમનુષ્યાણામ્; એવંરૂપં સચેદ્ યૂયં ભિક્ષવો વિવાદમૂલમ્ અધ્યાત્મં વા બહિર્ધા વા અપ્રહીણં સમનુપશ્યથ તત્ર વઃ સહિતૈઃ સમગ્રૈઃ સંમોદમાનૈર્ અવિવાદમાનૈસ્ તીવ્રચ્છન્દો વીર્યવ્ં વ્યાયામ ઉત્સાહ ઉત્સૂઢિર્ અપ્રતિવાણિસ્મૃત્યા સંપ્રજન્યે યોગઃ કરણીયો યાવદ્ એતસ્યૈવ વિવાદમૂલસ્ય ઉત્પન્નસ્ય પ્રહાણાય; એવં વસ્ તદ્ વિવાદમૂલમ્
પ્રહાસ્યતિ; એવંરૂપં સચેદ્ યૂયં ભિક્ષવો વિવાદમૂલમ્ અધ્યાત્મં વા બહિર્ધા વા પ્રહીણં સમનુપશ્યથ તત્ર વઃ સહિતૈઃ સમગ્રૈઃ સંમોદમાનૈર્ અવિવાદમાનૈસ્ તીવ્રચ્છન્દો વીર્યં વ્યાયામ ઉત્સાહ ઉત્સૂઢિર્ અપ્રતિવાણિસ્મૃત્યા સંપ્રજન્યે યોગઃ કરણીયો યાવદ્ એતસ્યૈવ વિવાદમૂલસ્ય ( અ 337અ ) પ્રહીણસ્યાયત્યામ્ અનવાસ્રવાય; એવં વસ્ તદ્વિવાદમૂલં સમ્યક્ સુસમાહિતમ્ આયત્યાં નોત્પત્સ્યતે; ઇમાન્ય્ ઉચ્યન્તે ષડ્વિવાદમૂલાનિ
ચતુર્દશ ભેદકરણાનિ વસ્તૂનિ કતમાનિ? યદ્ ઉત ધર્મમ્ ઇતિ વા અધર્મમ્ ઇતિ વા, વિનય ઇતિ વા અવિનય ઇતિ વા, આપત્તિર્ ઇતિ વા અનાપત્તિર્ ઇતિ વા, ગુર્વ્ ઇતિ વા લઘ્વ્ ઇતિ વા, સાવશેષ ઇતિ વા નિરવશેષ ઇતિ વા, દેશનાકરણીય ઇતિ વા સંવરકરણીય ઇતિ વા દુર્ભાષિતગમિનીતિ વા સુભાષિતગમિનીતિ વા; ઇમાન્ય્ ઉચ્યન્તે ચતુર્દશ ભેદકરાણિ વસ્તૂનિ; ( અધિક્-વ્ 74 ) ઇદંમૂલં ભિક્ષવો વિવાદાધિકરણમ્ ઇદં વિવાદાધિકરણસ્ય મૂલમ્
થે અનવવાદાધિકરણમ્
કિંમૂલં ભિક્ષવો અનવવાદાધિકરણં કિમ્ અનવવાદાધિકરણસ્ય મૂલમ્? યઃ સંઘસ્ય અનવવાદઃ અનવવાદનમ્ અનવવાદપ્રસ્થાપનં તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદંમૂલકં ભિક્ષવઃ અનવવાદાધિકરણમ્ ઇદમ્ અનવવાદાધિકરણસ્ય મૂલમ્
થે આપત્ત્યધિકરણમ્
કિંમૂલં ભિક્ષવઃ આપત્ત્યધિકરણમ્, કિમ્ આપત્ત્યધિકરણસ્ય મૂલમ્? પઞ્ચાપત્તિજાતસ્ય આપત્તિનિકાયા આપત્તિસ્કન્ધ ઇતિ ઉચ્યતે; કતમે પઞ્ચ? પારાજિકાઃ સંઘાવશેષાઃ પાયત્તિકાઃ પ્રતિદેશનીયા દુષ્કૃતાશ્ ચ; અપિ ત્વ્ અસ્ત્યાપત્તિઃ કાયિકી ન વાચિકી ન ચૈતસિકી; અસ્તિ વાચિકી ન કાયિકી ન ચૈતસિકી; અસ્તિ કાયિકી ચૈતસિકી ન વાચિકી; અસ્તિ વાચિકી ચૈતસિકી ન કાયિકી; અસ્તિ કાયિકી વાચિકી ચૈતસિકી ચ
કતમા આપત્તિઃ કાયિકી ન વાચિકી ન ચૈતસિકી? યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ અનિષ્ક્રાન્તેષુ ગૃહસ્થેષ્વ્ અનુપસંપન્નેષુ નિષ્ક્રાન્તા ગૃહસ્તા અનુપસંપન્ના ઇતિ શય્યાં કલ્પયતિ સુપ્તમ્ ચૈનં માતૃગ્રામો વિશેતે સુપ્તો વા મહાશયનમ્ આરોપ્યતે ઇયમ્ આપત્તિઃ કાયિકી ન વાચિકી ન ચૈતસિકી
કતમા આપત્તિર્ વાચિકી ન કાયિકી ન ચૈતસિકી? યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ માતૃગ્રામસ્ય પઞ્ચભિર્ પદૈર્ ધર્મં દેશયન્ અસંચિન્ત્ય ષષ્ટમ્ પદમ્ અતિક્રામતિ, ષડ્ભિર્ પદૈર્ વા દેશયન્ સપ્તમં પદમ્ અતિક્રામતિ, ઇયમ્ આપત્તિર્ વાચિકી ન કાયિકી ન ચૈતસિકી
કતમા આપત્તિઃ કાયિકી ચૈતસિકી ન વાચિકી? યથાપિતદ્ ભિક્ષુઃ સંચિન્ત્ય તિર્યગ્યોનિગતં પ્રાણિનં જીવિતાદ્ વ્યપરોપયન્ નૈવમ્ ( અધિક્-વ્ 75 ) આહ: એવં હિ પ્રાણિ જીવિતાદ્ વ્યપરોપયિતવ્યઃ; યથા મયા વ્યપરોપિતઃ એવં પુનર્ વ્યપરોપયિતવ્યઃ; ઃવ્યપરોપિતઃઃ સુવ્યપરોપિતો ભવતીતિ; અદત્તમ્ આદદત્ કામેષુ મિથ્યા ચરન્ મદ્યપાનં પિબન્ નૈવમ્ આહ: એવં મદ્યપાનં પાતવ્યમ્; યથા મયા પીતમ્ એવં ચ પુનર્ મદ્યપાનં ઃપાતવ્યમ્ઃ; પીતં સુપીતં ભવતીતિ; ઇદમ્ આપત્તિઃ કાયિકી ચૈતસિકી ન વાચિકી
કતમા આપત્તિર્ વાચિકી ચૈતસિકી ન કાયિકી? યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ માતૃગ્રામસ્ય પઞ્ચભિઃ પદૈર્ ધર્મં દેશયન્ સંચિન્ત્ય ષષ્ટં પદમ્ અતિક્રામતિ ષડ્ભિર્ વા પદૈર્ દેશયન્ સપ્તમં પદમ્ અતિક્રામતિ, ઇયમ્ આપત્તિર્ વાચિકી ચૈતસિકી ( અ 337બ્ ) ન કાયિકી
કતમા આપત્તિઃ કાયિકી વાચિકી ચૈતસિકી ચ? યથાપિતદ્ ભિક્ષુઃ સંચિન્ત્ય તિર્યગ્યોનિગતં પ્રાણિનં જીવિતાદ્ વ્યપરોપયન્ન્ એવમ્ આહ: એવં પ્રાણી જીવિતાદ્ વ્યપરોપયિતવ્યઃ; યથા મયા વ્યપરોપિતઃ એવં ચ પુનર્ વ્યપરોપિતઃ સુવ્યપરોપિતો ભવિષ્યતીતિ; અદત્તમ્ આદદત્ કામેષુ મિથ્યા ચરન્ મદ્યપાનમ્ પિબન્ન્ એવમ્ આહ: એવં હિ મદ્યપાનં પાતવ્યમ્; યથા મયા પીતમ્ એવં ચ પુનઃ પીતં સુપીતં ભવતીતિ; ઇયમ્ આપત્તિઃ કાયિકી વાચિકી ચૈતસિકી ચ; ઇદંમૂલકં બિક્ષવઃ આપત્ત્યધિકરણમ્, ઇદમ્ આપત્ત્યધિકરણસ્ય મૂલમ્
થે કૃત્યાધિકરણમ્
કિંઃમૂલંઃ ભિક્ષવઃ કૃત્યાધિકરણમ્, કિં કૃત્યાધિકરણસ્ય મૂલમ્? યા સંઘસ્ય ક્રિયાજ્ઞપ્તિઃ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ ઇદંમૂલકં ભિક્ષવઃ કૃત્યાધિકરણમ્ ઇદમ્ કૃત્યાધિકરણસ્ય મૂલમ્

થે થ્રેએ કિન્દ્સ્ ઓf વિવાદાધિકરણમ્
વિવાદાધિકરણં ભિક્ષવઃ કુશલં વક્તવ્યમ્ અકુશલં વક્તવ્યમ્ અવ્યાકૃતં વક્તવ્યમ્; કતરત્ કુશલમ્? યત્ સંઘસ્યાર્થિનઃ અર્થાભિપ્રાયસ્ય કુશલાર્થિનઃ કુશલાભિપ્રાયસ્ય ઃનાનાવાદો ( અધિક્-વ્ 76 ) વિવાદો વિપ્રત્યનીકવાદઃઃ તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદં કુશલમ્; કતમદ્ અકુશલમ્? યઃ સંઘસ્યાનર્થિનઃ અનર્થાભિપ્રાયસ્યાકુશલાર્થિનઃ અકુશલાભિપ્રાયસ્ય નાનાવાદો વિવાદો વિપ્રત્યનીકવાદઃ તદ્ ઉપાદાય કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ અકુશલમ્; કતમદ્ અવ્યાકૃતમ્? યત્ સંઘસ્ય નૈવાર્થિનો ઃનૈવાનર્થિનોઃ નૈવાર્થાભિપ્રાયસ્ય ઃનૈવાનર્થાભિપ્રાયસ્યઃ ન કુશલાર્થિનો ઃનાકુશલાર્થિનઃ ન કુશલાભિપ્રાયસ્ય નાકુશલાભિપ્રાયસ્યઃ નાનાવાદો વિવાદો વિપ્રત્યનીકવાદઃ તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ અવ્યાકૃતમ્
થે થ્રેએ કિન્દ્સ્ ઓf અનવવાદ્ધિકરણમ્
અનવવાદાધિકરણં કુશલં વક્તવ્યમ્ અકુશલમ્ વક્તવ્યમ્ અવ્યાકૃતં વક્તવ્યમ્; કતરત્ કુશલમ્? યત્ સંઘસ્ય અર્થિનઃ અર્થાભિપ્રાયસ્ય કુશલાર્થિનઃ કુશલાર્થાભિપ્રાયસ્ય અનવવાદ અનવવાદનમ્ અનવવાદપ્રસ્થાપનં તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદં કુશલમ્; કતરદ્ અકુશલમ્? યત્ સંઘસ્ય અનર્થિનઃ અનર્થાભિપ્રાયસ્ય અકુશાલાર્થિનઃ અકુશલાભિપ્રાયસ્ય અનવવાદઃ અનવવાદનં અનવવાદપ્રસ્થાપનં તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ ઃઅકુષલમ્; કતરદ્ઃ અવ્યાકૃતમ્? ઃયત્ સંઘસ્ય નૈવાર્થિનો નૈવાનર્થિનો નૈવાર્થાભિપ્રાયસ્ય નૈવાનર્થાભિપ્રાયસ્ય ન કુશલાર્થિનો નાકુશલાર્થિનઃ ન કુશલાભિપ્રાયસ્ય નાકુશલાભિપ્રાયસ્ય અનવવાદ અનવવાદનમ્ અનવવાદપ્રસ્થાપનં તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ અવ્યાકૃતમ્ઃ
થે ત્wઓ કિન્દ્સ્ ઓf આપત્ત્યધિકરણમ્
આપત્ત્યધિકરણમ્ અકુશલં વક્તવ્યમ્ અવ્યાકૃતં ચ વક્તવ્યમ્; કતરદ્ અકુશલમ્? યો બુદ્ધપ્રજ્ઞપ્તાયાં શિક્ષાયાં સંઘપ્રજ્ઞપ્તાયાં ચ ક્રિયાયામ્ સંચિન્ત્ય વ્યતિક્રમઃ ઇદમ્ અકુશલમ્; કતરદ્ ( અધિક્-વ્ 77 ) અવ્યાકૃતમ્? યો બુદ્ધપ્રજ્ઞપ્તાયાં શિક્ષાયાં સંઘપ્રજ્ઞપ્તાયાં ચ ક્રિયાયામ્ અસંચિન્ત્ય વ્યતિક્રમઃ ઇદમ્ અવ્યાકૃતં
થે થ્રેએ કિન્દ્સ્ ઓf કૃત્યાધિકરણમ્
કૃત્યાધિકરણં કુશલં વક્તવ્યમ્ અકુશલં વક્તવ્યમ્ અવ્યાકૃતં ચ વક્તવ્યમ્; કતરત્ કુશલમ્? યત્ સંઘસ્યાર્થિનઃ ( અ 338અ ) અર્થાભિપ્રાયસ્ય કુશલાર્થિનઃ કુશલાભિઇપ્રાયસ્ય જ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનમ્ વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદં કુશલમ્; કતરદ્ અકુશલમ્? યત્ સંઘસ્યાનર્થિનઃ અનર્થાભિપ્રાયસ્ય અકુશલાર્થિનઃ અકુશલાભિપ્રાયસ્ય જ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ અકુશલમ્; કતરદ્ અવ્યાકૃતમ્? યત્ સંઘસ્ય નૈવાર્થિનો ઃનૈવાનર્થિનોઃ નૈવાર્થાભિપ્રાયસ્ય ઃનૈવાનર્થાભિપ્રાયસ્યઃ ન કુશલાર્થિનો ઃનાકુશલાર્થિનોઃ ન કુશલાભિપ્રાયસ્ય ઃનાકુશલાભિપ્રાયસ્યઃ જ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ તદ્ ઉપાદાય કલહો ભણ્ડનમ્ વિગ્રહો વિવાદઃ ઇદમ્ અવ્યાકૃતમ્
નોત્ અલ્લ્ કિન્દ્સ્ ઓf વિવાદ, એત્ચ્., અરે અ સોઉર્ચે ઓf અધિકરણ
યો વિવાદસ્ તદ્ અધિકરણં યચ્ ચાધિકરઋઅમ્ સ વિવાદઃ? આહ: સ્યાદ્ વિવાદો નાધિકરણમ્, સ્યાદ્ અધિકરણં ન વિવાદઃ, સ્યાદ્ વિવાદશ્ ચાધિકરણં ચ, સ્યાન્ નૈવ વિવાદો નાધિકરણમ્; 1) વિવાદસ્ તાવન્ નાધિકરણમ્, યત્ સંઘસ્ય નાનાવાદો વિવાદઃ વિપ્રત્યનીકવાદઃ; 2) અધિકરણં ન વિવાદઃ, ત્રીણ્ય્ અધિકરણાનિ અનવવાદાધિકરણમ્ આપત્ત્યધિકરણં કૃત્યાધિકરણં ચ; 3) વિવાદાશ્ ચાધિકરણં ઃચઃ, યઃ સંઘસ્ય નાનાવાદો વિવાદો વિપ્રત્યનીકવાદઃ અસામગ્રી અસંમોદમાન અનેકોતીભાવઃ તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ; 4) સ્યાન્ નૈવ વિવાદો નાધિકરણમ્, એતાન્ આકારાન્ સ્થાપયિત્વા ( અધિક્-વ્ 78 )
યો ઽનવવાદસ્ તદ્ અધિકરણં યદ્ વા અધિકરણં સો ઽનવવાદઃ? આહ: સ્યાદ્ અનવવાદો નાધિકરણમ્; સ્યાદ્ અધિકરણમ્ નાનવવાદઃ; સ્યાદ્ અનવવાદશ્ ચાધિકરણં ચ; સ્યાદ્ નૈવાનવવાદો નાધિકરણમ્; 1) અનવવાદસ્ તાવન્ નાધિકરણમ્; યઃ સંઘસ્ય અનવવાદઃ અનવવાદનં અનવવાદપ્રસ્થાપનમ્; 2) અધિકરણમ્ નાનવવાદઃ, ત્રીણ્ય્ અધિકરણાનિ વિવાદાધિકરણમ્ આપત્ત્યધિકરણં કૃત્યાધિકરણં ચ; 3) અનવવાદશ્ ચાધિકરણં ચ, યઃ સંઘસ્યાનવવાદઃ અનવવાદં અનવવાદપ્રસ્થાપનં તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ; 4) નૈવાનવવાદો નાધિકરણમ્, એતાન્ આકારાન્ સ્થાપયિત્વા
યા આપત્તિસ્ તદ્ અધિકરણં યદ્ વા અધિકરણં સા આપત્તિઃ? આહ: સ્યાદ્ આપત્તિઃ નાધિકરણમ્; સ્યાદ્ અધિકરણં નાપત્તિઃ; સ્યાદ્ આપ્ત્તિશ્ ચાધિકરણં ઃચઃ; સ્યાન્ નૈવાપત્તિર્ નાધિકરણમ્; 1) આપત્તિસ્ તાવન્ નાધિકરણં પઞ્ચાપત્તિજાતયઃ આપત્તિનિકાયા આપત્તિસ્કન્ધ ઇત્ય્ ઉચ્યતે પારાજિકાઃ સંઘાવશેષાઃ પાયત્તિકા પ્રતિદેશનિકા દુષ્કૃતાશ્ ચ; 2) અધિકરણં નાપત્તિઃ, ત્રીણ્ય્ અધિકરાણાનિ વિવાદાધિકરણમ્ અનવવાદાધિકરણં કૃત્યાધિકરણં ચ; 3) આપત્તિશ્ ચાધિકરણં ચ, પઞ્ચાપત્તિજાતયઃ આપત્તિનિકાયા આપત્તિસ્કન્ધ ઇત્ય્ ઉચ્યતે, પારાજિકા સંઘાવશેષા પાયત્તિકા પ્રતિદેશનિકા દુષ્કૃતાશ્ ચ; તદ્ ઉપાદાય ( અ 338બ્ ) કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ; 4) નૈવાપત્તિર્ નાધિકરણમ્, એતાન્ આકારાન્ સ્થાપયિત્વા
યત્ કૃત્યં તદ્ અધિકરણં યદ્ વા અધિકરણં તત્ કૃત્યમ્? આહ: સ્યાત્ કૃત્યં નાધિકરણમ્, સ્યાદ્ અદિકરણં ઃનઃ કૃત્યમ્, સ્યાત્ કૃત્યં ચાધિકરણં ચ, સ્યાન્ નૈવ કૃત્યં નાધિકરણં; 1) કૃત્યં તાવન્ નાધિકરણમ્, યઃ સંઘસ્ય જ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ; 2) અધિકરણં ન કૃત્યમ્, ત્રીણ્ય્ અધિકરણાનિ વિવાદાધિકરણં અનવવાદાધિકરણમ્ આપત્ત્યધિકરણં ચ; 3) કૃત્યં ચાધિકરણં ચ, યા સંઘસ્ય ક્રિયાજ્ઞપ્તિર્ જ્ઞપ્તિદ્વિતીયં જ્ઞપ્તિચતુર્થં કર્મ તદ્ ઉપાદાય યઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો ઃવિવાદઃઃ; 4) નૈવ કૃત્યં નાધિકરણં, એતાન્ આકારાન્ સ્થાપયિત્વા ( અધિક્-વ્ 79 )
થે સેત્ત્લેમેન્ત્ ઓf દિસ્પુતેસ્; શારિપુત્ર અન્દ્ મૌદ્ગલ્યાયન સેત્ત્લે અ દિસ્પુતે
વિવાદાધિકરણં ભિક્ષવઃ કતિભિર્ અધિકરણશમથૈર્ ધર્મૈર્ દમયિતવ્યં શમયિતવ્યં વ્યુપશમયિતવ્યમ્? આહ: દ્વાભ્યાં, સંમુખવિનયેન યદ્ભૂયસિકીયશલાકાગ્રહણેન ચ; કથં સંમુખવિનય અધિકરણશમથો ભવતિ કથં ચૈષામ્ અધિકરણાનામ્ દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ, યદ્ ઉત સંમુખવિનયેનાધિકરણશમથેન?

બુદ્ધો ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વર્શા ઉપગતો જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામે; તેન ખલુ સમયેન સંબહુલા ભિક્ષવો જનપદે વર્શા ઉપગતાઃ; તેશામ્ અન્તર્વર્ષો ઉત્પન્નઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ; તૈસ્ તદ્ અધિકરણમ્ આયુષ્મન્તયોઃ શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનયોર્ ઉપનિક્ષિપ્તમ્; તાભ્યં તદ્ અધિકરણમ્ વ્યુપશમિતં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; અથ સમ્બહુલા ભિક્ષવો જનપદે વર્ષોષિતાસ્ ત્રયાણાં માસાનામ્ અત્યયાત્ કૃતચીવરા નિષ્ઠિતચીવરા સમાદાય પાત્રચીવરં યેન શ્રાવસ્તીં તેન ચારિકાં પ્રક્રાન્તાઃ; અનુપૂર્વેણ ચારિકાં ચરન્તઃ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ; અથ સંબહુલા ભિક્ષવઃ પાત્રચીવરં પ્રતિશમય્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રાન્તાઃ; ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે નિષણ્ણાઃ; ધર્મતા ખલુ, બુદ્ધા ભગવન્તઃ આગન્તુકાન્ ભિક્ષૂન્ અનયા પ્રતિસંમોદનયા પ્રતિસંમોદતે, કુતો યૂયં ભિક્ષવ એતર્હ્ય્ આગચ્છત કુત્ર વા વર્ષોષિતાઃ; પ્રતિસંમોદતે બત ભગવાન્ સંબહુલાન્ ભિક્ષૂન્, કુતો યૂયં, ભિક્ષવઃ એતર્હ્ય્ આગચ્છત, કુત્ર વા વર્ષોષિતાઃ? જનપદાદ્ વયં ભદન્ત એતર્હ્ય્ આગચ્છામો જનપદે ચ સ્મો વર્ષા ઉષિતાઃ; કચ્ચિદ્ યૂયં ભિક્ષવઃ સુખસ્પર્શં જનપદે વર્ષા ઉષિતા ન ચાસ્થ ક્લાન્તા પિણ્ડકેન? ન હિ વયમ્ ભદન્ત જનપદે સુખસ્પર્શં વર્ષા ઉષિતા ન ચ સ્મ ક્લાન્તા પિણ્ડકેન, અપિ ત્વ્ અસ્માકમ્ અન્તર્વર્ષેણ ઉત્પન્નઃ કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ; તૈર્ અસ્માભિસ્ તદ્ અધિકરણમ્ આયુષ્મદ્ભ્યાં શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનાભ્યામ્ ( અધિક્-વ્ 80 ) ઉપનિક્ષિપ્તમ્; તાભ્યં તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમિતં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન ચ
થે સ્થલસ્થ મોન્ક્સ્
ભગવાન્ સંલક્ષયતિ: શક્ષ્યન્તિ બત મે સ્થલસ્થાઃ શ્રાવકાઃ ઉત્પન્નોત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતું ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવઃ સ્થલસ્થૈર્ ભિક્ષુભિર્ ઉત્પન્નોત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતવ્યાનિ ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન ઇતિ; ભિક્ષવો ન જાનતે કે સ્થલસ્થાઃ કતિ વા ઇતિ; ભગવાન્ આહ: યે શક્નુવન્તિ સંઘમ્ અન્તરેણ ઉત્પન્નોત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતુમ્; તે ચ ત્રયઃ, અસ્તિ સ્થલસ્થો ન કાયેન સંવૃતો ન વાચા; અસ્તિ કાયેન સંવૃતો ન વાચા; અસ્તિ કાયેન સંવૃતો વાચા ઃચઃ; કતમો ન કાયેન સંવૃતો ન વાચા? યથાપિતત્ સ્થલસ્થો ભિક્ષૂણાં કલહજાતાનામ્ ભણ્ડનજાતાનાં વિગૃહીતાનાં વિવાદમ્ આપન્નાનાં પક્ષાપરપક્ષવ્યવસ્થિતાનામ્ આત્મના ઉપસંક્રમ્યૈવમ્ આહા: સાધ્વ્ આયુષ્મન્તઃ ઇદમ્ અધિકરણમ્ સૂદ્ગૃહીતં ન દુર્ગૃહીતમ્; સુસંપ્રયુક્તં ન દુષ્પ્રયુક્તં સુપરામૃષ્ટં ન દુષ્પરામૃષ્ટમ્ ઇદં ચ ઇદમ્ ચ વદત ઇદં ચ ઇદમ્ ચ મા વક્ષ્યથ; અભિમર્દન્તામ્ આયુષ્મન્તઃ પરાન્; મા ચ પરો અભિમર્દતામ્; વયમ્ આયુષ્મતામ્ પક્ષો બલમ્ સહાયકા ઇતિ દ્વિતીયમ્ અપિ પક્ષમ્ આત્મનૈવોપસંક્રમ્યૈવમ્ ( અ 339અ ) આહ: સાધ્વ્ આયુષ્મન્ત ઇદમ્ અધિકરણમ્ સૂદ્ગૃહીતં ન દુર્ગૃહીતં સુસંપ્રયુક્તમ્ ન દુષ્પ્રયુક્તમ્ સુપરામૃષ્ટં ન દુષ્પરામૃટમ્ ઇદં ચ ઇદં ચ વદત ઇદં ચ ઇદં ચ મા વક્ષ્યથ; અભિમર્દન્તામ્ આયુષ્મન્તઃ પરાન્, મા ચ પરો અભિમર્દતામ્; વયમ્ આયુષ્મતામ્ પક્ષો બલં સહાયકા ઇતિ; અયં સ્થલસ્થઃ ન કાયેન સંવૃતો ન વાચા; કતમઃ સ્થલસ્થઃ કાયેન સંવૃતો ન વાચા? યથાપિતત્ સ્થલસ્થઃ ભિક્ષૂણાં કલહજાતાનાં ભણ્ડનજાતાનાં ( અધિક્-વ્ 81 ) વિગૃહીતાનાં વિવાદમ્ આપન્નાનાં પક્ષાપરપક્ષવ્યવસ્થિતાનામ્ એકસ્મિન્ પક્ષે નાત્મના ઉપસંક્રામતિ અપિ તુ દૂતમ્ અનુપ્રેષયતિ: સાધ્વ્ આયુષ્મન્ત એતદ્ અધિકરણં સૂદ્ગૃહીતં ન દુર્ગૃહીતં સુસંપ્રયુક્તં ન દુષ્પ્રયુક્તં સુપરામૃષ્ટં ન દુષ્પરામૃષ્ટમ્; ઇદં ચેદં ચ વદત ઇદં ચેદં ચ મા વક્ષયથ, અભિમર્દન્તામ્ આયુષ્મન્તઃ પરાન્, મા ચ પરો અભિમર્દતામ્, વયમ્ આયુષ્મતાં પક્ષો બલ સહાયકા ઇતિ; ઃદ્વિતીયે ઽપિ પક્ષે નાત્મનોપસંક્રામતિ, અપિ તુ દૂતમ્ અનુપ્રેષયતિ સાધ્વ્ આયુષ્મન્તઃ એતદ્ અધિકરણં સૂદ્ગૃહીતં ન દુર્ગૃહીતં સુસંપ્રયુક્તં ન દુષ્પ્રયુક્તં સુપરામૃષ્ટં ન દુષ્પરામૃષ્ટમ્; ઇદં ચેદં ચ વદત ઇદં ચેદં ચ મા વક્ષ્યથ, અભિમર્દન્તામ્ આયુષ્મન્તઃ પરાન્, મા ચ પરો અભિમર્દતામ્,
વયમ્ આયુષ્મતામ્ પક્ષો બલં સહાયકા ઇતિ;ઃ અયં સ્થલસ્થઃ કાયેન સંવૃતો ન વાચા; કતમઃ સ્થલસ્થઃ કાયેન સંવૃતો વાચા ચ; યથાપિતત્ સ્થલસ્થો ભિક્ષૂણાં કલહજાતાનાં ભણ્ડનજાતાનાં વિગૃહીતાનાં વિવાદમ્ આપન્નાનાં પક્ષાપરપક્ષવ્યવસ્થિતાનામ્ એકસ્મિન્ પક્ષે નાત્મના ઉપસંક્રામતિ નાપિ દૂતમ્ અનુપ્રેષયતિ, દ્વિતીયમ્ અપિ નાત્મનોપસંક્રામતિ નાપિ દૂતમ્ અનુપ્રેષયતિ
તત્ર યો ઽયં સ્થલસ્થો ન કાયેન સંવૃતો ન વાચા ચ એવંરૂપઃ સ્થલસ્થઃ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ; ( અ 339બ્ ) તત્ કસ્ય હેતોઃ? એવંરૂપં હિ સ્થલસ્થમ્ આગમ્ય સંઘે ઽનુત્પન્નાનિ ચાધિકરણાન્ય્ ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાનિ ચ ન ક્ષિપ્રં વ્યુપશમં ગચ્છન્તિ ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; તત્ર યો ઽયં સ્થલસ્થઃ કાયેન સંવૃતો ન વાચા ચ એવંરૂપઃ સ્થલસ્થઃ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચાવકાશાયિતવ્યહ્; તત્ કસ્ય તેતોઃ? એવંરૂપમ્ અપિ સ્થલસ્થમ્ આગમ્ય સંઘે ઽનુત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાન્ય્ ઉત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાનિ ચ ક્ષિપ્રં ઃનઃ વ્યુપશમં ગચ્છન્તિ ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; તત્ર યો ઽયં સ્થલસ્થઃ કાયેન સંવૃતો વાચા ચ એવંરૂપઃ સ્થલસ્થઃ અસંમતઃ સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ નાવકાશયિતવ્યઃ; તત્ કસ્ય હેતોઃ? એવંરૂપં સ્થલસ્થમ્ આગમ્ય સંઘે ઽનુત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાનિ નોત્પદ્યન્તે ઉત્પન્નાનિ ચ ક્ષિપ્રમ્ ( અધિક્-વ્ 82 ) એવ ઉપશમં ગચ્છન્તિ ધર્મેણ વિન્યેન શાસ્તુઃ શાસનેન; એવંરૂપો ભિક્ષવઃ સ્થલસ્થઃ અધિકરણવ્યુપશમયિતા નાન્યે; એવંરૂપૈઃ સ્થલસ્થૈર્ ઉત્પન્નોત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતવ્યાનિ, એવંરૂપૈઃ સ્થલસ્થૈર્ અધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતાનિ
ત્wઓ પ્રેસેન્ચેસ્: પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ
શુદ્ધકં સંમુખમ્; કિમ્ અત્ર સંમુખમ્? દ્વે સંમુખે, પુદ્ગલસંમુખં ધર્મસંમુખં ચ; પુદ્ગલસંમુખં કતમત્? યે તદ્ અધિકરણમ્ વ્યુપશમયન્તિ; યથા ચ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ સર્વે તે સમવહિતા ભવન્તિ સંમુખીભૂતાઃ, ઇદમ્ ઉચ્યતે પુદ્ગલસંમુખમ્; ધર્મસંમુખં કતમત્? યેન ધર્મેણ યેન વિનયેન ઃયેનઃ શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તેન ધર્મેણ તેન વિનયેન તેન શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ; ઇદમ્ ઉચ્યતે ધર્મસંમુખમ્
સચેત્ સ્થલસ્થા ભિક્ષવઃ તદ્ અધિકરણં ન શક્નુવન્તિ વ્યુપશમયિતું તૈસ્ તદ્ અધિકરણં સંઘે ઉપનિક્ષેપ્તવ્યમ્, સંઘેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયિતવ્યં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; સંઘેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશાન્તં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન સુવ્યુપશાન્તમ્
થ્રેએ પ્રેસેન્ચેસ્: સઙ્ઘ, પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ

શુદ્ધકં સંમુખમ્; કિમ્ અત્ર સંમુખમ્? ત્રીણિ સંમુખાનિ: સંઘસંમુખમ્, પુદ્ગલસંમુખમ્, ધર્મસંમુખં ચ; સંઘસંમુખં કતમત્? યાવન્તો ભિક્ષવઃ સીમાપ્રાપ્તાઃ ક્રિયાપ્રાપ્તાસ્ તે સર્વે સમવહિતાઃ સંમુખીભૂતાઃ; છન્દાર્હેભ્યશ્ છન્દ આનીતો ભવતિ; સમવહિતાશ્ ચ ભિક્ષવઃ સંઉખીભૂતા ન પ્રતિવહન્તિ ન પ્રતિક્રોશન્તિ; યેષાં પ્રતિવહતાં પ્રતિક્રોશતાં પ્રતિક્રોશો આરોહતિ ઃકર્માણિ ચ કુર્વન્તિઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે સંઘસંમુખમ્; ( અધિક્-વ્ 83 ) પુદ્ગલસંમુખં કતમત્? યે તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ યેષાં ચ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તે સર્વે સમવહિતા ભવન્તિ સંમુખીભૂતા; ઇદમ્ ઉચ્યતે પુદ્ગલસંમુખમ્; ધર્મસંમુખં કતમત્? યેન ધર્મેણ યેન વિનયેન ઃયેનઃ શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તેન ધર્મેણ તેન વિનયેન ઃતેનઃ શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ, ઇદમ્ ઉચ્યતે ધર્મસંમુખમ્; ( અ 340અ ) સચેત્ સંઘઃ ન શક્નોતિ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયિતું તતઃ ઃપશ્ચાત્ઃ સંઘેન વ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમન્તવ્યાઃ દશ વા પઞ્ચ વા; એવં ચ પુનઃ સંમન્તવ્યાઃ: શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ઠવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે પૂર્વં તાવદ્ ઉત્સાહયિતવ્યાઃ: ઉત્સહધ્વે યૂયં બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેના વ્યૂઢકાઃ સન્તો બહિઃ સીમાં ગત્વા સંઘસ્યાધિકરણં વ્યુપશમયિતુમ્ ઇતિ; સચેદ્ ઉત્સહન્તે તૈર્ વક્તવ્યમ્ ઉત્સહયામ ઇતિ; તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યં: શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઇમે બુદ્ધરક્ષિતધર્મઃદત્તઃસંઘસેના વ્યૂઢકાઃ ઉત્સહન્તે બહિઃ સીમાં ગત્વા સંઘસ્યાધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતુમ્; સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેત અનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સઙ્ઘો બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેનાન્ વ્યૂઢકાન્ સંમન્યેત; બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસસેના વ્યૂઢકા ઉત્સહન્તે સંઘસ્ય બહિઃ સીમાં ગત્વા અધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતુમ્; એષા જ્ઞપ્તિઃ, તતઃ કર્મ કર્તવ્યમ્; શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઇમે બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેના વ્યૂઢકા ઉત્સહન્તે બહિઃ સીક્માં ગત્વા સંઘસ્યાધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતુમ્; તત્ સંઘો ઃબુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેનાન્ વ્યૂઢકાન્ સંમન્યેત; બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેનાઃ વ્યૂઢકા બહિઃ સીમાં ગત્વા સંઘસ્યાધિકરણાનિ વ્યુપશમયિષ્યન્તિ; યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેનાન્ વ્યૂઢકાન્ સંમન્તુમ્: બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેના વ્યૂઢકાઃ બહિઃ સિમાં ગત્વા સંઘસ્યાદિકરણાનિ
વ્યુપશમયિષ્યન્તિ, તે તૂષ્ણીમ્; ન ક્ષમતે, ભાષન્તામ્; સંમતા સંઘેન બુદ્ધરક્ષિતધર્મદત્તસંઘસેના વ્યૂઢકાઃ; ( અધિક્-વ્ 84 તે ચ બહિઃ સીમાં ગત્વા સંઘસ્યાધિકરણાનિ વ્યુપશમયિષ્યન્તિ; ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્; એવમ્ એતદ્ ધારયામિ વ્યૂઢકૈસ્ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયિતવમ્ ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; વ્યૂઢકૈસ્ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશાન્તં ઃસુઃવ્યુપશમિતં વક્તવ્યં ધર્મેણ શાસ્તુઃ શાસનેન
ત્wઓ પ્રેસેન્ચેસ્: પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ
શુદ્ધકં સંમુખં: કિમ્ અત્ર સંમુખમ્? દ્વે સંમુખે,
પુદ્ગલસંમુખમ્ ધર્મસંમુખં ચ; પુદ્ગલસંમુખં કતમત્? યે તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ યેષાં ચ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તે સવે સમવહિતા ભવન્તિ સંમુખીભૂતાઃ; ઇદમ્ ઉચ્યતે પુદ્ગલસંમુખં; ધર્મસંમુખં કતમત્? યેન ધર્મેણ યેન વિનયેન ઃયેનઃ શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તેન ધર્મેણ તેન વિનયેન ઃતેનઃ શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ ( અ 340બ્ ) અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ; ઇદમ્ ઉચ્યતે ધર્મસંમુખમ્; સચેદ્ વ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ ન શક્નુવન્તિ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયિતુમ્, તૈર્ વ્યૂઢકવ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમન્તવ્યા અષ્ટૌ વા નવ વા; વ્યૂઢવ્યૂઢકૈસ્ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયિતવ્યં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; વ્યૂઢકવ્યૂઢકૈસ્ તદ્ અધિકરણમ્ વ્યુપશમિતં સુવ્યુપશમિતં વક્તવ્યમ્; સચેદ્ વ્યૂઢકવ્યૂધકા ભિક્ષવઃ તદ્ અધિકરણં ન શક્નુવન્તિ વ્યુપશમયિતું તૈસ્ તદ્ અધિકરણં સંઘે ઉપનિક્ષેપ્તવ્યમ્; તતઃ સંઘેનાધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ સંમન્તવ્યઃ પઞ્ચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ; અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ; કતમૈઃ પઞ્ચભિઃ? છન્દાદ્ ગચ્છતિ દ્વેષાન્ મોહાદ્ ભયાદ્ ગચ્છતિ સંચારિતાસંચારિતં ચાધિકરણં ન જાનાતિ; એભિઃ પઞ્ચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ; પઞ્ચભિસ્ તુ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતશ્ ચ સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચ નાવકાશયિતવ્યઃ; કતમૈઃ પઞ્ચભિઃ? ન છન્દાદ્ ગચ્છતિ ન દ્વેષાન્ ન મોહાન્ ન ભયાદ્ ગચ્છતિ; ( અધિક્-વ્ 85 ) સંચારિતાસંચારિતં ચાધિકરણં જાનાતિ; એભિઃ પઞ્ચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતશ્ ચ સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચ નાવકાશયિતવ્યઃ; એવં ચ પુનઃ સંમન્તવ્યઃ: શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ઠવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સ્મનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ઃપૂર્વં તાવદ્ ઉત્સાહયિતવ્યાઃ: ઉત્સહધ્વે આયુષ્મન્તઃ સંઘસ્યાધિકરણં સંચારયિતુમ્; સચેદ્ ઉત્સહન્તે તૈર્ વક્તવ્યમ્ ઉત્સહયામ ઇતિ; તતઃ પશ્ચાદ્ઃ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્: શ્ર્ણોતુ ભદન્તાઃ સંઘ અયમ્ એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ ઉત્સહતે સંઘસ્યાધિકરણં સંચારયિતુમ્; સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેત અનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘ એવંનામાનમ્ અધિકરણસંચારકં ભિક્ષું સંમન્યેત, એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ સંઘસ્યાધિકરણં સંચારયિષ્યતિ;

એષા જ્ઞપ્તિઃ; કર્મ કર્તવ્યમ્; શ્ર્ણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, અયમ્ એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ ઉત્સહતે સંઘસ્યાધિકરણં સંચારયિતુમ્; તત્ સંઘ એવંનામાનમ્ અધિકરણસંચારકં ભિક્ષું સંમન્યેત એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ સંઘસ્યાધિકરણં સંચારયિષ્યતિ; યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે એવંનામાનમ્ અધિકરણસંચારકં ભિક્ષુમ્ સંમન્તુમ્, એવમ્નામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ સંઘસ્યાધિકરણં સંચારયિષ્યતિ; તે ટૂષ્ણીમ્; ન ક્ષમતે, ભાષન્તામ્; સંમતઃ સંઘેન એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ; સો ઽયં ( અ 341અ ) સંઘસ્યાધિકરણં સંચારયિષ્યતિ; ક્ષાન્તમ્, અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્; એતદ્ ધારયામિ અધિકરણસંચારકસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચરિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞાપયામિ; અધિકરણસંચારકેણ ભિક્ષુણા ઇદમ્ અધિકરણમ્ સસ્થવિરે સપ્રાતિમોક્ષે સંઘે ઉપનિક્ષેપ્તવ્યં યથાવૃત્તં ચારોચયિતવ્યમ્; શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, ઇદમ્ અધિકરણમ્ અમુષ્મિન્ન્ આવાસે ઇયચ્ચિરકાલસમુત્પન્નમ્ અસ્મિન્ વસ્તુનિ; તદ્ અધિકરણમ્ સ્થલસ્થૈર્ ભિક્ષુભિર્ ન શક્યં વ્યુપશમયિતુમ્; તૈઃ સંઘે ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સંઘેનાપિ ન શક્તમ્; તેન વ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમતાઃ; વ્યૂઢકૈર્ અપિ ભિક્ષુભિર્ ન શક્તમ્; તૈર્ અપિ વ્યૂઢકવ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમતાઃ; વ્યૂઢકવ્યૂઢકૈર્ અપિ સંઘે ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સંઘેનાપ્ય્ ( અધિક્-વ્ 86 ) અહમ્ એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ સંમતઃ, સો ઽહમ્ એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ ઇદમ્ અધિકરણં સસ્થવિરે સપ્રાતિમોક્ષે સંઘે ઉપનિક્ષિપામિ ઇત્ય્ ઉપશમયતુ ભદન્તાઃ સંઘ ઇદમ્ અધિકરણમ્; યાવત્ ષણ્માસપર્યન્તમ્ ઉપાદાય સસ્થવિરેણ સપ્રાતિમોક્ષેણ સંઘેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયિતવ્યં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; સસ્થવિરેણ સપ્રાતિમોક્ષેણ સંઘેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમિતં વક્તવ્યં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન
થ્રેએ પ્રેસેન્ચેસ્: સંઘ, પુદ્ગલ, ધર્મ
શુદ્ધકં સંમુખમ્; કિમ્ અત્ર સંમુખમ્? ત્રીણિ સંમુખાનિ સંઘસંમુખમ્ પુદ્ગલસંમુખં ધર્મસંમુખં ચ; સંઘસંમુખં કતમત્? યાવન્તો ભિક્ષવઃ સીમાપ્રાપ્તાઃ ક્રિયાપ્રાપ્તાઃ તે સર્વે સમવહિતાઃ સંમુખીભૂતાઃ; છન્દાર્હેભ્યશ્ છન્દ આનીતો ભવતિ; સમવહિતાશ્ ચ ભિક્ષવઃ સંમુખીભૂતાઃ ન પ્રતિવહન્તિ ન પ્રતિક્રોશન્તિ; યેષાં પ્રતિવહતાં પ્રતિક્રોશતાં પ્રતિક્રોશો રોહતિ કર્માણિ ચ કુર્વન્તિ ઇદમ્ ઉચ્યતે સંઘસંમુખમ્; પુદ્ગલસંમુખમ્ કતમત્? યે તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ યેષાં ચ તદ્ અધિકરણમ્ વ્યુપશામ્યતિ તે સર્વે સમવહિતાઃ ઃભવન્તિઃ સંમુખીભૂતા ઇદમ્ ઉચ્યતે પુદ્ગલસંમુખમ્; ધર્મસંમુખં કતમત્? યેન ધર્મેણ યેન વિનયેન ઃયેનઃ શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તેન ધર્મેણ તેન વિનયેન તેન શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ ઇદમ્ ઉચ્યતે ધર્મસંમુખમ્; સચેત્ સસ્થવિરઃ સપ્રાતિમોક્ષસંઘસ્ તદ્ અધિકરણં ન શક્નોતિ વ્યુપશમયિતું તેન તદ્ અધિકરણમ્ અધિકરણસંચારકસ્યૈવ ભિક્ષોર્ ઉપનિક્ષેપ્તવ્યમ્; અધિકરણસંચારકેણ ભિક્ષુણા સૂત્રવિનયમાતૃકાધરાણાં ભિક્ષૂણામ્ ઉપનિક્ષેપ્તવ્યમ્; યથાવૃત્તં ચારોચયિતવ્યમ્; શૃણ્વન્તુ ભવન્તઃ સૂત્રવિનયમાતૃકાધરા ભિક્ષવઃ ( અ 341બ્ ) ઇદમ્ અધિકરણમ્ અમુષ્મિન્ આવાસે ઇયચ્ચિરકાલસમુત્પન્નમ્ અસ્મિન્ વસ્તુનિ; તદ્ અધિકરણં સ્થલસ્થૈર્ ભિક્ષુભિર્ ન શક્તં વ્યુપશમયિતુમ્; તૈઃ સંઘે ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સંઘેનાપિ ન શક્તમ્; તેનાપિ વ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમતાઃ; વ્યૂઢકૈર્ અપિ ભિક્ષુભિર્ ન શક્તમ્; તૈર્ અપિ વ્યૂઢકવ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમતાહ્; વ્યૂઢકવ્યૂઢકૈર્ અપિ ભિક્ષુભિર્ ન શક્તમ્; તૈર્ અપિ ( અધિક્-વ્ 87 ) સંઘે ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સંઘેનાપ્ય્ અહમ્ એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ સંમતઃ, તેન મયા એવંનામ્ના અધિકરણસંચરકેણ ભિક્ષુણા ઇદમ્ અધિકરણમ્ સસ્થવિરે સપ્રાતિમોક્ષે સંઘે ઉપનિક્ષિપ્તં; સસ્થવિરેણાપિ સપ્રાતિમોક્ષેણ સંઘેન મમૈવંનામ્નો ઽધિકરણસંચારકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉપનિક્ષિપ્તમ્,
સો ઽહમ્ એવંનામા અધિકરણસંચરકો ભિક્ષુર્ ઇદમ્ અધિકરણં સૂત્રવિનયમાતૃકાધરાણાં ભિક્ષૂણામ્ ઉપનિક્ષિપામિ વ્યુપશમયન્તુ ભવન્તઃ સૂત્રવિનયમાતૃકાધરા ભિક્ષવઃ ઇદમ્ અધિકરણમ્ યાવત્ સંવત્સરમ્ ઉપાદાય; સૂત્રવિનયમાતૃકાધરૈર્ ભિક્ષુભિઃ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયિતવ્યમ્ ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; સૂત્રવિનયમાતૃકાધરૈર્ ભિક્ષુભિઃ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમિતં સુવ્યુપશમિતં વક્તવ્યમ્
ત્wઓ પ્રેસેન્ચેસ્: પુદ્ગલ, ધર્મ
શુદ્ધકં સંમુખમ્; કિમ્ અત્ર સંમુખમ્? દ્વે સંમુખે પુદ્ગલસંમુખં ધર્મસંમુખં ચ; પુદ્ગલસંમુખમ્ કતમત્? યે તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ યેષાં ચ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તે સર્વે સમવહિતા ભવન્તિ સંમુખીભૂતાઃ; ઇદમ્ ઉચ્યતે પુદ્ગલસંમુખમ્; ધર્મસંમુખં કતમત્? યેન ધર્મેણ યેન વિનયેન યેન શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશામ્યતિ તેન ધર્મેણ તેન વિનયેન તેન શાસ્તુઃ શાસનેન તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમયન્તિ, ઇદમ્ ઉચ્યતે ધર્મસંમુખમ્; સચેત્ સૂત્રવિનયમાતૃકાધરા ભિક્ષવો ન શક્નુવન્તિ તદ્ અધિકરણમ્ વ્યુપશમયિતું તૈર્ અધિકરણસંચારકસ્યૈવ ભિક્ષોર્ ઉપનિક્ષેપ્તવ્યમ્; અધિકરણસંચારકેણ ભિક્ષુણા યસ્મિન્ન્ આવાસે ભિક્ષુઃ સ્થવિરસ્થવિરાન્યતમઃ પ્રમુખઃ પ્રમુખાન્યતમઃ જ્ઞાતો જ્ઞાતાન્યતમઃ તસ્યોપનિક્ષેપ્તવ્યમ્; યથાવૃત્તં ચારોચયિતવ્યમ્, શૃણુ ત્વં સ્થવિર ઇદમ્ અધિકરણમ્ અમુષ્મિન્ન્ આવાસે ઇયચ્ચિરકાલસમુત્પન્નમ્ અસ્મિન્ન્ એવ વસ્તુનિ; તદ્ અધિકરણં સ્થલસ્થૈર્ ભિક્ષુભિર્ ન શક્તં વ્યુપશમયિતુમ્; તૈઃ સંઘે ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સંઘેનાપિ ન શક્તમ્; તેનાપિ વ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમતાઃ; વ્યૂઢકૈર્ અપિ ભિક્ષુભિર્ ન શક્તમ્; તૈર્ અપિ વ્યૂઢકવ્યૂઢકા ભિક્ષવઃ સંમતાઃ; વ્યૂઢકવ્યૂઢકૈર્ અપિ ભિક્ષુભિર્ ન શક્તમ્; સંઘે ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સંઘેનાપિ અહમ્ એવંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુઃ સંમતઃ; સંઘે ( અધિક્-વ્ 88 ) મયા એવંનામ્ના અધિકરણસંચારકેણ ભિક્ષુણા ઇદમ્ અધિકરણમ્ સસ્થવિરે સપ્રાતિમોક્ષે ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સસ્થવિરેણ સપ્રાતિમોક્ષેણ સંઘેન ન શક્તં વ્યુપશમયિતુમ્; તેનાપિ મમૈવંનામ્ન અધિકરણસંચારિકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉપનિક્ષિપ્તમ્; તેન મયૈવંનામ્ના અધિકરણસંચારકેણ ભિક્ષુણા તદ્ અધિકરણં સૂત્રવિનયમાતૃકાધરાણાં ભિક્ષૂણામ્ ઉપનિક્ષિપ્તમ્; સૂત્રવિનયમાતૃકાધરૈર્ અપિ ન શક્તમ્; તૈર્ અપિ મમવંનામ્નો અધિકરણસંચારકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉપનિક્ષિપ્તમ્;

સો ઽહમ્ વંનામા અધિકરણસંચારકો ભિક્ષુર્ ઇદમ્ અધિકરણં સ્થવિરસ્યોપનિક્ષિપામિ, વ્યુપશમયિતુ સ્થવિર ઇદમ્ અધિકરણં યાવત્ પર્યન્તમ્ ઉપાદાય; સ્થવિરસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞાપયામિ; સ્થવિરેણ ભિક્ષુણા અર્થિપ્રત્યર્થિકાનાં ભિક્ષૂણામ્ અન્તિકાન્ ન દન્તકાષ્ઠોપસંહારઃ સ્વીકર્તવ્યો ન ગોમયોપસંહારો નો પાત્રકોપસંહારઃ ન સ્વાદ્યાયનિકા ન પરિપૃચ્છાનિકા દાતવ્યા નાન્યત્ર પુરતઃ પૃષ્ઠતઃ; ઇદં સ્યુર્ વચનીયા આયુષ્મન્ત મા કલહો મા ભણ્ડનં મા વિગ્રહો મા વિવાદઃ; તત્ કસ્ય હેતોઃ? નાસ્ત્ય્ આયુષ્મન્તઃ દ્વયોર્ વિવદમાનયોર્ જયઃ, અપિ ત્વ્ એકસ્ય જયઃ, એકસ્ય પરાજયઃ; નાસ્તિ દ્વયોર્ યુધ્યમાનયોર્ જયઃ, અપિ ત્વ્ એકસ્ય જયઃ, એકસ્ય પરાજયઃ ઇતિ સ્થવિરેણ ભિક્ષુણા તદ્ અધિકરણમ્ વ્યુપશમયિતવ્યં ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; સ્થવિરેણ ભિક્ષુણા તદ્ અધિકરણં વ્યુપશમિતં સુવ્યુપશમિતં વક્તવ્યમ્; એવં હિ ભિક્ષવઃ સંમુખવિનય અધિકરણશમથો ભવતિ; એવં ચ પુનર્ એકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ, યદ્ ઉત સંમુખવિનયેનાધિકરણશમથેન
થે સેત્ત્લેમેન્ત્ ઓf લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ બ્ય્ થે વોતે ઓf થે મજોરિત્ય્
કથં ચ ભિક્ષવો યદ્ભૂયૈષશલાકાગ્રહણમ્ અધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ ઃવ્યુપશમશ્ ચઃ યદુત યદ્ભૂયૈષીકેન શલાકાગ્રહણેનાધિકરણશમથેન? પૂર્વવત્ સ્થલસ્થાન્ ઉપાદાય યાવત્ સ્થવિરઃ; સચેત્ સ્થવિરો ભિક્ષુસ્ તદ્ અધિકરણં ન શક્નોતિ વ્યુપશમયિતું ( અધિક્-વ્ 89 ) તેન તદ્ અધિકરણં તસ્યૈવાધિકરણસંચારકસ્ય ભિક્ષોર્ ઉપનિક્ષેપ્તવ્યમ્; તેનાપિ ( અ 342બ્ ) તદ્ અધિકરણં સંઘે ઉપનિક્ષેપ્તવ્યં; સંઘેન તદ્ અધિકરણં યદ્ભૂયૈષીયશલાકાગ્રહણેનાધિકરણશમથેન વ્યુપશમયિતવ્યમ્; પઞ્ચભિઃ કારણૈર્ યદ્ભૂયૈશીકશલાકાગ્રહણમ્ અધિકરણશમથઃ ખરશ્ ચ ભવતિ વ્યાડશ્ ચ પ્રગાઢશ્ ચ ભેદાશઙ્કી ચાપરાવૃત્તપ્રયોગી ચ; કથં ચ ખરો ભવતિ? અર્થિપ્રત્યર્થિકૈર્ ભિક્ષુભિઃ ખરં પ્રગૃહીતો ભવતિ, એવં ખરો ભવતિ; કથં વ્યાડો ભવતિ? અર્થિપ્રત્યર્થિકા ભિક્ષવો વ્યાડા ભવન્તિ વિક્રાન્તાઃ, એવં વ્યાડો ભવતિ; કથં પ્રગાઢો ભવતિ? અર્થિપ્રત્યર્થિકૈર્ ભિક્ષુભિર્ પ્રગાઢં ગૃહીતો ભવતિ; એવં પ્રગાઢો ભવતિ; કથં ભેદાશઙ્કી ભવતિ? ચતુર્દશાનાં ભેદકરાણાં વસ્તૂનામ્ અન્યતરાન્યતરત્ ભેદકરં વસ્તુ સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ સૂદ્ગૃહીતં ભવતિ, એવં ભેદાશઙ્કી ભવતિ; કથમ્ અપરાવૃત્તપ્રયોગી ભવતિ? સ્થલસ્થાન્ ઉપાદાય યાવત્ સ્થવિરઃ, એવમ્ અપરાવૃત્તપ્રયોગી ભવતિ; એભિઃ પઞ્ચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ યદ્ભૂયૈષીકશલાકાગ્રહણશમથઃ ખરશ્ ચ ભવતિ વ્યાડશ્ ચ પ્રગાઢશ્ ચ ભેદાશઙ્કી ચાપરાવૃત્તપ્રયોગી ચ; તતઃ શલાકાચારકો ભિક્ષુઃ સંમન્તવ્યઃ; પઞ્ચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ શલાકાચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ; કતમૈઃ પઞ્ચભિહ્? છન્દાદ્ ગચ્છતિ દ્વેષાન્ મોહાદ્ ભયાદ્ ગચ્છતિ ચારિતાચારિતં ચ શલાકાં ન જાનાતિ; એભિઃ પઞ્ચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ શલાકાચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતો ન સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચાવકાશયિતવ્યઃ; પઞ્ચભિસ્ તુ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ શલાકાચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતઃ સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચ નાવકાશયિતવ્યઃ; કતમૈઃ પઞ્ચભિઋ? ન છન્દાદ્ ગચ્છતિ ન દ્વેષાન્ મોહાદ્ ભયાદ્ ગચ્છતિ ચારિતાચારિતં
ચ શલાકાં જાનાતિ; એભિઃ પઞ્ચભિર્ ધર્મૈઃ સમન્વાગતઃ શલાકાચારકો ભિક્ષુર્ અસંમતઃ સંમન્તવ્યઃ સંમતશ્ ચ નાવકાશયિતવ્યઃ ( અધિક્-વ્ 90 )
થે fઓઉર્ મેથોદ્સ્ ઓf વોતતિઓન્

ચત્વારિ શલાકાચારણાનિ; કતમામિ ચત્વારિ? છન્નં વિવૃતં સકર્ણતુન્તુનકં સર્વસાંઘિકં ચ; છન્નં શલાકાચારણં કતમત્? યથાપિતત્ શલાકાચારકસ્ય ભિક્ષોર્ એવં ભવતિ, અસ્મિન્ન્ એવાવાસે પ્રભૂતાઃ સ્થવિરા ભિક્ષવો અધર્મવાદિનાઃ અલ્પાસ્ તુ નવકા ભિક્ષવો ધર્મવાદિનઃ; અહં ચેદ્ વિવૃતે શલાકાં ચારયેયં સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે યન્ નવકા ભિક્ષવઃ સ્થવિરાણાં ભિક્ષૂણામ્ અનુવિધીયમાનાઃ પ્રભૂતામ્ અધર્મશલાકાં ગૃહ્ણીયુઃ; યન્વ્ અહમ્ છન્ને શલાકાં ચારયેયમ્ ઇતિ સ છન્ને શલાકાં ચારયતિ; ઇદમ્ ઉચ્યતે છન્નમ્ શલાકાચાર્ણમ્; ( અ 343અ ) ઃવિવૃતં શલાકાચારણં કતમત્?ઃ યથાપિતત્ શલાકાચારકસ્ય ભિક્ષોર્ એવં ભવતિ, અસ્મિન્ન્ આવાસે પ્રભૂતાઃ સ્થવિરા ભિક્ષવો ધર્મવાદિનઃ અલ્પાસ્ તુ નવકા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનઃ; અહં ચેચ્ છન્ને શલાકાં ચારયેયં સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે યન્ નવકા ભિક્ષવઃ અધર્મશલાકાં ગૃહ્ણીયુઃ; યન્વ્ અહમ્ વિવૃતે શલાકાં ચારયેયમ્; વિવૃતે શલાકાં ચારયતઃ સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે યન્ નવકા ભિક્ષવઃ સ્થવિરાણાં ભિક્ષૂણામ્ અનુવિધીયમાનાઃ પ્રભૂતં ધર્મશલાકાં ગૃહ્ણીયુઃ ઇતિ; સ વિવૃતે શલાકાં ચારયતિ, ઇદમ્ ઉચ્યતે વિવૃતં શલાકાચારણમ્; સકર્ણતુન્તુનકં શલાકાચારણં કતમત્? યથાપિતચ્ છલાકાચારકો ભિક્ષુઃ કર્ણમૂલે ગત્વા તુન્તુનાયતે, આયુષ્મન્ન્ ઉપાધ્યાયેન તે ધર્મશલાકા ગૃહીતા, ત્વમ્ અપિ ધર્મશલાકાં ગૃહાણ, આચાર્યેણ સમાનોપાધ્યાયેન સમાનાચાર્યેણ આલપ્તકેન સંલપ્તકેન સંસ્તુતકેન સપ્રેમકેન તે ધર્મશલાકા ગૃહીતા, ત્વમ્ અપિ ધર્મશલાકાં ગૃહાણ ઇતિ; ઇદમ્ ઉચ્યતે સકર્ણતુન્તુનકં શલાકાચારણમ્; સર્વસાંઘિકં શલાકાચારણં કતમત્? યથાપિતચ્ છલાકાચારકસ્ય ભિક્ષોર્ એવં ભવતિ, અસ્મિન્ન્ આવાસે પ્રભૂતા ભિક્ષવો ગ્લાનાઃ, અહં ચેદ્ ઃઅસંનિષણ્ણેઃ અસંનિપતિતે સર્વસંઘે શલાકાં ચારયેયં સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે પ્રભૂતા ભિક્ષવઃ અધર્મશાલાકાં ગૃહ્ણિયુઃ ન ત્વ્ અહં સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે શલાકાં ચારયેયમ્ ઇતિ સ સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે શલાકાં ચારયતિ,
ઇદમ્ ઉચ્યતે સર્વસાંઘિકં શલાકાચારણમ્ ( અધિક્-વ્ 91 )
થે તેન્ દિસ્ત્રિબુતિઓન્સ્ ઓf વોતિન્ગ્ તિચ્કેત્સ્ થત્ અરે નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
દશ અધાર્મિકાણિ શલાકાગ્રહણાનિ, દશ ધાર્મિકાણિ; દશ અધાર્મિકાણિ ષલાકાગ્રહણાનિ કતમાનિ? અધર્મેણ શલાકાં ગૃહ્ણાન્તિ, વ્યગ્રાઃ શલાકાં ગૃહ્ણાન્તિ, અલ્પમાત્રાવરમાત્રકેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; ભેદાશઙ્કિનઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; અપરાવૃત્તપ્રયોગેન શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; ન ગતિંગતિસારથિતયા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; અપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણે સંઘો ભેત્સ્યતિ ઇતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; અપ્ય્ એવ ષલાકાગ્રહણે પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનઃ ભવિષ્યન્તીતિ; જાનન્ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; અપ્ય્ એવ જાનન્ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ
કથમ્ અધર્મેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? ન વિનયાનુલોમેન શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, એવમ્ અધર્મેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં વ્યગ્રાઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? ન સંઘસામગ્ર્યાં શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, એવં વ્યગ્રાઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથમ્ અલ્પમાત્રાવરમાત્રકેણ ( અ 343બ્ ) શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? સંવરકરણીયં દેશનાકરણીયમ્ ઇતિ વિદિત્વા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, એવમ્ અલ્પમાત્રાવરમાત્રકેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં ભેદાશઙ્કિનઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? ચતુર્દશાનાં ભેદકરાણાં વસ્તૂનામ્ અન્યતમાન્યતમદ્ ભેદકરં વસ્તુ સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ સૂદ્ગૃહીતં ભવતિ, એવં ભેદાશંકિનઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં અપરાવૃત્તપ્રયોગેન શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? ન સ્થલસ્થાન્ ઉપાદાય યાવન્ ન સ્થવિરઃ; એવમ્ અપરાવૃત્તપ્રયોગેન શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં ન ગતિંગતિસારથિતયા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? યે તે ભિક્ષવો ભવન્તિ સૂત્રધરા વિનયધરા માતૃકાધરાસ્ તસ્મિન્ ધર્મવિનયે ગતય ઉચ્યન્તે; સારથયસ્ તાન્ અવલોક્ય શલાકામ્ ગૃહ્ણન્તિ; એવં ન ગતિંગતિસારથિતયા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથમ્ અપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગૃહ્નન્તિ? અપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન ( અધિક્-વ્ 92 ) સંઘો ઃભેદં ગમિષ્યતીત્ય્ એવંચિત્તાઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવમ્ અપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહનેણ સંઘોઃ ભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથમ્ અપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? અપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મં સમાદાય વર્તિષ્યન્તે ઇતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવમ્ અપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં જાનન્ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતિ ઇતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; જાનન્ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેદં ગમિષ્યતિ ઇત્ય્ એવંચિત્તા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવં જાનન્ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતિ ઇતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં જાનન્ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિન ભવિષ્યન્તિ ઇતિ
શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; જાનન્ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતારા ભિક્ષવઃ અધર્મં સમાદાય વર્તિષ્યન્ત ઇત્ય્ એવંચિત્તાઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવં જાનન્ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવો અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તિ ઇતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; ઇમાનિ દશ અધાર્મિકાણિ શલાકાગ્રહણાનિ
થે તેન્ દિસ્ત્રિબુતિઓન્સ્ ઓf વોતિન્ગ્ તિચ્કેત્સ્ થત્ અરે લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
દશ ધાર્મિકાણિ શલાકાગ્રહણાનિ કતમાનિ? ધર્મશલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, સમગ્રાઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, નાલ્પમાત્રાવરમાત્રકેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, ન ભેદાશઙ્કિનઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, ન પરાવૃત્તપ્રયોગેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, ગતિંગતિસારથિતયા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, નાપ્ય્ એવ ઃશલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; નાપ્ય્ એવઃ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; ઃનઃ જાનં શલાકાગ્રહાણેન સંઘો ભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગ્ઃણન્તિ; ( અ 344અ ) નાપ્ય્ એવ જાનં છલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહાન્તિ?

કથં ધર્મેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? વિનયાનુલોમેન શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ, એવં ધર્મેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં સમગ્રાઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? સંઘસામગ્ર્યા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં નાલ્પાવરમાત્રકેણ ( અધિક્-વ્ 93 ) શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? ન સંવરકરણીયં ન દેશનાકરણીયમ્ ઇતિ કૃત્વા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવં નાલ્પામાત્રાવરમાત્રકેણ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં ન ભેદાશઙ્કિનઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? ચતુર્દશાનાં ભેદકરાણાં વસ્તૂનામ્ અન્યતમાન્યતમદ્ ભેદકરં વસ્તુ સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ સૂદ્ગૃહીતં ભવતિ; એવં ન ભેદાશઙ્કિનઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં ન પરાવૃત્તપ્રયોગેન શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? સ્થલસ્થાન્ ઉપાદાય યાવત્ સ્થવિરઃ; એવં ન પરાવૃત્તપ્રયોગેન શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં ગતિંગતિસારથિતયા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ? યે તે ભિક્ષવો ભવન્તિ સૂત્રધરા વિનયધરાઃ માતૃકાધરાસ્ તસ્મિન્ ધર્મવિનયે ગતય ઉચ્યન્તે; સારથયસ્ તાન્ અવલોક્ય શલાકાં ગૃહ્નન્તિ; એવં ગતિંગતિસારથિતયૈવ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં નાપિ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ઃભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગૃહ્નન્તિ; નાપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન સંઘોઃ ભેદં ગમિષ્યતીત્ય્ એવંચિત્તાઃ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવં નાપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં નાપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; નાપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મં સમાદાય વર્તિષ્યન્તે ઇતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવં નાપ્ય્ એવ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં ઃનઃ જાનંશ્ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; ન જાનન્ શલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેદં ગમિષ્યતીતિ એવંચિત્તા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવં ન જાનન્ ઃશલાકાગ્રહણેન સંઘો ભેત્સ્યતીતિ શલકાં ગૃહ્ણન્તિ; કથં ન જાનન્ઃ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ શલાકાગ્રહણેન અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; ન જાનન્ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ
અધર્મં સમાદાય વર્તિષ્યન્તે ઇત્ય્ એવંચિત્તા શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; એવં ઃનઃ જાનન્ શલાકાગ્રહણેન પ્રભૂતતરા ભિક્ષવઃ અધર્મવાદિનો ભવિષ્યન્તીતિ શલાકાં ગૃહ્ણન્તિ; ઇમાનિ દશ ધાર્મિકાણિ શલાકાગ્રહણાનિ; શલાકાચારકસ્ય ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞાપયામિ
મેથોદ્સ્ fઓ વોતતિઓન્
શલાકાચારકેણ ભિક્ષુણ દ્વિવિધા ( અ 344બ્ ) શલાકા ઉપસ્થાપયિતવ્યા, ધર્મશલાકા અધર્મશલાકા ચ; ધર્મશલાકા અજિહ્મા અવક્રા ( અધિક્-વ્ 94 ) અકુટિલા ઃસુવર્ણાઃ સુખસંસ્પર્શા ચ; અધર્મશલાકા જિહ્મા વક્રાઃ કુટિલા દુર્વર્ણા દુઃખસંસ્પર્શા ચ; તતઃ શલાકાચારકેણ ભિક્ષુણા દક્ષિણેન પાણિના ધર્મશલાકા ગૃહીત્વા વામેન ચાધર્મશલાકા સંઘસ્થવિરસ્ય પુરસ્તાત્ સ્થિત્વા ધર્મશલાકાનાં વર્ણો ભાષિતવ્યઃ, અધર્મશલાકાનાં ચાવર્ણઃ, સ્થવિર ઇમા ધર્મશલાકા અજિહ્મા અવક્રા અકુટિલાઃ સુવર્ણાઃ સુખસંસ્પર્શાશ્ ચ ગૃહાણ, ઇમાસ્ ત્વ્ અધર્મશલાકા જિહ્મા વક્રા કુટિલા દુર્વર્ણા દુઃખસંસ્પર્શાશ્ ચ ગૃહાણ; ઃયદિઃ યેનાધર્મશલાકા તેન હસ્તં ઃપ્રઃસારયતિ, પ્રથમાયાં વાચિ ન દાતવ્યા, દ્વિતીયાયાં ન દાતવ્યા, તૃતીયાયાં દાતવ્યા; સંઘસ્થવિરેણ વિનયાતિસારિણી દુષ્કૃતા આપત્તિઃ દેશયિતવ્યા; એવં યાવત્ સંઘનવકસ્ય પુરતઃ સ્થિત્વા ધર્મશલાકાનાં વર્ણો ભાષિતવ્યઃ અધર્મશલાકાનાં ચાવર્ણઃ, ઇમા ધર્મશલાકા અજિહ્મા અવક્રા ઃઅકુટિલાઃઃ સુવર્ણાઃ સુખસંસ્પર્શાશ્ ચ ગૃહાણ, ઇમાસ્ ત્વ્ અધર્મશલાકા જિહ્મા વક્રાઃ કુટિલા દુર્વર્ણા દુઃસંસ્પર્શા ગૃહાણ; યદિ યેન અધર્મશલાકાસ્ ઃતેનઃ હસ્તં પ્રસારયતિ પ્રથમાયાં વાચિ ન દાતવ્યા, દ્વિતીયાયાં ન દાતવ્યા, ઃતૃતીયાયાં દાતવ્યાઃ; એવં સંઘનવકેન વિનયાતિસારિણી દુષ્કૃતા આપત્તિર્ દેશયિતવ્યા; યદિ ધર્મશલાકા ન્યૂના ભવતિ, અજ્ઞાતકૌણ્ડિન્યસ્ય શલાકા ગ્રહીતવ્યા; યદ્ય્ એકશલાકા અધિકા ભવતિ એવં ઃતદ્ અધિકરણંઃ વ્યુપશાન્તં યદુત ધર્મેણ; એવં તસ્મિન્ન્ અધિકરણે વ્યુપશાન્તે સચેત્ કશ્ચિત્ ખોટયતિ આપદ્યતે દુષ્કૃતામ્; એવં યદ્ય્ એકાપ્ય્ અધર્મશલાકા અધિકા ભવતિ એવમ્ અપિ તદ્ અધિકરણં વ્યુપશાન્તં યદુત અધર્મેણ; એવં તસ્મિન્ન્ અધિકરણે વ્યુપશાન્તે કશ્ચિત્ ખોટયતિ આપદ્યતે દુષ્કૃતામ્; એવં યદ્ભૂયૈષીકશલાકાગ્રહણાધિકરણશમથો ભવતિ; ઃએવમ્ઃ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ ( અધિક્-વ્ 95 ) વ્યુપશમશ્ ચ યદુત યદ્ભૂયૈષીકશલાકાગ્રહણેન અધિકરણશમથેન
થે લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્ અરિસિન્ગ્ fરોમ્ વિવાદ અન્દ્ અનવવાદ ચન્ બે સેત્ત્લેદ્ ઇન્ ત્wઓ અન્દ્ થ્રેએ wઅય્સ્ રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્. થે સ્મૃતિવિનય.
વિવાદાધિકરણં ભિક્ષવો દ્વાભ્યામ્ અધિકરણશમથાભ્યાં દમયિતવ્યં શમયિતવ્યં વ્યુપશમયિતવ્યં, સંમુખવિનયેન યદ્ભૂયૈષીકશલાકાગ્રહણેન ચ; અનવવાદાધિકરણં ભિક્ષવસ્ ત્રિભિર્ અધિકરણશમથૈર્ ધર્મૈર્ દમયિતવ્યં શમયિતવ્યં વ્યુપશમયિતવ્યમ્; કતમૈસ્ ત્રિભિઃ? સંમુખવિનયેન સ્મૃતિવિનયેન અમૂઢવિનયેન; કથં ચ ભિક્ષવઃ સંમુખવિનયેનાધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચ પુનર્ ઇઅહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત સંમુખવિનયેનાધિકરણશમથેન? પૂર્વવત્ સ્થલસ્થમ્ ઉપાદાય યાવત્ સ્થવિરઃ; એવં હિ ભિક્ષવઃ સંમુખવિનય ( અ 345અ ) અધિકરણશમથો ભવતિ; એવં પુનર્ ઇકૈકેષામ્ અધિકરણશમથાનાં દમશ્ ચ ભવતિ ઃશમશ્ ચઃ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત સંમુખવિનયેનાધિકરણઃશમથેનઃ; કથં ચ ભિક્ષવઃ સ્મૃતિવિનય અધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચ પુનઃ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણશમથાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત સ્મૃતિવિનયેનાધિકરણઃશમથેનઃ? યથાપિતદ્ આયુષ્માન્ દ્રવ્યો મલ્લપુત્રઃ મિત્રયા ભિક્ષુણ્યા અભૂતેનાભ્યાખ્યાતઃ; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સ તેન વસ્તુના ઃચોદ્યમાનોઃ જિહ્રેતિ; એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ; ભગવાન્ આહ: દદત ભિક્ષવો દ્રવ્યસ્ય મલ્લપુત્રસ્ય સ્મૃતિવિનયમ્ ઇતિ પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીય એવં ચ પુનર્ દાતવ્યઃ; શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ઠવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ( અધિક્-વ્ 96 ) દ્રવ્યેણ મલ્લપુત્રેણ એકાંશમ્ ઉત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા અઞ્જલિં પ્રગૃહ્ય ઇદં સ્યાદ્ વેદનીયમ્: શ્ર્ણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, અહં દ્રવ્યો મલ્લપુત્રો મિત્રયા ભિક્ષુણ્યા અભૂતેનાભ્યાખ્યાતઃ; તં માં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સો ઽહં તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચે; દદાતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ મમ દ્રવ્યસ્ય મલ્લપુત્રસ્ય સ્મૃતિવિનયમ્ અનુકમ્પામ્ ઉપાદાય; એવં દ્વિર્ અપ્ય્ એવં ત્રિર્ અપિ; તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્; શ્ર્ણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, અયં દ્રવ્યો મલ્લપુત્રો

મિત્રયા ભિક્ષુણ્યા અભૂતેનાભ્યાખ્યાતઃ; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સો ઽયં તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાન્ સ્મૃતિવિનયં યાચતે; સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ દ્રવ્યસ્ય મલ્લપુત્રસ્ય સ્મૃતિવિનયં દદ્યાત્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ; કર્મ કર્તવ્યમ્; શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, અયં દ્રવ્યો મલ્લપુત્રો મિત્રયા ભિક્ષુણ્યા અભૂતેનાભ્યાખ્યાતઃ; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સો ઽયં તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચતે; તત્ સંઘો દ્રવ્યસ્ય મલ્લપુત્રસ્ય સ્મૃતિવિનયં દદાતિ; યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે દ્રવ્યસ્ય મલ્લપુત્રસ્ય સ્મૃતિવિનયં દાતું તે તૂષ્ણીમ્; ન ક્ષમતે, ભાશન્તામ્; ઃઇયમ્ પ્રથમા કર્મવાચના; એવં દ્વિતીયા તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યાઃ; દત્તઃ સંઘેન દ્રવ્યસ્ય મલ્લપુત્રસ્ય સ્મૃતિવિનયઃ; ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેઃનઃ યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્; એવમ્ એતદ્ ધારયામિ
થ્રેએ fઓર્મ્સ્ ઓf સ્મૃતિવિનય નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
ત્રીણ્ય્ અધાર્મિકાણિ સ્મૃતિવિનયદાનાનિ, ત્રીણિ ધાર્મિકાણિ; ત્રીણ્ય્ અધાર્મિકાણિ સ્મૃતિવિનયદાનાનિ ઃકતમાનિ?ઃ યથાપિતદ્ ભિક્ષુઃ પારાજિકામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ, તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ, સ તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચતે, ( અધિક્-વ્ 97 ) તસ્ય સંઘઃ સ્મૃતિવિનયં દદ્યાત્; અધાર્મિકં સ્મૃતિવિનયદાનમ્; તત્ કસ્ય કેતોઃ? નાશનાર્હઃ સ; યથાપિતદ્ ભિક્ષુઃ સંઘાવશેષાં પાયત્તિકાં પ્રતિદેશનિકાં દુષ્કૃતામ્ આપત્તિમ્ અપન્નઃ તમ્ ( અ 345બ્ ) એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સ તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચતે; તસ્ય સંઘઃ સ્મૃતિવિનયં દદાતિ, અધાર્મિકં સ્મૃતિવિનયદાનં; તત્ કસ્ય હેતોઃ? દેશનાર્હઃ સ; યથાપિતત્ સેકતેન ભિક્ષુણા નગ્નેનોન્મત્તકેન ક્ષિપ્તચિત્તેન વેદનાભિનુન્નેન બહ્વ્ અશ્રામણકમ્ અનાનુલોમિકમ્ આચરિતં ભાષિતં પરાક્રાન્તમ્, લાલા વાહિતા, અક્ષિણી વિસ્ફારિતે, મુખં વિભણ્ડિતમ્, અસુપ્તેન સુપ્ત ઇતિ મતમ્, પરૈર્ અપ્રવ્યાહૃતેન પ્રવ્યાહૃત ઇતિ મતમ્; તેન ચાપરેણ સમયેન સ્વચિત્તં પ્રતિલબ્ધમ્; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ, ઃસ તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચતેઃ; સંઘઃ સ્મૃતિવિનયં દદાતિ; અધાર્મિકં સ્મૃતિવિનયદાનમ્; તત્ કસ્ય હેતોઃ? અમૂઢવિનયાર્હઃ સ; યથાપિતદ્ વસ્તુકો ભિક્ષુઃ સંઘમધ્યે આપત્તિમ્ અવજાનાતિ, અવજ્ઞાય પ્રતિજાનાતિ, પ્રતિજ્ઞાય પુનર્ અપ્ય્ અવજાનાતિ, ઃતસ્ય ભિક્ષવઃ સ્મૃતિવિનયં દદતિ, અધાર્મિકં સ્મૃતિવિનયદાનમ્; તત્ કસ્ય હેતોઃ?ઃ તત્સ્વભાવૈષીયાર્હઃ સ; ઇતીમામિ ત્રીણ્ય્ અધાર્મિકાણિ સ્મૃતિવિનયદાનાનિ ( અધિક્-વ્ 98 )
થ્રેએ fઓર્મ્સ્ ઓf સ્મૃતિવિનય લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
ઃત્રીણિ ધાર્મિકાણિ સ્મૃતિવિનયદાનાનિ કતમાનિ?ઃ યથાપિતદ્ દ્રવ્યો મલ્લપુત્રો મિત્રયા ભિક્ષુણ્યા અભૂતેનાભ્યાખ્યાતઃ; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સ તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચતે; તસ્ય સંઘઃ સ્મૃતિવિનયં દદાતિ; ધાર્મિકં સ્મૃતિવિનયદાનમ્; યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ અન્યામ્ એવાપત્તિમ્ આપન્નો ભવતિ; તમ્ એનં ભિક્ષવો ઽન્યેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સ તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચતે; તસ્ય સંઘઃ સ્મૃતિવિનયં દદાતિ; ધાર્મિકં સ્મૃતિવિનયદાનમ્; યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ આપત્તિમ્ આપન્નો ભવતિ; સા તેન ભિક્ષોઃ પુરસ્તાદ્ દેશિતા ભવતિ પ્રતિકૃતા વા; તમ્ એનમ્ ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ, સ તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાત્ સ્મૃતિવિનયં યાચતે, તસ્ય સંઘઃ સ્મૃતિવિનયં દદાતિ, ધાર્મિકં સ્મૃતિવિનયદાનમ્; ઇતીમાનિ ત્રીણિ ધાર્મિકાણિ સ્મૃતિવિનયદાનાનિ; એવં હિ ભિક્ષવઃ સ્મૃતિવિનય અધિકરણશમથો ભવતિ; એવમ્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ ઃશમશ્ ચઃ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત સ્મૃતિવિનયેનાધિકરણશમથેન
થે અમૂઢવિનય
કથં ચ ભિક્ષવઃ અમૂઢવિનય અધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચ પુનર્ ઇહૈકેશામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુતામૂઢવિનયેનાધિકરણશમથેન? યથાપિતત્ સેકતેન ભિક્ષુણા નગ્નેનોન્મત્તકેન ક્ષિપ્તચિત્તેન વેદનાભિનુન્નેન બહ્વ્ અશ્રામણકં અનાનુલોમિકમ્ આચરિતં ભાષિતં પરાક્રાન્તમ્, લાલા વાહિતા, અક્ષિણી સંપરિવર્તિતે, મુખં ચ વિભણ્ડિતમ્, અસુપ્તેન સુપ્ત ઇતિ ઃમતમ્,ઃ પરૈર્ અપ્રવ્યાહૃતેન પ્રવ્યાહૃત ઇતિ ઃમતમ્;ઃ તેન ચાપરેણ સમયેન સ્વચિત્તં પ્રતિલભમ્; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ઃચોદયન્તિ; સ તેન વસ્તુનાઃ ચોદ્યમાનઃ સંઘાદ્ અમૂઢવિનયં યાચતે; એતત્ પ્રકરણમ્ ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ; ભગવાન્ આહ: ( અ 346અ ) દદત યૂયં ભિક્ષવઃ ( અધિક્-વ્ 99 ) સેકતસ્ય ભિક્ષોર્ અમૂઢવિનયમ્ ઇતિ; યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ એવં પુનર્ દાતવ્યઃ; શયનાસપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્દીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ઠવાચિકયા સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે સેકતેન ભિક્ષુણા એકાંશમ્ ઉત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યથાવૃદ્ધિકયા સામીચીં કૃત્વા ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્: શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘો મયા સેકતેન ભિક્ષુણા નગ્નેનોન્મત્તકેન ક્ષિપ્તચિત્તેન વેદનાભિનુન્નેન બહ્વ્ અશ્રામણકમ્ ઃઅનાનુલોમિકમ્ઃ આચરિતમ્ ભાષિતં પરાક્રાન્તમ્, લાલા વાહિતા, અક્ષિણી સંપરિવર્તિતે, મુખં ચ વિભણ્ડિતમ્, અસુપ્તેન સુપ્ત ઇતિ મતમ્, પરૈર્ અપ્રવ્યાહૃતેન પ્રવ્યાહૃત ઇતિ મતમ્; તેન ચ મયાપરેણ સમયેન સ્વચિત્તં પ્રતિલબ્ધમ્; તં માં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સો ઽહં તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાદ્ અમૂઢવિનયં યાચે, દદાતુ ભદન્તાઃ સંઘો મે સેકતસ્ય ભિક્ષોર્ અમૂઢવિનયમ્ અનુકમ્પામ્ ઉપાદાય; એવં દ્વિર્ અપ્ય્ એવં ત્રિર્ અપિ; તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્; શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, અનેન સેકતેન ભિક્ષુણા નગ્નેનોન્મત્તકેન ક્ષિપ્તચિત્તેન વેદનાભિનુન્નેન બહ્વ્ અશ્રામણકમ્ અનાનુલોમિકમ્ આચરિતમ્ ભાષિતં પરાક્રાન્તમ્, લાલા વાહિતા, અક્ષિણી

સંપરિવર્તિતે, મુખં ચ વિભણ્ડિતમ્, અસુપ્તેન સુપ્ત ઇતિ મતમ્, પરૈર્ અપ્રવ્યાહૃતેન પ્રવ્યાહૃત ઇતિ મતમ્; અનેન ચાપરેણ સમયેન સ્વચિત્તં પ્રતિલબ્ધમ્; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સો ઽયં તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાદ્ અમૂઢવિનયં યાચતે; સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ સેકતસ્ય ભિક્ષોર્ અમૂઢવિનયં દદ્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ; કર્મ કર્તવ્યમ્; શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, અનેન સેકતેન ભિક્ષુણા નગ્નેનોન્મત્તકેન ક્ષિપ્તચિત્તેન વેદનાભિનુન્નેન બહ્વ્ અશ્રામણકમ્ અનાનુલોમિકમ્ આચરિતમ્, ભાષિતં પરાક્રાન્તમ્, લાલા વાહિતા, અક્ષિણી સંપરિવર્તિતે, મુખં ચ વિભણ્ડિતમ્, અસુપ્તેન સુપ્ત ઇતિ મતમ્, પરૈર્ અપ્રવ્યાહૃતેન પ્રવ્યાહૃત ઇતિ મતમ્; અનેન ચાપરેણ સમયેન સ્વચિત્તં પ્રતિલબ્ધમ્; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સો ઽયં તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાદ્ અમૂઢવિનયં યાચતે; તત્ સંઘઃ સેકતસ્ય ભિક્ષોર્ અમૂઢવિનયં દદાતિ; યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે સેકતસ્ય ભિક્ષોર્ અમૂઢવિનયં દાતુમ્, તે તૂષ્ણીમ્, ન ક્ષમતે, ભાષન્તામ્; ઃઇયં પ્રથમા કર્મવાચના; એવં દ્વિતીય તૃતીયા કર્મવાચના કર્તવ્યા;ઃ દત્તઃ સંઘેન સેકતસ્ય ભિક્ષોર્ અમૂઢવિનયઃ; ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતં સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્; એવમ્ એતદ્ ધારયામિ ( અધિક્-વ્ 100 )
ત્wઓ fઓર્મ્સ્ ઓf અમૂઢવિનય રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્ નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્ અન્દ્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
એકમ્ અધાર્મિકં અમૂઢવિનયદાનમ્, એકં ધાર્મિકમ્; એકમ્ અધાર્મિકં કતમત્? યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ અનુન્મત્તઃ સન્ન્ ઉન્મત્તો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનીતે અક્ષિપ્તચિત્તઃ ક્ષિપ્તચિત્ત ઇતિ, તસ્ય સંઘઃ અમૂઢવિનયં દદાતિ, અધાર્મિકમ્ ( અ 346બ્ ) અમૂઢવિનયદાનમ્; ઇદમ્ એકમ્ અધાર્મિકમ્; ધાર્મિકં કતમત્? યથાપિતત્ સેકતેન ભિક્ષુણા નગ્નેનોન્મત્તકેન ક્ષિપ્તચિત્તેન વેદનાભિનુન્નેન બહ્વ્ અશ્રામણકમ્ અનાનુલોમિકમ્ આચરિતં ભાષિતં પરાક્રાન્તમ્, લાલા વાહિતા, અક્ષિણી સંપરિવર્તિતે, મુખં વિભણ્ડિતમ્, અસુપ્તેન સુપ્ત ઇતિ મતમ્, પરૈર્ અપ્રવ્યાહૃતેન ઃપ્રવ્યાહૃતઃ ઇતિ મતમ્; તેન ચાપરેણ સમયેન સ્વચિત્તં પ્રતિલબ્ધમ્; તમ્ એનં ભિક્ષવસ્ તેન વસ્તુના ચોદયન્તિ; સો ઽયં તેન વસ્તુના ચોદ્યમાનઃ સંઘાદ્ અમૂઢવિનયં યાચતે; તસ્ય સંઘ અમૂઢવિનયં દદાતિ; ધાર્મિકમ્ અમૂઢવિનયદાનમ્; ઇદમ્ એકમ્ ધાર્મિકમ્; એવં હિ ભિક્ષવઃ અમૂઢવિનયઃ અધિકરણશમથો ભવતિ; એવં ચ પુનર્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ; અનવવાદાધિકરણં ભિક્ષવઃ એભિસ્ ત્રિભિર્ અધિકરણશમથૈર્ ધર્મૈર્ દમયિતવ્યં શમયિતવ્યં વ્યુપશમયિતવ્યમ્, યદુત સંમુખવિનયેન સ્મૃતિવિનયેન અમૂઢવિનયેન ચ
થે લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ અરિસિન્ગ્ fરોમ્ આપત્તિ ચન્ બે સેત્ત્લેદ્ ઇન્ fઓઉર્ wઅય્સ્. થે પ્રતિજ્ઞાકારક
આપત્ત્યધિકરણં ભિક્ષવો ચતુર્ભિર્ અધિકરણશમથૈર્ ધર્મૈર્ દમયિતવ્યં શમયિતવ્યં વ્યુપશમયિતવ્યમ્; કતમૈશ્ ચતુર્ભિર્? પ્રતિજ્ઞાકારકેણ સંમુખવિનયેન તત્સ્વભાવૈષીયેણ તૃણપ્રસ્તારકેણ ચ; કથં ચ ભિક્ષવઃ પ્રતિજ્ઞાકારકઃ અધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચ પુનર્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત પ્રતિજ્ઞાકારકેણ અધિકરણશમથેન? યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ આપત્તિમ્ આપન્નો ભવતિ, ( અધિક્-વ્ 101 ) સ તેન ઃવસ્તુનાઃ ચોદિતો વા ઃઅચોદિતો વાઃ સ્મારિતો વા અસ્મારિતો વા ભિક્ષોઃ પુરતઃ સ્થિત્વા એવમ્ આહ: સમન્વાહરાયુષ્મન્ન્ અહમ્ એવંનામા એવંરૂપાં ચાપત્તિમ્ આપન્નઃ; તામ્ અહમ્ આયુષ્મતઃ પુરસ્તાદ્ દેશયામિ આવિષ્કરોમિ; દેશયિત્વા મે આવિષ્કૃત્ય સ્પર્શો ભવતિ નાદેશયિત્વા નાનાવિષ્કૃત્ય; તેન વક્તવ્યં પશ્યસિ આપત્તિમ્ ઇતિ; તેનાપિ વક્તવ્યં પશ્યામિ ઇતિ; પૂર્વકેણ વક્તવ્યમ્ આયત્યામ્ સંવરમ્ આપત્સ્યસે ઇતિ; પશ્ચિમકેન વક્તવ્યમ્ આપત્સ્ય ઇતિ; ઇતિ ઇયં પ્રતિજ્ઞા
તેન્ અન્દ્ તેન્ wઅય્સ્ ઓf અપ્પ્લ્યિન્ગ્ પ્રતિજ્ઞાકારક રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્ નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્ અન્દ્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
દસાધાર્મિકાણિ પ્રતિજ્ઞાદાનાનિ, દશ ધાર્મિકાણિ; દશાધાર્મિકાણિ કતમાનિ? યથાપિતદ્ ભિક્ષુઃ પારાજિકામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અનાપન્નો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનાતિ, તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, અધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞાદાનમ્; ઃસંઘાવશેષાં પાયત્તિકાં પ્રતિદેશનિકાં દુષ્કૃતામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ અનાપન્નો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનાતિ, તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, અધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞદાનમ્ઃ; યથાપિતદ્ ભિક્ષુર્ પારજિકામ્ આપત્તિમ્ અનાપન્નો આપન્નો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનાતિ, તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, અધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞાદાનમ્; સંઘાવશેષાં પાયત્તિકાં પ્રતિદેશનિકાં દુષ્કૃતામ્ આપત્તિમ્ અનાપન્ન આપન્નો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનાતિ, તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, અધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞાદાનમ્; ઇમાનિ દશાધાર્મિકાણિ પ્રતિજ્ઞાદાનાનિ; દશ ધાર્મિકાણિ પ્રતિજ્ઞાદાનાનિ કતમાનિ? યથાપિતદ્ ભિક્ષુઃ પારાજિકામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ આપન્નો ઽસ્મીતિ ( અ 347અ ) પ્રતિજાનાતિ, તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, ધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞાદાનમ્; સંઘાવશેષાં પાયત્તિકાં પ્રતિદેશનિકાં દુષ્કૃતામ્ આપત્તિમ્ આપન્નઃ આપન્નો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનાતિ, તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, ધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞાદાનમ્; યથાપિતદ્ ભિક્ષુઃ પારજિકામ્ આપત્તિમ્ અનાપન્નઃ અનાપન્નો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનાતિ તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, ધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞાદાનમ્; સંઘાવશેષાં પાયત્તિકાં પ્રતિદેશનિકાં દુષ્કૃતામ્ આપત્તિમ્ અનાપનો ઽસ્મીતિ પ્રતિજાનાતિ તસ્ય સંઘઃ પ્રતિજ્ઞાં કારયતિ, ધાર્મિકં પ્રતિજ્ઞાદાનમ્; ઇમાનિ દાશ ધાર્મિકાણિ પ્રતિજ્ઞાદાનાનિ; ( અધિક્-વ્ 102 ) એવં હિ
ભિક્ષવઃ પ્રતિજ્ઞાકારક અધિકરણશમથો ભવતિ; એવમ્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત પ્રતિજ્ઞાકારકેણ અધિકરણશમથેન
થે બુદ્ધ અબ્સોલ્વેસ્ થે મોન્ક્ કાલો મૃગારપુત્ર fરોમ્ અ fઅલ્સે અચ્ચુસતિઓન્

બુદ્ધો ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડદસ્યારામે; તેન ખલુ સમયેનાયુષ્માન્ કાલો મૃગારપુત્રો વૈશાલ્યાં વિહરતિ મર્કટહ્રદતીરે કૂટાગારશાલાયામ્; તમ્ આગમ્ય વૈશાલિકા લિચ્છવયો ઽત્યર્થં બુદ્ધધર્મસંઘેષુ કારાન્ કુર્વન્તિ; વૈશાલિકા ભિક્ષવઃ સંલક્ષયન્તિ: આયુષ્માન્ કાલો મૃગારપુત્રો ઽન્યત્રૈવ જાતઃ, ઽન્યત્રૈવ વૃદ્ધિં ગતઃ, શ્રાવસ્ત્યાં જાતઃ; વૈશાલિકાશ્ ચ લિચ્છવયો ઽત્યર્થમ્ અભિપ્રસન્નાઃ; તદાસ્યોત્ક્ષેપણીયં કર્મ કર્તવ્યં યેનાસ્ય વૈશાલકા લિચ્છવયો ઃનઃ પ્રસાદં પ્રવેદયત ઇતિ તસ્યાવતારપ્રેક્ષિણઃ સંવૃત્તાઃ; યાવ અન્યતમેન ગૃહપતિના બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘો જેન્તાકસ્નાત્રેણોપનિમન્ત્રિતઃ; ભિક્ષવઃ કન્તારિકાયાં ચીવરાણિ સ્થાપયિત્વા સ્નાતુમ્ આરબ્ધાઃ; આયુષ્માંસ્ તુ કાલો મૃગારપુત્રઃ સંપ્રજાનન્ન્ એકાન્તે ચીવરકાણિ સ્થાપયિતા સ્નાતુમ્ આરબ્ધઃ; અપરેણાપિ ભિક્ષુણા તસ્મિન્ન્ એવ પ્રદેશે ચીવરકાણી સ્થાપિતાનિ; તતઃ આયુષ્માન્ કાલો મૃગારપુત્રઃ ઃસ્નાત્વાઃ તાન્ય્ એવ મદીયાનિ ચીવરાણિ ઃઇતિઃ કૃત્વા તસ્ય ભિક્ષોઃ સન્તકાનિ ચીવરાણિ પ્રાવૃત્ય પ્રક્રાન્તઃ; યાવદ્ અસૌ ભિક્ષુઃ સમુત્થિતો ન પશ્યતિ સ્વકાનિ ચીવરાણિ; સ ભિક્ષૂન્ પ્રષ્ટુમ્ આરબ્ધઃ: આયુષ્મન્તઃ, કેન મદીયાનિ ચીવરાણિ અપહૃતાનિ? યાવત્ તસ્મિન્ પ્રદેશે આયુષ્મતઃ કાલસ્ય મૃગારપુત્રસ્ય સાર્ધંવિહારી સ્થિતઃ; તેન શ્રુતમ્; સ કથયતિ: આયુષ્મતા ( અધિક્-વ્ 103 ) ઉપાધ્યાયેનાસ્મિન્ પ્રદેશે ચીવરકાણિ સ્થાપિતાનિ; તેન વ્યત્યાસેન નીતાનિ ભવેયુહ્; ગચ્છામિ તાવદ્ ઉપાધ્યાયં પશ્યામીતિ; સ ઉપાધ્યાયસ્ય સકાશં ગતઃ; કથયતિ: ઉપાધ્યાય સન્તકાનિ ( અ 347બ ) ત્વયા ચીવરાણ્ય્ આનીતાનિ? સ કથયતિ, પુત્ર મમ સન્તકાનિ, કસ્યાન્યસ્ય સન્તકાનિ? ઉપાધ્યાય અમુકેન ભિક્ષુણા તસ્મિન્ન્ એવ પ્રદેશે ચીવરકાણિ સ્થાપિતાનિ; સો ઽવધ્યાયતિ; પુત્ર યદ્ય્ એવમ્ આનય, તાનિ ચીવરાણિ પશ્યામિ ઇતિ; સ તાન્ય્ આદાયાગતઃ; ઉપાધ્યાય ઇમાનિ તાનિ
ચીવરાણિ પ્રત્યભિજાનીહિ? તેન પ્રત્યભિજ્ઞાતાનિ; પુત્ર વ્યત્યાસેન મયાનીતાનિ, નય તસ્ય ભિક્ષોર્ ઇમામિ તાનિ; સ તાન્ય્ આદાય તસ્ય ભિક્ષોઃ સકાશં ગતઃ કથયતિ: આયુષ્મન્ન્ ઇમાનિ તાનિ ચીવરાન્ય્ ઉપાધ્યાયેન વ્યત્યાસેન નીતાનિ; સ કથયતિ: પારાજિકામ્ એવાપત્તિમ્ અપન્નઃ સ્તેયચિત્તેન તેન નીતાનિ; તતસ્ તૈર્ અવતારપ્રેક્ષિભિર્ ભિક્ષુભિસ્ તસ્યાચોદયિત્વા અસ્મારયિત્વા બલાદ્ ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્; આયુષ્માન્ કાલો મૃગારપુત્રઃ સંલક્ષયતિ: દુઃખં બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રસાદ્યન્તે, સુખમ્ અપ્રસાદ્યન્તે; યદિ સ્થાસ્યામિ નિયતં વૈશાલકા લિચ્છવયો ઃનઃ પ્રસાદં પ્રવેદયિષ્યન્તે; સર્વથા શ્રાવસ્તીમ્ એવ ગમિષ્યામિ ઇતિ સ ન વ્યવલોક્ય વૈશલકાન્ લિચ્છવીન્ સમાદાય પાત્રચીવરં યેન શ્રાવસ્તી તેન ચારિકાં પ્રક્રાન્તઃ; અનુપૂર્વેણ ચરન્ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તઃ; સ ભિક્ષુભિર્ દૃષ્ટઃ; ઉક્તઃ: સ્વાગતં સ્વાગતમ્ આયુષ્મન્ કાલ પ્રીતા વયં ત્વદ્દર્શનેન નો ત્વ્ આગમનેન; કિં કારણમ્? યસ્માત્ ત્વામ્ આગમ્ય વૈશાલકા લિચ્છવયઃ બુદ્ધે ઽભિપ્રસન્ના ઃધર્મેઃ સંઘે ઽભિપ્રસન્ના અત્યર્થં બુદ્ધધર્મસંઘેષુ કારાન્ કુર્વન્તિ ઇતિ; સ કથયતિ: અસ્ત્ય્ એતદ્ એવમ્, અપિ તુ વૈશાલિકૈર્ ભિક્ષુભિર્ અચોદયિત્વા અસ્મારયિત્વા બલાદ્ ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્ ઇતિ; એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ; ભગવાન્ આહ: તિષ્ઠ ભિક્ષુ અહં ત્વાં ધર્મેણ ઃઓસારયામિ; તતો ભગવતા ( અધિક્-વ્ 104 ) ધર્મેણઃ ઓસારિતઃ; વૈશાલિકાનાં વિપ્રતિસારો જાતઃ, ન શોભનમ્ અસ્માભિઃ કૃતં યત્ કાલસ્ય ભિક્ષોર્ અદૂષિણો ઽનપકારિણો બલાદ્ ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્ ઇતિ; તે સમાદાય પાત્રચીવરં યેન શ્રાવસ્તી તેન ચારિકાં પ્રક્રાન્તાઃ; તૈર્ અન્તર્માર્ગૈર્ ભિક્ષુર્ દૃષ્ટ ઉક્તશ્ ચ, કુતસ્ ત્વમ્ આયુષ્મન્ન્ આગચ્છસિ? શ્રાવસ્ત્યાઃ; દૃષ્ટસ્ ત્વયા કાલો મૃગારપુત્રઃ? દૃષ્ટઃ, કિં તસ્ય? અસ્માભિઃ તસ્યાદૂષિણો ઽનપકારિણઃ અચોદયિત્વાસ્મારયિત્વા બલાદ્ ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્; ઓસારિતમ્; કેન? ભગવતા;
તત્ર એક એવમ્ આહુર્ અનોસારિતં દૂરોસારિતમ્, યસ્માત્ તસ્યાસ્માભિર્ ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્ અસ્માસ્વ્ અસંમુખીભૂતેષુ તસ્યૌસારણં ન યુક્તમ્ ( અ 348અ ) ઇતિ; અપરે ત્વ્ એવમ્ આહુઃ: ધર્મસ્વામી ભગવાન્, ધર્મસ્વામી સુગતઃ, યસ્યૌસારિતઃ સ્વોસારિતઃ; તે અનુપૂર્વેણ શ્રાવસ્તીમ્ અનુપ્રાપ્તાઃ પત્રચીવરં પ્રતિશમય્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય યેન ભગવાંસ્ તેનોપસંક્રાન્તાઃ; ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વ એકાન્તે નિષણ્ણાઃ; એકાન્તનિષણ્ણા વૈશાલિકા ભિક્ષવો ભગવન્તમ્ ઇદમ્ અવોચન્: અસ્માભિર્ ભદન્ત બાલૈર્ મૂઢૈર્ અવ્યક્તૈર્ અકુશલૈઃ કાલસ્ય મૃગારપુત્રસ્યાદૂષિણો ઽનપકારિણઃ અચોદયિત્વા અસ્મારયિત્વા બલાદ્ ઉત્ક્ષેપણીયં કર્મ કૃતમ્; તે વયં વિપ્રતિસારજાતઃ કાલં મૃગારપુત્રં ક્ષમયિતુમ્ ઇહાગતાઃ ઇતિ; ભગવાન્ આહ: ઓસારિતં ભિક્ષવસ્ તદ્ અધિકરણં તથાગતેન યદુત ધર્મેણ; શ્રુતમ્ અસ્માભિર્ ભદન્ત ભિક્ષોઃ સકાશાદ્ અન્તર્માર્ગેણ ઓસારિતં ભગવતા યદુત ધર્મેણ ઇતિ; અપિ ત્વ્ ઃએકેઃ અસ્માકમ્ એવમ્ આહુઃ: અનોસારિતં દૂરોસારિતમ્, યસ્માદ્ વયં તત્ર ન સંમુખીભૂતા ઇતિ; અપરે ત્વ્ એવમ્ આહુઃ: ધર્મસ્વામી ભગવાન્ ધર્મસ્વામી સુગતઃ યસ્યૌસારિતં સ્વોસારિતમ્ ઇતિ
વરિઓઉસ્ fઓર્મ્સ્ ઓf અચ્ચુસતિઓન્સ્
ભગવાન્ સંલક્ષયતિ: આકાંક્ષન્તિ બત મે શ્રાવકાઃ ઉત્પન્નોત્પન્નાન્ય્ અધિકરણાનિ વ્યુપશમયિતું યદુત ધર્મેણ વિનયેન શાસ્તુઃ શાસનેન; ઇતિ વિદિત્વા ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતે સ્મ: કથં ભિક્ષવઃ સંમુખવિનય અધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચ પુનર્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત સંમુખવિનયેનાધિકરણશમથેન? ઇહ ભિક્ષવઃ 1) પુદ્ગલઃ પુદ્ગલં ચોદયતિ ધર્મેણ વિનયેન સંમુખં ( અધિક્-વ્ 104 ) ચતુરક્ષમ્; 2) દ્વૌ સંબહુલાન્ સંઘં ચોદયતઃ ધર્મેણ વિનયેન સંમુખં ચતુરક્ષં; 3) દ્વૌ પુદ્ગલૌ પુદ્ગલં ચોદયતઃ ધર્મેણ વિનયેન સંમુકં ચતુરક્ષં; 4) દ્વૌ પુદ્ગલૌ ચોદયતઃ ઃદ્વૌઃ સંબહુલાન્ સંઘં ધર્મેણ વિનયેન ઃસંમુખંઃ ચતુરક્ષમ્; 5) સંબહુલાઃ પુદ્ગલાઃ પુદ્ગલં ચોદયન્તિ ધર્મેણ વિનયેન સંમુખં ચતુરક્ષં; 6) સંબહુલાઃ પુદ્ગલાઃ ઃદ્વૌ સંબહુલાન્ઃ સંઘં ચોદયન્તિ ધર્મેણ વિનયેન સંમુખં ચતુરક્ષમ્; 7) સંઘઃ પુદ્ગલં ચોદયતિ ધર્મેણ વિનયેન સંમુખં ચતુરક્ષમ્; 8) ઃસઙ્ઘોઃ દ્વૌ સંબહુલાન્ સંઘં ચોદયતિ ધર્મેણ વિનયેન ચતુરક્ષમ્
સિxતેએન્ અન્દ્ સિxતેએન્ wઅય્સ્ ઓf અપ્પ્લ્યિન્ગ્ સંમુખવિનય રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્ નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્ અન્દ્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્

ષોડશ અધાર્મિકાણિ સંમુખવિનયદાનાનિ; ષોડશ ધાર્મિકાણિ; ષોડશાધાર્મિકાણિ કતમાનિ? 1) અધાર્મિકઃ પુદ્ગલઃ ધાર્મિકઃ પુદ્ગલઃ; 2) પુદ્ગલઃ અધાર્મિકઃ દ્વૌ પુદ્ગલૌ ધાર્મિકૌ; 3) પુદ્ગલઃ અધાર્મિકઃ સંબહુલાઃ પુદ્ગલાઃ ધાર્મિકાઃ; 4) ઃસઙ્ઘોઃ ઽધાર્મિકઃ પુદ્ગલો ધાર્મિકઃ; 5) દ્વૌ પુદ્ગલૌ અધાર્મિકૌ ધાર્મિકઃ પુદ્ગલઃ; 6) દ્વૌ પુદ્ગલૌ અધાર્મિકૌ દ્વૌ પુદ્ગલૌ ધાર્મિકૌ; 7) દ્વૌ પુદ્ગલૌ અધાર્મિકૌ સંબહુલાઃ પુદ્ગલા અધાર્મિકાઃ; 8) દ્વૌ પુદ્ગલૌ ( અ 348બ્ ) અધાર્મિકૌ સંઘઃ ધાર્મિકઃ; 9) સંબહુલાઃ પુદ્ગલાઃ અધાર્મિકાઃ પુદ્ગલઃ ધાર્મિકઃ; 10) સંબહુલાઃ પુદ્ગલા અધાર્મિકાઃ દ્વૌ પુદ્ગલૌ ધાર્મિકૌ; 11) સમ્બહુલાઃ પુદ્ગલાઃ અધાર્મિકાઃ, સંબહુલાઃ પુદ્ગલા ધાર્મિકા; 12) સંબહુલાઃ પુદ્ગલાઃ અધાર્મિકાઃ સંઘો ધાર્મિકઃ; 13) સંઘો અધાર્મિકઃ પુદ્ગલઃ ધાર્મિકઃ; 14) સંઘો અધાર્મિકઃ દ્વૌ પુદ્ગલૌ ધાર્મિકૌ; 15) સંઘ અધાર્મિકઃ સમ્બહુલાઃ પુદ્ગલા ધાર્મિકાઃ; 16) સંઘ અધાર્મિકઃ સંઘો ધાર્મિકઃ ઇતિ ઇમામિ ષોડશ અધાર્મિકાણિ સંમુખવિનયદાનાનિ
ષોડશ ધાર્મિકાનિ સંમુખવિનયદાનાનિ કતમાનિ? 1) પુદ્ગલઃ ધાર્મિકઃ પુદ્ગલઃ અધાર્મિકઃ; 2) ઃપુદ્ગલઃ ધાર્મિકઃઃ દ્વૌ પુદ્ગલૌ અધાર્મિકૌ; 3) પુદ્ગલઃ ધાર્મિકઃ, સંબહુલાઃ પુદ્ગલા અધાર્મિકાઃ; 4) પુદ્ગલઃ ધાર્મિકઃ સંઘ અધાર્મિકઃ; 5) દ્વૌ પુદ્ગલૌ ધાર્મિકૌ, પુદ્ગલઃ અધાર્મિકઃ; 6) દ્વૌ પુદ્ગલૌ ધાર્મિકૌ, દ્વૌ અધાર્મિકૌ; 7) દ્વૌ પુદ્ગલૌ ધાર્મિકૌ, સંબહુલાઃ ( અધિક્-વ્ 106 ) પુદ્ગલા અધાર્મિકાઃ; 8) દ્વૌ ઃપુદ્ગલૌઃ ધાર્મિકૌ, સંઘ અધાર્મિકઃ; 9) સંબહુલાઃ પુદ્ગલાઃ ધાર્મિકાઃ પુદ્ગલઃ અધાર્મિકઃ; 10) સમ્બહુલાઃ પુદ્ગલા ધાર્મિકા દ્વૌ પુદ્ગલુ અધાર્મિકૌ; 11) સમ્બહુલા પુદ્ગલા ધાર્મિકાઃ સમ્બહુલાઃ પુદ્ગલા અધાર્મિકાઃ; 12) સંબહુલા પુદ્ગલા ધાર્મિકાઃ સંઘ અધાર્મિકઃ; 13) સંઘો ધાર્મિકઃ પુદ્ગલ અધાર્મિકઃ; 14) ઃસઙ્ઘો ધાર્મિકઃઃ દ્વૌ પુદ્ગલૌ અધાર્મિકૌ; 15) સંઘો ધાર્મિકઃ પુદ્ગલા અધાર્મિકાઃ; 16) સંઘો ધાર્મિકઃ સંઘ અધાર્મિકઃ ઇતિ ઇમાનિ ષોડશ ધાર્મિકાણિ સંમુખવિનયદાનાનિ; એવં હિ ભિક્ષવઃ સંમુખવિનય અધિકરણશમથો ભવતિ; એવં ચ પુનર્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત સંમુખવિનયેનાધિકરણશમથેન
થે સેત્ત્લેમેન્ત્ ઓf લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્ બ્ય્ થે સત્સ્વભાવૈષીય મેથોદ્
કથં ચ ભિક્ષવસ્ તત્સ્વભાવૈષીય અધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચ પુનર્

ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત તત્સ્વભાવૈષીયેન અધિકરણશમથેન? ઇહ હસ્તકો ભિક્ષુઃ સંઘમધ્યે આપત્તિમ્ અવજાનાતિ; અવજ્ઞાય પ્રતિજાનાતિ, પ્રતિજ્ઞાય પુનર્ અપ્ય્ અજાનાતિ; એતત્ પ્રકરણં ભિક્ષવો ભગવત આરોચયન્તિ; ભગવાન્ આહ: દદત યૂયં ભિક્ષવો હસ્તકસ્ય ભિક્ષોઃ તત્સ્વભાવિષીયમ્ ઇતિ યો વા પુનર્ અન્યો ઽપ્ય્ એવંજાતીયઃ એવં ચ પુનર્ દાતવ્યઃ; શયનાસનપ્રજ્ઞપ્તિં કૃત્વા ગણ્ડીમ્ આકોટ્ય પૃષ્ઠવાચિકયા ભિક્ષૂન્ સમનુયુજ્ય સર્વસંઘે સંનિષણ્ણે સંનિપતિતે ઃહસ્તકેન ભિક્ષુણા એકાંશમ્ ઉત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યથાવૃદ્ધિકયા સામીચીં કૃત્વા ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્: શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘો, મયા હસ્તકેન ભિક્ષુણા સંઘમધ્યે આપત્તિર્ અવજ્ઞાતઃ, અવજ્ઞાય પ્રતિજ્ઞાતઃ, પ્રતિજ્ઞાય પુનર્ અપ્ય્ અવજ્ઞાતઃ; સો ઽહં સંઘાત્ તત્સ્વભાવૈષીયં યાચે, દદતુ ભદન્તાઃ સંઘો મે હસ્તકસ્ય ભિક્ષોસ્ તત્સ્વભાવૈષીયમ્ અનુકમ્પામ્ ઉપાદાય; એવં દ્વિર્ અપ્ય્ એવં ત્રિર્ અપિ; તતઃ પશ્ચાદ્ એકેન ભિક્ષુણા જ્ઞપ્તિં કૃત્વા કર્મ કર્તવ્યમ્; શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, અયં હસ્તકો ભિક્ષુઃ સંઘમધ્યે આપત્તિમ્ અવજાનાતિ અવજ્ઞાય પ્રતિજાનાતિ ( અધિક્-વ્ 107 ) પ્રતિજ્ઞાય પુનર્ અપ્ય્ અવજાનાતિ; ઃઅયં હસ્તકો ભિક્ષુઃ સંઘાત્ તત્સ્વભાવૈષીયં યાચતે; સચેત્ સંઘસ્ય પ્રાપ્તકાલં ક્ષમેતાનુજાનીયાત્ સંઘો યત્ સંઘઃ હસ્તકસ્ય ભિક્ષોઃ તત્સ્વભાવૈષીયં દદ્યાદ્ ઇત્ય્ એષા જ્ઞપ્તિઃ; કર્મ કર્તવ્યમ્; શૃણોતુ ભદન્તાઃ સંઘઃ, સો ઽયં હસ્તકો ભિક્ષુઃ સંઘમધ્યે આપત્તિમ્ અવજાનાતિ, અવજ્ઞાય પ્રતિજાનાતિ, પ્રતિજ્ઞાય પુનર્ અપ્ય્ અવજાનાતિઃ; તત્ સંઘો હસ્તકસ્ય ભિક્ષોસ્ તત્સ્વભવૈષીયં દદાતિ; યેષામ્ આયુષ્મતાં ક્ષમતે હસ્તકસ્ય ભિક્ષોસ્ તત્સ્વભાવૈષીયં દાતું તે તૂષ્ણીમ્; ન ક્ષમતે ભાષન્તામ્; ઇયં પ્રથમા કર્મવાચના; ઃએવંઃ દ્વિતીયા ઃતીરીયાઃ કર્મવાચના ઃકર્તવ્યાઃ; દત્તઃ સંઘેન હસ્તકસ્ય ભિક્ષોસ્ તત્સ્વભાવૈષીયઃ; ક્ષાન્તમ્ અનુજ્ઞાતમ્ સંઘેન યસ્માત્ તૂષ્ણીમ્; એવમ્ એતદ્ ધારયામિ
તત્સ્વભાવૈષીયદત્તકસ્યાહં ભિક્ષોર્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ પ્રજ્ઞાપયામિ; તત્સ્વભાવૈષીયદત્તકેન ભિક્ષુણા ન પ્રવ્રાજયિતવ્યં નોપસંપાદયિતવ્યં ન નિશ્રયો દેયો ન શ્રમણોદ્દેશ ઉપસ્થાપયિતવ્યઃ નાનેન કર્મ કર્તવ્યમ્, ન કર્મકારકઃ સંમન્તવ્યઃ, નાનેન ભિક્ષુણ્યો ઽવવદિતવ્યાઃ; ન ભિક્ષુણ્યા ઃઅઃવવાદકઃ સંમન્તવ્યઃ; ન પૂર્વસંમતેન ભિક્ષુણ્યો ઽવવદિતવ્યાઃ; નાનેન ભિક્ષુશ્ ચોદયિતવ્યઃ સ્મારયિતવ્યઃ શીલવિપત્ત્યા દૃષ્ટિવિપત્ત્યા આચારવિપત્ત્યા આજીવવિપત્ત્યા; નાનેનાવવાદઃ સ્થાપયિતવ્યઃ, ન પોષધે, ન પ્રવારણે, ન જ્ઞપ્તિદ્વિતીયે ન જ્ઞપ્તિચતુર્થે કર્મણિ; નાપિ સંઘમધ્યે વિનયો મોક્તવ્યઃ સત્સ્વ્ અન્યેષુ વિનયધરેષુ પુદ્ગલેષુ; તત્સ્વભાવૈષીયદત્તકો ભિક્ષુર્ યથાપ્રજ્ઞપ્તાન્ આસમુદાચારિકાન્ ધર્માન્ અસમાદાય વર્તતે, સાતિસારો ભવતિ
એકમ્ અધાર્મિકં તત્સ્વભાવૈષીયં દાનં, એકં ધાર્મિકમ્; એકમ્ અધાર્મિકમ્ કતમત્? યથાપિતત્ હસ્તકો ભિક્ષુઃ સંઘમધ્યે આપત્તિં પ્રતિજાનાતિ પ્રતિજ્ઞાય અવજાનાતિ અવજ્ઞાય પુનર્ અપિ પ્રતિજાનાતિ, તસ્ય સંઘઃ સ્વભાવૈષીયં દદાતિ અધાર્મિકં તત્સ્વભાવૈષીયદાનમ્; ઇદમ્ એકમ્ અધાર્મિકમ્; એકં ધાર્મિકમ્ કતમત્? યથાપિતત્ હસ્તકો ભિક્ષુઃ સંઘમધ્યે આપત્તિમ્ અવજાનાતિ અવજ્ઞાય પ્રતિજાનાતિ પ્રતિજ્ઞાય પુનર્ અપ્ય્ અવજાનાતિ તસ્ય સંઘસ્ ( અધિક્-વ્ 108 ) તત્સ્વભાવૈષીયં દદાતિ, ધાર્મિકં તસ્વભાવૈષીયદાનમ્; ઇદમ્ એકં ધાર્મિકમ્
એવં હિ ભિક્ષવઃ તત્સ્વભાવૈષીય અધિકરણશમથો ભવતિ; એવં ચ પુનર્ ઇહૈકેકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત તત્સ્વભાવૈષીયેનાધિકરણશમથેન
થે સેત્ત્લિન્ગ્ ઓf લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ બ્ય્ થે ત્ર્ણપ્રસ્તારક મેથોદ્
કથં ચ ભિક્ષવઃ તૃણપ્રસ્તારક અધિકરણશમથો ભવતિ? કથં ચ પુનર્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમશ્ ચ ઃવ્યુપશમશ્ઃ યદુત તૃણપ્રસ્તારકેણાધિકરણશમથેન? યથાપિતદ્ ભિક્ષૂણાં કલહજાતાનાં વિહરતાં ભણ્ડનજાતાનાં વિગૃહીતાનાં વિવાદમ્ આપન્નાનાં પક્ષાપરપક્ષવ્યવસ્થિતાનામ્; એકસ્મિન્ પક્ષે યો ભિક્ષુઃ ( અ 349બ્ ) સ્થવિરઃ સ્થવિરાન્યતમઃ જ્ઞાતો જ્ઞાતાન્યતમઃ પ્રમુકઃ પ્રમુખાન્યતમઃ તેન સ્વપક્ષે ઉપસંક્રમ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્: તેષામ્ અસ્માકમ્ આયુષ્મન્તઃ અલાભા ન લાભાઃ દુર્લબ્ધા ન સુલબ્ધાઃ, યે વયં સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્ય કલહજાતા વિહરામો ભણ્ડનજાતા વિગૃહીતા વિવાદમ્ આપન્નાઃ; યાં ચાહમ્ આયુષ્મન્તો ઽસ્મિન્ વસ્તુનિ આપત્તિમ્ આપન્નો યાં ચ યૂયમ્, સ્થાપયિત્વા સ્થૂલાવદ્યં વા ગૃહસ્થપ્રતિશરણં વા, ઉત્સહે ઽહમ્ આત્મનઃ કરણીયેન યુષ્માકાં ચ તેષામ્ આયુષ્મતામ્ અન્તિકે દેશયિતુમ્ આવિષ્કર્તું ન પ્રતિચ્છાદયિતુમ્ ઇતિ; સચેત્ તસ્ય ભિક્ષોઃ સ્વપક્ષાદ્ એકભિક્ષુર્ અપિ ભાષિતં ન પ્રતિવહતિ ન પ્રતિક્રોશતિ, તતસ્ તેન ભિક્ષુણા દ્વિતીયં પક્ષમ્ ઉપસંક્રમ્યૈકાંશમ્ ઉત્તરાસઙ્ગમ્ કૃત્વા યથાવૃદ્ધિકયા સામીચીં કૃત્વા ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્: તેષામ્ અસ્માકમ્ આયુષ્મન્ત અલાભા ન લાભાઃ દુર્લબ્ધા ન સુલબ્ધાઃ, યે વયમ્ સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્ય કલહજાતા વિહરામો ભણ્ડનજાતા વિગૃહીતા વિવાદમ્ આપન્નાઃ; યાં ચાહમ્ અસ્મિન્ વસ્તુન્ય્ આપત્તિમ્ આપન્નો યાં ચ તે આયુષ્મન્તઃ, સ્થાપયિત્વા સ્થૂલાવદ્યં વા ગૃહપતિપ્રતિશરણં ( અધિક્-વ્ 109 ) વા, ઉત્સહે ઽહમ્ આત્મનઃ કરણીયેન તેષામ્ આયુષ્મતાં ઃચઃ યુષ્માકમ્ અન્તિકે દેશયિતુમ્ આવિષ્કર્તું ન પ્રતિચ્છાદયિતુમ્ ઇતિ; દ્વિતીયે પક્ષે ઃયોઃ ભિક્ષુઃ સ્થવિરઃ સ્થવિરાન્યતમઃ જ્ઞાતો જ્ઞાતાન્યતમઃ પ્રમુખઃ પ્રમુખાન્યતમઃ તેનાપિ સ્વપક્ષ ઉપસંક્રમ્ય ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્: અસ્માકમ્ આયુષ્મન્તઃ તેષાં ચ અલાભા ન લાભા દુર્લબ્ધા ન સુલબ્ધાઃ, યે વયં સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્ય કલહજાતા વિહરામો ભણ્ડનજાતા વિગૃહીતા વિવાદમ્ આપન્નઃ; યાં ચાહમ્ આયુષ્મન્તો ઽસ્મિન્ વસ્તુન્ય્ આપત્તિમ્ આપન્નો યાં ચ યૂયમ્, સ્થાપયિત્વા સ્થૂલાવદ્યં ગૃહસ્થપ્રતિશરાણં વા, ઉત્સહે ઽહમ્ આત્મનઃ કરણીયેન યુષ્માકં ચ તેષામ્ ઃઆયુષ્મતામ્ઃ અન્તિકે દેશયિતુમ્ આવિષ્કર્તું ન પ્રતિચ્છાદયિતુમ્ ઇતિ; સચેત્ તસ્ય ભિક્ષોર્ ઃસ્વપક્ષાદ્ એકભિક્ષુર્ઃ અપિ ભાષિતં

ન પ્રતિવહતિ ન પ્રતિક્રોશતિ તતસ્ તેન ભિક્ષુણા દ્વિતીયં પક્ષમ્ ઉપસંક્રમ્યૈકાંશમ્ ઉત્તરાસઙ્ગમ્ કૃત્વા યથાવૃદ્ધિકયા સામીચીં કૃત્વા ઉત્કુટુકેન સ્થિત્વા ઇદં સ્યાદ્ વચનીયમ્: તેષામ્ અસ્માકમ્ આયુષ્મન્ત અલાભા ન લાભા દુર્લબ્ધા ન સુલબ્ધાઃ, યે વયં સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્ય કલહજાતા વિહરામો ભણ્ડનજાતા વિગૃહીતા વિવાદમ્ આપન્નાઃ; યાં ચાહમ્ અસ્મિન્ વસ્તુન્ય્ આપત્તિમ્ અપન્નો યાં ચ તે આયુષ્મન્તઃ, સ્થાપયિત્વા સ્થૂલાવદ્યમ્ વા ગૃહસ્થપ્રતિશરણમ્ વા, ઉત્સહે ઽહમ્ આત્મનઃ કરણીયેન તેષાં ચાયુષ્મતાં યુષ્માકમ્ અન્તિકે દેશયિતુમ્ આવિષ્કર્તું ન પ્રતિચ્છાદયિતુમ્ ઇતિ; યદા એકપક્ષો ઃદ્વિતીયેઃ રોમં પાતયતિ નિઃસરણં પ્રવર્તયતિ સામિચીં પ્રવર્તયતિ દ્વિતીયો વા દ્વિતીયે, ન ચાન્યોન્યમ્ આપત્તિપરિકીર્તનેન પ્રવર્તયન્તિ, એવં તદધિકરણં ( અ 350અ ) વ્યુપશાન્તં યદુત તૃણપ્રસ્તારકેણાધિકરણશમથેન; એવં હિ ભિક્ષવઃ તૃણપ્રસ્તારક અધિકરણશમથો ( અધિક્-વ્ 110 ) ભવતિ; એવં ચ પુનર્ ઇહૈકેષામ્ અધિકરણાનાં દમશ્ ચ ભવતિ શમાશ્ ચ વ્યુપશમશ્ ચ યદુત તૃણપ્રસ્તારકેણ ઃઅધિકરણઃશમથેન
આપત્ત્યાધિકરણં ભિક્ષવઃ એભિશ્ ચતુર્ભિર્ અધિકરણશમથૈર્ ધર્મૈર્ દમયિતવ્યં શમયિતવ્યં વ્યુપશમયિતવ્યમ્, યદુત પ્રતિજ્ઞાકારકેણ સંમુખવિનયેન તત્સ્વભાવૈષીયેન તૃણપ્રસ્તારકેણ; કૃત્યાધિકરણં તુ ભિક્ષવઃ સમગ્રેણ સંઘેન વ્યુપશમયિતવ્યમ્
યસ્મિન્ ભિક્ષવઃ આવાસે એકો બિહિક્ષુઃ પ્રતિવસતિ તત્ર ન કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ; યસ્મિન્ દ્વૌ તત્રાપિ ન કલહો ભણ્ડનં ઃવિગ્રહોઃ વિવાદઃ; ઃયસ્મિન્ ત્રયઃ તત્રાપિ ન કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદઃ;ઃ યસ્મિન્ તુ ચત્વારો ભિક્ષવઃ પ્રતિવસન્તિ ઉત્તરે વા તત્ર કલહો ભણ્ડનં વિગ્રહો વિવાદશ્ ચ; યથાપિ ભિક્ષવઃ
એકસ્ તથા યથા બ્રહ્મા યથા શક્રસ્ તથા દ્વયમ્ ।
યથા ત્રયં તથા રાજા કોલાહલમ્ અતઃ પરમ્ ॥
તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવો ઽનુજાનામિ, ય એકામ્ અપિ ચતુષ્પદિકાં ગાથાં ધારયતિ તસ્ય ધર્મસન્તકો લાભો દેયઃ, તેનાપિ પરિભોક્તવ્યઃ; નાત્ર કૌકૃત્યં કરણીયમ્
શ્રીઃ
અધિકરણવસ્તુ સમાપ્તમ્
પ્.111f.: અપ્પેન્દિx: થિસ્ ઇસ્ અ fરગ્મેન્તર્ય્ લેઅf fરોમ્ થે ભૈષજ્યવસ્તુ, ચોર્રેસ્પોન્દિન્ગ્, wઇથ્સોમે વરિઅન્ત્સ્, તો થે તેxત્ એદિતેદ્ બ્ય્ પ્રોf. ન્. દુત્ત્, ઇઇઇ, 1, પ્પ્. 241-43.
નેw એદિતિઓન્ સેએ:
ક્. wઇલ્લે: દિએ હન્દ્સ્છ્રિfત્લિછે üબેર્લિએfએરુન્ગ્ દેસ્ વિનયવસ્તુ દેર્ મૂલસર્વાસ્તિવાદિન્, સ્તુત્ત્ગર્ત્ 1990 (વેર્zએઇછ્નિસ્ દેર્ ઓરિએન્તલિસ્છેન્ હન્દ્સ્છ્રિfતેન્ ઇન્ દેઉત્સ્છ્લન્દ્, સુપ્પ્લ્.-બ્દ્. 30) [= દિસ્સ્., 1987], પ્પ્. 111ff.
ભૈષજ્યવસ્તુ fરગ્મેન્ત્
1------કરિણ્યા છોરયિત્વા આગચ્છતિ। સ પવનબલવેગવાહિના જવેન શ્રાવસ્તીમ્ આગમ્ય જેત------
2.....દા મુક્તઃ તતઃ સા હસ્તિની સન્ત્રસ્તા મૂત્રપુરીષમ્ ઉત્સૃજન્તી કલભં છોરયિત્વા પ્ર.....
3.....ક ઇતિ સંજ્ઞા।અપરે પઠન્તિ રાજ્ઞા પ્રસેનજિતા રાજ્ઞા પ્રસેનજિતા રાજ્ઞો બિમ્બિસ્વર.....
4.....પુત્રે અપરાણિ સઙ્ઘે ચરિતાનિ । તથા અવશિષ્ટમ્ ત.....
5.....ભવન્તો માનુષાણાં દિવ્યાનિ વિસાનિ તસ્માદ્ અનુજામિ દુર્લભાનિ દિવ્યાનિ વિસાનીતિ.....
6.....કો ગૃહપતિઃ મિણ્ડકપત્ની મિણ્ડકપુત્રઃ મિણ્ડકસ્નુષા મિણ્ડકદાસો મિણ્ડકપત્ની.....
7 ..... ઃ ક્થં મિણ્દક્પત્ની સા એકસ્યાર્થાય સ્થાલીં સાધયતિ ષતાનિ
સહસ્રાણિ ચ પરિભુઞ્જતે એવં મિણ્ડક .....
8.....એવં મિણ્ડકપુત્રઃ મિણ્ડકસ્નુષા એકસ્યાર્થાય ગત્વા સંપાદયતિ શતસ્ય સહસ્રસ્ય ચ પર્યાપ્તં ભવતિ .....
9 .....યદા એકાં માત્રાં પ્રતિજાગર્તિ તદા સપ્ત માત્રાસ્ સમ્પદ્યન્તે। એવં મિણ્ડકદાસી મહાપુણ્યા।ભ.....
10 .....યુષ્માકમ્ ઉત્સહતે તથાગતેન સાર્ધં જનપદચારિકયા ભદ્રકં નગરં ગન્તું સ ચી .....
1 .....યુષ્માકમ્ ઉત્સહતે ભગવતા સાર્ધમ્ જનપદચારિકયા ભદ્રકં નગરં ગન્તું સ ચીવર .....
2 .....નપદચારિકાં ચરં ભદ્રં નગરં સમ્પ્રસ્થિતઃ યદા ભગવતા શ્રાવસ્ત્યાં મહાપ્રતિહાર્યં વિ.....
3.....મણેન ગૌતમેન મધ્યદેશાન્ નિર્વાસિતાઃ સ યદીહાગમિષ્યતિ નિશ્ચયેનાસ્માન્ ઇતોઽપિ નિર્વા .....
4 ..... ઃ ગમિષ્યામઃ કસ્યાર્થાય। દૃશ્ટ્સ્માભિર્ યુષ્માકં સંપત્તિર્ યાવદ્ વિપત્તિન્ ન પશ્યામસ્ તાવદ્ ગચ્છામઃ આર્ય .....
5.....તવ્યં તસ્મિન્ એવ કાલે સ્માકં પરિત્યાગઃ ક્રિયતે। તિષ્ઠધ ન ગન્તવ્યમ્ ઇતિ। તે કથયન્તિ ।કિં .....
6 .....રં નગરં પ્રવેશયતઃ શાદ્વલાનિ કૃષતઃ સ્થણ્ડિલાનિ પાતયતઃ પુષ્પફલવૃક્ષાંસ્ છે.....
7 .....પ્રવેશિતઃ શાદ્વલાનિ કૃષ્ટાનિ સ્થણ્ડિલાનિ પાતિતાનિ પુષ્પવૃકાશ્ છિન્નાઃ પાનીયાનિ વિ .....
8 ..... શ્ ચ દુષ્કરશતસહસ્રઃ ષટ્પારમિત્વાઃ પરિપૂર્યાનુત્તરં જ્ઞાનમ્ આજ્ઞા દત્તા । ગચ્છત વિષપાનીયાનિ શોષયતેતિ। વર્ષબલ .....
9 ..... પુત્રાણમ્ આજ્ઞા દત્તા । ગચ્છત વિષદૂસ્ષિતાનિ શોષયએતિ । વર્ષબલ .....
10.....તો વાતબલાહકૈર્ દેવપુત્રૈર્ વિષદૂષિતાનિ પાનીયાનિ શોષિતાનિ વર્ષ .....
ઇન્દેx ઓf થે એન્ગ્લિસ્હ્ તિત્લેસ્ ઇન્ થે અધિકરણવસ્તુ:

થે બુદ્ધ અત્ કપિલવસ્તુ. કિન્ગ્ શુદ્ધોદન લિસ્તેન્સ્ તો બુદ્ધઽસ્ સેર્મોન્સ્
બુદ્ધઽસ્ દોચ્ત્રિને ઇસ્ અદ્દ્રેસ્સેદ્ અલ્સો તો wઓમેન્. થે qઉએએન્ મહાપ્રજાવતી અસ્ક્સ્ તો કિન્ગ્ શુદ્ધોદન તો પેર્મિત્ તો શાક્ય wઓમેન્ તો લિસ્તેન્ તો થે દોચ્ત્રિને
ઇન્સ્તન્ચેસ્ ઓf fએમલે વનિત્ય્ અન્દ્ થે સ્તોર્ય્ ઓf થે મૈદ્-સેર્વન્ત્ રોહિકા
થે સ્તોર્ય્ ઓf મુક્તિકા ,થે દૌઘ્તેર્ ઓf થે કિન્ગ્ ઓf સિંહલ, અન્દ્ થે પોર્ત્રૈત્ ઓf થે બુદ્ધ
થે સ્તોર્ય્ fઓ થે wઇfએ ઓf થે ગુઇલ્દ્-લેઅદેર્(ચોન્ચેર્નિન્ગ્ અ પ્રેવિઓઉસ્ લિfએ ઓf મુક્તિકા)
થે fઓઉર્ ઓf ચ્લસ્સેસ્ ઓf દિસ્પુતેસ્
થે વિવાધાધિકરણમ્
થે અનવવાદાધિકરણમ્
થે આપત્ત્યધિકરણમ્
થે કૃત્યાધિકરણમ્
થે થ્રેએ કિન્દ્સ્ ઓf વિવાદાધિકરણમ્
થે ત્wઓ કિન્દ્સ્ ઓf આપત્ત્યધિકરણમ્
થે થ્રેએ કિન્દ્સ્ ઓf કૃત્યાધિકરણમ્
નોત્ અલ્લ્ કિન્દ્સ્ ઓf વિવાદ, એત્ચ્., અરે અ સોઉર્ચે ઓf અધિકરણમ્
થે સેત્ત્લેમેન્ત્ ઓf દિસ્પુતેસ્. શારિપુત્ર અન્દ્ મૌદ્ગલ્યાયન સેત્ત્લે અ દિસ્પુતે
થે સ્થલસ્થ મોન્ક્સ્
ત્wઓ પ્રેસેન્ચેસ્: પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ
થ્રેએ પ્રેસેન્ચેસ્: સઙ્ઘ, પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ
ત્wઓ પ્રેસેન્ચેસ્: પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ
થ્રેએ પ્રેસેન્ચેસ્: સઙ્ઘ, પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ
ત્wઓ પ્રેસેન્ચેસ્: પુદ્ગલ અન્દ્ ધર્મ
થે સેત્ત્લેમેન્ત્ ઓf લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ બ્ય્ થે વોતે ઓf થે મજોરિત્ય્
થે fઓઉર્ મેથોદ્સ્ ઓf વોતતિઓન્
થે તેન્ દિસ્ત્રિબુતિઓન્સ્ ઓf વોતિન્ગ્ તિચ્કેત્સ્ થત્ અરે નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
થે તેન્ દિસ્ત્રિબુતિઓન્સ્ ઓf વોતિન્ગ્ તિચ્કેત્સ્ થત્ અરે લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
મેથોદ્સ્ ઓf વોતતિઓન્
થે લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ અરિસિન્ગ્ fરોમ્ વિવાદ અન્દ્ અનવવાદ ચન્ બે સેત્ત્લેદ્ ઇન્ ત્wઓ અન્દ્ થ્રેએ wઅય્સ્ રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્. થે સ્મૃતિવિનય
થ્રેએ fઓર્મ્સ્ ઓf સ્મૃતિવિનય લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
થે અમૂઢવિનય
ત્wઓ fઓર્મ્સ્ ઓf અમૂઢવિનય રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્ નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્ અન્દ્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
થે લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ અરિસિન્ગ્ fરોમ્ આપત્તિ ચન્ બે સેત્ત્લેદ્ ઇન્ fઓઉર્ wઅય્સ્. થે પ્રતિજ્ઞાકારક
તેન્ અન્દ્ તેન્ wઅય્સ્ ઓf અપ્પ્લ્યિન્ગ્ પ્રતિજ્ઞાકારક રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્ નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્ અન્દ્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
થે બુદ્ધ અબ્સોલ્વેસ્ થે મોન્ક્ કાલો મૃગારપુત્ર fરોમ્ અ fઅલ્સે અચ્ચુસતિઓન્
વરિઓઉસ્ fઓર્મ્સ્ ઓf અચ્ચુસતિઓન્સ્
સિxતેએન્ અન્દ્ સિxતેએન્ wઅય્સ્ ઓf અપ્પ્લ્યિન્ગ્ સંમુખવિનય રેસ્પેચ્તિવેલ્ય્ નોત્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્ અન્દ્ લેગલ્લ્ય્ વલિદ્
થે સેત્ત્લેમેન્ત્ ઓf લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ બ્ય્ થે સત્સ્વભાવૈષીય મેથોદ્
થે સેત્ત્લિન્ગ્ ઓf લેગલ્ qઉએસ્તિઓન્સ્ બ્ય્ થે ત્ર્ણપ્રસ્તારક મેથોદ્
અપ્પેન્દિx
નોતે તો થે પિણ્ડોદ્દાનમ્, પ્.3